1 k.c.). W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli m. in. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia, nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, czy nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia (art.
k.c.). Sąd I instancji jedocześnie zaznaczył, iż przesłanką odpowiedzialności z tego tytułu jest ustalenie, że sprzedana kupującemu rzecz wykazuje cechy kwalifikujące ją w danym stosunku prawnym jako rzecz wadliwą. Określając pojęcie wadliwości fizycznej rzeczy sprzedanej należy wskazać, że decydujące znaczenie ma kryterium funkcjonalne związane z przeznaczeniem rzeczy oraz jej użytecznością ze względu na cel oznaczony w umowie albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia rzeczy oraz o właściwości, o której istnieniu zapewnił sprzedawca kupującego. W przypadku zaś stwierdzenia istnienia wady, kupujący może w oparciu o art. 560-561 k.c. skorzystać z czterech podstawowych uprawnień: do odstąpienia od umowy albo do obniżenia ceny oraz do żądania wymiany rzeczy wolnej od wad albo usunięcia wady. Możliwość skorzystania z każdego z tych uprawnień może jednak podlegać istotnym ograniczeniom. Mogą to być ograniczenia naturalne (np. wymiana rzeczy jest w zasadzie niemożliwa, jeżeli przedmiotem sprzedaży jest rzecz używana; naprawienie wady będzie niemożliwe, jeżeli jest ona nieusuwalna) albo ograniczenia prawne, podyktowane interesem sprzedawcy (por. R. Trzaskowski, Komentarz do art. 560 kc i 561 kc [w:] J. Gudowski. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczegółowa, 2017, Lex). W niniejszej sprawie – w ocenie Sądu Rejonowego – kwestią zasadniczą było ustalenie, czy sprzedane przez pozwanego planetarium mobilne posiada istotną wadę fizyczną, która mogłaby stanowić podstawę do skutecznego odstąpienia od umowy przez kupującą. Dla rozwiązania sporu istniejącego między stronami, Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu badań fotograficznych oraz badań zapisów wizyjnych J. S. na okoliczność ustalenia m. in. czy filmy dołączone do mobilnego planetarium są dedykowane do wyświetlania w mobilnym planetarium, czy zostały nagrane w odpowiedniej jakości do wyświetlania przez projektor będący częścią wyposażenia planetarium, czy jakość, kontrast oraz czytelność obrazu umożliwia swobodne oraz czytelne wyświetlanie komercyjne, czy przedmiotowe filmy posiadają właściwości do komercyjnego, publicznego wyświetlania w celach prowadzenia działalności gospodarczej, czy możliwe jest odtwarzanie tychże filmów w formacie F. (...). Sąd I instancji wskazał, iż opinia sporządzona została przez biegłego po analizie akt sprawy, jak też oględzinach przedmiotowego sprzętu, przeprowadzeniu badania planetarium wraz z odtworzeniem wszystkich filmów dołączonych do planetarium. W wyniku powyższego, biegły scharakteryzował technologię F. (...) oraz różnice pomiędzy obrazami HD i F. (...). Ponadto stwierdził, że okładki filmów zawierają informację w języku angielskim, iż wersje filmów na nich zawarte nie umożliwiają poprawnego ich wyświetlenia w systemach F. (...) (tj. w systemach pełnokopułowych), są przeznaczone do wyświetlania na „płaskim” ekranie, zaś w przypadku ich wyświetlania w planetariach – będą charakteryzowały się występowaniem zniekształceń w górnej i na bocznych częściach obrazu. Przeprowadzone przez biegłego badanie potwierdziło występowanie zniekształceń wyświetlanego na kopule obrazu, które próbowano zniwelować zmieniając konfigurację projektora i lustra sferycznego, co nie wpłynęło na poprawę jakości projekcji. Zniekształcenia, zdaniem biegłego, występowały w wysokim stopniu, nieakceptowanym w komercyjnych seansach. W ocenie biegłego, filmy zamieszczone na płytach dołączonych podczas transakcji były wersjami zawierającymi wykadrowane fragmenty pełnokopułowych obrazów, które pozwalają zapoznać się z ich treścią i ewentualnie oglądać je na „płaskim” ekranie z założeniem wystąpienia możliwie najmniejszych zniekształceń. Zastosowany proces edycji uniemożliwia zaś ich poprawne wyświetlenie na kopule mobilnego planetarium. Sąd Rejonowy jednocześnie zaznaczył, iż w niniejszej sprawie koniecznym było dopuszczenie dowodu z opinii pisemnej uzupełniającej biegłego sądowego J. S., który to odniósł się do zarzutów stawianych przez stronę pozwaną. Biegły uściślił, iż wszystkie filmy poddane zostały badaniom i wszystkie one charakteryzowały się tymi