Sygn. akt XVII AmE 285/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Anna Maria Kowalik Protokolant – sekr. sąd. Wioleta Donoch po rozpoznaniu 11 września 2019 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania powoda od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 7 sierpnia 2017 r. Nr(...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO Anna Maria Kowalik Sygn. akt XVII AmE 285/17 UZASADNIENIE Decyzją z 7 sierpnia 2017 r. Nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki ( dalej Prezes URE), na podstawie art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 220 ze zm.) ( dalej p.e.) w związku z § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 lipca 2007 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz.U. z 2007 r. Nr 133, poz. 924) ( dalej Rozporządzenie) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 30 ust. 1 p.e., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł, że (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej powód) w dniach 10- 12 sierpnia 2015 roku, w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w miejscowości W., przy ul. (...), naruszył obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust. 3 p.e. i za to działanie na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 3a p.e. wymierzył karę pieniężną w wysokości 13 348 zł. Od powyższej Decyzji powód złożył odwołanie, zaskarżając Decyzję w całości. Wniósł przy tym o uchylenie Decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia mu kary na zasadzie art. 56 ust. 6a p.e. oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oprócz tego powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. K. na okoliczności wielkości zapotrzebowania na energię elektryczną przy procesie produkcji stosowanym w zakładzie należącym do powoda, braku możliwości natychmiastowego zastosowania się do wprowadzonych ograniczeń w poborze energii elektrycznej. Zaskarżonej Decyzji powód zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11d ust. 3 p.e. w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 3a p.e. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż może stanowić podstawę nałożenia kary pieniężnej na powoda, w sytuacji gdy ograniczenia nałożone przez operatora systemu przesyłowego miały podstawę w art. 11c ust. 2 pkt 2 p.e., którego naruszenie nie zostało zagrożone sankcją w postaci kary pieniężnej; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 3 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art. 11f p.e. poprzez zastosowanie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w sytuacji, gdy jest to środek ostateczny, którego stosowanie winno uwzględniać zasadę proporcjonalności oraz zachowanie należytej staranności przy wprowadzeniu ograniczeń, czego w ocenie powoda nie sposób doszukać się na gruncie niniejszego postępowania; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 6a p.e. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez powoda był nieznaczny, zaś niezastosowanie się do wprowadzonych ograniczeń miało miejsce jedynie w pierwszej dobie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2015 r. w sprawie ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii; 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy oraz brak należytego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego; 5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przytoczenia w uzasadnieniu faktów, które uznano za udowodnione, informacji o dowodach, które stanowiły podstawę faktyczną poczynionych przez organ ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz brak przytoczenia w uzasadnieniu wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonej Decyzji wraz z wykładnią stosowanych przepisów, przez co w znacznym stopniu ograniczona została możliwość zapoznania się z procesem myślowym, który doprowadził do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o: 1) oddalenie odwołania; 2) przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy przesłanych Sądowi przy piśmie z dnia 20 września 2017 r. na okoliczność twierdzeń zawartych w zaskarżonej Decyzji; 3) oddalenie wniosku dowodowego powoda jako niemającego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; 4) zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa URE kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. powód zmodyfikował żądanie odwołania, wskazując, że jeżeli Sąd nie znalazłby podstaw do uchylenia Decyzji i odstąpienia od wymierzenia kary, ewentualnie wnosi o zmianę Decyzji i zmniejszenie kary. Z kolei pozwany podtrzymał stanowisko zawarte w Decyzji, jak też odpowiedzi na odwołanie. Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: (...) S.A. (dalej: (...) S.A.” albo (...)) w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości, spowodowanych m. in. wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskim poziomem wód w zbiornikach wodnych i rzekach, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu postanowień art. 3 pkt 16d p.e. wprowadzając, na podstawie art. 11 c ust. 2 pkt 2 p.e., od godz. 10:00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Tego samego dnia o godzinie 7:55 i 19:55 pojawiły się komunikaty w Programie (...) informujące o wprowadzonych ograniczeniach (okoliczność bezsporna). Jednocześnie, 10 sierpnia 2015 r. (...) S.A., działając na podstawie art. 11c ust. 3 p.e., powiadomiły Ministra Gospodarki i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłosiły Ministrowi Gospodarki konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7 p.e., tj. w trybie wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia o wprowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej do dnia 31 sierpnia 2015 r. Rada Ministrów pozytywnie rozpatrzyła wniosek Ministra Gospodarki wydając 11 sierpnia 2015 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 1136 i wprowadziło te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00. Na wezwanie Prezesa URE (...) S.A. (dalej: (...)), do którego sieci przyłączony jest (...) sp. z o.o., pismem z 10 maja 2016 r. przedstawił zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się powoda do wprowadzonych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego w W. przy ul. (...) (k. 3-4 akt adm.). W wyniku analizy ww. dokumentów Prezes URE powziął podejrzenie, że powód, we wskazanym przez (...) obiekcie, nie dostosował się do wprowadzonych 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Mając na względzie powyższe, pismem z 23 czerwca 2016 r. Prezes URE zawiadomił powoda o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wzywając jednocześnie do zajęcia stanowiska w sprawie, tj. w szczególności do złożenia wyjaśnień dotyczących powodów niedostosowania się do wprowadzonych ograniczeń, a także nadesłania kopii wszelkich dokumentów mogących stanowić dowód w sprawie. Ponadto Prezes URE wezwał powoda do ustosunkowania się do przekazanych mu informacji, otrzymanych przez Prezesa URE od (...), wskazujących na stopień niedostosowania się przez powoda do wprowadzanych w dniach 10 - 31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej (zawiadomienie k. 1- 2 akt adm.). Pismem z 7 lipca 2016 r. (pismo k. 9- 10 akt adm.), 11 lipca 2016 r. (pismo k. 12- 15 akt adm.) powód przedstawił Prezesowi URE swoje stanowisko w sprawie wskazując m.in, że jego działanie było społecznie szkodliwe w stopniu znikomym zważywszy na przedmiot działalności przedsiębiorstwa prowadzonego przez spółkę. Powód podniósł, że z racji panujących upałów niemożliwym było zredukowanie poboru energii elektrycznej, gdyż wymagałoby to wyłączenia chłodni, co spowodowałoby straty całego przetwarzanego w zakładzie mięsa. Natomiast zepsucie magazynowanego mięsa nie dość, że wygenerowałoby olbrzymie straty, mogłoby doprowadzić do utraty płynności finansowej spółki i konieczności redukcji zatrudnienia, to dodatkowo mogłoby skutkować wystąpieniem stanu zagrożenia epidemiologicznego. Powód zauważył też, że dostosowanie się do ograniczeń poboru energii i w konsekwencji wyłączenie wentylatorów, chłodni i klimatyzacji zagrażałoby bezpieczeństwu i zdrowiu pracowników spółki oraz stałoby w sprzeczności z potrzebą przestrzegania norm bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto powód przedłożył do sprawy pismo z 25 sierpnia 2016 r. (pismo k. 21- 25 akt adm.). Natomiast na wezwanie Prezesa URE do ustosunkowania się przez (...) do wyjaśnień powoda (pismo k. 18 akt adm.), (...) odpowiedział w piśmie z 19 września 2016 r. (k. 27- 32 akt adm.), w którym podniósł m.in., że w Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej obowiązującym od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. oznaczono dla powoda moc bezpieczną na poziomie 0 kW, ponieważ nie wskazał on innej mocy bezpiecznej, nie zakwestionował wysokości mocy bezpiecznej wynikającej z umowy, ani nie zareagował na pismo dotyczące informacji o planie ograniczeń . W dalszej kolejności powód przedłożył do sprawy pismo z 2 listopada 2016 r. (pismo k. 38- 51, 60 akt adm.), zaś (...) pismo z 14 listopada 2016 r. (pismo k. 53- 56 akt adm.). Przy piśmie z 7 marca 2017 r. powód przedłożył wstępny rachunek zysków i strat za 2016 r. (pismo k. 65- 66 akt adm.) a w piśmie z 24 maja 2017 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując, iż zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia mu kary (pismo k. 71- 101 akt adm.). W piśmie z dnia 31 maja 2017 r. (...) potwierdził, że przedłożone Prezesowi URE wraz z pismem z 10 maja 2016 r. dane pomiarowe dotyczą punktu poboru pod adresem W., ul. (...) (pismo k. 103 akt adm.). Pismem z dnia 27 czerwca 2017 r. (k. 105 akt adm.) zawiadomiono powoda o zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie i poinformowano o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, o możliwości złożenia uwag i wyjaśnień, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma. 7 sierpnia 2017 r. Prezes URE wydał zaskarżoną Decyzję (Decyzja k. 108- 114 akt adm.). (...) sp. z o.o. zawarł 1 grudnia 2012 r. z (...) sp. z o.o. Umowę kompleksową dostarczania