Sygn. akt IV U 848/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Jerzy Zalasiński Protokolant sekr. sądowy Monika Świątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. w S. odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 26 października 2018 r. Nr (...) w sprawie J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala J. P. prawo do emerytury od dnia 16 października 2018 roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. na rzecz J. P. kwotę (...)) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Decyzją z (...)2018r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił J. P. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął (...)staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że udowodniony staż pracy w szczególnych warunkach stanowi (...). Odwołanie od w/w decyzji złożył J. P. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. Zaskarżonej decyzji zarzucił sprzeczność ustaleń z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych faktów dotyczących jego prawa do emerytury w wieku obniżonym. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach należy doliczyć okres pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Ł. Zakład Produkcyjny nr (...) w G. od 5 listopada 1980r. do 15 maja 1990r., Zakładzie (...) Sp. z o.o. od 16 maja 1990r. do 31 lipca 1990r., a następnie w Zakładzie (...) Sp. z o.o. w upadłości od 1 sierpnia 1990r. do 26 czerwca 2002r. Podniósł, iż w/w okresach pracował na stanowisku maszynisty chłodniczego , a jedynie zakład pracy zmieniał nazwę. Na okoliczność rodzaju wykonywanej pracy ubezpieczony wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków (odwołanie wraz z załącznikami k.1-7 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.9 akt sprawy). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony J. P. w dniu (...)2017r. ukończył (...)rok życia. W dniu (...). wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 16 października 2018r. k.1-3v akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze (...)i 20 dni, z czego okresy składkowe stanowią(...)i 14 dni, a okresy nieskładkowe wynoszą 1 miesiąc i 6 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 8 lat, 1 miesiąc i 22 dni z tytułu zatrudnienia w (...) w W. od 1 września 1972r. do 22 października 1980r. (świadectwo pracy z 22 października 1980r. k.3 akt emerytalnych). Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w szczególnych warunkach decyzją z 26 października 2018r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 26 października 2018r. k.6 akt emerytalnych). W dniu 5 listopada 1980r. ubezpieczony został zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie (...) w Ł. Zakład Produkcyjny nr (...) w G. na stanowisku pomocnika maszynisty chłodniczego (skierowanie do pracy z dnia 24 października 1980r., umowa o pracę na okres próbny z 5 listopada 1980r. oraz umowa o pracę na czas nieokreślony z 20 listopada 1980r. - akta osobowe, świadectwo pracy z 23 marca 1990r. k.4 akt dot. kapitału początkowego). W okresie od 19 listopada 1982r. do 29 kwietnia 1983r. ubezpieczony odbył kurs obsługi urządzeń chłodniczych (kopia świadectwa ukończenia szkoleni k.7 akt sprawy). Z dniem 1 sierpnia 1990 r. pracodawcę ubezpieczonego włączono do Krajowej Spółki (...) Sp. z o.o. w W. (umowa o pracę z 1 sierpnia 1990r., angaże - akta osobowe). W dniu 1 października 1999r. Zakład (...) Sp. z o.o. w (...) Sp. z o. o. został wyodrębniony ze struktur (...) S.A. w W. (informacja z 28 września 1999r. – akta osobowe). Z dniem 1 sierpnia 2000r. przedsiębiorstwo to zostało przejęte przez (...) Sp. z o.o. w G. (informacja z 31 lipca 2000r. – akta osobowe). Pracę w tym przedsiębiorstwie ubezpieczony kontynuował do 26 czerwca 2002r. (świadectwa pracy z 26 czerwca 2002r. k.5-8 akt dot. kapitału początkowego oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu – akta osobowe). W przedstawionych okresach ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze i wykonywał pracę maszynisty chłodniczego. W zakładzie znajdowało się 4 sprężarki z silnikami o mocy 54 kW. Do zadań ubezpieczonego należała obsługa chłodniczej instalacji amoniakalnej. Praca ubezpieczonego była wykonywana w maszynowni, jak również bezpośrednio w komorach chłodniczych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0 