którą UNWW stanowi legalny sposób zabezpieczenia kredytów hipotecznych i ważny element ograniczania ryzyka w działalności banków w zakresie ich udzielania. Tym samym, Bank był zobligowany do żądania dostarczenia dodatkowego zabezpieczenia przez Kredytobiorców. Nadto podniósł, że Powodowie potwierdzili pisemnie otrzymanie i akceptację postanowień Regulaminu, zaś w przypadku jakichkolwiek wątpliwości mieli możliwość uzyskania wszelkich dodatkowych informacji, także co do klauzul umownych określających sposób obliczania opłaty z tytułu refinansowania UNWW. Co więcej powodowie mieli możliwość wyboru innego sposobu zabezpieczenia niskiego wkładu własnego, z czego nie skorzystali. Bank wskazał, że w celu umożliwienia Powodom skorzystania z dobrodziejstwa jakim jest stopa referencyjna LIBOR 3M, tj. frank szwajcarski, musiał na rynku międzybankowym poprzez transakcję, tzw. SWAP, zaciągnąć własne zobowiązanie w CHF. Dopiero później mógł udzielić Powodom potrzebnej kwoty kredytu we franku szwajcarskim, która po przeliczeniu na PLN miała stanowić ustaloną przez strony kwotę odpowiadającą PLN. Z drugiej zaś strony, wpisanie w umowie kwoty w PLN spowodowane było tym, że w takiej walucie dokonywana była transakcja będąca przedmiotem umowy. Jednocześnie, taka konstrukcja umowy umożliwiała Powodom skorzystanie ze stóp referencyjnych właściwych dla kredytu walutowego w CHF. Powodowie
postanowieniami regulaminu mieli od razu możliwość spłaty w walucie CHF, z czego finalnie skorzystali. Idąc dalej, Pozwany podniósł, że Powodowie nie wskazali jakichkolwiek okoliczności,
którymi Sąd mógłby władczo ingerować w treść stosunku prawnego, zaś zawarta przez nich z Pozwanym Umowa Kredytowa jest ważna i nie zawiera wskazywanych przez nich wad. Bank zaznaczył, że stosowany przez Bank (...) S.A. kurs franka szwajcarskiego do złotówki jest kursem rynkowym, a zasada jak i sposób indeksacji zostały wystarczająco określone w Umowie Kredytowej. Tym samym, umowa kredytu nie pozostaje sprzeczna z art. 69 ustawy Prawo bankowe. Pozwany stoi na stanowisku, że nie wprowadził Powodów w błąd w jakimkolwiek zakresie - mieli oni bowiem możliwość negocjowania postanowień umowy i warunków kredytu, zatem umowa ta w pełni jest zgodna z prawem. Jednocześnie, zawarta przez Powodów umowa nie jest sprzeczna z 353
którymi oprocentowany jest kredyt. W ocenie Pozwanego, twierdzenia Powodów dotyczące niezgodności umowy kredytowej, a w konsekwencji jej nieważności, z uwagi na zobowiązanie zwrócenia kwoty wyższej, niż kwoty kredytu w PLN są całkowicie niezrozumiałe. Pozwany zaprzeczył, aby Umowy Kredytowe zawarte z Powodami były sprzeczne z naturą stosunku prawnego, a nadto naruszały zasady współżycia społecznego i ekwiwalentności świadczeń. Podtrzymał jednocześnie dotychczasowe stanowisko w zakresie rzetelnego i należytego informowania Powodów o warunkach umowy i wpływie ryzyka walutowego na wysokość ich zobowiązania. Strona pozwana wskazała, że kwalifikowanie kredytu indeksowanego bądź denominowanego jako kredytu w złotówkach nie jest możliwe, zaś biorąc pod uwagę zasady doświadczenia życiowego, jak i wyższe wykształcenie Powodów nie można uznać ich za przeciętnego konsumenta, nieświadomego skutków Umowy Kredytu. Na koniec Pozwany dodał, że pozew w niniejszej sprawie wniesiony przez Powodów na dziesięć lat po zawarciu Umowy Kredytu ma na celu jedynie uniknięcie przez nich negatywnych skutków zmiany kursu CHF względem PLN, a tym samym uniknięcie konieczności zwrotu wykorzystanego kredytu mimo zrealizowania celu, jaki przyświecał zawartej przez nich Umowie (pismo procesowe Pozwanego – k.2412 – 2423 akt, tom XIII). Na rozprawie w dniu 10 września 2018 roku strona powodowa wskazała dodatkowo na sprzeczność umowy z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe, a także na zasadę uczciwego obrotu kupieckiego w zakresie naruszenia zasad współżycia społecznego (protokół rozprawy – k.2435 – 2435v akt; płyta - k. 2436 akt; załącznik do protokołu rozprawy – k. 2437 – 2441 akt, tom XIII) Na rozprawie w dniu 23 maja 2019 roku strona powodowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazała na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 09 stycznia 2019 roku. Podkreśliła, że w orzeczeniu tym Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na znaczącą nierównowagę kontraktową, która prowadzi do braku ekwiwalentności umowy (protokół rozprawy - k. 2530-2533v akt; płyta - k. 2534 akt, załącznik do protokołu rozprawy z dnia 23 maja 2019 roku k. 2581-2582). Na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 roku strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Strona powodowa po raz kolejny zwróciła uwagę na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zaś strona pozwana podniosła, że nie ma ono związku z niniejszą sprawą. Powód wskazał, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 04 kwietnia 2019 roku doszedł do przekonania, że kredyt indeksowany do CHF powinien być traktowany jak kredyt w PLN ze stawką LIBOR i marżą banku, otwierając tym samym drogę do stwierdzenia przez Sąd Najwyższy nieważności umowy (protokół rozprawy – k.2540 – 2542 akt; płyta - k. 2543, załącznik do protokołu rozprawy k. 2573-2575). W dalszym toku procesu strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie. (protokół rozprawy z dnia 4 grudnia 2019 roku płyta k. 2589) Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
e Statutem z dnia 26 kwietnia 2006 roku, Bank (...) S.A. jest bankiem, którego działalność obejmuje wykonywanie czynności bankowych pośród których wymienione jest udzielanie kredytów (statut - k. 2166-2172v akt, tom XI) Przed zawarciem umowy kredytowej z 27 czerwca 2007 roku powodowie nie byli stroną umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej i w walucie obcej. Mieli zawartą jedną umowę kredytu w PLN. (informacja z BIK k. 1164-1176, 1177-1189) Po przeprowadzonych przez D. A.
cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna w okresie do 30 czerwca 2007 roku, stawki referencyjne wynoszą: - dla kredytów złotowych: 4,24% (WIBOR 3M), - dla kredytów indeksowanych kursem franka szwajcarskiego: 2.295% (LIBOR 3M CHF), - dla kredytów indeksowanych kursem euro: 3,924% (EURIBOR 3M), - dla kredytów indeksowanych kursem dolara amerykańskiego: 5,35% (LIBOR 3M USD) Podkreślono jednak, że zaciągając zobowiązanie w walucie obcej, Kredytobiorcy narażeni są na ryzyko zmiany kursów walutowych. Występowanie ryzyka kursowego sprawa, że zarówno rata spłaty jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na PLN na dany dzień podlega ciągłym wahaniom, w zależności od aktualnego kursu waluty. Ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiega się kredytobiorca, osiągający dochody w tej samej walucie obcej. Dodatkowo podkreślono, że z wyżej wymienionych powodów warto rozważyć zaciągnięcie długoterminowego kredytu w PLN, jako korzystną alternatywę do kredytów walutowych, które mimo atrakcyjniejszych warunków celowych w długim okresie mogą okazać się droższe na skutek wzrostu kursów walutowych. W zakresie ryzyka zmian stóp procentowych informacja stanowiła, że zarówno w przypadku kredytów złotowych jak i walutowych, oprocentowanych w oparciu o zmienną stopę procentową, Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych. Wskazano, że oprocentowanie składa się ze stałej marży i zmiennej stopy referencyjnej, w zależności od waluty kredytu i zmienia się co kwartał. Ustalając stawkę oprocentowania na dany okres Bank uwzględnia wysokość stopy referencyjnej z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy. Ponadto wskazano, że wysokość stopy referencyjnej ustalana jest nie przez bank, lecz na rynku międzybankowym. Podkreślono również, że dwa wyżej podane czynniki – zmienność kursów walutowych oraz wahania stóp procentowych powodują, że rzeczywiste koszty obsługi kredytu mogą okazać się znacząco wyższe od wcześniej założonych. Klientów zachęcono do zapoznania się z danymi historycznymi i prognozami sporządzanymi przez analityków, dotyczącymi wahań kursu oraz wysokości stawek referencyjnych dla danej waluty wskazując, że wartości które w danym momencie mogą być korzystniejsze dla klienta w długim okresie mogą okazać się niekorzystne, a także do zapoznania się z przykładem wpływu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty na wysokość raty kredytu. Poniżej zamieszczono tabelę, w której wskazano: - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy aktualnym poziomie kursu waluty i aktualnym poziomie stopy procentowej – 2.777,64 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa kredytu/pożyczki w CHF jest równa stopie procentowej kredytu/pożyczki w PLN (5,34%), a kapitał jest większy o 20%- 4.276,45 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że kurs CHF wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalnym i minimalnym kursem CHF z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 15,56% - 3.209,79 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o 400,00 pb. – 4.486,58 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalną i minimalną wartością stopy procentowej z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 1,02 p.p. - 3.178,08 zł. Następnie wskazano, że po przeanalizowaniu ww. informacji, każdy Wnioskodawca wybiera walutę najkorzystniejszą dla siebie, umożliwiającą optymalną formę spłaty zadłużenia. Podkreślono, że bank oferuje możliwość zmiany waluty kredytu, wielokrotnie w trakcie okresu spłaty - na PLN bezpłatnie. W informacji zawarto także oświadczenie o treści: oświadczam, że zapoznałem się z powyższą informacją oraz że w pierwszej kolejności przedstawiono mi ofertę kredytu w PLN, z której rezygnuję. Pod treścią informacji i oświadczenia widnieje podpis Powodów z dnia 27 czerwca 2007 roku. Z informacji tej wynika, że w załączeniu przedstawione zostały historie zmian kursu CHF do złotego i zmian stawki referencyjnej dla CHF Informacja z dnia 28 grudnia 2007 roku przedstawiona powodom na etapie rozpoznawania wniosku kredytowego z dnia 28 grudnia 207 roku miała brzmienie tożsame do powyżej przedstawionej informacji za wyjątkiem wskazań liczbowych – wskazano bowiem, że
cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna w okresie do 31 grudnia 2007 roku, stawki referencyjne wynoszą: - dla kredytów złotowych: 5,1% (WIBOR 3M), - dla kredytów indeksowanych kursem franka szwajcarskiego: 2,785% (LIBOR 3M CHF), - dla kredytów indeksowanych kursem euro: 4,792 % (EURIBOR 3M), - dla kredytów indeksowanych kursem dolara amerykańskiego: 5,2288% (LIBOR 3M USD) W tabeli figurującej w tej informacji wskazano zaś: - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy aktualnym poziomie kursu waluty i aktualnym poziomie stopy procentowej – 1274,7 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa kredytu/pożyczki w CHF jest równa stopie procentowej kredytu/pożyczki w PLN (6,2%), a kapitał jest większy o 20%- 1983,61 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że kurs CHF wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalnym i minimalnym kursem CHF z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 13,39% - 1445,36 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o 400,00 pb. – 2022,97 zł, - wysokość raty kapitałowo-odsetkowej przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalną i minimalną wartością stopy procentowej z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 0,94 p.p. - 1437,4 zł. Następnie wskazano, że po przeanalizowaniu ww. informacji, każdy Wnioskodawca wybiera walutę najkorzystniejszą dla siebie, umożliwiającą optymalną formę spłaty zadłużenia. Podkreślono, że bank oferuje możliwość zmiany waluty kredytu, wielokrotnie w trakcie okresu spłaty - na PLN bezpłatnie. W informacji zawarto także oświadczenie o treści: „oświadczam, że zapoznałem się z powyższą informacją oraz że w pierwszej kolejności przedstawiono mi ofertę kredytu w PLN, z której rezygnuję”. Pod treścią informacji i oświadczenia widnieje podpis Powodów z dnia 27 czerwca 2007 roku. Z informacji tej wynika, że w załączeniu przedstawione zostały historie zmian kursu CHF do złotego i zmian stawki referencyjnej dla CHF (Informacja z dnia 27 czerwca 2007 roku - k. 1112-111, Informacja z dnia 28 grudnia 2007 roku - k. 1115-1116) W oparciu o złożone przez Powodów Wnioski kredytowe, pracownik Banku, któremu zostały przesłane wraz z załączonymi do niego dokumentami, dokonał analizy ich zdolności kredytowej sporządzając na etapie rozpoznania pierwszego wniosku kredytowego w dniu 09 lipca 2007 roku, a na etapie rozpoznawania drugiego wniosku kredytowego w dniu 09 stycznia 2008 roku dokumenty o nazwie „Parametry wejściowe symulacji”. Jak wynikało z wyników pierwszej analizy dokonanej 09 lipca 2007 roku, Powodowie posiadali zdolność kredytową przy racie kredytu wyliczonej na miesięczną kwotę 3.596,02 dla kredytu w kwocie 637701,01 PLN i nie posiadali zdolności dla kredytu w CHF przy racie 3.041,08 CHF, nie mieli też zdolności dla kredytu w EUR i USD. W dniu 11 lipca 2007 roku wydana została decyzja kredytowa dla kredytu w PLN dla kwoty 637701,01 zł, dla oprocentowania 5,81, UNWW 1365 zł. Wskazano że dokonano zmiany waluty na PLN z uwagi na zdolność kredytową. Jak wynikało z parametrów wyjściowych symulacji sporządzonych na etapie rozpoznawania drugiego wniosku kredytowego powodów w dniu 09 stycznia 2008 roku dla kwoty kredytu 268212,97 PLN kredytobiorcy posiadali zdolność kredytową zarówno w PLN przy racie 1671,52 zł, jak i CHF przy razie 1253,68 zł, EUR i USD także.
