Wskazać w tym miejscu należy również, że powód, formułując zarzut nierównego traktowania i/lub dyskryminacji i wywodząc z tych okoliczności swoje roszczenia powinien wykazać, że odmienne, gorsze względem innych pracowników jego potraktowanie było spowodowane niedozwoloną przyczyną (art.
w zw. z art. 18 3a § 1 k.p.). W sprawie o dyskryminację dochodzi bowiem co prawda do zmiany rozkładu ciężaru dowodu, a modyfikacja w tym zakresie, określona w art.
k.p., polega na zwolnieniu pracownika z konieczności udowodnienia twierdzeń o jego dyskryminacji, to jednak pracownik powinien wskazać fakty, uprawdopodobniające zarzut nierównego traktowania w zatrudnieniu, i wówczas na pracodawcę przechodzi ciężar dowodu, że kierował się obiektywnymi powodami. W niniejszej sprawie nie ulegało wątpliwości, że żaden pracownik (...) S.A. zwolniony z pracy w 2014 r. nie otrzymał jednorazowego świadczenia osłonowego. Tym samym przyjąć należało, że działanie pozwanej spółki mieściło się w ramach jednakowego (równego) traktowania pracowników znajdujących się w takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych i nie było w żadnym razie subiektywnie zróżnicowane, a opierało się na obiektywnej przesłance. Z kolei strona powodowa nie zdołała wykazać okoliczności przeciwnej. O kosztach postępowania w punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na podstawie art. 194 § 1 zd. 2 k.p.c. Sąd zasądził na rzecz dopozwanej (...) S.A. w K. koszty zastępstwa procesowego od pozwanej (...) S.A. w W., albowiem wniosek o dopozwanie okazał się bezzasadny. Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, które co do zasady byłyby należne od powoda na rzecz (...) S.A. w W.. Sąd uwzględnił bowiem szczególne okoliczności niniejszej sprawy oraz trudną sytuację majątkową powoda, które to okoliczności wynikały ze złożonego przez niego oświadczenia majątkowego. Sąd podkreślił, że przyczyna odmowy wypłaty świadczenia osłonowego, jaka została podana przez pozwaną w piśmie z dnia 16 stycznia 2015 r., tj. brak środków pieniężnych, mogła wywołać u powoda usprawiedliwione przypuszczenie co do zasadności dochodzonego przez niego roszczenia, do realizacji którego przeszkodą była wyłącznie sytuacja majątkowa pozwanej. Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego: - art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 393 k.c. w zw. z par. 1 pkt 20) i § 8 pkt 3) programu Racjonalizacji zatrudnienia oraz osłon finansowych dla pracowników (...) lata 2009-2011 (III etap) w zw. z art. 47 zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla (...) SA z dnia 8 lipca 2009 r. zmienionego protokołem dodatkowym z dnia 19 czerwca 2012 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na mylnym przyjęciu, że powód nie jest uprawniony do uzyskania świadczenia osłonowego, ponieważ nie została spełniona zasadnicza przesłanka nabycia takiego prawa, a mianowicie w 2014 r., kiedy doszło do rozwiązania z powodem stosunku pracy jego pracodawca (...) S.A. w K. nie realizował przedmiotowego programu, co jest konsekwencją nieuwzględnienia przez sąd, że podmiot ten w zakresie realizacji programu był całkowicie zależny decyzyjnie od spółki dominującej, (...) S.A. w K. nie miał ani ustawowego, ani też umownego obowiązku realizacji przedmiotowego programu, co jest konsekwencją nieuwzględnienia przez sąd pełnej treści Programu przede wszystkim jego § 1 pkt 20) i § 8 pkt 3) oraz art. 47 (...) dla pracowników (...) S.A., które wprost wskazują, że do czasu obowiązywania w (...) programu racjonalizacji zatrudnienia i osłon finansowych dla (...) lata 2009-2011 tworzona będzie rezerwa w wysokości i na zasadach ustalonych w programie oraz, że pozwana spółka podejmując inną decyzję tj. odstępując od zasilania Funduszu nie realizowała swoich zobowiązań wynikających z programu, powód był uprawniony do świadczenia osłonowego, gdyby jego pracodawca nie tylko przystąpił do programu, ale i podjął uchwałę o realizacji programu w 2014 r. podczas, gdy z materiału dowodowego wynika, że (...) nie podjęła uchwały tylko z uwagi na brak środków w (...), co było konsekwencją niewykonywania obowiązku przez (...) S.A. jak również z uwagi na całkowitą zależność decyzyjną (...) S.A. od (...) S.A., - art. 65 k.c. poprzez dokonanie błędnej wykładni treści Programu Racjonalizacji zatrudnienia i Osłon (…) i stwierdzenie, że powód nie nabył uprawnień do świadczenia osłonowego z uwagi na niepodjęcie przez pozwaną uchwały o realizacji programu w 2014 r., podczas, gdy pozwana przystąpiła do programu w 2012 r., natomiast w 2013 r. w pozwanej spółce został wdrożony program dla 138 pracowników, którym wypłacono jednorazowe świadczenia na łączną kwotę 7,6 mln zł, co powoduje, że pozwana była strona programu, - art. 11 ind. 2, 18 ind. 3a, 18 ind. 3b § 1 pkt 2) k.p. