VIII U 989/13

Sygn. akt VIII U 989/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Grażyna Łazowska Protokolant: Korneliusz Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. w Gliwicach sprawy M. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z działalności gospodarczej na skutek odwołania M. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 25 października 2012 r. nr (...) zmienia częściowo zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustala, iż w okresie od 1 sierpnia 2010 r do 12 kwietnia 2012 r. ubezpieczona nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym, rentowym, wypadkowym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. (-) SSR del. Grażyna Łazowska VIII U 989/13 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 25.10.2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że M. G. w okresie od 1.08.2008 r. do 12.04.2012 r. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w związku z posiadanym wpisem do ewidencji działalności gospodarczej o numerze (...). Wydając w/w decyzję, organ rentowy powołał się na przepisy ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585). Powyższą decyzję zaskarżyła ubezpieczona, wnosząc o umorzenie kwot naliczonych przez organ rentowy, co uzasadniła wskazaniem, że w okresie od sierpnia 2010 r. zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: W związku z możliwością otrzymania dotacji z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej z (...), odwołująca w dniu 1.08.2008r. uzyskała wpis do rejestru działalności gospodarczej nr (...). Na podstawie w/w wpisu, ubezpieczona zgłosiła się od 1.08.2008 r. do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W dniu 24.07.2008 r. odwołująca na mocy umowy zawartej z (...) otrzymała dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej ze środków w/w podmiotu w zakresie : sprzedaży prowadzonej poza siecią sklepową i działalności wspomagającej ubezpieczenia i funduszy emerytalnych w kwocie 40.190,00 zł (czterdzieści tysięcy sto dziewięćdziesiąt złotych). Uzyskiwanie w/w środków wymagało od beneficjentów składania co pół roku stosownych zaświadczeń potwierdzających fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Z otrzymanych środków odwołująca sfinansowała zakup sprzętu koniecznego do rozwinięcia działalności gospodarczej, m.in. laptop, drukarkę, samochód. Skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1.08.2008 r. do 1.08.2010 r. W trakcie prowadzonej od 1.08.2008 r. działalności gospodarczej ubezpieczona w ramach współpracy z J. S. sprzedawała tzw. „e -roboty”. Wspomniana współpraca trwała już od 2007 r., ale dopiero od 2008 r. przybrała formę działalności gospodarczej. Odwołująca pracowała jako niezależny przedstawiciel handlowy, rozprowadzając towar, dostarczany przez w/w współpracownika. Umowa wiążąca ubezpieczoną z J. S. została rozwiązana za porozumieniem stron. Jako przyczynę zaprzestania współpracy podano kryzys z przełomu 2009/2010 r., który przyczynił się do spadku sprzedaż e-robotów w trybie ratalnym, co spowodowało nierentowność prowadzonej działalności. Ostatnia sprzedaż ubezpieczonej została odnotowana w miesiącu grudniu 2009 r. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczona składała samodzielnie deklaracje rozliczeniowe do ZUS, w okresie od sierpnia 2008 r. do czerwca 2010 r. Odwołująca składała również deklaracje do Naczelnego Urzędu Skarbowego: ⚫ za 2008 r. skarżąca złożyła deklarację PIT-37 dla osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej, ⚫ za lata 2009-2010 złożyła deklarację PIT-36, w której wykazano przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, ⚫ za rok 2011, złożyła zeznania PIT-36, z którego wynika dochód zerowy. W związku z zaprzestaniem współpracy z J. S. w okresie od stycznia 2010 r. ubezpieczona faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej opartej o współpracę z w/w pomimo, że formalnie figurowała w rejestrze działalności gospodarczej, jako podmiot prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą. Od tego czasu ubezpieczona prowadziła sprzedaż „produktów zdrowotnych” m.in. materacy, oraz suplementów diety. W sierpniu 2010 r. odwołująca zgłosiła w (...) zakończenie działalności gospodarczej, rozliczając się z pobranych dotacji. Od sierpnia 2010 r. ubezpieczona nie pracowała, utrzymując się wyłącznie z alimentów płaconych przez męża w kwocie 1500 zł miesięcznie. W dniu 12.04.2012 r. ubezpieczona dokonała wyrejestrowania z rejestru działalności gospodarczej. [dowody: zeznania ubezpieczonej; zeznania świadków J. S. oraz E. B., akta organu rentowego, pismo PUP w Z.,] Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako kompletny i wiarygodny, a poprzez to mogący stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonej, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 6 ust. 1, pkt 5 przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Po myśli art. 8 ust. 6 omawianej ustawy, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Zaś jak stanowi art. 13, pkt 4 tej ustawy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Brzmienie powyższych przepisów oraz utrwalona linia orzecznicza wskazują, że okresem ubezpieczenia osób prowadzących działalność gospodarczą jest przypadający w okresie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia okres rzeczywistego prowadzenia tejże działalności. I tak w wyroku z dnia 14 września 2007r. III UK 35/07 (LEX 483284) Sąd Najwyższy stwierdził, że: „