energii elektrycznej nr (...), w której Załączniku nr (...) i Załączniku nr 1 do wymienionego załącznika określono moc umowną na poziomie 400 kW (0,400 MW) i moc bezpieczną na 0 kW (0 MW) przy 20 stopniu zasilania (Umowa z załącznikami k. 73- 93 akt adm.). Z kolei w okresie powyżej opisanego wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej powód miał podpisaną z (...) sp. z o.o. Umowę sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji nr (...) z 9 kwietnia 2014 r. (Umowa z załącznikami k. 40- 50 akt adm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 tej Umowy wchodzi ona w życie z dniem 9 kwietnia 2014 r., zaś stosownie do § 4 ust. 3 z dniem poprzedzającym dzień wejścia w życie Umowy ulega rozwiązaniu dotychczasowa umowa zawarta w klientem, co nie wpływa na obowiązek wykonania zobowiązań powstałych do dnia jej rozwiązania. W Załączniku nr 1 do Umowy określono moc umowną na poziomie 600 kW (0,600 MW) . W myśl § 2 ust. 17 Ogólnych warunków umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla klientów z grup taryfowych A i B, załączonych do Umowy, na dzień zawarcia Umowy, operatorem systemu dystrybucyjnego jest (...) S.A. Pismem z 15 lipca 2014 roku, wysłanym 31 lipca 2014 r. (...) S.A. przesłał powodowi plan wprowadzenia ograniczeń w poborze energii elektrycznej obowiązujący od 1 września 2014 roku do 31 sierpnia 2015 roku (k. 53- 56 akt. adm.). W planie tym podano, iż moc bezpieczna przy 20 stopniu zasilania wynosi 0 kW (0 MW) . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych w trakcie postępowania administracyjnego, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Sąd oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka T. K. na okoliczności wielkości zapotrzebowania na energię elektryczną przy procesie produkcji stosowanym w zakładzie należącym do powoda, braku możliwości natychmiastowego zastosowania się do wprowadzonych ograniczeń w poborze energii elektrycznej, ponieważ okoliczności te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy skoro powód powinien podporządkować się do ograniczeń poboru energii wprowadzonych na podstawie przepisów prawa, dostosowując moc zgodnie z wytycznymi obowiązującymi w Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wydanym na podstawie Rozporządzenia. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona Decyzja jest słuszna i ma oparcie w przepisach prawa a podnoszone przez powoda zarzuty nie są trafne, stąd nie mogą skutkować zmianą czy uchyleniem tej Decyzji. Stosownie do § 5 pkt 1 Rozporządzenia powód jest podmiotem zobowiązanym do stosowania się do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, bowiem moc umowna w odniesieniu do obiektu powoda zlokalizowanego w W. przy ul. (...) określona została na poziomie 600 kW, a zatem powyżej wskazanej w § 5 pkt 1 Rozporządzenia wielkości 300 kW. Zgodnie z przepisem art. 56 ust. 1 pkt 3a p.e. karze pieniężnej podlega ten, kto nie stosuje się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii, wprowadzonych na podstawie art. 11, art. 11c ust. 3 lub art. 11d ust. 3. W rozpoznawanej sprawie Prezes URE zarzucił powodowi niezastosowanie się do ograniczeń wprowadzonych na podstawie art. 11 i 11d ust. 3 p.e. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu „W okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia.” Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 p.e. w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. W razie wystąpienia takiej sytuacji Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła (art. 11 ust. 7 p.e.). Zagrożenie bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej może powstać w szczególności w następstwie: 1) działań wynikających z wprowadzenia stanu nadzwyczajnego; 2) katastrofy naturalnej albo bezpośredniego zagrożenia wystąpienia awarii technicznej w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558, z późn. zm.); 3) wprowadzenia embarga, blokady, ograniczenia lub braku dostaw paliw lub energii elektrycznej z innego kraju na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub zakłóceń w funkcjonowaniu systemów elektroenergetycznych połączonych z krajowym systemem elektroenergetycznym; 4) strajku lub niepokojów społecznych; 5) obniżenia dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości, o których mowa w art. 9g ust. 4 pkt 9, lub braku możliwości ich wykorzystania. (art. 11c ust. 1 p.e.). W przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego: 1) podejmuje we współpracy z użytkownikami systemu elektroenergetycznego, w tym z odbiorcami energii elektrycznej, wszelkie możliwe działania przy wykorzystaniu dostępnych środków mających na celu usunięcie tego zagrożenia i zapobieżenie jego negatywnym skutkom; 2) może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. (art. 11c ust. 2 p.e.). Operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw gospodarki oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7. (art. 11c ust. 3 p.e.). Reasumując, w razie powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.