2 pkt 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2015.1805)
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu zasądza od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego L. J.
130, 00 złotych tytułem kosztów mediów. Wydatkami związanymi z utrzymaniem dzieliła się ze swoją matką. Nadto, w okresie składnia wniosku do (...) S.A. A. B. spłacała co miesiąc zobowiązanie kredytowe w stosunku do (...) Bank S.A.
zobowiązania wobec innych instytucji kredytowych z tytułu tzw. chwilówek. Kwota zobowiązania wobec (...) Bank S.A. wynosiła 40 000 złotych. Wysokość comiesięcznej raty, obejmującej te wszystkie płatności, stanowiła kwotę około 700 złotych. dowody: wniosek o udzielenie pożyczki k.70; wyjaśnienia oskarżonej k. 87-88; 236-238; zeznania świadka M. B. k.45-46, k.262v-263; W grudniu 2014 roku A. B. zadzwoniła do (...) S.A., albowiem chciała ona zaciągnąć pożyczkę na Święta Bożego Narodzenia w kwocie 2500 złotych. Pożyczka ta miała zostać zużyta na zakup żywności. W celu zweryfikowania możliwości finansowych A. B. i odebrania jej danych osobowych do jej miejsca zamieszkania w P. przy ulicy (...) w dniu 22 grudnia 2014 roku przyjechała M. B., pracownik (...) S.A., której A. B. okazała umowę o pracę
dowód osobisty. Następnie podała ona M. B. informacje związane z wynagrodzeniem, otrzymywanym przez nią z tytułu wykonywanej pracy
z tytułu najmu pokoju, a nadto opisała ponoszone przez siebie wydatki, w szczególności zaś wysokość comiesięcznych należności należnych od niej z tytułu innych zobowiązań kredytowych lub pożyczek; M. B. dane te wpisała do wniosku o udzielenie pożyczki gotówkowej. Wniosek ten wraz z umową o udzielenie pożyczki gotówkowej, po podpisaniu tych dokumentów przez A. B., został następnie przekazany przez M. B. do centrali (...) S.A. celem weryfikacji, w wyniku której A. B. został udzielony kredyt w wysokości 2500 złotych stosownie do umowy nr (...). W imieniu (...) S.A. Umowę pożyczki podpisał kierownik M. K.. Zgodnie z warunkami w/w umowy, odpowiadającymi tymi które zostały wskazane w treści wniosku o udzielenie pożyczki gotówkowej, A. B. zobowiązana była do spłaty kredytu przelewem w cotygodniowych ratach w wysokości 56, 98 złotych każda. Po podpisaniu umowy A. B. środki zostały wypłacone na podany przez nią rachunek bankowy. A. B. chciała spłacić zaciągnięte zobowiązanie. dowody: zeznania świadka L. J.
dodatkowo chorobę matki, A. B. nie rozpoczęła regulowania należności wynikających z zawartej przez nią umowy pożyczki nr (...). Wiosną 2015 roku zwróciła się ona w związku z tym do (...) S.A. z prośbą o umożliwienie jej spłaty pożyczki, lecz nie w całości. W marcu i kwietniu 2015 roku wynagrodzenie A. B. zostało zajęte do kwot (odpowiednio) 76, 16 złotych i 70, 30 złotych, a w czerwcu 2015 roku do kwoty 527, 18 złotych. Następnie, od grudnia 2015 roku, A. B. przebywała stale na zwolnieniu lekarskim. Umowa o pracę została rozwiązana z dniem 29 lutego 2016 roku za porozumieniem stron. A. B. w okresie od lipca 2016 roku do maja 2017 roku uregulowała kwotę 1200 złotych z zaciągniętej od (...) S.A. kwoty pożyczki. dowody: zeznania świadka M. G. k.48-v; zaświadczenie o zatrudnieniu k.49, notatka urzędowa k.76; zeznania świadka L. J.
