← Polska

I ACz 1331/13

Sygn. akt I ACz 1331/13 POSTANOWIENIE dnia 11 września 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Władysław Pawlak Sędziowie: SSA Grzegorz Krężołek SSO (del)

§1k.p.c.

art. 731 k.p.c. w zw. z art. 735 §2 1 k.p.c. oraz art. 738 k.p.c. i domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia, ewentualnie uchylenia go i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że przedmiotem żądanego przez powodów za-bezpieczenia jest nakazanie przez sąd aby Powiatowy Zarząd Dróg w L. wykonał urządzenia zabezpieczające w sposób alternatywny lub w sposób łączny w zależności od tego jaki sąd uzna za lepiej zabezpieczający prawa powodów według sprecyzowanej wersji A lub B. Sami powodowie przychylali się do sposobu B który miałby polegać na wykonaniu przez w/w podmiot odcinka rowu przydrożnego odwadniającego po naprzeciwległej do nierucho-mości powodów stronie drogi powiatowej nr (...) na długości wskazanej na mapie dołączo-nej do pozwu. Skarżący wykazując swój interes prawny w uzyskaniu zabezpieczenia wskaza-li, że domagają się w pozwie zaprzestania naruszania ich dóbr osobistych również na przy-szłość. Brak zabezpieczenia będzie powodować powtarzające się zalewanie nieruchomości powodów wywołując u nich strach o własne zdrowie i mienie. W zakresie uprawdopodobnie-nia roszczenia powołano się w zażaleniu na szereg dowodów na poparcie roszczenia, a strona pozwana nie kwestionowała faktu zalewania nieruchomości. Nadto zgodnie z art. 755 §2 1 k.p.c. nie stosuje się przepisu dt zakazu udzielenia zabezpieczenia, które zmierzałoby do zaspokojenia roszczenia. W tym przypadku zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionych skutków w postaci podmywa-nia ich domu mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji pominął opinie i ekspertyzy przedłożone przez powodów w których żądanie wykonania w ramach zabezpieczenia ok. 20 metrów rowu odwadniającego położonego w pasie drogowym nie wydaje się daleko idącym żądaniem. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie Przystępując do rozpoznania sprawy należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 730 §1 k.p.c. w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Niewątpliwie sprawa ta jest sprawą cywilną w rozu-mieniu art. 1 k.p.c. Nadto przedmiotem zabezpieczenia jest roszczenie w znaczeniu proceso-wym, o czym świadczy żądanie powodów w świetle unormowania art.

§1k.p.c.

Warun-kiem koniecznym do udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia przez stronę postępowania. Przepis ten regu-luje trzy zasadnicze dla postępowania zabezpieczającego kwestie: określenie legitymowanych osób do żądania udzielenia zabezpieczenia, przesłanki zasadności żądania udzielenia zabez-pieczenia oraz przesłanki, jakimi winien się kierować sąd udzielając zabezpieczenia. W oko-licznościach tej rozpoznawanej sprawy bezspornie powodowie są osobami legitymowanymi do wystąpienia z żądaniem udzielenia zabezpieczenia. W przepisie art.

§1k.p.c.