dostępnym w Banku symulatorem, bank dokonał wyliczenia szacowanej wysokości rat dla kwoty wnioskowanego kredytu 268.212,97 PLN i walucie CHF przy założeniu, że: - kurs waluty i stopa procentowa pozostaną na aktualnym poziomie – 1.253,68 zł, - stopa procentowa kredytu/pożyczki w CHF jest równa stopie procentowej kredytu/pożyczki w PLN (6,68%), a kapitał jest większy o 20% - 2.092,14 zł, - kurs CHF wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalnym i minimalnym kursem CHF z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 14,22% - 1.431,96 zł, - stopa procentowa wzrośnie o 400,00 pb. – 1.994,96 zł. W dniu 10 stycznia 2008 roku wydana została decyzja kredytowa dla wniosku o kredyt 263628 zł i waluty CHF. W toku podejmowania decyzji wyrażono zgodę na obniżenie prowizji o 0,2 %. Celem przedmiotowego kredytu był zakup nieruchomości w drodze licytacji od komornika. (Parametry wejściowe symulacji – k.1046 i parametry wyjściowe symulacji k.1048 akt, tom VI, wstępna ocena zdolności 1118, decyzja kredytowa k. 1190-1191, opinia k. 1192-1199, decyzja kredytowa k. 1201-1203, opinia k. 1204-1210) Na dzień zawarcia pierwszej umowy kredytu 27 lipca 2007 roku rata kredytu w PLN gdyby powodowie zdecydowali się na kredyt w PLN oferowany przez pozwany bank wynosiłaby 3332,67 zł przy oprocentowaniu 5,81 % i zerowej opłacie za UNWW, zaś rata kredytu indeksowanego do CHF wynosiła 2708,52 zł przy oprocentowaniu 3,8% i opłacie za UNWW 2738 zł. (porównanie k. 1050) W dniu 27 lipca 2007 roku została zawarta Umowa kredytu hipotecznego Nr (...) pomiędzy Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. reprezentowanym przez pełnomocników - R. K. i W. N., a D. A.
kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach Bank wysyła do kredytobiorcy pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w CHF oraz jego równowartości w PLN
kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu/transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowe, - w ust. 3, że celem kredytu jest zakup mieszkania w budowie od dewelopera, - w ust. 4, że przedmiotem kredytowania, w rozumieniu postanowień Umowy jest nowozakładana nieruchomość położona w W., przy ul. (...) lok. (...), powierzchni domu/mieszkania 76,20 m
ust. 7, niezłożenie dyspozycji uruchomienia środków z kredytu/części kredytu w terminie wskazanym w ust. 6 jest równoważne z rezygnacją z niewypłaconej kwoty/części kwoty kredytu. Ust. 8 stanowił, że Bank nie zwraca prowizji za udzielenie kredytu/części kredytu, z którego/której Kredytobiorca zrezygnował,
ust. 7. Ust. 9 wskazywał zaś, że umowa wygasa, jeżeli Kredytobiorca nie spełni warunków określonych w niniejszym paragrafie Umowy w terminie 60 dni od daty sporządzenia Umowy chyba, że Bank wyrazi zgodę na przedłużenie tego terminu. Zmiana terminu określonego w niniejszym punkcie nie wymaga aneksu do Umowy. Idąc dalej, w § 4 postanowiono, że: - w ust. 1, od kwoty udzielonego kredytu Bank pobiera jednorazową, bezzwrotną prowizję w wysokości 4.728 PLN, płatną przed uruchomieniem kredytu lub jego pierwszej transzy, - w ust. 2, Kredytobiorca zobowiązany jest wpłacić kwotę należnej prowizji na rachunek wskazany w Umowie jako rachunek przeznaczony do spłat kredytu. Bank przed uruchomieniem środków pobierze należną mu kwotę prowizji z ww. rachunku Kredytobiorcy, - w ust. 3, w przypadku zmiany waluty kredytu w okresie obowiązywania Umowy, Kredytobiorca poniesie koszty prowizji
aktualnie obowiązującym Cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna, jednak nie wyższe niż: 1) 0,00% kwoty kredytu w przypadku zamiany waluty na PLN, 2) 1,00% kwoty kredytu w przypadku zamiany na EUR, CHF, USD - w ust. 4, zamiana waluty kredytu ma wpływ na wysokość kwoty kredytu oraz wysokość rat kapitałowo-odsetkowych i dokonywana jest w oparciu o następujące zasady: 1) w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą stosowany jest kurs kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych, 2) w przypadku zmiany waluty obcej na PLN stosowany jest kurs sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych, - w ust. 5, w związku z udzielonym kredytem Kredytobiorca ponosi następujące koszty: 1) koszt zlecenia wyceny Nieruchomości w wysokości 0 PLN; 2) koszt badania stanu prawnego Nieruchomości w wysokości 0 PLN 3) inne koszty wynikające z regulaminu oraz Cennika - w ust. 6, koszt zlecenia wyceny Nieruchomości, o którym mowa powyżej, zostanie zwrócony przez Bank na rachunek, o którym mowa w ust. następnym, w dniu uruchomienia środków z kredytu w pierwszej transzy, - w ust. 7, strony postanawiają, iż opłaty i prowizje należne Bankowi
Cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna będą pobierane przez Bank w PLN z rachunku Kredytobiorcy prowadzonego w Banku (...). Co więcej, w § 5 zawierającym zobowiązania i oświadczenia Kredytobiorcy w ust. 2 zawarte było oświadczenie następującej treści: Kredytobiorca oświadcza, że wraz z wnioskiem kredytowym otrzymał pismo „Informacja dla Wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej i zapoznał się z nim. Nadto, w ust. 1 zobowiązał się do niedokonywania zmiany Banku, jako wyłącznie uposażonego z tytułu polisy ubezpieczenia na życie, stanowiącej zabezpieczenie kredytu/pożyczki, do całkowitej czasu jego spłaty. W dodatku, w § 6 postanowiono, że: - w ust. 1, kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, - w ust. 2, w przypadku kredytu oprocentowanego według zmiennej stropy procentowej Kredytobiorca ponosi ryzyko zmian stóp procentowych co oznacza, iż w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie jego oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo-odsetkowej, - w ust. 3, oprocentowanie kredytu wynosi 3,8000 % w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia Umowy oraz marży w wysokości 1,1000 p.p. stałej, w całym okresie kredytowania, - w ust. 4, odsetki są naliczane za każdy dzień od aktualnego salda zadłużenia, - w ust. 5, oprocentowanie kredytu ulega zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF), - w ust. 6, stopa referencyjna zmienia się w cyklu kwartalnym i przyjmuje wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy. Tymczasem, § 7 dotyczący spłaty kredytu stanowił, że: - w ust. 1, Kredytobiorca zobowiązuje się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną
w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu,
Tabelą Kursów Walut Obcych Banku (...) S.A., - w ust. 2, kredyt spłacany będzie w 420 ratach miesięcznych, w tym 15 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 405 równych ratach miesięcznych, które zawierają malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej, - w ust. 3, spłata kredytu następować będzie poprzez bezpośrednie potrącanie przez Bank należnych mu kwot z rachunku Kredytobiorcy w Banku (...), - w ust. 4, spłaty rat odsetkowych lub kapitałowo-odsetkowych będą następować w tym samym dniu miesiąca, w jakim miała miejsce wypłata kredytu lub jego pierwszej transzy, począwszy od miesiąca następnego po pierwszej wypłacie środków z kredytu. - w ust. 5, ostatnia rata spłaty kredytu ma charakter raty wyrównującej, co oznacza, ze służy rozliczeniu całości zobowiązania Kredytobiorcy względem Banku, - w ust. 6, w okresie karencji Kredytobiorca zobowiązany jest spłacać jedynie raty odsetkowe, bez konieczności spłacania rat kapitałowych. § 9 dotyczył wcześniejszej spłaty kredytu. Idąc dalej, § 9 dotyczący zabezpieczeń stanowił, że: - w ust. 1, na zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami, Kredytobiorca ustanawia na rzecz Banku : 1) hipotekę kaucyjną do kwoty 1.004.700 PLN ustanowioną na nieruchomości położonej w W., przy ul. (...) m.(...), działka nr (...), wpisanej do nowoutworzonej księgi wieczystej, 2) cesję na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych Nieruchomości, o której mowa w § 2 , na której zostanie ustanowiona hipoteka,
warunkami określonymi w § 3 i § 5 Umowy; 3) cesję na Bank praw z polisy ubezpieczeniowej na życie Kredytobiorcy, którym jest D. A.
warunkami określonymi w § 3 i § 5 umowy. - w ust. 2 do 6 stanowił, że zabezpieczenie kredytu do czasu otrzymania przez Bank odpisu z księgi wieczystej nieruchomości, o której mowa w § 2 ust. 5, z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki/hipotek, o której mowa w ust. 1, na rzecz Banku będzie stanowić ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie na podstawie umowy zawartej przez Bank z (...) S.A. Kredytobiorca zobowiązany jest do zwrotu Bankowi kosztów składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez Bank w związku z niniejszym ubezpieczeniem. Miesięczna opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wynosi 1/12 z 0,81 % kwoty przyznanego kredytu (co stanowi kwotę 417 PLN), przy uwzględnieniu kursów waluty obcej, do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa według (...) Banku (...) S.A. Bank pobiera opłatę, wynikającą z kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki z dołu, poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN Kredytobiorcy 8-go dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia kredytu lub jego pierwszej transzy. Ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana jest opłata z tytułu ubezpieczenia przypada w miesiącu, w którym do Banku wpłynie dostarczony przez Kredytobiorcę odpis z księgi wieczystej nieruchomości, o której mowa w § 2 ust. 5, z prawomocnym wpisem hipoteki/hipotek na rzecz Banku. Kredytobiorca zobowiązany jest do dostarczenia do Banku odpisu z księgi wieczystej bez dodatkowych wezwań ze strony Banku. W ust. 7-10 znalazły się uregulowania dotyczące dodatkowego zabezpieczenia w postaci ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. § 9 ust. 7 stanowił, że dodatkowe zabezpieczenie kredytu do czasu gdy saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu nie stanie się równe lub niższe niż 526400 PLN stanowi ubezpieczenie kredytów hipotecznych z niskim wkładem własnym kredytobiorcy na podstawie umowy zawartej przez Bank (...) z (...) S.A. (ust.7) Kredytobiorca jest zobowiązany do zwrotu bankowi kosztów ubezpieczenia w wysokości 2738 PLN za pierwszy 36-miesieczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej.(ust. 8) Jeżeli w ciągu okresu 36 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu nie stanie się równe lub niższe niż 526.400 PLN kredytobiorca jest zobowiązany do zwrotu kosztów ubezpieczenia za kolejny 36-o miesięczny okres udzielonej bankowi przez (...) S.A. ochrony ubezpieczeniowej, o czym kredytobiorca zostanie poinformowany przez bank na piśmie. (ust. 9) Jeżeli w ciągu okresu 36 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu stanie się równe lub niższe niż 526.400 PLN Bank dokona zwrotu proporcjonalnej części składki na rachunek kredytobiorcy za pełne miesiące kalendarzowe pozostające do końca okresu ubezpieczenia za który składka została uiszczona. (ust. 10) W § 10 umowy zawarto oświadczenie o poddaniu się egzekucji,
ówcześnie obowiązującym art. 97 ustawy Prawo Bankowe. Dalej, w § 11 wskazano, że: - w ust. 1, wszelkie zmiany Umowy wymagają zawarcia aneksu do Umowy pod rygorem nieważności, m.in. za wyjątkiem: 1) zmiany oprocentowania kredytu w przypadku zmiany stopy referencyjnej, na warunkach określonych w umowie, 2) zmiany Regulaminu, 3) zmiany Cennika, 4) zmiany dnia spłaty, - w ust. 2, integralną część Umowy stanowią: 1) Regulamin, 2) Pełnomocnictwo do wykonywania czynności w imieniu Kredytobiorcy, 3) Cennik Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna, - w ust. 3, Umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem stron lub wypowiedziana w formie pisemnej przez każdą ze stron z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia, - w ust. 4, Bank może wypowiedzieć Umowę w przypadku niedotrzymania przez Kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu w szczególności w zakresie sposobu i terminu spłaty kredytu, - w ust. 5, w zakresie nie uregulowanym Umową zastosowanie maja postanowienia Regulaminu. - w ust. 6, umowa została sporządzona i podpisana przez Strony w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron, - w ust. od 7 do 11 zawarto zgody związane z przetwarzaniem i udostępnianiem danych osobowych. W dalszej części Umowy, tj. § 12 w ust. 1 Bank poinformował, że: 1) całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia Umowy wynosi 559.654,29 PLN, 2) rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień sporządzenia Umowy wynosi 4,74 % w skali roku przy założeniu że, - przyznana kwota kredytu została wypłacona w całości i jednorazowo, - pierwsza spłata raty odsetkowej lub kapitałowo-odsetkowej będzie miała miejsce w tym samym dniu najbliższego miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostanie uruchomiony kredyt, - w przypadku występowania ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki, okres ubezpieczenia wynosi 6 miesięcy, - w przypadku występowania ubezpieczenia z tytułu niskiego wkładu własnego Kredytobiorcy, uwzględnia się składkę na okres pierwszych 3 lat i uznaje się, że jest ona płatna w dniu uruchomienia kredytu, - w przypadku ubezpieczenia nieruchomości przyjmuje się sumę składek w całym okresie kredytowania przy założeniu, że wartość nieruchomości i stawka ubezpieczenia jest stała we wskazanym okresie, - w przypadku ubezpieczenia na życie przyjmuje się sumę składek w całym okresie kredytowania przy założeniu, że składki naliczane są od malejącego salda ustalonego
pierwotnym harmonogramem spłat, - prowizja od udzielenia kredytu, opłata za wpis hipoteki oraz podatek od czynności cywilno-prawnych, zostały wniesione w dniu uruchomienia kredytu, - koszt wyceny został poniesiony przez klienta w wysokości wskazanej przez Bank w cenniku (z zastrzeżeniem sytuacji, w której koszt wyceny został pokryty przez Bank). W ust. 2 wskazał, że w przypadku, gdy Kredytobiorca nie wywiązuje się ze zobowiązań wynikających z Umowy Bank ma prawo obciążyć go następującymi kosztami: 1) kosztem oprocentowania karnego dla zadłużenia przeterminowanego w wysokości równej czterokrotności stopy lombardowej, co na dzień sporządzenia umowy wynosi 24%. Wysokość oprocentowania ulega zmianie w przypadku każdorazowej zmiany wysokości stopy lombardowej. Nowa wysokość oprocentowania karnego obowiązuje od następnego dnia roboczego po zmianie wysokości stopy lombardowej, 2) koszt upomnień u monitów, 3) koszty sądowe i postępowania egzekucyjnego. Wśród załączników wskazano: 1. Regulamin, 2. Dyspozycję wypłaty kredytu, 3. Pełnomocnictwo dla Banku do wykonywania czynności w imieniu Kredytobiorcy, 4. Cennik Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna. Umowa została podpisana w dniu 27 lipca 2007 roku. Kredytobiorcy złożyli podpis w obecności – pracownika Banku (...). Kredyt wynikający z umowy z dnia 27 lipca 2007 roku miał być wypłacony w transzach. (Umowa o Kredyt Hipoteczny Nr (...)- k. 105-107v akt oraz 1031-1036; zeznania powoda D. A.
postanowieniami umowy, D. A.
postanowieniami umowy, także D. A.