stopni C.. W maszynowni panował bardzo duży hałas związany z pracą sprężarek oraz duże stężenie oparów amoniaku, bowiem wydobywał się on z nieszczelnej instalacji, którą nieustannie trzeba było remontować. Ubezpieczony co 10-15 min sprawdzał parametry urządzenia w zakresie np. temperatury samego urządzenia, ale także temperatury w komorach chłodzących, ciśnienia, skraplania, parowania, a następnie podejmowanie odpowiednich czynności w celu uzyskania odpowiednich parametrów np. ręczne otwieranie zaworów sprężarki, dla uzyskania odpowiedniego ciśnienia w urządzeniu. Nadto ubezpieczony dokonywał też drobnych napraw tych urządzeń, zwłaszcza uszczelnienia instalacji. W okresie tego zatrudnienia ubezpieczony innych prac nie wykonywał. Z tytułu wykonywania takiej pracy ubezpieczony otrzymywał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych (zeznania świadków: J. M. oraz Z. T. k.17-17v akt sprawy, zeznania ubezpieczonego k.26-26v akt sprawy). Ubezpieczony przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność niesporna). We wniosku o emeryturę wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnych na dochody budżetu państwa (wniosek k.2 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie J. P. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015r., poz.748 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało, że ubezpieczony osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę ogólnego stażu ubezpieczenia, a także zgłosił wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnych na dochody budżetu państwa. Ubezpieczony podnosił, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż oprócz niekwestionowanej przez organ rentowy pracy w takich warunkach w (...) w W. (w wymiarze 8 lat, 1 miesiąc i 22 dni), pracę w szczególnych warunkach wykonywał również na rzecz (...) Przedsiębiorstwa (...) w Ł. Zakład Produkcyjny nr (...) w G. – późniejsza nazwa Krajowa Spółka (...) Sp. z o.o. w W., a następnie (...) Sp. z o.o. w G. od 5 listopada 1980r. do 26 czerwca 2002r. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe dało podstawy do ustalenia, że w powyższym okresie zatrudnienia ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował w szczególnych warunkach wykonując pracę maszynisty chłodniczego. Ubezpieczony wykonywał pracę zarówno w komorach chłodzących, gdzie temperatura była poniżej 0 stopni C., jak i w maszynowni, gdzie temperatura była powyżej 0 stopni C. i gdzie znajdowało się cztery sprężarki amoniakalne ,tj. urządzenia odpowiedzialne za chłodzenie komór chłodzących. Ubezpieczony był odpowiedzialny za obsługę tych urządzeń, a dodatkowo dokonywał też ich drobnych napraw, gdy często dochodziło do rozszczelnienia instalacji i wycieku amoniaku. Pracę taką świadczył również przed uzyskaniem w kwietniu 1983r. uprawnień maszynisty chłodniczego. W powyższym zakładzie ubezpieczony faktycznie pracował jako maszynista chłodniczy, a nie elektryk, czy elektromechanik. Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, a rodzaj powierzonych mu czynności. Praca tego rodzaju zaliczona jest do pracy w szczególnych warunkach o czym stanowi wykaz A dział XIV poz.9 oraz dział X poz.7 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Na fakt wykonywania przez ubezpieczonego pracy maszynisty chłodniczego wskazują spójne zeznania świadków - współpracowników ubezpieczonego w rozpatrywanym, a także korespondujące z tymi dowodami logiczne zeznania samego ubezpieczonego. Reasumując uznać należało, że po doliczeniu powyższego okresu zatrudnienia do stażu pracy w szczególnych warunkach, ubezpieczony spełnia przesłankę 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art.477 14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że J. P. przysługuje prawo do emerytury od 16 października 2018r.,tj. od chwili złożenia przez ubezpieczonego oświadczenia o przekazaniu środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. W tej dacie spełniona została przez ubezpieczonego ostatnia przesłanka warunkująca nabycie prawa od emerytury w niższym wieku emerytalnym. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art.98§1 i 3 kpc w zw. z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz.1800 ze zm.) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.