psychiatrycznie w związku z przebytym udarem mózgu w październiku 2013 roku. Nie była uprzednio karana. dowody: dane dotyczące majątku k.73-74,147-149; dane osobo poznawcze k.87, karta karna k. 62; dokumentacja medyczna; opinia sądowo – lekarska k.229-232; zaświadczenie k.194 Z uwagi na wątpliwości co od poczytalności oskarżona A. B. została przebadany przez dwóch biegłych psychiatrów, a następnie również przez biegłego neurologa. Biegli psychiatrzy zgodnie stwierdzili, iż nie jest ona chora psychicznie w rozumieniu psychozy, ani upośledzona umysłowo. W inkryminowanym okresie nie miała zniesionej, ani w znacznym stopniu ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, nie zachodzą zatem w stosunku do niej warunki z art. 31 § 1 i 2 k.k. Jednocześnie biegli psychiatrzy nie stwierdzili przeciwwskazań do uczestniczenia oskarżonego w dalszych czynnościach procesowych. Natomiast biegły neurolog rozpoznał u oskarżonej stan po udarze niedokrwiennym lewej półkuli mózgu, który powstał po zażyciu środków psychoaktywnych i rozwinęła się encefalopatia toksyczna, stanowiąca trwałe uszkodzenie i zakłócenie pracy (...), wyrażająca się zespołem psychoorganicznym otępienno – charakterologicznym w postaci nieprawidłowej osobowości. dowody: opinia sądowo – psychiatryczna k. 145-146, dokumentacja medyczna k.32 – 33, opinia neurologiczna k. 229-232 A. B. podczas składania wyjaśnień w toku dochodzenia nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu i złożyła wyjaśnienia. Następnie w toku rozprawy głównej nie przyznała się do popełnienia czynu i również złożyła wyjaśnienia. wyjaśnienia oskarżonej k. 87-88; 236-238 Sąd zważył, co następuje: Poddając szczegółowej analizie przeprowadzone w toku rozprawy głównej dowody, Sąd doszedł do przekonania, iż A. B. nie sposób przypisać popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. Sąd ustaleń w tym zakresie, jak i w zakresie stanu faktycznego, dokonał w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci wyjaśnień oskarżonej, zeznań świadków
ujawnionych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które poddanymi ocenie zgodnie ze wskazaniami wiedzy, doświadczenia życiowego
zasadami logicznego rozumowania. Przechodząc do omówienia dowodów w postaci zeznań świadków Sąd stwierdził, że na uwzględnienie zasługiwały zeznania L. J.
okoliczności związanych z rozwiązaniem z nią umowy o pracę. Odnosząc się do wyjaśnień oskarżonej zważyć należało, iż brak było podstaw dla ich zakwestionowania. Oskarżona w sposób konsekwentny nie przyznawała się w toku całego postępowania do popełnienia zarzucanego jej czynu, podając wpierw okoliczności, w jakich doszło do zaciągnięcia przez nią pożyczki, a następnie odnosząc się do powodów, dla których nie rozpoczęła ona jej spłaty stosownie do postanowień umownych. I tak, na wiarę zasługują te wyjaśnienia oskarżonej, w których podała ona, iż we wcześniejszych miesiącach, przed zaciągnięciem pożyczki jej dochody były na poziomie około 1500 złotych miesięcznie. Również na wiarę zasługują te wyjaśnienia oskarżonej, w których podała ona, że w miesiącu kiedy zaciągała pożyczkę (tj. w grudniu 2014 roku) jej wynagrodzenie było niższe niż 1500 złotych z uwagi na fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim. Znajdują one bowiem potwierdzenie w dokumentacji uzyskanej od jej poprzedniego pracodawcy, a które zostały przedłożone do akt sprawy. Nadto, fakt kłopotów ze zdrowiem oskarżonej kolaborują również z zeznaniami M. G., która podała, iż A. B. przebywała na zwolnieniu lekarskim; również fakt pobierania przez nią zasiłku chorobowego (k.51) potwierdza ów fakt. Przekonywające są przy tym te jej depozycie, w których podała, że pracownik pokrzywdzonego (...) S.A. – świadek M. B. podała, że wpisywana na wniosku kwota jest orientacyjna, albowiem doświadczenie życiowe i wskazania wiedzy potwierdzają, iż w tego rodzaju sytuacjach, w szczególności, gdy kredytodawca lub też pożyczkodawca nie weryfikuje poprzez zaświadczenie o zarobkach wysokości osiąganych dochodów, podawana na wniosku kwota ma charakter przybliżony. Uwzględniając przy tym wysokość średnich, miesięcznych dochodów netto z okresu pomiędzy czerwcem a listopadem 2014 roku stwierdzić należy, że przekraczały one kwotę 1500 złotych. Warto również zwrócić uwagę na te wyjaśnienia oskarżonej, w których podała ona, iż mimo swoich chęci, nie miała ona – w okresie po udzieleniu jej pożyczki – wystarczających środków na ich spłatę. Oskarżona podała przy tym, iż usiłowała nawiązać kontakt z pożyczkodawcą i ustalić warunki spłaty. Niewątpliwie również te wyjaśnienia zasługują na wiarę, albowiem znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadka L. J.
