poprzez przekroczenie granic kognicji sądu wieczystoksięgowego oraz naruszenie art. 626 9 k.p.c. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające oddalenie wniosku o wpis. W odpowiedzi na apelację uczestnicy K. C., G. B., R. C. i G. C. wnieśli o nieobciążanie ich kosztami postępowania odwoławczego oraz oświadczyli, iż merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy pozostawiają do uznania sądu. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd Okręgowy przyjął za własny stan faktyczny ustalony przez Sąd pierwszej instancji, a wynikający z treści ksiąg wieczystych oraz treści dokumentów przedłożonych i powołanych przez wnioskodawcę, a także stanowiących podstawę wpisu uczestników w księdze wieczystej objętej żądaniem wniosku. Nadto Sąd Okręgowy w oparciu o decyzję Starosty (...) z dnia 26 lutego 2015 roku WN- (...) ustalił, iż odmówiono nią zwrotu na rzecz uczestników nieruchomości stanowiącej dz. nr (...), będącej własnością Gminy O.. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Sąd Okręgowy nie podziela zarzutu wnioskodawcy, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznając niniejszy wniosek naruszył przepis art.
regulujący zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym. Zgodnie z tym przepisem sąd rozpoznając wniosek o wpis, bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Wykładnia powyższego uregulowania wielokrotnie była dokonywana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zgodnie z tymi poglądami „ograniczona kognicja sądu wyłącza nie tylko badanie innych dokumentów, niż dołączone do wniosku lub znajdujące się w aktach księgi wieczystej, ale także okoliczności, które nie wynikają z wniosku o wpis, dołączonych do niego dokumentów ani z treści księgi wieczystej, jeżeli miałyby one stanowić podstawę uwzględnienia wniosku o wpis. Niedopuszczalne jest prowadzenie w postępowaniu o wpis postępowania dowodowego mającego na celu poszukiwanie podstawy wpisu, która nie wynika z dokumentów dołączonych do wniosku (por. postanowienie z dnia 11.03.2015r. II CSK 280/15, postanowienie z 26.06.2014r. II CSK 544/13). Zdaniem Sądu Okręgowego, jest rzeczą niewątpliwą, iż Sąd Rejonowy rozpoznając tę sprawę brał pod uwagę jedynie okoliczności wynikające z treści ksiąg wieczystych i treści dokumentów dołączonych do wniosku oraz w nim powołanych, a więc nie wykroczył poza kognicję określoną w art.
W uzasadnieniu swojego postanowienia Sąd pierwszej instancji wprost wskazywał na zakres tej kognicji, a także odwoływał się do treści i formy wniosku, treści księgi wieczystej, w której miał zostać dokonany żądany wpis, a także treści księgi wieczystej, z której wcześniej została odłączona działka, objęta aktualnie księgą wieczystą (...), a ponadto do treści dokumentów, które według wnioskodawcy stanowić miały podstawę żądanych wpisów. Sąd pierwszej instancji w toku postępowania, ani nie wykroczył poza ramy kognicji określonej w art.
k.p.c., ani nie pominął jakiegokolwiek elementu, który w ramach swojej kognicji miał obowiązek uwzględnić rozpoznając przedmiotowy wniosek. Już tylko z tych powodów powyższy zarzut nie może zostać uznany za trafny. W toku niniejszego postępowania apelacyjnego kognicja Sądu drugiej instancji także jest określona przez art.
Z tego przepisu wynika, że w ramach niniejszego postępowania Sąd odwoławczy ma za zadanie jedynie zbadać, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i treści księgi wieczystej wpis, bądź jego odmowa przez sąd pierwszej instancji była uzasadniona. Decydujące znaczenie dla tej oceny ma stan rzeczy istniejący w chwili złożenia wniosku, którym sąd rozpoznający wniosek o wpis jest związany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11.03.2015r. II CSK 280/14). Rozpoznając tę sprawę w powyższym zakresie Sąd Okręgowy uznał, iż postanowienie Sądu Rejonowego nie było prawidłowe. W ocenie Sądu Okręgowego za zasadny bowiem należało uznać zarzut naruszenia art. 626 9 k.p.c., według którego sąd oddala wniosek o wpis, jeżeli brak jest podstaw albo istnieją przeszkody do jego dokonania. Podnieść należy, że istotne znaczenie dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku mają uregulowania zawarte w art. 31 i 34 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2017r. poz. 1007 z późn. zm.), dalej oznaczanej jako u.k.w.h. Przepisy te określają bowiem wymogi formalne, a także materialnoprawne konieczne do dokonania wpisu w istniejącej księdze wieczystej, a także do ujawnienia w nowej księdze wieczystej prawa do nieruchomości, dla której wcześniej prowadzona już była inna księga. Zgodnie z art. 