Sygn. akt I ACz 1862/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2013 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Krzysztof Sobierajski (spr.) Sędziowie SSA Barbara Górzanow
§ 1k.p.c.
poprzez nieudzielenie zabezpieczenia pomimo uprawdopodobnienia roszczenia względem pozwanego oraz interesu prawnego, c) art.
§ 2k.p.c.
poprzez uznanie, iż brak zabezpieczenia nie uniemożliwi lub nie utrudni dochodzenia jej słusznych roszczeń. Strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wydanie postanowienia o zabezpieczeniu zgodnie z wnioskiem, względnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz uwzględnienie kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę. W uzasadnieniu podkreśliła, że dla udzielenia zabezpieczenia roszczenia bez znaczenia jest fakt, iż do grona jej dłużników należą również inne osoby. Zaznaczyła, że został wydany nakaz zapłaty nakazujący K. i A. C. zapłatę kwoty 3.297.396,66 zł na jej rzecz a wyzbycie się przez nich części nieruchomości stanowi pogłębienie istniejącego stanu niewypłacalności i działanie nakierowane na jej pokrzywdzenie. Strona powodowa zakwestionowała, że fakt ustanowienia hipoteki na nieruchomości przesądza o braku konieczności ustanowienia zabezpieczenia. Ponadto dodała, że hipoteka zabezpiecza jej roszczenie do kwoty nie odpowiadającej całości jej wierzytelności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie strony powodowej zasługuje na częściowe uwzględnienie. Stosownie do zapisu art.
§ 1k.p.c.
udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W pierwszej kolejności należy przyjąć, iż strona powoda uprawdopodobnia roszczenie o uznanie czynności prawnych - umowy z dnia 10 maja 2012 roku darowizny udziału 1/2 części nieruchomości, objętej księgą wieczystą o nr (...), zawartej między pozwanym a jego rodzicami będącymi dłużnikami strony powodowej oraz zniesienia współwłasności przywołanej nieruchomości - za bezskuteczne, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji zaznaczając, że strona powodowa uprawdopodobniła, że przysługuje jej w stosunku do rodziców pozwanego wymagalna wierzytelność w kwocie 3.297.396,66 zł z tytułu umowy kredytu hipotecznego nabyta od (...) Banku SA w W.. Równocześnie jednak nie można zgodzić się z Sądem Okręgowym, iż pomijając okoliczność, że stroną tej umowy kredytu byli nie tylko rodzice pozwanego, ale także A. B. i S. B.
(2), nie uprawdopodobnili oni roszczenia opartego na art. 527 k.c. Należy podzielić stanowisko zaprezentowane przez stronę powodową w zażaleniu, że w kontekście dopuszczalności wystąpienia ze skargą paulińską względem dłużnika z uwagi na dokonanie przez niego czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela, na skutek której stał się niewypłacalny lub stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, ocena takiej czynności pozostaje bez związku z sytuacją materialną pozostałych dłużników tj. w realiach niniejszej sprawy A. B. i S. B.
(2). Odpowiedzialność dłużników jest solidarna i regulowana jest poprzez art. 366 § 1 k.c., który stanowi, że kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. W związku z tym to od wierzyciela zależy w stosunku, do którego dłużnika skieruje swoje żądanie zaspokojenia świadczenia i jednocześnie kwestia wypłacalności każdego z dłużników i możliwości oceny jego działania jako pokrzywdzenie wierzyciela winna być oceniana odrębnie względem każdego dłużnika, niezależnie od sytuacji materialnej innych solidarnych dłużników, wobec których wierzyciel nie wystąpił z żądaniem spełnienia świadczenia. Sąd I instancji wprawdzie podał, że strona powodowa jako wierzyciel mogła kierować swoje roszczenia do kredytobiorców według własnego wyboru, jednak wyprowadził wniosek, że domagając się ochrony wierzytelności w trybie skargi pauliańskiej nie mogła zupełnie pominąć w pozwie, choćby w formie stosownych twierdzeń, okoliczności związanych z sytuacją majątkową wszystkich dłużników z umowy kredytu, w tym A. B. i S. B.
(2). Taka ocena żądania opartego na podstawie art. 527 k.c. oraz złożonego przez stronę powodową wniosku o zabezpieczenie nie odpowiada celowi instytucji skargi paulińskiej ograniczając możliwość jej wykorzystania poprzez konieczność odniesienia się do sytuacji innych solidarnych dłużników, wobec których wierzyciel nie wystąpił z żądaniem spełnienia świadczenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego ocena ta jest nieuprawniona i nie może ograniczać strony w możliwości wykazania, iż konkretny dłużnik dokonał określonej czynności, na skutek której stał się choćby niewypłacalny w większym zakresie z pokrzywdzeniem wierzyciela. Należy w związku z tym uznać, iż okoliczność ta nie może przemawiać za przyjęciem, iż wniosek o zabezpieczenie złożony przez stronę powodową został w niewystarczającym stopniu uprawdopodobniony. W ocenie Sądu Apelacyjnego strona powodowa uprawdopodobniła również interes prawny w udzieleniu jej zabezpieczenia polegającego na ustanowieniu zakazu zbywania i obciążania 1/2 udziału pozwanego w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Pszczynie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) oraz ujawnienie we wskazanej księdze wieczystej zakazu zbywania i obciążania przez pozwanego powyższej nieruchomości. Brak bowiem zabezpieczenia w tym kształcie uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia. Sprzedaż bowiem udziału w nieruchomości lub jej obciążenie może niekorzystnie wpłynąć na sytuację prawną strony powodowej i utrudnić osiągnięcie celów postępowania. Nie można również podzielić oceny Sądu I instancji, iż fakt, że wierzytelność strony powodowej została zabezpieczona hipoteką łączną kaucyjną, na podstawie umowy kredytu, do kwoty 2.965.468,22 zł na nieruchomości, której dotyczy niniejsze postępowanie i w związku z tym strona powodowa, jako nabywca w ten sposób zabezpieczonej wierzytelności, ma możliwość zaspokojenia się z tej nieruchomości, bez względu na to, kto jest jej obecnym właścicielem – czyni nieaktualnym wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Należy podkreślić, iż możliwość uzyskania przez stronę powodową zaspokojenia na podstawie zabezpieczenia w postaci hipoteki pozostaje niezależna od celu zabezpieczenia roszczenia o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne. Zabezpieczenie w niniejszej sprawie ma umożliwić urzeczywistnienie zapadłego w niniejszej sprawie opartej na art. 527 k.c. orzeczenia. Ponadto trafnie zwróciła uwagę strona powodowa, że hipoteka zabezpiecza jej roszczenie do kwoty nie odpowiadającej całości jej wierzytelności. W świetle powyższego należało uznać, iż wniosek strony powodowej o udzielenie zabezpieczenia roszczeń o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną zasługiwał na częściowe uwzględnienie. W związku z tym Sąd Apelacyjny udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda na podstawie art. 755 § 1 k.p.c. Określony przez Sąd Apelacyjny sposób zabezpieczania jest adekwatny w stosunku do rodzaju złożonego roszczenia zapewniając stronie powodowej należytą ochronę oraz nie obciążając pozwanego ponad potrzebę. W konsekwencji Sąd Apelacyjny w Krakowie działając na zasadzie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. dokonał zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez częściowe uwzględnienie na podstawie art.
§ 1k.p.c.
wniosku strony powodowej o zabezpieczenie roszczenia.