ustawo-dawca wskazał na przesłanki zasadności żądania udzielenia zabezpieczenia, tj. uprawdopo-dobnienie roszczenia oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obie te przesłanki muszą zostać spełnione kumulatywnie, z wyjątkiem przypadków wprost w ustawie przewi-dzianych (co w niniejszej sprawie nie występuje- np. z art. 753 k.p.c.). Zdaniem sądu drugiej instancji, Sąd Okręgowy miał podstawy do uznania, że w tej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że powodowie uprawdopodobnili istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Interes taki występuje bowiem wtedy gdy brak zabez-pieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie wydanego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. Nie wystar-cza zatem samo twierdzenie o zaistnieniu wymienionych okoliczności. To twierdzenie musi być poparte źródłami, które czynią prawdopodobnym stan, o którym mowa w tym przepisie. Udzielenie zabezpieczenia może również nastąpić także w sprawie, w której wydane orze-czenie nie będzie podlegać wykonaniu w drodze egzekucji. Należy jednak mieć na uwadze, że czym innym jest wykazywanie interesu prawnego, a zupełnie inny charakter ma posiadanie przez osoby ubiegające się o udzielenie im zabezpieczenia tzw. interesu faktycznego, który jest pojęciem nie objętym normą art. 730 i n. k.p.c. Z tym drugim przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie gdyż powodowie wskazują wyłącznie na przyszłe zdarzenia jakie mo-gą nastąpić w związku opadami deszczu, co może prowadzić do kolejnego zalewania ich nier-uchomości. W tym zakresie powodowie zasadnie powołując się na przepis art. 755 §2 1 k.p.c. wskazując, że przepisu art. 731 k.p.c. nie stosuje się w zakresie w jakim zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwróce-nia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla niego skutków. Należy jednak pamiętać, iż dobór możliwych sposobów zabezpieczenia winien uwzględniać materialno prawny charakter roszczenia, którego ochrona stanowi interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Trudno zatem w tych okolicznościach sprawy uznać, że nie wykonanie rowu odwadniającego z do-datkowymi pracami opisanymi we wniosku na czas trwania postępowania, co miałby uczynić zobowiązany, miałoby uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia (o ile będzie ono korzystne dla powodów) lub w inny sposób uniemożliwić lub po-ważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Nawet jeśli powodowie domagają się złożenia stosownego oświadczenia w formie przeprosin, które mają zawierać deklarację, że pozwany ma przedsięwziąć „…wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec powtarzaniu się takiej sytuacji w przyszłości” to nie oznacza, że brak zabezpieczenia w formie której żądanie zostało sprecyzowane we wniosku o udzielenie zabezpieczenia spowoduje, że zostanie speł-niona przesłanka przewidziana w art.

§1i 2 k.p.c.

Dodatkowo należy wskazać, że zgod-nie z art. 738 k.p.c. sąd rozpoznaje wniosek o udzielenie zabezpieczenia w jego granicach biorąc za podstawę orzeczenia materiał zebrany w sprawie. Nadto z dotychczasowego prze-biegu postępowania w sprawie wynika, że przyczyny zalewania nieruchomości należącej do powodów są sporne i niejednoznaczne. Rozpoznając wniosek, sąd nie może udzielić zabez-pieczenia roszczenia w szerszym zakresie, niż tego żądał uprawniony. Sąd nie jest również uprawniony do zastosowania innego sposobu zabezpieczenia niż żądany we wniosku zwłasz-cza, że musi brać pod uwagę trzecią z przesłanek opisaną w art.

§3k.p.c.

Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd musi uwzględniać interesy stron postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Zakres prac potrzebnych do wykonania w ramach zabezpieczenia jakiego domagają się powodowie (mając na uwadze treść ich żądania w zakresie ochrony dóbr osobistych), ich trwałość oraz realizację (zapewne) poprzez stosowanie ustawy o zamówieniach publicznych powoduje, że sąd pierwszej instancji rozpoznając wniosek o zabezpieczenie mógł dojść do przekonania, że żądany sposób zabezpieczenia obciążałby obowiązanego ponad potrzebę, a ewentualnie cel udzielenia zabezpieczenia może być osiągnięty przy wykorzystaniu innych, mniej uciążliwych sposobów (np. wymagających współpracy i zgody na ich dokonanie przez samych powodów, na co wskazywała strona pozwana). W takim przypadku gdy sąd nie jest uprawniony do stosowania innych niewskazanych przez uprawnionego sposobów zabezpieczenia, wniosek o udzielenie zabezpieczenia winien zostać oddalony. Reasumując powyższe rozważania należało uznać zaskarżone postanowienie za prawi-dłowe lecz z powołaniem się na inne przesłanki i motywy niż opisane w jego pisemnym, uzasadnieniu, którymi kierował się Sąd Okręgowy. Zażalenie powodów jest w świetle ich żą-dania oraz związania sądu pierwszej instancji wskazanym sposobem zabezpieczenia oczy-wiście bezzasadne. Powodowie nie uprawdopodobnili istnienia interesu prawnego w udzie-leniu zabezpieczenia, co czyni w świetle art.

§1k.p.c.

niezasadnym ich wniosek. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.