Sygn. akt VI GC 2548/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 18 listopada 2015 roku Powód I. W. domagał się zasądzenia od pozwanego M. Ż. kwoty 41.706,60 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że strony w dniu 9 września 2011 roku zawarły umowę sprzedaży ładowarki teleskopowej wraz z łyżką MERLO-P 35.12.K o numerze seryjnym (...). Pojazd był używany i sprowadzony z W. w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez pozwanego. Umowa została wykonana, to jest pozwany wydał powodowi przedmiotową ładowarkę, a powód ją odebrał i uiścił cenę w kwocie 98.400 złotych. W dniu 12 grudnia 2012 roku podmiot trzeci tj. V. S..p.A. (włoska spółka handlowa) wystąpiła przeciwko I. W. z powództwem o wydanie przedmiotowej ładowarki. W toku postępowania sądowego (prowadzonego przed tut. Sadem Gospodarczym pod sygn. VI GC 973/14) wykazane zostało, że ładowarka nabyta przez powoda została skradziona spółce (...) we W. w 2011 roku oraz że nie doszło do skutecznego przejścia jej własności na powoda – ani na gruncie prawa polskiego ani włoskiego. Ostatecznie strony zakończonej wcześniej sprawy w dniu 24 sierpnia 2011 roku zawarły przed Sądem ugodę, w ramach której I. W. zobowiązany był do zapłaty na rzecz V. Sp.A. kwoty 9.000 euro tytułem nabycia przedmiotowej ładowarki. Dochodzona przez powoda kwota stanowi sumę równowartości 9.000 euro oraz kosztów zastępstwa procesowego I. W. w kwocie 3.600 złotych poniesionych przez powoda w postępowaniu z powództwa spółki (...). Jako podstawę prawną roszczenia powód wskazał przepisy o rękojmi za wadę prawną sprzedanej rzeczy. W dniu 6 października 2015 roku powód skierował bowiem do pozwanego oświadczenie o obniżeniu ceny zakupu wraz z wezwaniem do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Pozwany M. Ż. nie wniósł odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 23 maja 2016 roku ustanowiony w sprawie pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów postępowania. Na uzasadnienie tych wniosków procesowych wskazał, że nie zachodzą żadne przesłanki odpowiedzialności M. Ż. z tytułu rękojmi jak również z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania. Podniósł także zarzut wygaśnięcia uprawnień z tytułu rękojmi ze względu na upływ rocznego terminu oraz zarzut przedawnienia roszczenia z tytułu nienależytego wykonania umowy. Argumentował przy tym, że powód już w 2011 roku miał świadomość wątpliwości odnośnie legalności nabycia rzeczy, w związku z czym powinien był już w tym czasie dokonać zawiadomienia o wadzie. Ponadto w procesie toczącym się pomiędzy włoską spółką, a obecnym powodem nie zapadło prawomocne orzeczenie przesądzające istnienie wady prawnej rzeczy sprzedanej przez pozwanego, który nie miał wiedzy na temat wyników toczącego się postępowania. Jego zobowiązanie z tytułu umowy sprzedaży zostało wykonane prawidłowo z dochowaniem wszelkiej staranności odnośnie sprawdzenia stanu prawnego nabywanej ładowarki następnie odsprzedanej powodowi. W dacie jej nabycia na terenie W. w rejestrze skradzionych pojazdów, prowadzonym w tym kraju, brak było informacji, że rzecz została skradziona. W sprawie niniejszym Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 9 września 2011 roku I. W. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą PPHU (...) zakupił od M. Ż. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) Krajowy- (...) ładowarkę teleskopową wraz z łyżką MERLO-P.35.12.K o numerze seryjnym (...) i numerze VIN (...) za cenę 98.400 złotych brutto. W tym samym dniu pozwany wystawił powodowi fakturę nr (...) opiewającą na wyżej wskazaną kwotę. (faktura VAT nr (...) k.10) Ładowarka została sprowadzona do Polski przez pozwanego z terytorium W.. W momencie nabycia ładowarki na terenie W. M. Ż. prowadził działalność gospodarczą, jednakże nie miał doświadczenia w obrocie takimi maszynami. Nie wiedział jaka dokumentacja powinna towarzyszyć takiej maszynie. Nie mówił płynnie po włosku. Pytał sprzedawcę jedynie o kwestie techniczne, czy maszyna jest sprawna. Rozmówca nie okazał mu żadnego dokumentu, stanowiącego potwierdzenie przysługującego zbywcy prawa własności maszyny. Zbywający maszynę dysponował jednym kompletem kluczy, nie miał książki technicznej pojazdu. Pozwany nie wiedział, że takie maszyny podlegają rejestracji i mają dowód rejestracyjny. M. Ż. sprawdził jedynie na Policji w kraju, że maszyna nie figuruje w europejskim rejestrze pojazdów utraconych. (dowód z przesłuchania pozwanego M. Ż. k. 39-40) I. W. znalazł ofertę sprzedaży ładowarki na Allegro. M. Ż. dysponował faktura jej nabycia oraz listem przewozowym. Nie zgodził się okazać powodowi umowy sprzedaży maszyny, gdyż twierdził, że stanowi ona tajemnicę jego przedsiębiorstwa. Sprzedawca wydał powodowi jedynie jeden komplet kluczy. M. Ż. wytłumaczył I. W., że napis V. widniejący na ładowarce to nazwa firmy zajmującej się leasingiem i sprzedażą tych maszyn. Powód nie domagał się innych dokumentów, gdyż według jego stanu wiedzy maszyny tego typu nie posiadają dodatkowej dokumentacji. I. W. sprawdził po numerze VIN, że pojazd ten nie figuruje w rejestrze rzeczy skradzionych. Zakupił go po niższej od oferowanej cenie, gdyż oferta w ciągu półtora miesiąca nie znalazła zainteresowania potencjalnych nabywców. I. W. informował M. Ż., że maszyna może być kradziona po tym jak pojawiła się u niego policja żądając wykazania legalności pochodzenia ładowarki. Pozwany zapewniał powoda o legalności wcześniejszego nabycia rzeczy i skuteczności transakcji miedzy stronami. (dowód z przesłuchania powoda I. W. k 37-39, protokół przesłuchania powoda charakterze strony w sprawie VI GC 973/14 k. 293-297, protokół przesłuchania pozwanego w charakterze świadka w sprawie VI GC 973/14 k. 395-397) W dniu 20 grudnia 2012 roku do Sądu Rejonowego w Żywcu wpłynął pozew wniesiony przez V. S..p.A. z siedzibą we W. przeciwko I. W. o wydanie ładowarki teleskopowej z łyżką marki M. (...).32.12K o nr S.A. (...). (...) i nr (...) znajdujących się w posiadaniu pozwanego. W uzasadnieniu powód wskazał, że Ładowarka ta została zakupiona przez V. S..p.A. we W. w dniu 11 marca 2005 roku, a następnie w dniu 12 maja 2005 roku zarejestrowana w rejestrze publicznym Republiki Włoskiej. W 2011 roku nieustalony dotąd sprawca dokonał na terenie Republiki Włoskiej zaboru ładowarki stanowiącej własność powoda. Z informacji posiadanych przez powoda wynikało, iż w sierpniu 2011 roku ładowarka ta została sprzedana przez E. s.r.l. M. Ż., który następnie zbył ją I. W.. Nabycie to nie było przy tym skuteczne, ani na gruncie prawa polskiego ani włoskiego. (pozew wniesiony w dniu 12 grudnia 2012 roku k. 2-11 akt sprawy VI GC 973/14) Na wniosek I. W. pismem z dnia 10 maja 2013 roku pozwany M. Ż. został