← Polska

X K 1052/17

Sygn. akt X K 1052/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku w X Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSR Julia Kuciel Pro

k.p.k. i miało postać wyroku łącznego. Powyższe spowodowało konieczność udzielenia przez Sąd odpowiedzi na pytanie, czy na gruncie art. 19 ust.1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks Karny oraz niektórych innych ustaw, użyte w tym przepisie sformułowanie „prawomocne skazanie” winno być rozumiane wyłącznie jako wydanie wyroku skazującego za przypisane tym wyrokiem przestępstwo albo przestępstwa, czy też właściwym jest taka jego interpretacja, że chodzi tu o każdy wyrok, którym orzeczono karę lub kary przewidziane przepisami ustawy – Kodeks karny, a tym samym również wyrok łączny. Analizując pojęcie „skazanie” na gruncie przepisów ustawy – Kodeks postępowania karnego, wskazać należy, iż występuje ono m.in. w przepisach art. 523 § 2 k.p.k., art. 529 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k. oraz art. 538 § 1 k.p.k., które – stosownie do art. 519 k.p.k. – niewątpliwe mają zastosowanie również do wyroków łącznych. W szczególności zwrócić należy uwagę na treść art. 523 § 2 k.p.k., w którym znajduje się zapis, iż „kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania”. Oczywistym jest, iż w przypadku wniesienia kasacji na korzyść skazanego od wyroku łącznego, w orzeczeniu tym nie orzeka się o jego „skazaniu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności”; wówczas ów zwrot „skazanie” rozumie się jako orzeczenie wobec skazanego w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności. Niewątpliwie zatem, również na gruncie tego przepisu, rozumienie zwrotu „skazanie” jest szerokie i obejmuje każdy prawomocny wyrok, w którym orzeczono wobec oskarżonego/skazanego karę pozbawienia wolności. W ocenie Sądu nie sposób przy tym zawężać rozumienia tego pojęcia posiłkując się treścią art.

§ 1pkt 1 k.p.k.

W normie tej ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem „skazanie”, lecz „wyrok skazujący”, a określeniu w niej podlega wyłącznie kompetencja do orzeczenia kary łącznej w zależności od tego, czy sprawcy przypisano sprawstwo czynów zabronionych w jednym wyrokiem czy też w wielu orzeczeniach. Niemniej jednak zauważyć należy, iż również w treści art. 413 § 2 k.p.k. występuje zwrot „wyrok skazujący”, a przepis ten ma na gruncie art. 574 k.p.k. odpowiednie zastosowanie do postępowania o wydanie wyroku łącznego. Zważyć należy dalej, iż sformułowanie „skazanie” występuje również na gruncie ustawy – kodeks karny i, z uwagi na materialny charakter przepisu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny i niektórych innych ustaw, w ocenie Sądu to właśnie interpretacja tego pojęcia na gruncie tego aktu prawnego winna mieć zasadnicze znaczenie. I tak, zwrot ten występuje przede wszystkim w rozdziale XII, dotyczącym zatarcia skazania. W przepisie art. 106 k.k. zawiera się zapis, iż z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych, a art. 107 § 1 k.k. stanowi, iż w razie skazania na karę pozbawienia wolności wymienioną w art. 32 pkt 3 lub karę 25 lat pozbawienia wolności, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Przepisy te wprost stosuje się również do kar wymierzonych skazanemu w wyroku łącznym i, na tym gruncie; co za tym idzie, w ocenie Sądu zarówno wykładnia literalna, jak i celowościowa wskazuje na to, iż na gruncie art. 19 ust. 1 w/w ustawy zwrot „prawomocne skazanie” winien być interpretowany jako p rawomocny wyrok, którym orzeczono karę lub kary. Warto przy tym przypomnieć, że art. 19 ust. 1 w/w ustawy nakazuje posługiwać się przepisami rozdziału IX ustawy – Kodeks karny, przy ustaleniu, czy zachodzi „potrzeba orzeczenia kary łącznej” w związku z prawomocnym skazaniem po wejściu w życie niniejszej ustawy. Natomiast nowy art. 85 § 2 k.k. wskazuje, że „podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art. 89, w całości lub w części kary lub kary łączne (które, co wynika z art.