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo oczywistego naruszenia zasady równego traktowania i niedyskryminowania pracowników w stosunku do powoda przez (...) w K. oraz w ramach (...), ponieważ nie zaszły żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność ich odmiennego traktowania w zatrudnieniu. Powód zarzucił Sądowi Okręgowemu również naruszenie prawa procesowego: - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 3 k.p.c. poprzez oddalenie złożonego przez powoda wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków J. R., D. M., B. P., K. S., D. Ć., M. Ś. oraz oddalenie wniosku o przesłuchanie powoda na okoliczność tworzenia Programu Osłon a także przyczyn niezłożenia pisemnego wniosku przez zarząd (...) o wypłatę świadczeń osłonowych, mimo przystąpienia do programu w 2012 r. Zdaniem apelującego ten wniosek dowodowy miał kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przede wszystkim dokonania właściwej interpretacji postanowień Programu, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego w zakresie, w jakim sąd uznał, że pozwana nie była stroną programu ani porozumienia, nie przystąpiła bowiem do realizacji programu w 2014 r. podczas, gdy zarząd pozwanej zapewniał organizację związkową o podjęciu uchwały w przedmiocie przystąpienia do realizacji programu w latach 2013-2014, o czym świadczą między innymi przedłożone dokumenty, co natomiast wskazuje na działanie pozwanej w celu uchylenia się od konieczności uiszczenia świadczeń osłonowych i dyskryminacji powoda. W konkluzji apelacji powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o zmianę i zasądzenie na rzecz powoda dochodzonej kwoty. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda pozbawiona jest uzasadnionych podstaw prawnych i jako taka podlega oddaleniu. Sąd Apelacyjny aprobuje poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne i przyjmuje je za własne. Na akceptację zasługuje również, dokonana przez sąd pierwszej instancji, ocena prawna zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście dochodzonego roszczenia. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, bowiem jedynie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym opartym na prawidłowej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, możliwe jest dokonanie oceny zastosowanego w sprawie prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. polegającego na ocenie materiału dowodowego sprzecznie z zasadami doświadczenia życiowego w zakresie, w jakim sąd ten uznał, że pozwana (...) S.A. nie była stroną programu ani porozumienia, nie przystąpiła bowiem do realizacji programu w 2014 r., podczas, gdy zarząd pozwanej zapewniał organizację związkową o podjęciu uchwały w przedmiocie przystąpienia do realizacji programu w latach 2013-2014, co wynika z przedłożonych dokumentów, a co w konsekwencji świadczy o uchyleniu się pozwanej od konieczności uiszczenia świadczeń osłonowych na rzecz powoda i jego dyskryminacji, w pierwszym rzędzie podkreślić należy, że skuteczne zakwestionowanie zasady swobodnej oceny dowodów wymaga od apelującego wykazania, że ocena dowodów dokonana przez sąd była błędna lub rażąco wadliwa, innymi słowy, że sąd popełnił istotne błędy w logicznym rozumowaniu, bądź też ocena materiału dowodowego sprzeciwiała się zasadom doświadczenia życiowego. Brak wszechstronności oceny dowodów natomiast dotyczy pominięcia przez sąd dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Dopiero zasadne wykazanie, że sąd dopuścił się powyższych uchybień, może stanowić podstawę skutecznego zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Tymczasem