zawiadomiony o toczącym się procesie i pouczony o możliwości wzięcia w nim udziału w charakterze interwenienta ubocznego, zawiadomiony o rozprawie wyznaczonej przez Sąd Rejonowy w Żywcu w sprawie z powództwa V. S..p.A. przeciwko I. W.. Pismo to zostało mu skutecznie doręczone w dniu 16 maja 2013 roku. Zawiadomienie ponowiono przed Sądem Rejonowym w Bielsku Białej z uwagi na wątpliwość co do zawartości przesyłki ekspediowanej przez Sąd Rejonowy w Żywcu. (zawiadomienie z dnia 10 maja 2013 roku k. 91 akt sprawy VI GC 973/14, potwierdzenie odbioru k. 129 akt sprawy VI GC 973/14)ponowne zawiadomienie k. 303-306 w aktach VI GC 973/14 W dniu 22 września 2005 roku ładowarka MERLO-P.32.12K została zarejestrowana w oficjalnym rejestrze pojazdów Republiki Włoskiej jako własność spółki (...). (zaświadczenie o rejestracji maszyny przetłumaczone z języka włoskiego k. 24-26 akt sprawy VI GC 973/14) W 2011 roku maszyna została skradziona spółce (...) na terenie Republiki Włoskiej przez nieustalonego sprawcę. (tłumaczenie protokółu złożenia zawiadomienia o popełnionym przestępstwie k. 27-28 akt sprawy VI GC 973/14) Postępowanie karne w sprawie nabycia za kwotę 18 tysięcy euro w nieustalonym dniu w sierpniu 2011 roku w miejscowości G. we W. ładowarki teleskopowej wraz z łyżką marki MERLO p35.12K o nr S.A. (...). (...) o wartości 60.000 złotych uzyskanej z czynu zabronionego oraz w sprawie nabycia za kwotę 98.400 złotych we wrześniu 2011 roku w miejscowości G. woj. (...) ładowarki teleskopowej wraz z łyżką marki MERLO p35.12K o nr S.A. (...). (...) o wartości 60.000 złotych uzyskanej z czynu zabronionego tj. o przestępstwa z art. 291 §1 KK zostały umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Na mocy postanowienia z dnia 5 czerwca 2012 roku dowód rzeczowy w postaci ładowarki oddany został na przechowanie I. W.. (postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 30 stycznia 2012 roku k. 30-31, postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych k. 32-35 akt sprawy VI GC 973/14) W dniu 25 października 2012 roku pełnomocnik spółki (...) wezwał I. W. do wydania ładowarki w terminie 3 dni. (pismo z dnia 25 października 2012 roku k. 36-37 akt sprawy VI GC 973/14) W odpowiedzi na wezwanie I. W. odmówił wydania pojazdu wskazując, że spółka (...) nie wykazała swojego prawa do ładowarki. Wskazał, że on również posiada dokumenty świadczące o przysługującym mu prawie własności maszyny. (pismo z dnia 6 listopada 2012 roku k. 38 akt sprawy VI GC 973/14) Pismem datowanym na dzień 6 października 2015 roku pełnomocnik I. W. skierował do pozwanego oświadczenie o obniżeniu na podstawie art. 560 §1 KC ceny zakupu ładowarki o kwotę 41.709,60 złotych, która stanowi sumę uiszczonej przez powoda na rzecz V. S..p.A. kwoty oraz kosztów zastępstwa procesowego powoda w związku z prowadzonym przeciw niemu postępowaniem sądowym. (oświadczenie o obniżeniu ceny z dnia 6 października 2015 wraz z dowodem nadania roku k. 11-12) Maszyna, w której posiadaniu znajdował się I. W., poddana została oględzinom przez biegłego sądowego w dniu 25 marca 2015 roku w P.. Okazała się tożsama z ładowarką skradzioną spółce (...) w Republice Włoskiej w 2011 roku. (opinia biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej J. P. k. 383-392akt sprawy VI GC 973/14) Generalną normą regulującą kwestię możliwości nabycia własności rzeczy