pogorszenia jej stanu zdrowia, przestała ona mieć możliwość spłaty zaciągniętych pożyczek. Z wydruków związanych z wynagrodzeniem oskarżonej wynika bowiem, iż do lutego 2015 roku nie miała jakichkolwiek zajęć komorniczych – dopiero w marcu i kwietniu 2015 roku zajęto jej wynagrodzenie do kwoty około 70 złotych, a w czerwcu 2015 roku do kwoty około 520 złotych. I choć takie zachowanie oskarżonej, tj. zaciąganie kolejnego zobowiązania mimo już istniejących, można uznać za nierozważne i noszące znamiona niedbalstwa, to jednak w ocenie Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w szczególności wobec wysokości wynagrodzenia oskarżonej, nie sposób kwalifikować je jako wynik z góry podjętego, świadomego i umyślnego zachowania nastwionego na doprowadzenie (...) S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Sąd dał również wiarę dokumentom ujawnionym w niniejszej sprawie, w szczególności związanych z wysokością wypłacanego oskarżonej wynagrodzenia, związanymi z udzieloną jej pożyczką, dokumentację medyczną, jak i dane o karalności oskarżonej, ujawnionym w toku rozprawy głównej w trybie art. 393 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 394 § 1 i 2 k.p.k. Wszystkie te dokumenty zostały sporządzone przez uprawnione do tego osoby
przy zachowaniu wymogów przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa. Sąd nie znalazł więc podstaw, by kwestionować wiarygodność treści w nich zawartych. Nie budzą one żadnych wątpliwości, co do rzetelności i autentyczności zgromadzonych w nich informacji. Podkreślić również należy, że żadna ze stron nie kwestionowała w toku postępowania prawdziwości ani wiarygodności żadnego z dokumentów ujawnionych w toku rozprawy. Również opinie sporządzone w sprawie – tak opinia sądowo – psychiatryczna, jak i neurologiczna, zasługiwały w przedmiotowej sprawie na uwzględnione, albowiem zostały sporządzone przez uprawnione do tego podmioty, w granicach ich kompetencji i stosownie do zobowiązania Sądu. Natomiast przedstawione wyniki nie stwarzają wątpliwości co do ich prawidłowości, a same opinie odnośnie ich zupełności i rzetelności. Konkludując Sąd uznał, że materiał dowodowy, w zakresie, w jakim poszczególne dowody uznane zostały przez Sąd za wiarygodne, jest spójny, wewnętrznie niesprzeczny i, jako taki, może stanowić podstawę dokonywanych ustaleń faktycznych. Jego ocena nie pozwala zaś na przypisanie oskarżonej A. B. sprawstwa czynu z art. 286 § 1 k.k. W myśl art. 286 § 1 k.k. karze podlega ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. W ocenie Sądu, opartej na poglądzie wyrażanym przez przedstawicieli doktryny, przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k., ze względu na znamię celu, przynależy do kategorii przestępstw kierunkowych. Można je zatem popełnić wyłącznie w zamiarze bezpośrednim zabarwionym motywem (chęcią) osiągnięcia korzyści majątkowej ( dolus directus coloratus ). Świadomość i wola sprawcy musi obejmować wszystkie elementy przedmiotowe czynu zabronionego, tj. wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania
doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia przez pokrzywdzonego własnym lub cudzym mieniem. W przedmiotowej sprawie przedłożone dowody nie dały podstaw dla uznania, żeby zachowanie A. B. naznaczone było tego rodzaju celem i, w rezultacie, umyślnością w wymienionej formie. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, iż oskarżona w swoich wyjaśnieniach, którym dano wiarę, wskazywała logiczne, racjonalne powody, dla których nie doszło do rozpoczęcia przez nią spłacania zadłużenia w stosunku do (...) S.A. Co więcej Sąd miał na względzie, iż podane przez oskarżoną informacje, dotyczące wysokości osiąganych przez nią comiesięcznie dochodów netto, nie wprowadziły (...) S.A. w błąd, albowiem w sposób prawidłowy i należyty odzwierciedlały wysokość średniego miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez nią przez ostatnie pół roku. Warto również zauważyć, że wynagrodzenie oskarżonej za grudzień 2014 roku zostało jej wypłacone dopiero w styczniu 2015 roku, a zatem w dacie zaciągania zobowiązania z tytułu pożyczki wobec (...) S.A. nie tylko nie wiedziała ona, jaka będzie jego wysokość, ale co więcej mogła liczyć na to, że będzie ona przynajmniej w tej samej wysokości co w poprzednich miesiącach – zawarcie owej umowy pożyczki nastąpiło przecież 22 grudnia, co umożliwiało oskarżonej dalszą pracę przez 9 dni, a zatem niemalże 1/3 tego miesiąca. Sąd widzi również konieczność podkreślenia, że tak w instytucjach kredytowych, jak i pożyczkowych, zwyczajowo podaje się wysokość orientacyjnego wynagrodzenia z