powód w niniejszej sprawie w zarzucie apelacyjnym podniósł, że zarząd pozwanej zapewniał organizację związkową o podjęciu uchwały w przedmiocie przystąpienia do realizacji programu w latach 2013-2014, o czym miałyby świadczyć w ocenie apelującego przedłożone dokumenty, a co w efekcie wskazuje na działanie pozwanej w celu uchylenia się od konieczności uiszczenia świadczeń osłonowych i dyskryminacji. Powód w apelacji nie wykazuje, że sąd popełnił błędy w ocenie materiału dowodowego, nie wskazuje też, które z zaoferowanych i przeprowadzonych przez sąd dowodów zostały przez sąd wadliwie ocenione i w konsekwencji doprowadziły do wadliwego rozstrzygnięcia. Nie sposób zatem z tak sformułowanym zarzutem polemizować. Ponadto, powód zdaje się nie kwestionować faktu niepodjęcia przez spółkę (...) uchwały o realizacji programu wypłaty świadczeń osłonowych w 2014 r., co wynika już z treści samego zarzutu, skoro twierdzi jedynie o zapewnieniach zarządu pozwanej o podjęciu takiej uchwały. Należy jednak zdecydowanie podkreślić, że zapewnienie o podjęciu uchwały jest niewystarczające do przyjęcia, że pozwana w 2014 r. realizowała program wypłaty świadczeń osłonowych. Decyzja bowiem co do realizacji programu należała do Walnego Zgromadzenia, a z żadnego z zaoferowanych dowodów nie wynika, by uchwała taka obejmująca rok 2014 została przez ten organ podjęta. Nie okazał się zasadny zarzut powoda naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 § 3 k.p.c. Zdaniem apelującego wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych w nim świadków miał kluczowe znaczenie przede wszystkim dla dokonania prawidłowej interpretacji postanowień Programu Racjonalizacji zatrudnienia oraz osłon finansowych dla pracowników (...) S.A. w uzasadnieniu apelacji apelujący podnosi, że zeznania tych świadków mogłyby jednoznacznie potwierdzić, że zamiarem stron było wypłacanie świadczeń osłonowych byłym pracownikom w obrębie tej Grupy (...) w całym okresie obowiązywania Programu, czyli do końca 2015 r. Powód jednak nie dostrzega i nie odnosi się w żaden sposób do faktu dokonania przez (...) S.A. wypowiedzenia przedmiotowego Programu pismem z dnia 24 września 2014 r. z zachowaniem trzymiesięcznego terminu wypowiedzenia ze skutkiem na 31 grudnia 2014 r. Przyczyną wypowiedzenia Programu było wprowadzenie przez (...) S.A. Programu Poprawy Efektywności Grupy (...). Już choćby z tego względu zarzut powyższy należy uznać za niezasadny. Podkreślić również należy, że o ile można byłoby ewentualnie przyjąć, że przy tworzeniu Programu świadczeń osłonowych dla zwalnianych pracowników zamiarem jego twórców było wypłacanie tych świadczeń wszystkim pracownikom, niemniej jednak wprowadzono do programu warunki (między innymi konieczność podjęcia uchwały), których spełnienie dopiero umożliwiało uruchomienie wypłat. Z tych względów przeprowadzenie dowodu z zeznań wskazanych we wniosku świadków pozostawało bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem to zapisy Programu i jego Regulaminu określały, kiedy możliwa była wypłata świadczeń osłonowych. Już tylko ubocznie należy podkreślić, że zarzut powyższy mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby pominięte, jako spóźnione, dowody miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Tymczasem wobec wyżej przytoczonych argumentów nie można uznać, że zawnioskowane dowody były istotne dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutów o charakterze materialnoprawnym w pierwszej kolejności należy podnieść, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 393 k.c. w zw. z § 1 pkt 20) i § 8 pkt 3) Programu Racjonalizacji opiera się na twierdzeniu powoda, że (...) S.A. w zakresie realizacji tego Programu była całkowicie zależna decyzyjnie od spółki dominującej tj. (...) S.A. W kontekście realizacji tego Programu twierdzenia powoda pozbawione są jakiegokolwiek uzasadnienia. Sąd Apelacyjny aprobuje argumentację zaprezentowaną przez sąd pierwszej instancji w zakresie zależności istniejącej między spółkami należącymi do grupy kapitałowej. Spółka (...) mimo, że jako członek grupy była spółką zależną, to jednak zachowała odrębność organizacyjno-prawną i własne