Ogólnymi Warunkami Grupowego Ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu Hipotecznego/Pożyczki Hipotecznej w banku (...) S.A. ustalonymi przez (...) S.A.,
ww. Umowami Ubezpieczonym byli Kredytobiorcy, którzy przystąpili do umowy ubezpieczenia w ramach umowy zawartej przez ubezpieczającego. Składka miała pochodzić ze środków finansowych ubezpieczonego, a jedynie być przekazywana przez ubezpieczającego za dany miesiąc kalendarzowy. To Ubezpieczony miał oznaczyć uposażonych w deklaracji przystąpienia. Suma ubezpieczenia miała być równa iloczynowi aktualnego udziału procentowego oraz aktualnego salda zadłużenia, przy czym w przypadku kredytów hipotecznych/pożyczek w walucie obcej, wysokość sumy ubezpieczenia ustalana jest w złotych,
ust. 2 i 3, według kursu sprzedaży danej waluty na podstawie obowiązującej u ubezpieczającego tabeli kursów walut obcych w dniu, w którym ustalana jest wysokość sumy ubezpieczenia oraz saldo kapitału. (...) miało prawo do ustalenia maksymalnej wysokości sumy ubezpieczenia (§ 13 ust. 4 OWU).
każdorazowo ubezpieczający (Ogólne warunki grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców k. 134-136 akt, tom I) W dniu 23 stycznia 2008 roku została zawarta datowana na 22 stycznia 2008 roku Umowa kredytu hipotecznego Nr (...)pomiędzy Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. a D. A.
obowiązującą w banku Tabelą Kursów Banku (...) w dniu pobrania środków z ich rachunku (pełnomocnictwo do Umowy o Kredyt Hipoteczny Nr (...) - k. 1212-1213 akt; pełnomocnictwo do Umowy o Kredyt Hipoteczny Nr (...)- k. 1215-1216 akt, tom VII) Załącznik do wyżej wymienionych Umów Kredytu stanowił m.in. Regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A. R-21 (dalej również jako: ,,Regulamin”), a także Cenniki Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna (dalej również jako: ,,Cennik”). W czasie trwania Umowy (...) Nr (...) oraz Umowy (...) Nr (...) obowiązywały dwie wersje Regulaminu: załączona do Umowy Kredytu wersja R.21., a następnie wersja R.31.8. Podobnie, obowiązywały dwie wersje cenników: w przypadku Umowy (...) Nr (...) obowiązywał cennik od dnia 01 kwietnia 2007 r., a następnie od dnia 01 czerwca 2009 r., zaś w przypadku Umowy Kredytu Nr (...) obowiązywał cennik od dnia 01 października 2007 r., zaś kolejna jego wersja również od dnia 01 czerwca 2009 roku (Cennik Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna w wersji od dnia 01 kwietnia 2007 r. – k.1091-1092 akt; Cennik Kredyt Hipoteczny/Pożyczka Hipoteczna w wersji od dnia 01 października 2007 r. – k.1094-1095 akt; Oprocentowanie – k.1097-1098 akt). Regulamin Kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A., stanowiący załącznik do obu umów kredytu (R.21) w § 2 zawierającym słowniczek pojęć użytych w regulaminie w pkt 8 dotyczącym stopy referencyjnej wskazywał, że:
pkt 3), termin uruchomienia nie może być dłuższy niż 60 dni od dnia sporządzenia umowy kredytu dla kredytów wypłacanych jednorazowo i dla pierwszej transzy kredytów wypłacanych w transzach. W § 5 ust. 10 wskazano, że wypłata Kredytu Hipotecznego realizowana jest w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy wskazany m.in. w: 1) akcie notarialnym umowy sprzedaży nieruchomości lub w odrębnym dokumencie wystawionym przez zbywcę, w przypadku kredytu na zakup nieruchomości, lub 2) przez bank, w przypadku kredytu na spłatę innego kredytu, lub 3) przez Kredytobiorcę - w przypadku kredytu na budowę domu oraz na remont, rozbudowę, modernizację domu/lokalu mieszkalnego i gdy inwestycje realizowane są przez Kredytobiorcę we własnym zakresie - systemem gospodarczym, a także w przypadku kwoty na dowolny cel konsumpcyjny.
13, Kredytobiorca zobowiązany jest złożyć w Banku dyspozycję uruchomienia środków z umowy: 1) w przypadku Kredytu Hipotecznego w wysokości co najmniej 10.000 PLN w terminie 60 dni od dnia sporządzenia umowy kredytu, chyba że Bank wyrazi zgodę na uruchomienie niższej kwoty. Tymczasem, w myśl § 15 ust.16, w przypadku kredytu w walucie obcej: 1) Wnioskodawca we wniosku o udzielenie kredytu określa kwotę kredytu w PLN z zaznaczeniem waluty wnioskowanego kredytu, 2) Kredyt jest kredytem indeksowanym do walut wymienialnych i jest udzielany w złotych polskich. W umowie kredytowej kwota kredytu jest określona w PLN, 3) uruchomienie środków z kredytu następuje w sposób określony w dyspozycji uruchomienia kredytu, po jej akceptacji przez Bank W § 5 ust. 17 wskazano, że w przypadku stwierdzenia podwyższonego ryzyka Bank zastrzega sobie prawo do wstrzymania uruchomienia kredytu lub jego transzy. W § 6 dotyczącym oprocentowania kredytu, w ust. 4 wskazano, że w indywidualnych przypadkach Bank zastrzega sobie prawo do zmiany wysokości marży przy podejmowaniu decyzji kredytowej. Nadto, § 7 ust. 1 i 2 Regulaminu stanowi, że Kredytobiorca zobowiązuje się zapłacić wszelkie opłaty i prowizje należne bankowi w związku z zawarciem umowy kredytu określone w cenniku oraz zwrócić wszelkie koszty poniesione przez Bank w związku z realizacją umowy kredytu, łącznie z kosztami związanymi z ustanowieniem prawnych zabezpieczeń kredytu, w tym również udzielenia Bankowi pełnomocnictwa.