31 u.k.w.h. wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu (ust.1), a nadto iż wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami (ust.2). Z kolei art. 34 u.k.w.h. stanowi, że wpis może nastąpić, gdy osoba, której prawo ma być wpisem dotknięte, jest lub zostaje jednocześnie wpisana do księgi wieczystej jako uprawniona. Jednakże do ujawnienia właściciela wystarcza, aby następstwo prawne po osobie wpisanej jako właściciel zostało wykazane odpowiednimi dokumentami. Odnosząc się do przesłanek określonych w tych przepisach należy stwierdzić, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty jakkolwiek nie wykazują przejścia prawa własności przedmiotowej nieruchomości z podmiotów ujawnionych w księdze wieczystej nr (...) na wnioskodawcę, to w ocenie Sądu Okręgowego w powiązaniu z treścią tej księgi wieczystej oraz księgi wieczystej (...) stanowią dokumenty wykazujące niezgodność treści tej księgi wieczystej ze stanem rzeczywistym. Okoliczność braku wykazania dokumentami złożonymi wraz z wnioskiem przejścia prawa własności z osób ujawnionych w księdze wieczystej na wnioskodawcę nie wymaga szczegółowych rozważań, gdyż jest to oczywiste, skoro dokumenty te nie obejmują jakiejkolwiek czynności prawnej dokonanej pomiędzy tymi podmiotami, jak również nie stanowią dowodu, aby po ujawnieniu tych osób w księdze wieczystej miało miejsce jakiekolwiek zdarzenie prawne, wskutek którego wnioskodawca nabyłby prawo własności tej nieruchomości od tych osób, bądź w miejsce tych osób. Podnieść należy, że uregulowanie zawarte w art. 34 u.k.w.h. ma zapewnić ciągłość następstw prawnych pomiędzy osobami wpisanymi do księgi wieczystej jako właściciele, choć nie wynika z niego konieczność wpisania do księgi każdoczesnego właściciela nieruchomości. Przepis ten wprowadza jedną z zasad związanych z instytucją ksiąg wieczystych, a mianowicie zasadę ciągłości wpisów. Konsekwencją tej zasady jest to, iż osoba ubiegająca się o wpis musi albo wykazać wprost, że jest następcą prawnym osoby aktualnie wpisanej do księgi wieczystej, albo przedstawić i wykazać ciąg następstw prawnych po niej. Jakkolwiek w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, iż art. 34 u.k.w.h. odnosi się w zasadzie wyłącznie do nabycia własności w drodze czynności prawnej (por. m.in. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 20.01.2010r. III CZP 121/09, OSNC 2010/9/117), to Sąd Okręgowy w składzie rozpoznającym niniejszą apelację poglądu tego nie podziela. Należy podnieść, iż z treści art. 34 u.k.w.h., w której nie wskazano jakiejkolwiek szczególnej podstawy nabycia prawa własności, nie wynika, aby przewidziana w nim zasada dotyczyła wyłącznie nabycia własności w drodze czynności prawnej. Trudno zakładać, aby ustawodawca formułując tę zasadę nie dostrzegał możliwości nabycia własności także na podstawie innych zdarzeń prawnych, czego wyraźnym potwierdzeniem są przepisy dotyczące instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a w szczególności art. 5 u.k.w.h., gdzie wyraźnie wskazano, że rękojmia ta dotyczy tylko nabycia prawa w drodze właśnie czynności prawnej. Należy też podnieść, iż nabycie własności w drodze dziedziczenia nie jest nabyciem w drodze czynności prawnej, a niewątpliwie jednak umożliwia wykazanie następstwa prawnego i tym samym zachowanie zasady ciągłości następstw. Dla spełnienia celu do jakiego zostały powołane księgi wieczyste (art. 1 ust.1 u.k.w.h.) powyższa zasada ciągłości wpisów ma bardzo istotne znaczenie służące ochronie osób, które podejmują swoje czynności w zaufaniu do treści wpisów w tych księgach. Stojąc na powyższym stanowisku należałoby przyjąć, iż każdym przypadku gdy wnioskodawca żądający wpisu w księdze wieczystej nie wywodzi swojego prawa z dotychczasowych wpisów ujawnionych w księgach wieczystych zachodziłaby konieczność wytoczenia powództwa przewidzianego w art. 10 ust.1 u.k.w.h., a więc o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W ocenie Sądu Okręgowego byłby to jednak podgląd zbyt daleko idący, bowiem z art. 31 ust. 2 u.k.w.h. wynika, iż wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami. Należy uznać, że wnioskodawca formując swój wniosek i zawarte w nim żądanie właśnie z powyższej regulacji wywodził możliwość jego dokonania. Analiza treści wpisów istniejących w księdze wieczystej (...) prowadzi do wniosku, iż osoby ujawnione aktualnie jako współwłaściciele tej nieruchomości nabyły przysługujące im udziały na skutek dziedziczenia po zmarłym (...) roku S. C., dziedziczenia po zmarłym (...) roku A. C.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.