1. O prowadzeniu działalności gospodarczej rodzącej obowiązek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 pkt 4 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie decyduje, sam w sobie, wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
2. Art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 13 pkt 4 ustawy z 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych kreuje obowiązek podlegania osób prowadzących pozarolniczą działalność ubezpieczeniom z mocy ustawy od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Tak więc, to nie decyzja organu rentowego powoduje powstanie tego obowiązku a jedynie potwierdza ona ten obowiązek. Decyzja ta wydawana jest na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń i nie jest decyzją kształtującą prawa i obowiązki, a jedynie decyzją potwierdzającą przebieg ubezpieczeń.” (porównaj również: wyrok SN z dnia 14 kwietnia 1999 r., II UKN 570/98, publik. OSNAPiUS z 2000 r. Nr 13, poz. 518; wyrok SN z dnia 31 marca 2000 r., II UKN 257/99, publik. OSNAPiUS z 2001 r. Nr 18 poz. 564). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanym wyżej orzeczeniu. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżąca, M. G. dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i podjęła prowadzenie tej działalności. Faktycznie zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej z dniem 1.08.2010 r., pomimo, że formalnie była wpisana do rejestru działalności gospodarczej. Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej, w tym działalności gospodarczej. Pojęcie to należy rozumieć w sposób przyjęty w obowiązującej w okresie objętym sporem ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). Oznacza to, że wykonywanie działalności pozarolniczej (gospodarczej) to rzeczywista działalność o cechach określonych w art. 2 ust. 1 Prawa działalności gospodarczej, czyli działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ocena, czy wykonywana jest działalność gospodarcza należy więc przede wszystkim do sfery ustaleń faktycznych, a dopiero następnie do ich kwalifikacji prawnej. Wpis w ewidencji działalności gospodarczej (zarejestrowanie) również ma przede wszystkim znaczenie w sferze ustaleń faktycznych, gdyż ma on charakter deklaratoryjny. Zgodnie z art. 7 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Oznacza to, że istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym prowadzeniu tej działalności, ale prowadzi do domniemania prawnego (art. 234 k.p.c.), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Domniemanie to może być obalone. Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że odwołująca rzeczywiście od dnia 1.08.2010 r. nie podejmowała żadnych działań faktycznych zmierzających do prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołująca nadto nie wykreśliła z ewidencji wpisu numer 643/08, pozostając w błędnym przeświadczeniu, że skoro zgłosiła fakt zakończenia działalności gospodarczej do (...), dokonując jednocześnie rozliczenia z pobranych należności, to w sposób definitywny zakończyła formalnie prowadzenie przedmiotowej działalności gospodarczej. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że do dnia 1.08.2010 r. faktycznie tej działalności gospodarczej nie prowadziła, o czym świadczy zaprzestanie wszelkich działań związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz zaprzestanie składania rozliczeń do ZUS, a także treść zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2011 w którym wykazano zerowy przychód z przedmiotowej działalności gospodarczej. Reasumując, Sąd ustalił, że odwołująca nie prowadziła działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej o nr (...) w okresie od 1.08.2010 r do 12.04.2012 r. W konsekwencji poczynionych ustaleń Sąd uznał, iż M. G. poczynając od 1.08.2010 r. nie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na względzie powyższe, z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c., Sąd orzekł, jak sentencji. SSR (del.) Grażyna Łazowska Zarządzenie:
3. uzasadnienie odnotować,
4. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć organowi rentowemu.
5. kalendarz 14 dni lub z wpływem. J.S. SSR (del.) Grażyna Łazowska