samymi właściwościami. Podkreślił, iż przedmiotowe filmy zapisane na dowodowych płytach są wersjami przeznaczonymi do emisji na „płaskim” ekranie, natomiast takie same filmy dostępne są również w różnych wersjach pełnokopułowych, przeznaczonych do wszystkich możliwych rodzajów projekcji w planetariach. Zakupione filmy stanowią jedynie reklamę i zachętę do zakupu jednej z ich pełnokopułowych wersji. Zawarte na okładkach płyt informacje oraz wnioski wynikające z ich odtworzenia wskazują jednoznacznie, że filmy te są wyłącznie zwiastunem tego, co odbiorca może wyświetlić w planetarium, o ile zdecyduje się na zakup odpowiedniej wersji pełnokopułowej danego filmu. Jednocześnie biegły wyjaśnił, iż przy wyświetlaniu filmu porównawczego oraz filmów dowodowych wykorzystano dokładnie te same urządzenia, tej samej ich konfiguracji i tych samych parametrów. Sąd Rejonowy następnie wskazał, iż wnioski płynące z opinii pisemnych, zarówno głównej, jak i uzupełniającej biegły podtrzymał podczas składania opinii ustnej. Dodatkowo wskazał, iż dowodowe planetarium ocenić należy jako sprzęt „wysokiej klasy” – projektor był sprawny, wszystkie filmy zostały odtworzone, kopuła również nie nosiła żadnych uszkodzeń uniemożliwiających jej wykorzystanie. Jakość sprzętu, zdaniem biegłego, pozostawała jednak bez znaczenia wobec faktu, iż to dołączone filmy nie były przeznaczone do odtwarzania w mobilnym planetarium. Sporządzone na potrzeby niniejszego postępowania opinie, zdaniem Sądu Rejonowego, wskazywały jednoznacznie, iż filmy stanowiące część składową sprzedanego planetarium mobilnego, nie były przeznaczone do tego sprzętu. W tym zakresie biegły wypowiedział się w sposób wyczerpujący, wyjaśniając wątpliwości, jakie zgłaszały strony. Jednocześnie wnioski te pozostawały spójne z samymi informacjami zawartymi na okładkach filmów. Stąd też, wnioski biegłego w zakresie przeznaczenia i wersji dowodowych filmów zostały uznane przez Sąd Rejonowy za pełnowartościowy dowód w sprawie. W ocenie Sądu Rejonowego na uwagę zasługiwał fakt, iż biegły nie wskazał, aby mobilne planetarium, będące przedmiotem umowy sprzedaży między stronami wskazywało na istnienie jakichkolwiek wad. Wręcz przeciwnie, określone zostało przez biegłego jako sprzęt wysokiej klasy. Ustalenia poczynione przez biegłego w tym zakresie, dały Sądowi Rejonowemu podstawę do powzięcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Reasumując, zdaniem Sądu Rejonowego, przedmiotowa umowa sprzedaży zawarta pomiędzy stronami w dniu 10 listopada 2016 roku dotyczyła mobilnego planetarium, w skład którego wchodziły: projektor, dmuchawa, kopuła, zwierciadło i filmy. Sprzęt, umożliwiający odtwarzanie filmów był wysokiej klasy. W dacie sprzedaży, jak też i w dacie sporządzania badania przez biegłego był to sprzęt sprawny, umożliwiający odtwarzanie filmów w wersji pełnokopułowej. Jedynie filmy dołączone do tej transakcji, okazały się nie być przeznaczone do mobilnego planetarium, chociaż w rzeczywistości mogły być tam odtwarzane, lecz bez uzyskania oczekiwanego efektu. Zważywszy na powyższe, zdaniem Sądu I instancji, nie sposób utożsamiać mobilnego planetarium wyłącznie z filmami, albowiem nie stanowią one i nie stanowiły podstawowego składnika oferowanego przez pozwanego. Przedmiotowe filmy były jedynie częścią składową oferty, czyniąc ją z całą pewnością atrakcyjniejszą, ale istotny pozostawał w pełni sprawny sprzęt, z którego składało się mobilne planetarium. W ocenie Sądu Rejonowego, trudno także mówić o jakichkolwiek wadach samych filmów, gdyż zgodnie z zapewnieniami pozwanego były to wersje oryginalne, w oryginalnych okładkach, przeznaczone jednak do odtwarzania w innych warunkach niż pełnokopułowe planetaria, a informacje w tym zakresie były dostępne na okładkach tychże filmów. W żaden sposób nie zostały one utajone, zakryte przez pozwanego, zaś świadkowie sami wskazali, że informacje te były przez nich niezauważone podczas oględzin zakupionego sprzętu. Stąd też trudno uznać, iż pozwany zataił cokolwiek przed kupującymi. Ponadto, pozwany wskazywał, iż podczas oględzin zwracał uwagę nabywcom, iż filmy te były wykorzystywane przez niego podczas publicznych prezentacji jedynie w pewnym wąskim zakresie. Prowadzone prezentacje składały się z przygotowanych przez niego materiałów, tj. opowieści, dla których wsparciem były fragmenty nagrań odtwarzanych z tychże filmów. Prezentacja