k.p.c.), gdyż w takim wypadku uchylenie lub zmiana decyzji czyni odwołanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia odstąpienie od nadania mu dalszego biegu, - w sytuacji wydania przez organ rentowy w toku sądowego postępowania odwoławczego decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony, co powoduje umorzenie postępowania sądowego w całości lub w części z uwagi na zbędność jego dalszego prowadzenia (art. 477 13 k.p.c.). Zgodnie z art.
organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu. Organ ten lub zespół, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję lub orzeczenie. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu. W przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma wyjaśnienie kwestii dotyczącej momentu zainicjowania sporu sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez K. A., w monografii „Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Pojęcie oraz właściwości postępowań przedsądowych i ochrony cywilnosądowej” (LEX 2011), gdzie wskazano, iż uzasadnionym, z punktu widzenia zasady praworządności, szybkości postępowania i uwzględniania słusznego interesu obywateli (zainteresowanych), odstępstwem od reguły związania wykonawcy zabezpieczenia społecznego własną decyzją jest instytucja samokontroli (autoweryfikacji) organu rentowego (ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i art.
Innym przypadkiem uznania odwołania za słuszne przez organ rentowy jest regulacja art. 477 13 k.p.c. W przeciwieństwie jednak do rozwiązań analizowanych wyżej, ta instytucja postępowania cywilnego dotyczy sytuacji, w której zmiana zaskarżonej decyzji - w efekcie uwzględnienia w całości lub części żądania strony - następuje już po przekazaniu odwołania sądowi ubezpieczeń społecznych (w toku procesu). O takiej funkcji tego przepisu przekonuje zwłaszcza sformułowanie o umorzeniu postępowania w całości lub w części przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd. Nie można przecież umorzyć postępowania sądowego przed jego rozpoczęciem, czyli przed przekazaniem odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych, a tę sytuację opisano odrębnie w art. 83 ust. 6-7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art.
Uwzględnienie odwołania w całości lub w części w istocie zastępuje instytucję cofnięcia pozwu przez powoda (art. 355 § 1 k.p.c.), z tą modyfikacją, że umorzenie sądowego postępowania odwoławczego następuje z uwagi na zmianę zaskarżonej decyzji przez organ rentowy, a nie na wniosek zainteresowanego wyrażony w piśmie procesowym. Z kolei w wyroku z 21 maja 2013r. w sprawie III AUa 1605/12 Sąd Apelacyjny w Krakowie (LEX nr 1322493) wskazał, iż w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych przeniesienie sprawy na drogę sądową przez, wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych, poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć. Przed sądem wnioskodawca może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, natomiast nie może żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Z tego też względu odwołanie wnoszone od decyzji organu rentowego nie może mieć charakteru samodzielnego żądania. Sąd orzekający w pełni podziela powyższy pogląd Sądu Apelacyjnego. W ocenie sądu orzekającego postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych może się toczyć w zakresie ściśle unormowanym przez przepisy prawa. Postępowanie to w przypadku spraw ubezpieczeniowych dotyczy odwołań od decyzji a rozpoznaniu przez Sąd podlegają kwestie merytoryczne zasadności wydawanych decyzji. Jednocześnie przepisy cytowane powyżej dają możliwość organowi rentowemu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia odwołania, zmiany decyzji lub uchylenia zaskarżonej decyzji, co skutkuje brakiem obowiązku przekazania odwołania do sądu. Zatem w sytuacji takiej odwołaniu, nie zostaje nadana droga sądowa. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 24 września 2015 r. (III AUa 2130/14), w którym stwierdził, że odwołanie do sądu właściwego przekazuje organ rentowy zgodnie z treścią art.
i spór przed sądem dopiero w momencie przekazania treści odwołania oraz akt sprawy staje się sporem sądowym, w którym obowiązują przepisy kodeksu postępowania cywilnego. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż żądanie O. S. zostało w całości zaspokojone i wydana została nowa decyzja z 27 czerwca 2019 r., mocą której ZUS uchylił w całości zaskarżoną decyzję z 30 kwietnia 2019 r. A zatem brak jest merytorycznej podstawy do rozpoznawania przez sąd wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego jeżeli sprawa przed tym sądem w zakresie odwołania od decyzji nie toczyła się. Wniosek o zwrot kosztów podlegałby przez rozpoznaniu, przy okazji rozpoznania odwołania od decyzji. Zdaniem sądu, w obrocie prawnym, odwołanie takie nie funkcjonuje. Należy bowiem pamiętać, że decyzją z 27 czerwca 2019 r., ZUS uchylił w całości zaskarżoną decyzję z 30 kwietnia 2019 r. Z kolei ubezpieczona od tej kolejnej decyzji odwołania nie wniosła. Na podstawie art. 477 13 k.p.c. przy zmianie decyzji w toku postępowania wywołanego złożonym od niej odwołaniem tylko uwzględnienie żądania w całości uprawnia sąd do umorzenia postępowania w sprawie. Powyższa regulacja nie ma zastosowania wówczas, gdy organ rentowy uchyla zaskarżoną decyzję wycofując ją z obrotu prawnego i czyniąc postępowanie sądowe bezprzedmiotowym – tak Sąd Apelacyjny w Szczecinie w postanowieniu z 25 lutego 2013r. w sprawie III AUz 152/12 (LEX nr 1286648). W tej sytuacji powołane w zażaleniu okoliczności nie stanowią dostatecznej przesłanki do podważenia prawidłowego postanowienia Sądu Rejonowego, które należy uznać należy za uzasadnione, a przedmiotowe zażalenie za bezzasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw do jego uwzględnienia. (-) sędzia Grażyna Łazowska (-) sędzia Patrycja Bogacińska-Piątek (-) sędzia (del.) Magdalena Kimel
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.