Sygn. akt: III AUa 488/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Maria Padarewska - Hajn (spr.) Sędziowie: SSA Ewa Naze SSO del. Beata Michalska Protokolant: st.sekr.sądowy Patrycja Stasiak po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. w Łodzi sprawy (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w Ł. o wysokość stopy procentowej składki, na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt: VIII U 2796/12; 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 3 i poprzedzającą go decyzję organu rentowego i ustala, że w roku składkowym od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wynosząca 1,67 % nie ulega podwyższeniu o 50 %; 2. oddala w całości apelację płatnika; 3. oddala apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. w pozostałej części. Sygn. akt III AUa 488/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20 czerwca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. stwierdził, że stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek (...) sp. z o.o. w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. podwyższa się o 50% i ustala w wysokości 2,51%. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w/w stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe w w/w roku składkowym winna być ustalona w wysokości 1,67%, tymczasem płatnik w dokumentach rozliczeniowych za okres od lipca 2011 r. do marca 2012 r. wykazał stopę procentową składki w zaniżonej wysokości 1,47%. W związku z tym, w myśl art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199 poz. 1673), stopę procentową składki na cały rok ustalono w wysokości 150% stopy procentowej ustalonej na podstawie prawidłowych danych. Organ rentowy wskazał, że płatnik jest zobowiązany opłacić składki wraz z odsetkami za zwłokę. W odwołaniu od w/w decyzji płatnik składek wniósł o jej uchylnie i ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 marca 2012 r. w wysokości 1,20%. W uzasadnieniu płatnik wskazał, że w lipcu 2011 r. przejął przedsiębiorstwo upadłej (...) spółki z o.o., dla której wysokość składki w okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. ustalona została na 1,20%. Zdaniem płatnika, od chwili nabycia przedsiębiorstwa upadłej, czyli od lipca 2011 r. winna go obowiązywać stopa procentowa w wysokości ustalonej dla (...) spółki z o.o. to jest 1,20% podstawy jej wymiaru. Płatnik wskazał, że błędnie ustalił stopę procentową składki na 1,47%, podczas gdy winna ona wynieść 1,20%. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r. w pkt 1 zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił stopę procentową na ubezpieczenie wypadkowe dla (...), spółki z o.o. w okresie od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. w wysokości 1,47% w pkt 2 oddalił odwołanie w pozostałej części, a w pkt 3 zasadził od organu rentowego na rzecz spółki koszty zastępstwa procesowego i ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółki z o.o. z siedzibą w Ł. obejmująca likwidację majątku została ogłoszona w dniu 18 grudnia 2008 r. Wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla (...) spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w Ł. w okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. ustalona została na 1,20% podstawy jej wymiaru. (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. została zawiązana w dniu 1 kwietnia 2011 r. Przedmiotem działalności spółki, zgodnie z wpisem do rejestru przedsiębiorców, była m.in. produkcja przędzy, produkcja gotowych wyrobów tekstylnych, produkcja odzieży. Płatnikiem składek na ubezpieczenie wypadkowe (...) sp. z o.o. stała się od dnia 16 maja 2011 r. W maju 2011 r. do ubezpieczenia wypadkowego zostało zgłoszonych 5 ubezpieczonych. Umowy z wszystkimi zatrudnionymi w spółce (...) pracownikami zostały rozwiązane z końcem maja 2011 r. Na podstawie umowy zawartej w dniu 15 lipca 2011 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. nabyła przedsiębiorstwo upadłej (...) spółki z o.o. w całości z wyłączeniem środków pieniężnych na rachunkach bankowych i w kasie przedsiębiorstwa oraz ruchomości wymienionych w umowie. Wraz z przedsiębiorstwem upadłej spółki (...) spółka (...) przejęła zatrudnionych tam 13 pracowników. W dokumentach rozliczeniowych za okres od lipca 2011 r. do marca 2012 r. (...) sp. z o.o. wykazała stopę procentową składki w wysokości 1,47% odpowiednią do liczby zatrudnionych osób. W okresie od lipca 2011 r. do marca 2012 r. w spółce zatrudnionych było od 75 do 116 pracowników. (...) sp. z o.o. zmieniła nazwę na (...) spółka z o.o. Zmiana nazwy w Krajowym Rejestrze Sądowym została wpisana w dniu 28 września 2012 r. Zarząd spółki i przedmiot jej działalności pozostały bez zmian. (...) spółka z o.o. zatrudnia około 120 pracowników. Wypadków przy pracy nie było. Spółka prawidłowo podała wszystkie niezbędne informacje konieczne do ustalenia wysokości stopy procentowej. Nieprawidłowo wyliczyła jedynie wysokość procentową samej składki. W tak ustalonym stanie faktycznym w oparciu o treść