nie sprowadzała się do odtwarzania wyłącznie kilkunastominutowego filmu. Sąd Rejonowy w tym miejscu wskazał, iż zeznania świadków, nie stanowiły pełnowartościowego dowodu w sprawie – były to bowiem osoby uczestniczące bezpośrednio przy transakcji i to oni w przyszłości mieli przejąć prowadzenie działalności gospodarczej od powódki przy użyciu zakupionego planetarium. Pozostawali zatem osobami bezpośrednio zainteresowanymi wynikiem sprawy. W świetle zebranych dowodów – w ocenie Sądu pierwszej instancji – stwierdzić należało, iż mobilne planetarium nie posiadało wad istotnych, które umożliwiałyby skorzystanie z uprawnienia do odstąpienia do umowy. Na gruncie niniejszej sprawy, kupujący był osobą prowadzącą działalność gospodarczą, a zatem winien wykazać się należytą starannością i profesjonalizmem przy dokonywaniu transakcji zakupu. Nie sposób uznać, iż decyzja o zakupie planetarium wynikała przede wszystkim z faktu dołączenia do oferty filmów. Skoro powódka twierdziła, iż ceny tych filmów są bardzo wysokie, tym bardziej zastanawiające winno wydać się i wzbudzić szczególną ostrożność ogłoszenie oferujące w atrakcyjnej cenie oprócz filmów całe planetarium wysokiej klasy. Okoliczność ta dowodzi, iż pełnomocnicy powódki, dokonując oględzin nie zapoznali się wnikliwie z ofertą i niewykluczone, iż decyzję o zakupie planetarium (sprowadzając je wyłącznie do filmów) podjęli zbyt pochopnie. Zdaniem Sądu Rejonowego, nie sposób przyjąć, iż planetarium mobilne sprzedane przez pozwanego pozostaje całkowicie bezużyteczne. Sprzęt nie jest wadliwy, umożliwia odtwarzanie filmów, prowadzenie prezentacji. W celu osiągnięcia zamierzonego wysokiego standardu odtwarzania wymaga jedynie nabycia filmów przeznaczonych do tego typu sprzętu. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu Rejonowego, wobec braku istnienia wad istotnych sprzedanego mobilnego planetarium, powódka nie miała podstaw do skorzystania z uprawnienia odstąpienia od umowy i żądania zwrotu całej kwoty uiszczonej za sporny towar. Dlatego też przedmiotowe powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu, o czym stanowi pkt I. sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach przed Sądem pierwszej instancji zapadło na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Powódka jako strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty, na które złożyło się wynagrodzenie fachowego pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł (pkt II. sentencji wyroku). Natomiast o brakujących kosztach sądowych Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 k.p.c., na które złożyła się kwota 1.912,30 zł (wyasygnowana tymczasowo przez Skarb Państwa na poczet wynagrodzenia biegłego, zwrotu kosztów dojazdu świadka na rozprawę). W związku z powyższym, zasądzono od powódki brakującą część kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa, o czym orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku. Apelację od powyższego orzeczenia wniosła strona powodowa, zaskarżając go w całości i jednocześnie zarzucając mu: 1) naruszenie przepisów prawa postępowania, mający wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy ustalaniu okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla przedmiotowej sprawy i przyjęcie, że z uwagi na fakt, iż planetarium było sprawne i umożliwiało odtwarzanie filmów w wersji pełnokopułowej – powód nie mógł odstąpić od umowy sprzedaży podczas gdy powód kupił u pozwanego planetarium mobilne wraz z płytami, a tym samym ten zestaw należy ujmować łącznie i badać, czy pracując łącznie, ma on wadę fizyczną, a nie poprzestawać jedynie na badaniu samego planetarium, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów, polegającą na odmowie nadania wiarygodności zeznaniom świadków, wskazując, iż świadkowie są bezpośrednio zainteresowani korzystnym dla powódki rozstrzygnięciem sprawy podczas gdy ich zeznania korelują ze sobą oraz z materiałem dowodowym w postaci opinii powołanego w sprawie biegłego i w związku z tym zasługują na przymiot wiarygodności, - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę wyjaśnień pozwanego w zakresie dotyczącym okoliczności stanowiących podstawę odstąpienia powódki od umowy sprzedaży poprzez nadanie im waloru wiarygodności w sytuacji, gdy były one sprzeczne, niepełne i niespójne z resztą materiału dowodowego w szczególności z zeznaniami świadków P. S.
poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że rzecz sprzedana jest zgodna z umową podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachowanie pozwanego oraz zamieszczona przez niego oferta sprzedaży wypełniły znamiona wszystkich elementów tego przepisu, - art. 560 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 4 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że rzecz sprzedana nie posiada istotnej wady, wskutek czego powódka nie mogła skutecznie odstąpić od umowy kupna sprzedaży; 3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, iż powódka nie mogła skutecznie odstąpić od umowy sprzedaży; 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, iż zestaw mobilnego planetarium nie posiada istotnej wady fizycznej, która stanowiłaby podstawę do skutecznego odstąpienia od umowy. Wskazując na powyższe zarzuty, powódka M. S. wniosła o: zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 23.000,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie w wysokości ustawowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej wyżej części i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej; zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany nie wniósł odpowiedzi na apelację. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powódki M. S. zasługiwała na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty były uzasadnione. Ocenę zarzutów apelacyjnych rozpocząć należało od tych, kwestionujących ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji. Tylko w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy dokonywać można bowiem oceny właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż jedynym ustaleniem faktycznym Sądu Rejonowego negowanym przez powódkę było przyjęcie, iż nabyte przez pełnomocnika powódki od pozwanego planetarium wraz z całym osprzętem nie posiadało istotnej wady, a zatem brak było podstaw do skutecznego odstąpienia od umowy sprzedaży przez powódkę. Stanowisko strony powodowej w powyższym zakresie, zdaniem Sądu Okręgowego, należało przy tym podzielić. Kwestionowane w apelacji ustalenie miało bowiem charakter dowolny i pozostawało w sprzeczności z zebranym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu badań fotograficznych oraz badań zapisów wizyjnych J. S. oraz z treścią złożonych w sprawie zeznań świadków P. S.
oraz art. 560 § 1 k.c. w zw. z art. 560 § 4 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że rzecz sprzedana jest zgodna z umową i nie posiada istotnej wady podczas gdy w przedmiotowej sprawie zachowanie pozwanego oraz zamieszczona przez niego oferta sprzedaży wypełniły znamiona wszystkich elementów przepisu art.
Zgodnie bowiem z treścią art.
W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli: 1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia; 2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór; 3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia; 4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Natomiast treść art. 560 § 1 k.c. wskazuje na to, iż jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Kupujący nie może natomiast odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna (§ 4). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, mobilne planetarium sprzedane powódce – wbrew ustaleniom Sądu I instancji – jest niezgodne z umową, gdyż nie nadaje się do wyświetlania pokazów sferycznych, albowiem w swoim zestawie nie posiada pełnowartościowych filmów, aby można było wyświetlać komercyjnie projekcje zgodnie z treścią zawartego przez pozwanego ogłoszenia i zgodnie z zapewnieniami pozwanego na spotkaniu stron o kompletności zestawu celem prowadzenia przy jego użyciu działalności gospodarczej. Natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym w szczególności opinia biegłego sądowego potwierdza, że wady występujące w zakupionym zestawie są wadami istotnymi. Nie należy zgodzić się z twierdzeniami strony pozwanej, że skoro informacje na temat braku możliwości komercyjnej projekcji filmów i posiadania przez nich nieodpowiednich właściwości do wyświetlania w mobilnym planetarium były ogólnie dostępne (znajdowały się na okładce płyt, na których nagrane były filmy), to nie możemy tutaj mówić o zatajeniu wady, czy wprowadzeniu kupujących w błąd. Informacje te były bowiem w języku angielskim, a kupującym nie przyszło na myśl, aby je przetłumaczyć, gdyż to właśnie pozwany poprzez swoje ogłoszenie i zachowanie zapewniał, że nadają się do prowadzenia działalności gospodarczej w postaci wyświetlania filmów sferycznych, a tym samym wprowadził ich w błąd co do właściwości rzeczy sprzedanej. Pozwany wskazywał też na okoliczność, iż skoro powodowie prowadzą działalność gospodarczą to powinni dochować należytej staranności przy sprawdzeniu kupowanych przez nich rzeczy, jednakże należy tutaj podkreślić, iż P. S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.