organy, które ponoszą odpowiedzialność za jej funkcjonowanie. Powód w uzasadnieniu apelacji podnosi, że wbrew ustaleniom Sądu Okręgowego, wstąpienie do programu i jego realizacja nie była oparta na całkowitej dowolności pracodawcy, szczególnie wówczas, gdy (...) S.A. dysponowała środkami pozwalającymi na zasilenie (...). Zdaniem powoda utworzenie i zasilanie (...) było obowiązkiem (...) w całym okresie trwania programu, czyli do końca 2015 r. Powód pokreślił, że obowiązek ten wynika z postanowień Programu i Układu Zbiorowego Pracy obowiązującego w (...) S.A., a także Regulaminu (...). W związku z tym należy wskazać, że zgodnie z paragrafem 8 ust. 3 Programu (...) może być zasilany z zysku netto (...) S.A., co świadczy o dobrowolności wpłat (brak obowiązku) ze strony tego podmiotu. Zatem za niezasadne należy uznać stanowisko powoda zaprezentowane w apelacji, a sprowadzające się do tego, że (...) S.A. nie podjęła uchwały z uwagi na brak środków w (...), co z kolei było konsekwencją niewykonywania przez (...) S.A. jej obowiązku. Wskazać również należy, że uchwała o realizacji Programu odnosiła się do konkretnego roku. (...) S.A. nie podjęła uchwały o realizacji Programu w roku 2014, to powód nie może zasadnie twierdzić, że wobec wypłacenia przez spółkę w 2013 r. świadczeń osłonowych dla 138 zwalnianych pracowników, taki sam obowiązek spoczywał na niej w stosunku do pracowników zwalnianych w 2014 r., bowiem wypłata świadczeń dotyczyła pracowników zwalnianych we wcześniejszych latach. Mając powyższe na uwadze, nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 11 ind. 2, 18 ind. 3a § 1, 18 ind. 3b § 1 pkt 2 k.p. (...) S.A. zwalniani w 2014 r. zostali potraktowani tak samo jak powód – nie otrzymali świadczeń osłonowych. Nie sposób zatem mówić o dyskryminacji powoda czy to przez (...) S.A. czy też (...) S.A., czy też o odmiennym traktowaniu. W konsekwencji stwierdzić należy, że wobec dobrowolności realizacji Programu w konkretnym roku i wobec niepodjęcia uchwały o jego realizacji, powodowi nie przysługuje roszczenie o wypłatę świadczeń osłonowych na podstawie art. 393 § 1 k.c. Powód w uzasadnieniu apelacji podnosi, że pozwana (...) S.A. nie realizowała swojego obowiązku, mimo wyraźnego brzmienia postanowień Programu Racjonalizacji Zatrudnienia oraz osłon finansowych dla pracowników Grupy (...) (§ 1 pkt 20 i § 8 pkt 3) powołując się jednocześnie na art. 47 (...). Nie można zgodzić się z takim stanowiskiem. Z art. 47 (...) powód nie może bowiem wywodzić swojego roszczenia przede wszystkim ze względu na brzmienie § 8 pkt 3 Programu (...). Dobrowolność wpłat dokonywanych przez (...) świadczy o tym, że pozwana ta nie zaciągnęła wobec powoda zobowiązania. Ubocznie należy odwołać się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt II PK 55/16), zgodnie z którym dopuszczenie stosowania konstrukcji z art. 393 § 1 k.c. było dopuszczane przez Sąd Najwyższy w przypadku pakietów socjalnych zawieranych przez związki zawodowe i pracodawcę. Natomiast w odniesieniu do pracowników spółki zależnej nie może być zastosowana konstrukcja umowy na rzecz osoby trzeciej, jeżeli porozumienie zbiorowe zostało zawarte przez inwestora ze związkami spółki dominującej. Nie występuje więc w tym przypadku stosunek pokrycia, który stanowi causa dla zobowiązania dłużnika wobec osoby trzeciej. Niemniej jednak, ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wynika, że (...) S.A. uznawała postanowienia Programu za wiążące również wobec pracowników spółki (...), mimo, że w sprawie nie zostało wykazane, że sygnatariuszami porozumienia byli również przedstawiciele związków zawodowych reprezentujących pracowników spółki (...). Powyższe nie oznacza, jak chce tego powód, że (...) przyjęła na siebie zobowiązanie stanowiące dla powoda źródło jego roszczenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 102 k.p.c. Podstawą do zastosowania tego przepisu była z jednej strony trudna sytuacja finansowa powoda, z drugiej natomiast subiektywne przekonanie powoda o słuszności jego roszczenia już choćby ze względu na to, że inni pracownicy wcześniej zwalniani świadczenia osłonowe otrzymali.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.