§ 1pkt 2 k.p.k.

mogą być przecież orzeczone w wyroku łącznym”. Ustawodawca dopuścił zatem możliwość łączenia kar łącznych, orzeczonych zarówno na podstawie art.

§ 1

pkt 1, jak i na mocy art.

§ 1pkt 2 k.p.k.

(brak bowiem w tym zakresie żadnego wyłączenia odnośnie kar łącznych orzekanych w wyroku łącznych) z innymi karami (tak jednostkowymi, jak i łącznymi). Tym samym wyłączenie, z zakresu stosowania art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks karny i niektórych innych ustaw, prawomocnych skazań, rozumianych jako prawomocne wyroki łączne wydane w stosunku do skazanego po dniu 1 lipca 2015 roku lub takich, które po tej dacie stałyby się prawomocne, prowadziłoby do niedopuszczalnego w ocenie Sądu zawężenia stosowania tego przepisu. Sąd zważył dalej, że treść owego art. 19 ust. 1 w/w ustawy rodzi również inne trudności interpretacyjne. Dotyczy to w szczególności rozumienia znaczenia zapisu "zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po tym dniu". Sąd, orzekając w przedmiotowej sprawie, rozważał jego dwojaką interpretację. I tak, pierwsza z nich sprowadza się do uznania, iż samo wydanie (lub uprawomocnienie się) wyroku, którym po 01 lipca 2015 roku umożliwia w sprawie o wydanie wyroku łącznego orzekanie w tym przedmiocie na podstawie przepisów rozdziału IX ustawy – Kodeks karny w jej znowelizowanym brzmieniu (tj. obowiązującym po 01 lipca 2016 roku i ze zmianami wprowadzonymi w dniu 15 kwietnia 2016 roku). Ów sposób rozumienia tego zapisu oznaczałby, że samo wydanie po 01 lipca 2015 roku prawomocnego wyroku, którym orzeczono wobec skazanego karę, bez względu na jej rodzaj, otwiera swoistą „furtkę”, pozwalającą na zastosowanie znowelizowanych przepisów art. 85 k.k. i kolejne (chyba, że Sąd uzna, iż korzystniejsze, stosownie do art. 4 § 1 k.k., są przepisy w ich uprzednim brzmieniu, tj. obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku). Druga z interpretacji tego zapisu jest w ocenie Sądu następująca: w przypadku wydania wobec skazanego po 01 lipca 2015 roku prawomocnego wyroku, którym orzeczono karę albo kary lub środki karne i inne (tj. również uprawomocnienia się po tym dniu orzeczenia zapadłego przed tą datą), Sąd, orzekając w sprawie o wydanie wyroku łącznego, obowiązany jest wpierw stwierdzić, czy w oparciu o znowelizowane przepisy rozdziału IX ustawy – Kodeks karny możliwe jest orzeczenie kary łącznej z karami, prawomocnie wymierzonymi skazanemu do 30 czerwca 2015 roku, a dopiero następnie ma możliwość prowadzenia rozważań w oparciu o art. 4 § 1 k.k., czy winno nastąpić orzekanie w oparciu o uprzednio obowiązujące przepisy tego rozdziału czy też przepisy znowelizowane i która z kar łącznych (tj. wydanych w oparciu o tzw. przepisy nowe czy też stare) jest wobec niego korzystniejsza. Użycie przez ustawodawcę stwierdzenia „orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem” oznacza zatem, iż ów nowy, prawomocny wyrok wymaga wydania nowego wyroku łącznego i orzeczenia nowej kary łącznej. Oczywistym jest przy tym, iż owa potrzeba wydania nowego wyroku łącznego i wydania nowej kary łącznej musi ujawnić się na tle znowelizowanych przepisów rozdziału IX ustawy – Kodeks karny. Sąd pragnie przy tym zwrócić uwagę, iż takiemu rozumieniu zwrotu „prawomocne skazanie” nie stoi na przeszkodzie treść art. 575 § 1 k.p.k. Przepis ten odnosi się wprawdzie do utraty mocy obowiązującej wyroków łącznych w przypadku wydania nowego wyroku łącznego, lecz określenie "wyrok