Sygn. akt VI U 1816/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Janusz Madej Protokolant – st. sekr. sądowy Sylwia Sawicka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania: A. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 13 lipca 2018 r., znak:(...) w sprawie: A. S. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o rentę z tytułu niezdolności do pracy 1) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. S. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 19 kwietnia 2018 r. do dnia 18 kwietnia 2020 r., 2) nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, 3) zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. na rzecz A. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sędzia Janusz Madej VI U 1816/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 lipca 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. po rozpoznaniu wniosku A. S. z dnia 19 kwietnia 2018 r. odmówił wnioskodawcy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy powołał się na art. 57 w związku z art. 58 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dziennik ustaw z 2018 r., poz. 1270 ze zmianami wskazując, iż odmówił przyznania ubezpieczonemu prawa do renty, ponieważ komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 10 lipca 2018 r. ustaliła, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Odwołanie od tej decyzji wniósł w imieniu ubezpieczonego jego pełnomocnik procesowy, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 57 w związku z art. 58 w związku z art. 12 i 13 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, że odwołujący nie jest niezdolny do pracy w sytuacji, gdy dokumentacja medyczna przedstawiona organowi rentowemu przez ubezpieczonego oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 stycznia 2018 r. wskazywały, iż odwołujący w dacie złożenia wniosków był niezdolny do pracy; ponadto ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, polegający na pominięciu dokumentacji medycznej o orzeczeniu, w szczególności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 15 stycznia 2018 r. i wyjaśnień odwołującego, co doprowadziło w konsekwencji do ustalenia przez organ rentowy, że odwołujący nie jest niezdolny do pracy. W związku z powyższymi zarzutami ubezpieczony wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie odwołującemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od momentu wniesienia przez niego wniosku do organu rentowego. W uzasadnieniu odwołania wskazano obszernie sposób i opisano obszernie schorzenia, na które cierpi ubezpieczony: nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu 2, choroby zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią wielopoziomową w odcinku C oraz odcinku LS, przewlekły zespół bólowy, stały ubytek słuchu, niedosłuch obustronny, astmę oskrzelową i zmiany zwyrodnieniowe w obu stawach biodrowych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania, powołując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazywał, że ubezpieczony spełnia warunek 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w 10-leciu przed złożeniem wniosku o rentę. Sąd Okręgowy ustalił i rozważył, co następuje: ubezpieczony A. S., urodzony (...) w dniu 19 kwietnia 2018 r. złożył w ZUS Oddziale w B. wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczeniem z dnia 6 czerwca 2018 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy, rozpoznając sprzeciw od tego orzeczenia złożony przez ubezpieczonego, komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 10 lipca 2018 r. także ustaliła, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stanowiło podstawę dla organu rentowego do wydania zaskarżonej w sprawie decyzji z dnia 13 lipca 2018 r. Ubezpieczony w okresie swojej aktywności zawodowej głównie pracował jako ślusarz - spawacz, posiadał uprawnienia spawalnicze, obecnie pracuje jako pracownik ochrony - okoliczności niesporne, potwierdzone świadectwami pracy złożonymi w aktach rentowych oraz wyjaśnieniami ubezpieczonego złożonymi na rozprawie. W celu zweryfikowania stanowiska organu rentowego opartego na orzeczeniu komisji lekarskiej ZUS, Sąd Okręgowy dopuścił dowody z opinii biegłych sądowych. W opinii z dnia 23 maja 2019 r. specjalista otolaryngolog rozpoznał u ubezpieczonego niedosłuch zmysłowo - nerwowy obustronny umiarkowany, szumy uszne, zawroty głowy oraz okresowe zawroty głowy. Na podstawie wywiadu oraz bezpośredniego badania przedmiotowego ubezpieczonego oraz analizy akt sprawy i dokumentacji medycznej stwierdzono w tej opinii biegłego otolaryngologa, że dysfunkcja narządu słuchu pod postacią obustronnego umiarkowanego niedosłuchu zmysłowo - nerwowego ze społecznie wydolnym słuchem z okresowymi zawrotami głowy i szumem usznym nie czynią badanego częściowo ani całkowicie niezdolnym do pracy zgodnej z kwalifikacjami i wykonywanym zawodem. Jednocześnie specjalista otolaryngolog wskazała w opinii, iż schorzenia ubezpieczonego stanowią jedynie przeciwwskazania do pracy na wysokości, przy maszynach w ruchu i w hałasie ponadnormatywnym. Wskazywała również biegła sądowa, że zalecane jest zaopatrzenie ubezpieczonego w aparaty słuchowe, zgodziła się z orzeczeniem lekarza, specjalista otolaryngolog zgodziła się z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS i komisji lekarskiej ZUS. Z kolei biegli sądowi w pisemnej opinii z dnia 7 sierpnia 2019 r. (karta 88-89 akt sprawy) rozpoznali u ubezpieczonego następujące schorzenia: astmę oskrzelową, prawdopodobnie o podłożu alergicznym, kontrolowaną, nadciśnienie tętnicze kontrolowane