ostatnich kilku miesięcy – tak jak to uczyniła oskarżona w niniejszej sprawie. Nie sposób zatem czynić jej z tego tytułu zarzutu, albowiem przekazane przez nią informacje niewątpliwie były prawdziwe. Co więcej, oskarżyciel publiczny w żaden sposób nie wykazał, ażeby w dacie zaciągania zobowiązania (a tylko ta data jest istotna dla kwestii ustalenia, czy doszło do popełnienia czynu zabronionego kwalifikowanego z art. 286 § 1 k.k.) oskarżona nie chciała spłacić zobowiązania wobec (...) S.A. i z tym zamiarem zwróciła się o udzielenie jej pożyczki. Sąd zważył również, że oskarżona skontaktowała się z (...) S.A. celem uzgodnienia spłaty pożyczki, a następnie – choć z opóźnieniem – zaczęła ją spłacać; obecnie owo zobowiązanie spłacone jest już w znaczącej części. Nie sposób zatem uznać, ażeby takie zachowanie oskarżonej wskazywało na istnienie po jej stronie zamiaru tak wprowadzenia (...) S.A. w błąd, jak i doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Reasumując, skoro przeprowadzone dowody nie dały możliwości przypisania oskarżonej wprowadzenia (...) S.A. w błąd co do wysokości osiąganych dochodów
umyślności w formie zamiaru bezpośredniego, należy stwierdzić, iż nie wyczerpała ona swoim zachowaniem podstawowego znamienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Na marginesie Sąd zawraca uwagę na fakt, iż niewątpliwie zachowanie oskarżonej w omawianym przypadku cechował brak zastanowienia i refleksji, a nawet niedbalstwo, niemniej jednak nie sposób wyłącznie na podstawie tych okoliczności przesądzać o winie oskarżonej, gdyż tej, w myśl jednej z podstawowych zasad prawa karnego, nie można domniemywać. Warto również zwrócić uwagę, iż spółka (...) S.A. miała świadomość, udzielając A. B. pożyczki w wysokości 2500 złotych netto, iż oskarżona ma zobowiązania z tytułu pożyczek i kredytów wobec innego podmiotu lub podmiotów i znała orientacyjną jego wysokość. Nie tylko nie żądała ona dokumentów wskazujących na dokładną wysokość owego zadłużenia, ale należy przyjąć, że nie była także zainteresowana uzyskaniem jakichkolwiek dokumentów dotyczących długości okresu, przez jaki będzie następować spłata tego zadłużenia ani też odnośnie tego, czy owo zadłużenie wynika z umów zawartych z jednym czy większą ilością podmiotów. Mimo jednak braku tej wiedzy
dysponując wyłącznie znajomością poziomu zarobków oskarżonej
tego, że wysokość jej dochodów zależna jest od ilości przepracowanych przez nią godzin, zawarła ową umowę, licząc na związany z nią zysk. Tego rodzaju praktyki przedsiębiorstw zajmujących się udzielaniem pożyczek osobom zadłużonym już w innych instytucjach finansowych i kredytowych są znane na rynku, a ewentualne ryzyko udzielającego pożyczkę, związane z trudnościami w spłacie zobowiązań, kompensowane jest przez wyższe oprocentowanie. Ów wniosek wydaje się tym bardziej uzasadniony, gdy uwzględni się treść zeznań M. B., która wprost podała, że „wiadomo, że jeśli klient poda, że jego wydatki przerastają kwotę dochodu albo po potrąceniach zostanie mu niewiele to firma (...) może nie udzielić pożyczki” (k.45v). I choć fakt niezachowania należytej staranności przez pokrzywdzonego nie ma wpływu na istnienie lub nie istnienie czynu z art. 286 § 1 k.k., to jednak nie należy zapominać o powyższych okolicznościach z punktu widzenia świadomości pokrzywdzonego odnośnie stanu majątkowego osób zaciągających zobowiązania pieniężne – w tym oskarżonej. Warto mieć także na uwadze to, iż oskarżyciel publiczny – którym w przedmiotowej sprawie jest prokurator – ma obowiązek podejmowania takich czynności, przy ewentualnym wsparciu samego sądu, który, dążąc do wszechstronnego rozstrzygnięcia sprawy, także może powołać określone dowody. Sąd dopuszcza i przeprowadza jednakże jedynie takie dowody, które w jego opinii zmierzają do wyjaśnienia sprawy będącej przedmiotem rozpoznania. W przedmiotowej sprawie urząd Prokuratora nie przedstawił jednak, poza powołanymi w akcie oskarżenia, takich dowodów, które potwierdzałyby zasadność stawianego oskarżonej zarzutu – tak mających źródło osobowe, jak i inne. Prokurator nawet nie wziął udziału w rozprawie. Sąd natomiast, jak i Przewodniczący składu Sądu, działając zgodnie z art. 167 i 366 k.p.k., wyczerpali swoją inicjatywę dowodową. Sąd na mocy art. 626 § 1 k.p.k. i na podstawie art. 22 3 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 507, ze zm.)
2 pkt 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2015.1805)
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu zasądził od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego L. J.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.