XVII AmE 296/17

Sygn. akt XVII AmE 296/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: sędzia sądu okręgowego Ewa Malinowska Protokolant: Stażysta Joanna Nande po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2019 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania Fabryki (...) sp. z o.o. w C. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 14 września 2017 r. Nr (...)

1. uchyla zaskarżoną decyzję;
2. zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na rzecz powoda Fabryki (...) sp. z o.o. w C. kwotę 837 zł (osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Ewa Malinowska XVII AmE 296/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14 września 2017 r. wydaną w sprawie (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie art. 56 ust. 2 i art. 56 ust. l pkt 3a, w związku z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. 220, z późn. zm.), w związku z § 5 pkt l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła (Dz. U. z 2007 r. Nr 133, poz. 924), oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1257, z późn. zm.) w związku z art. 30 ust. l ustawy - Prawo energetyczne, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu w dniu 30 czerwca 2016 r., na podstawie art. 56 ust. l pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia podmiotowi działającemu pod nazwą FABRYKA (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. (NIP: (...)), kary pieniężnej za niestosowanie się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r., orzekł, co następuje:
3. FABRYKA (...) sp. z o.o. w dniu 10 sierpnia 2015 r. w odniesieniu do obiektu zlokalizowanego w C. ((...)) przy ul. (...), naruszyła obowiązek stosowania się do ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej wynikający z art. 11 i art. 11d ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, co podlega karze pieniężnej określonej w art. 56 ust. l pkt 3a tej ustawy.
4. Za działanie wymienione w punkcie l wymierzył FABRYCE (...) sp. z o.o., karę pieniężną w kwocie 17 910 zł . (decyzja k. xx ) Powód Fabryka (...) sp. z o.o. wniósł odwołanie od tej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie. W odwołaniu podniósł, że przekroczenia poboru mocy miały miejsce tylko i wyłącznie dnia 10 sierpnia 2015 r., a ponadto były one niewielkie i nie wynikały z braku woli podporządkowania się ograniczeniom, ale z technologicznej konieczności związanej ze specyfiką procesu produkcyjnego. Zakwestionował ponadto podstawę wydanej decyzji w odniesieniu do nałożenia kary pieniężnej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) S.A. (dalej: (...)), pełniące funkcję Operatora Systemu Przesyłowego (dalej: OSP), w związku z obniżeniem dostępnych rezerw zdolności wytwórczych poniżej niezbędnych wielkości określonych w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowych (IRiESP), spowodowanych m. in. sytuacją pogodową i hydrologiczną (wyjątkowo wysokimi temperaturami i niskimi stanami wód w zbiornikach wodnych i rzekach) oraz wynikającego z niej ograniczenia w pracy części elektrowni, stwierdziły wystąpienie zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt 16d PE i wprowadziły - na podstawie art. 11c ust. 2 pkt 2 PE - od godz. 10.00 dnia 10 sierpnia 2015 r. ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które obowiązywały do godziny 24:00 dnia 11 sierpnia 2015 r. Dnia 10 sierpnia 2015 r., działając w oparciu o art. 11c ust. 3 PE, (...) zgłosiły konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust. 7 PE, tj. w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, przewidującego na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła. Rada Ministrów 11 sierpnia 2015 r. wydała rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które przewidywało te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla odbiorców energii elektrycznej o mocy umownej powyżej 300 kW. dowód: fakty powszechnie znane, bezsporne. Powód jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą (...) sp. z o.o. i zajmuje się m.in. produkcją papieru i wyrobów papierniczych. (Informacja z KRS - Rejestru przedsiębiorców k. 25-32) Powód jest przyłączony do sieci (...) sp. z o.o. (dalej: (...)) który przedstawił Prezesowi URE zbiorcze dane wskazujące na stopień niedostosowania się odbiorców ujętych w Planie wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej obowiązującym w dniach od 10 do 31 sierpnia 2015 r. do wprowadzonych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej. Na podstawie powyższych danych zostały wygenerowane informacje wskazujące na stopień niedostosowania się Odbiorcy do wprowadzonych w dniach 10-31 sierpnia 2015 r. ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej w odniesieniu do punktu poboru energii elektrycznej zlokalizowanego pod adresem: ul. (...), (...)-(...) C.. (k.3-4 akt adm.) Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. Prezes URE zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedostosowanie się od ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i wezwał go do złożenia wyjaśnień. (zawiadomienie k. 1-2 akt adm.) Przedsiębiorca przyznał, że w dniu 10 sierpnia 2015 r. dopuszczalny pobór mocy (MW w godzinie) przekroczył łącznie o wartość 5,97 (MW w godzinie). Wskazał na okoliczność, że przekroczenie to miało miejsce jedynie w pierwszym dniu obowiązywania ograniczenia i wynikało jedynie z ograniczeń związanych ze specyfiką procesu produkcyjnego. Z istoty procesu technologicznego produkcji papieru wynika, że podczas produkcji kadzie, których łączna pojemność wynosi ok. 300 m 2 są wypełnione masą papierniczą w stopniu najwyższym. Wyłączenie ciągu technologicznego jest procesem trwającym kilka godzin i polega m.in. na stopniowym opróżnianiu tych kadzi z ich zawartości. Zatrzymanie ciągu technologicznego do produkcji papieru, w zależności od długości planowanego postoju, przybiera różne formy (odpowiednie opróżnienie kadzi papierniczych tzn. utrzymanie masy papierniczej na odpowiednim poziomie, bądź ich całkowite opróżnienie wraz z dokładnym ich wyczyszczeniem). Pozostawienie w kadziach masy skutkuje jej gniciem i zasychaniem w rurociągach masowych. W masie papierniczej pozostającej w kadziach przez dłuższy czas, szczególnie w okresie upalnego lata, gwałtownie rozwijają się bakterie i wirusy. W konsekwencji natychmiastowe zatrzymanie procesu produkcyjnego pociągnęłoby za sobą nie tylko zniszczenie maszyn i urządzeń technologicznych, ale także spowodowałoby powstanie kilkuset ton niebezpiecznych odpadów, albowiem zawartość kadzi nie nadawałaby się już do dalszej produkcji i spółka musiałaby ją zutylizować. (odwołanie k. 14-21, Powód ma zawartą z (...) umowę z dnia 30 czerwca 2011 r. o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej i zgodnie z treścią załącznika nr 4 do tej umowy – powód na dostosowanie się do ograniczeń w stopniach zasilania 19 i 20 ma 6 godzin od otrzymania polecenia, jeżeli wydane ono zostało bez uprzedzenia. Przedsiębiorca zamówił moc umowną w wysokości 2,000 [MW]. (k umowa z załącznikiem k. 12-22 akt adm.)) Powód w dniu 10 sierpnia 2015 r. przekroczył obowiązujące go - zgodnie z Planem wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej - wartości poboru mocy w poszczególnych stopniach zasilania o łączną wartość 5,97 (MW w godzinie). (tabela k. 1-2 akt adm)) W dniu 10 sierpnia 2015 r. (...) wprowadziła ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii od dnia 10 sierpnia 2015 r. od godz. 10.
5. Następnie Rada Ministrów dnia 11 sierpnia 2015 r. wydała rozporządzenie w sprawie wprowadzenia ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które przewidywało te ograniczenia w okresie od 11 sierpnia 2015 r. od godz. 24:00 do 31 sierpnia 2015 r. do godz. 24:00 na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla odbiorców energii elektrycznej o mocy umownej powyżej 300 kW. (fakt niesporny) W dniu 10 sierpnia 2015 r. informację o wprowadzonych od godziny 10:00 ograniczeniach w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, podana została do wiadomości komunikatem z tego dnia z godziny 7:55 w Programie (...) oraz była zamieszczona na stronie internetowej operatora. (fakt powszechnie znany) Powyżej opisany stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wskazane dowody, zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, jak i w oparciu o twierdzenia stron, oraz fakty powszechnie znane. Sąd przyznał moc dowodową wszystkim zebranym w sprawie dokumentom, które nie były kwestionowane przez strony, a także Sąd nie znalazł podstaw, aby odmówić im mocy dowodowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie powoda jest zasadne, a podniesione w nim kwestie odnoszące się do braku podstawy prawnej nałożonej kary pieniężnej Sąd podziela. Zgodnie z art. 11 ust. 1 PE, w przypadku zagrożenia:
6. bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegającego na długookresowym braku równowagi na rynku paliwowo - energetycznym,
7. bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej,
8. bezpieczeństwa osób,
9. wystąpieniem znacznych strat materialnych - na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części mogą być wprowadzone na czas oznaczony ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła polegają na: 1) ograniczeniu maksymalnego poboru mocy elektrycznej oraz dobowego poboru energii elektrycznej; 2) zmniejszeniu lub przerwaniu dostaw ciepła (art. 11 ust. 3 PE). Według art. 11 ust. 7 PE, Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki), w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na czas oznaczony, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części, ograniczenia w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej i ciepła, w przypadku wystąpienia zagrożeń, o których mowa w ust.