farmakologicznie, cukrzycę typu 2 leczoną terapią mieszaną, wielokrotne wstrzyknięcia insuliny plus leki doustne, bez jawnych powikłań narządowych, otyłość i zespół metaboliczny, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa bez objawów podrażnieniowych i ubytkowych, niedosłuch obustronny, zawroty głowy w wywiadzie. Na podstawie przeprowadzonych badań sądowo - lekarskich i po analizie lekarskiej zawartej w aktach sprawy oraz w aktach organu rentowego, jak również dostarczonej przez ubezpieczonego, biegli sądowi specjalista medycyny przemysłowej, kardiolog, pulmonolog, endokrynolog i neurolog i przy uwzględnieniu opinii biegłej sądowej z dziedziny otolaryngologii stwierdzili, iż stan zdrowia ubezpieczonego upośledza sprawność organizmu w stopniu powodującym okresową częściową niezdolność do pracy ubezpieczonego zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Przyczyną stwierdzonej częściowej niezdolności do pracy jest według biegłych sądowych stan układu oddechowego. Biegli wskazali, iż ubezpieczony od 2008 r. jest leczony z powodu astmy oskrzelowej, współistnieje alergiczny nieżyt nosa i alergiczne zapalenie spojówek. Biegły przyjmuje systematycznie leki, ale do oceny dynamiki schorzenia biegła sądowa stwierdziła brak jest dokumentacji lekarskiej; ponadto biegli stwierdzili, że jakkolwiek w dostępnym badaniu spirometrycznym z dnia 23 listopada 2017 r. rezerwy wentylacyjne są w normie, a w badaniu klinicznym układu oddechowego bez odchyleń, to jednak w opinii przewodniczącej zespołu przeciwwskazana jest praca w narażeniu na działanie substancji drażniących i alergizujących drogi oddechowe, a takie kwalifikacje zawodowe posiada ubezpieczony, zwłaszcza podczas długoletniej pracy na stanowisku spawacza. W opinii biegłej każdy powrót do pracy w narażeniu na, do pracy w tym narażeniu zaostrzy przebieg schorzenia. Przewodnicząca zespołu specjalista medycyny przemysłowej zaznaczała również, że powód przekwalifikował się i obecnie od 2016 r. pracuje poniżej swoich kwalifikacji zawodowych na stanowisku portiera - pracownika ochrony; jest to stanowisko chronione, odpowiednio przystosowane do rodzaju schorzenia. Ubezpieczony posiada ponadto umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dodatkowo ogranicza zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji zawodowych ubezpieczonego obustronny niedosłuch w stopniu umiarkowanym, opisany w badaniu biegłej otolaryngolog, co stanowi przeciwwskazanie do pracy w narażeniu na działanie norm ponadnormatywnego hałasu, a takie są kwalifikacje zawodowe orzekanego. Pozostałe wymienione w rozpoznaniu schorzenia współistniejące nie ograniczają zdaniem biegłych sądowych w sposób istotny zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. W swoich wnioskach końcowych biegli sądowi powołanego w sprawie zespołu ustalili, że badany jest okresowo częściowo niezdolny do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, od daty wystawienia wniosku, to jest od 19 kwietnia 2018 r. na okres 2 lat do 18 kwietnia 2020 r., przyczyną jest stan układu oddechowego ze współistniejącym niedosłuchem. Biegli nie zgodzili się z orzeczeniami lekarza orzecznika i komisji lekarskiej ZUS nadmieniając, że w orzeczeniach nie opiniowano układu oddechowego i oświadczyli, że dysponowali tymi samymi dowodami, co organ rentowy. Zastrzeżenia do opinii biegłych sądowych, w szczególności pulmonologa i specjalisty medycyny pracy zgłosił w piśmie procesowym z dnia 23 września 2019 r. (karta 105) pełnomocnik organu rentowego wskazując, że z opisu biegłego z dziedziny pulmonologii nie wynika upośledzenie funkcji organizmu w stopniu ograniczającym zdolność do pracy ubezpieczonego; według biegłego w badaniu spirometrycznym z dnia 23 listopada 2017 r. nerwy wentylacyjne są w normie, w trakcie badania przedmiotowego układu oddechowego nie występowały istotne odchylenia; biegły sądowy rozpoznał astmę oskrzelową prawdopodobnie na podłożu alergicznym kontrolowaną i podawał, że brak dokumentacji potwierdzającej rozpoznanie choroby. Brak więc było zdaniem organu rentowego podstaw do orzekania o długotrwałej niezdolności do pracy z powodu schorzenia pulmonologicznego. Pozwany nie zgodził się także z opinią biegłego z dziedziny medycyny sądowej, chodzi zapewne o specjalistę medycyny pracy, że niezdolność do pracy u badanego istnieje z powodu stanu układu oddechowego i niedosłuchu. Osobą właściwą do oceny niezdolności do pracy z powodu schorzenia pulmonologicznego i laryngologicznego są biegli z dziedziny pulmonologii i laryngologii - wskazywał pełnomocnik organu rentowego, którzy nie stwierdzili niezdolności do pracy z powodu opiniowanych przez siebie schorzeń, a nie biegły z dziedziny medycyny pracy, który taką niezdolność stwierdził. Poza tym organ rentowy podnosił, że w trakcie badania przez komisję lekarską nie rozpoznano schorzenia pulmonologicznego, a orzekany nie zgłaszał skargi w zakresie układu oddechowego, w badaniu przedmiotowym układu oddechowego nie stwierdzono odchyleń, organ rentowy nie dysponował dokumentacją potwierdzającą leczenie w poradni pulmonologicznej. W związku z tym organ rentowy podnosił, że Sąd co do zasady nie może we własnym zakresie ustalać prawa do świadczenia, a ujawniona w trakcie postępowania sądowego zmiana stanu zdrowia ubezpieczonego jako przesłanka niezdolności do pracy warunkująca prawo do renty nie może prowadzić do uznania kontrolowanej decyzji za wadliwą i jej zmiany. Poruszony wyrok Sądu Najwyższego z 13 września 2005 r. I UK 382/04, LEX nr
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.