przepisów art. 27, art. 28, 30, 31 i art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz. U. z 2002, Nr 200, poz. 1692, ze zm.), Sąd uznał, iż odwołanie płatnika jest częściowo zasadne. Zmieniając zaskarżoną decyzję w zakresie ustalenia samej wysokości stopy procentowej, Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie organ rentowy nie wskazał jakie nieprawidłowe dane zostały przekazane przez wnioskodawcę. Natomiast zdaniem Sądu w toku procesu ustalono, że odwołujący podał prawidłowe dane, a jedynie na ich podstawie błędnie ustaliła wysokość procentową składki. Płatnik zatem zdaniem Sądu nie spełnia przesłanek uprawniających organ do zastosowania sankcji z art. 34 ustawy wypadkowej. Sąd podzielił w tym wypadku zapatrywania wyrażone w wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 listopada 2008 r. w sprawie III AUa 1163/08, w myśl, którego odprowadzenie składki w zaniżonej wysokości nie prowadzi automatycznie do możliwości nałożenia na płatnika przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych sankcji określonej w art. 34 ust. 1 ustawy z 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (LEX nr 552000). Natomiast z mocy art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 Nr 205 poz. 1585 z późn. zm.) stanowiącego generalną regulację dla określenia i realizacji obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym również ubezpieczeniu wypadkowemu, do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy art. 93 i art. 93a-93c ordynacji podatkowej. Przepis ten art. 93 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012, poz. 749, ze zm.) stanowi, że osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku łączenia się: osób prawnych, osobowych spółek handlowych, osobowych i kapitałowych spółek handlowych - wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek. Zgodnie z art. 93a § 1 osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku: przekształcenia innej osoby prawnej lub przekształcenia spółki nie mającej osobowości prawnej - wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. Zgodnie zaś z art. 93c § 1 osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku. Przepis § 1 stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie - także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa /§ 2 art. 93c/. Sąd podniósł w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, iż w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie był przedmiotem sporu. W toku niniejszego postępowania (...) sp. z o.o. zmieniła nazwę na (...) spółka z o.o. Kwestią sporną natomiast zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie była wysokość składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej płatnika składek (...) spółki z o.o. (poprzednio (...) sp. z o.o.) w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. Sporne było to czy (...) spółka z o.o. (poprzednio (...) sp. z o.o.) może uchodzić za podmiot wstępujący w całokształt sytuacji prawnej płatnika składek (...) spółki z o.o. w upadłości i czy w związku z tym uzasadnionym jest opłacanie przez niego składki na takim poziomie jakim miał to ustalony upadły. W uznaniu Sądu taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z samego tylko faktu nabycia (w drodze umowy sprzedaży) przedsiębiorstwa upadłej (...) spółki z o.o. zdaniem Sądu nie wynika, że nastąpiła zmiana formy organizacyjno - (...) spółki (...) (obecnie (...) spółki z o.o.), a jedynie taka zmiana w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych uzasadnia twierdzenie o przekształceniu danej spółki. Odwołująca się spółka nie jest prawnym następcą (...) spółki z o.o. w upadłości powstałym w wyniku łączenia się osób prawnych, przekształcenia lub ich podziału, o których mowa w art. 93 § 1, art. 93a § 1 i art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie podstaw do uznania, że nabyła ona prawo do posługiwania się wysokością stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalonej uprzednio dla (...) spółki z o.o. w upadłości. Odwołujący się płatnik błędnie zatem wywiódł, że z samego tylko faktu nabycia całego przedsiębiorstwa innego upadłego płatnika zachowuje prawo do opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe na takim jak on poziomie. Stąd żądanie jego ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 marca 2012 r. w wysokości 1,20% uznać należało za bezzasadne. Ustalono natomiast, że 5 ubezpieczonych płatnik zatrudniał jedynie w jednym miesiącu - maju 2011 r., w okresie zaś od lipca 2011 r. do marca 2012 r. miesięcznie zatrudniał od 75 do 116 pracowników. Zgłoszenie do ubezpieczenia wypadkowego ponad 9 ubezpieczonych uzasadnia, zgodnie z art. 28 ust. 2, ustalenie stopy procentowej składki jako iloczynu stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe określonej dla grupy działalności, do której należy płatnik składek, i wskaźnika korygującego ustalonego dla płatnika składek. Tak ustalona stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wyniosła 1,47%. Stopa ta została wobec tego ustalona przez płatnika w prawidłowej wysokości. Nadto w myśl cytowanego art. 27 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r. (t. j. Dz. U. z 2009 r., Nr 167, poz. 1322) stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustala się na rok składkowy, to jest na okres od dnia 1 kwietnia danego roku do dnia 31 marca następnego roku, zatem nie istnieje możliwość jej zmiany w toku tego okresu. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477 14 § 2 kpc, zmienił skarżoną decyzję i ustalił, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującą płatnika składek (...) spółki z o.o. (poprzednio (...) sp. z o.o.) w okresie rozliczeniowym od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r. wynosi 1,47%. W pozostałym zaś zakresie, to jest w jakim płatnik żądał ustalenia stopy procentowej składki na poziomie 1,20%, Sąd oddalił odwołanie. Powyższy wyrok zaskarżyły apelacjami obie strony. Organ rentowy zaskarżył wyrok w części dotyczącej ustalenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe dla płatnika składek (...) Spółka z o.o. w wysokości 1,47%. i zarzuca mu: - naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 28 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 34 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322) poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, a w skutek tego nieprawidłowe ustalenie płatnikowi składek stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe i wniósł o: zmianę wyroku i oddalenie odwołania od decyzji z dnia 20.06.2012 r. w części zaskarżonej stosując w tym wypadku art. 34 ust. 3 ustawy wypadkowej. W uzasadnieniu swego stanowiska organ skarżący podniósł, iż wobec wskazanej treści przywołanych przepisów odnoszących się do przedmiotowego płatnika składek, należy w pierwszej kolejności podkreślić, iż wysokość podstawowej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązująca w tym stanie faktycznym w roku składkowym obejmującym okres rozliczeniowy od 01.04.2011 r. do 31.03.2012 r. winna wynosić 1,67% i powinna dodatkowo ulec podwyższeniu o 50% do wysokości łącznej 2,51% świetle art. 34 ust. 1 ustawy wypadkowej. Organ podniósł, iż w kwestii dotyczącej zastosowania art. 34 ustawy wypadkowej, zgodnie z którym przewidziana przepisem sankcja w ocenie sądów ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do sytuacji, w których płatnik albo nie przekaże danych, albo w odniesieniu do płatników, o których mowa w art. 28 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 2, nie dokona właściwych ustaleń co do liczby ubezpieczonych lub grupy działalności - organ rentowy prezentuje odmienne stanowisko. Gdyby płatnik składek przy ustalaniu stopy procentowej zgodnie z obowiązującym stanem prawnym odniósł ją prawidłowo do grup działalności, to nie byłoby podstawy do zastosowania sankcji z art. 34 ust. 3, a ponieważ popełnił błąd i należało zastosować rzeczoną sankcję. Natomiast jeżeli chodzi o fakt ustalenia przez płatnika przedmiotowej stopy procentowej składki w wysokości 1,47%, która w ocenie organu rentowego jest nieprawidłowa, sąd poza przytoczeniem przepisów mających zastosowanie przy analizie tej sprawy, nie uzasadnił dlaczego to ona ma być adekwatna do niniejszego stanu faktycznego, a nie wskazana w zaskarżonej decyzji w wysokości 1,67%. Organ rentowy wskazał, iż stopa procentowa na ubezpieczenie wypadkowe w tym przypadku dla wyżej wymienionego płatnika (tu: liczba ubezpieczonych podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia wypadkowego w miesiącu kalendarzowym, od którego płatniku składek został zgłoszony w ZUS - art. 28 ust. 4), na rok składkowy obejmujący okres rozliczeniowy od 1.04.2011 r. do 31.03.2012 r. powinna być przez niego ustalona w wysokości 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności (art. 28 ust. 1). Najwyższa stopa procentowa składnika to ubezpieczenie dla grup działalności, ustalona zgodnie z załącznikiem do nr 2 do wymienionego wcześniej rozporządzenia wykonawczego do ustawy (por. w brzmieniu obowiązującym od 1.04.2010 r. do 31.03.2012 r.), występowała w grupie oznaczonej jako „Górnictwo surowców energetycznych". Stopa ta wynosiła 3,33%, a zatem odpowiedni jej 50% wskaźnik należało ustalić w wysokości 1,67% podstawy wymiaru. Liczba ubezpieczonych podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia wypadkowego w miesiącu kalendarzowym, od którego płatnik składek został zgłoszony w ZUS, czyli w maju 2011 r. wynosiła 5-ciu ubezpieczonych i zmieniła się dopiero od lipca 2011 r., a więc w miesiącu, w którym zgodnie z cytowanymi przepisami wskaźnik w wysokości 1,47% pozostaje bez znaczenia, a decydujące znaczenie ma wskaźnik z maja 2011 r. Płatnik w swojej apelacji zaskarżył wyrok w części oddalającej odwołanie i wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez ustalenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej ubezpieczonego w okresie od 1 lipca 2011 r. do 31 marca 2012 r. na 1,20%,
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.