ruchomej od nieuprawnionego na gruncie prawa włoskiego jest art. 1153 ust. 1 CC. Przepis ten stanowi, że kto nabył rzecz ruchomą od osoby nie będącej jej właścicielem, nabywa własność tej rzeczy w drodze posiadania pod warunkiem, że działa w dobrej wierze z chwilą wydania tej rzeczy oraz istnieje odpowiedni tytuł do przeniesienia własności. Ustawodawca włoski odmiennie uregulował zagadnienie nabycia własności rzecz ruchomej od nieuprawnionego w przypadku normatywnej kategorii rzeczy ruchomych wpisanych do urzędowych rejestrów. Zgodnie bowiem z wyłączeniem zawartym w art. 1156 CC, opisane powyżej, ogólne normy dotyczące nabycia własności rzeczy ruchomej od nieuprawnionego, nie mają zastosowania do zbiorów ruchomości oraz rzeczy ruchomych wpisanych do rejestrów urzędowych. Nabywca rzeczy ruchomej wpisanej do rejestru urzędowego nie może zatem nabyć własności takiej rzeczy w drodze posiadania w dobrej wierze. Zgodnie natomiast z art. 11 D. R..A. do publicznego rejestru pojazdów (P. R. A.) prowadzonej dla każdej prowincji przez Automobile (...) d’Italia musi zostać wpisany każdy pojazd (autoveicolo), dla którego został wydany dowód rejestracyjny. Pod pojęciem pojazdu stosownie do art. 46 CC rozumie się wszelkie kierowane przez człowieka pojazdy mechaniczne służące do poruszania się po drogach, za wyjątkiem pojazdów dla dzieci oraz niepełnosprawnych objętych pomocą medyczną. Obowiązek posiadania dowodu rejestracyjnego wynika natomiast z art. 93 C. S.. W sytuacji więc gdy właściciel pojazdu samochodowego dokonał jego zbycia i zostało to odnotowane w publicznym rejestrze pojazdów, do późniejszego ponownego zbycia przez byłego właściciela, będącego już osobą nieuprawnioną, tego samego pojazdu na rzecz innej osoby nie będą miały zastosowania przepisy o nabyciu w drodze posiadania w dobrej wierze, nawet jeśli pojazd został wydany drugiemu z nabywców (art. 1156 CC). Drugi z nabywców może nabyć własność pojazdu samochodowego jedynie w drodze zasiedzenia, przy czym termin zasiedzenia uzależniony będzie od spełnienia przesłanek wymienionych w art. 1147 CC. (opinia D.. R. P., Kierownika Centrum (...) Wydziału Prawa i Administracji (...) sporządzona do sprawy Sądu Rejonowego w Kielcach o sygnaturze C 131/09 k. 421-428 akt sprawy VI GC 973/14) W dniu 24 sierpnia 2015 roku V. S..p.A. zawarła ugodę sądową z I. W., na mocy której I. W. zobowiązał się zapłacić stronie powodowej V. S..p.A. kwotę 9.000 euro tytułem nabycia ładowarki teleskopowej wraz z łyżką marki M. (...).35.12K w terminie 30 dni od zawarcia ugody, a strona powodowa zobowiązała się wydać I. W. dokumentację ładowarki i jeden komplet kluczy do pojazdu w terminie 3 dni od zapłaty. (protokół rozprawy z dnia 24 sierpnia 2015 roku k. 434-435 akt sprawy VI GC 973/14) Na mocy postanowienia z dnia 24 sierpnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej umorzył postępowanie w sprawie z powództwa spółki (...).p.A. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 1 września 2015 roku. (postanowienie o umorzeniu postępowania z dnia 24 sierpnia 2015 roku k. 436) Na skutek wniosku powoda Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej Wydział I Cywilny przeprowadził posiedzenie pojednawcze w przedmiocie roszczenia tożsamego z dochodzonym obecnie pozwem. Sprawa otrzymała sygnaturę akt I Co 465/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.