Sygn. akt I C 13/16 UZASADNIENIE W dniu 5 stycznia 2016 r. powódka M. S. (1) wniosła przeciwko pozwanemu Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu z siedzibą w W. pozew z żądaniem zapłaty kwoty 50.00
§ 1-4 k.c.
Przepis art.
§ 1k.c.
zawiera regulację o treści tożsamej z treścią zawartą w uchylonym przepisie art. 442 § 1 k.c. W art.
§ 2k.c.
został wprowadzony dwudziestoletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wynikającej z popełnienia przestępstwa. Zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 16 lutego 2007 r. roszczenia z czynów niedozwolonych, które powstały i nie uległy przedawnieniu przed dniem wejścia w życie przepisu art.
k.c., podlegają przedawnieniu na nowych zasadach (zasada bezpośredniego skutku nowego prawa). Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu określoną w art. 6 k.c., na powodach spoczywał ciężar wykazania okoliczności, z których wywodzili swoje roszczenie, w tym również udowodnienie, że poniesiona przez nich szkoda, wynikła z popełnienia zbrodni lub występku. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że niezidentyfikowany kierowca pojazdu mechanicznego, którego ruch spowodował zgon M. S.
(2), popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stypizowane w art. 177 § 2 k.k. Przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. popełnia osoba, która naruszając chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła śmierć albo ciężki uszczerbek na zdrowiu. Dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa niezbędne jest ustalenie jego znamion przedmiotowych i podmiotowych (winy) oznaczonych w prawie karnym. Aby zastosować dłuższy, bo dwudziestoletni termin przedawnienia roszczenia sąd cywilny powinien ustalić ponad wszelką wątpliwość, że szkoda na osobie zmarłego wynika ze zbrodni lub występku (por. uchwała SN z 29 października 2013 r., III CZP 50/13). W oparciu o dostępny materiał dowodowy można stwierdzić, że zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym naruszył zmarły M. S.
(2). Brak jest natomiast podstaw do postawienia takiego zarzutu nieustalonemu kierującemu pojazdem mechanicznym. W 2002 r. nastąpiło umorzenie dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy występku wypadku drogowego. Zaktualizowała się wtedy odpowiedzialność Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego działającego na podstawie art. 51 obowiązującej wówczas ustawy z 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (tj. Dz.U. z 1996 r. Nr 11 poz. 62 ze zm.). Poszkodowani uzyskali więc wiedzę o osobie zobowiązanej do naprawienia szkody. Wtedy też rozpoczął bieg trzyletni termin przedawnienia roszczenia w stosunku do powódki D. K. i M. K., który uzyskał pełnoletność w grudniu 2002 r. i zakończył się w 2005 r. Powódka M. S.
(1)uzyskała pełnoletność w styczniu 2010 r. Zgodnie więc z treścią art. 122 § 1 k.c. w zw. z art. 442 k.c. przy zastosowaniu art. 2 ustawy nowelizującej z dnia 16 lutego 2007 r., jej roszczenie uległo przedawnieniu już w oparciu o art.
§ 1k.c.
w styczniu 2012 r. Powodowie mogli swoich roszczeń dochodzić na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. W uchwale z dnia 22 października 2010 r. (III CZP 76/10, LEX nr 604152), Sąd Najwyższy sformułował tezę, że „najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Ponieważ roszczenie o naprawienie szkody poniesionej przez powodów było już przedawnione w dacie wniesienia pozwu, pozwany może skutecznie uchylić się od jego zaspokojenia. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 102 k.p.c. Mając na uwadze trudną sytuację materialną i rodzinną powodów, która znacznie pogorszyła się po śmierci M. S.
(2), odstąpiono od obciążania ich kosztami procesu.