traci moc" w rozumieniu art. 575 § 1 k.p.k. dotyczy tylko tych rozstrzygnięć, w stosunku do których powstały nowe przesłanki materialnoprawne, określone w art. 85 k.k., do wydania nowego wyroku łącznego (tak też SN w postanowieniu z dnia 27 stycznia 2017 roku w sprawie o sygn. akt V KK 315/16) – w tym wypadku w ocenie Sądu odnosiłoby się to wyłącznie do wymiaru kary łącznej, która zostałaby objęta nowym wyrokiem łącznym Konkludując, w ocenie Sądu, prawomocne skazanie po 1 lipca 2015 roku (w tym również uprawomocnienie się orzeczenia wydanego przed tą datą) umożliwia stosowanie przy orzekaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego przepisów rozdziału IX ustawy – Kodeks karny w ich znowelizowanym brzmieniu (tj. obowiązującym po 1 lipca 2015 roku) jedynie wówczas, gdy według owych „nowych przepisów” kara wymierzona tym wyrokiem podlega łączeniu z karami prawomocnie wymierzonymi skazanemu wyrokami wydanym przed 30 czerwca 2015 roku (tak też Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II AKz 124/16 z dnia 31.05.2016 roku). Jak zaznaczona na wstępie w przedmiotowej sprawie wobec skazanego po dniu 01 lipca 2015 roku prawomocne stało się orzeczenie wydane wobec niego w sprawie X K 1076/14. Ponadto, kara łączna wymierzona w tej sprawie nie została w całości wykonana i mogłaby ewentualnie podlegać, zgodnie z art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k., łączeniu z karami z prawomocnych orzeczeń wydanych wobec skazanego do 30 czerwca 2015 roku. Sąd, dokonując analizy tych orzeczeń, które zostały wobec skazanego wydane i stały się prawomocne przed 1 lipca 2015 roku stwierdził, iż orzeczone w nich kary, które podlegałyby łączeniu z karą wymierzoną w sprawie X K 1076/14 zostały już wykonane w całości – stosownie do informacji uzyskanej z ZK w S. oraz z informacji z N.-Sad (wykonaniu, jako kary zastępcze pozbawienia wolności, podlegają wyłącznie kary grzywny). Tym samym zaś, w odniesieniu do kar z tychże orzeczeń nie zachodzą warunki, o których mowa w art. 85 § 2 k.k., co z kolei uniemożliwiało zastosowanie przepisu art. 19 ust.1 w/w ustawy. Z tego też względu i na mocy tego przepisu, a także na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. a contrario oraz art. 572 k.p.k. Sąd umorzył postępowanie w sprawie o wydanie wobec skazanego D. B. wyroku łącznego. W dalszej części wyroku Sąd, na mocy art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił skazanego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, a na podstawie art. 30 § 1 k.p.k., art. 626 § 1 i 2 k.p.k., art. 619 § 1 k.p.k., art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz. U. nr 16, poz.124 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1, 2 i 3, § 14 ust. 5, § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002, nr 163, poz. 1348 ze zm.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. M. z Kancelarii Adwokackiej w G. kwotę 177, 12 zł (słownie: sto siedemdziesiąt siedem złotych i 12/100) brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu D. B. z urzędu. W ocenie Sądu, z uwagi na osadzenie skazanego jego możliwości zarobkowe są znacznie ograniczone i ponoszenie przez niego owych kosztów stanowiłoby nadmierną dolegliwość. Zarządzenia: 1) odnotować w rep. K i kontrolce uzasadnień; 2) odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem, 3) przedłożyć za 14 dni lub do uprawomocnienia. G., dnia 11.05.2018 roku

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.