10. W myśl art. 11c ust. 2 PE, w przypadku powstania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego: 1) podejmuje we współpracy z użytkownikami systemu elektroenergetycznego, w tym z odbiorcami energii elektrycznej, wszelkie możliwe działania przy wykorzystaniu dostępnych środków mających na celu usunięcie tego zagrożenia i zapobieżenie jego negatywnym skutkom; 2) może wprowadzić ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego części do czasu wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 11 ust. 7, lecz nie dłużej niż na okres 72 godzin. Natomiast zgodnie z art. 11c ust. 3 PE, operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw energii (poprzednio: ministra gospodarki) oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wystąpieniu zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej, podjętych działaniach i środkach w celu usunięcia tego zagrożenia i zapobieżenia jego negatywnym skutkom oraz zgłasza konieczność wprowadzenia ograniczeń na podstawie art. 11 ust.
11. W art. 11d ust. 3 PE przewidziano z kolei, że w okresie występowania zagrożenia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej operatorzy systemu elektroenergetycznego mogą wprowadzać ograniczenia w świadczonych usługach przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej w zakresie niezbędnym do usunięcia tego zagrożenia. Szczegółowe zasady i tryb wprowadzania ograniczeń w dostawach i poborze energii elektrycznej określa rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wprowadzania ograniczeń w sprzedaży paliw stałych oraz w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub ciepła. Zgodnie z § 5 pkt 1 rozporządzenia, ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej lub w dostarczaniu ciepła dotyczą każdego z odbiorców energii elektrycznej – dla których wielkość mocy umownej określonej w umowach ustalona została powyżej 300 kW i którzy nie podlegają ochronie przed wprowadzonymi ograniczeniami na podstawie § 6 ust. 1 rozporządzenia. Zaś w świetle tego ostatniego przepisu, ochronie przed wprowadzanymi ograniczeniami podlegają odbiorcy energii elektrycznej w ciągu całego roku, dla których wielkość mocy umownej określonej w zawartej umowie sprzedaży, umowie o świadczenie usług przesyłania albo dystrybucji lub umowie kompleksowej ustalona została poniżej 300 kW oraz:
12. szpitale i inne obiekty ratownictwa medycznego;
13. obiekty wykorzystywane do obsługi środków masowego przekazu o zasięgu krajowym;
14. porty lotnicze;
15. obiekty międzynarodowej komunikacji kolejowej;
16. obiekty wojskowe, energetyczne oraz inne o strategicznym znaczeniu dla funkcjonowania gospodarki lub państwa, określone w przepisach odrębnych;
17. obiekty dysponujące środkami technicznymi służącymi zapobieganiu lub ograniczaniu emisji, negatywnie oddziaływujących na środowisko. Stosownie do § 8 ust. 1 i 2 i 6 rozporządzenia, wielkości określające poziomy wprowadzanych ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej poprzez ograniczenie poboru mocy ujęte są w planach wprowadzania ograniczeń w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej, które podlegają corocznej aktualizacji. Plan taki opracowywany jest przez operatorów systemów przesyłowych uzgadnianych z Prezesem URE na podstawie planów wprowadzania ograniczeń opracowywanych przez operatorów systemów dystrybucyjnych. Zaś na mocy § 10 rozporządzenia, umowy zawarte przez przedsiębiorstwa energetyczne z odbiorcami zawierają maksymalne ograniczenia w dostarczaniu i poborze energii elektrycznej ujęte w planach ograniczeń i określają sposób powiadamiania o obowiązujących stopniach zasilania. Rozporządzenie Rady Ministrów z 23 lipca 2007 r. w § 11 i § 12 określa sposób informowania odbiorców z planami ograniczeń i ograniczeniami w poborze energii elektrycznej. I tak, według pierwszego z wymienionych przepisów, operatorzy oraz przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie zaopatrzenia w ciepło zapoznają odbiorców z planami ograniczeń przez ogłoszenia zamieszczane w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości lub w formie elektronicznej na swojej stronie internetowej albo w formie ustalonej w umowach, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy, co najmniej na 30 dni przed dniem obowiązywania ograniczeń. Natomiast zgodnie z § 12:
18. Ograniczenia w poborze energii elektrycznej są realizowane przez odbiorców stosownie do komunikatów operatorów o obowiązujących stopniach zasilania.
19. Komunikaty operatorów o obowiązujących stopniach zasilania, o których mowa w § 9, wprowadzanych jako obowiązujące w najbliższych 12 godzinach i przewidywanych na następne 12 godzin, są ogłaszane w radiowych komunikatach energetycznych w programie (...) o godzinie 7