3, składki z tytułu umów ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia nieruchomości i/lub budowy, należne zakładowi ubezpieczeń, z którym Bank zawarł umowę o współpracy, Bank pobiera co miesiąc, przy czym pierwsza składka pobierana jest w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy, a kolejne składki 5 dnia każdego miesiąca, poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN Kredytobiorcy, chyba że ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej. W ust. 4 i 5 ww. paragrafu wskazano, że prowizja od udzielenia kredytu płatna jest w dniu uruchomienia środków z kredyt na podstawie Cennika obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem § 5 ust. 15 pkt 1). W przypadku kredytu w walucie obcej prowizja od udzielenia kredytu ustalana jest od kwoty kredytu, przeliczonej na PLN według kursu kupna dewiz z dnia sporządzenia umowy kredytu, na podstawie Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku. W § 7 regulaminu wskazano, że kredytobiorca zobowiązuje się zapłacić wszelkie opłaty i prowizje należne bankowi w związku z zawarciem umowy kredytu określone w cenniku, i zwrócić wszelkie koszty poniesione przez bank w związku z realizacją umowy kredytu, w tym związane z ustanowieniem zabezpieczeń, w tym udzielenia Bankowi pełnomocnictwa (ust. 1 i 2 ) Składki z tytułu umów ubezpieczenia na życie oraz ubezpieczenia nieruchomości i/lub budowy należne zakładowi ubezpieczeń, z którym Bank zawarł umowę o współpracy, Bank pobiera co miesiąc, przy czym pierwsza składka pobierana jest w dniu wypłaty kredytu lub pierwszej transzy, a kolejne składki 5 dnia każdego miesiąca, poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy, chyba że Ogólne warunki ubezpieczenia stanowią inaczej. (§ 7 ust. 3) Prowizja od udzielenia kredytu płatna jest w dniu uruchomienia środków z kredytu. W przypadku kredytu w walucie obcej prowizja od udzielenia kredytu ustalana jest od kwoty kredytu przeliczonej na PLN według kursu kupna dewiz z dnia sporządzenia umowy kredytu na postawie tabeli kursów walut obcych obowiązującej w banku. (§ 7 ust 4 i 5 ) § 7ust. 6 stanowił, że opłata z tytułu refinansowania ubezpieczenia niskiego wkładu własnego określona jest w cenniku obowiązującym w dacie zawarcia umowy kredytu. podstawa wyliczenia opłaty określana jest w następujący sposób dla kredytów w walucie obcej, dla celów wyliczenia opłaty przyjmowana jest kwota udzielonego kredytu wyrażona w PLN wyliczona według kursów waluty obcej według tabeli kursów walut obcych obowiązującej w banku: a) w pierwszym dniu roboczym miesiąca w którym sporządzona została umowa kredytu w przypadku nowych kredytów b) w ostatnim dniu roboczym miesiąca ochrony ubezpieczeniowej – w przypadku przedłużenia ochrony na okres kolejnych 36 miesięcy
wzorem:
wzorem postawa wyliczenia opłaty= (kwota kredytu w PLN/kurs kupna dewiz)* kurs sprzedaży dewiz. (§ 7 ust. 10) Regulamin stanowił następnie, że Bank pobiera opłatę wynikającą z kosztu ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy co miesiąc począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy(§ 7 ust. 11) Ostatnia opłata z tytułu refinansowania kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki pobierana jest za miesiąc w którym bank otrzyma odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości stanowiącego zabezpieczenie kredytu z prawomocnym wpisem hipoteki mającej najwyższe pierwszeństwo na rzecz banku. (§ 7 ust.12) W przypadku braku możliwości ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki bank pobiera prowizję za podwyższone ryzyko, której wysokość określona jest w cenniku obowiązującym w dniu zawarcia umowy – w przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za podwyższone ryzyko jest ustalana od kwoty kredytu z umowy kredytu przeliczonej według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w banku w dniu zawarcia umowy tabeli kursów walut obcych. (§ 7 ust. 13)
20 Regulaminu Bank informuje kredytobiorcę o wysokości aktualnej stopy procentowej, wysokości rat kapitałowo -odsetkowej na rachunku kredytowym w wyciągu miesięcznym oraz poprzez udostepnienie cennika w placówkach banku oraz Kanałach Bankowości Elektronicznej. Rozdział 5 § 8 i 9 dotyczyły spłaty kredytu. W § 8 ust. 1 wskazano, że kredyt jest spłacany w terminie określony w umowie poprzez obciążenie rachunku wskazanego w umowie kredytu, z zastrzeżeniem ze w przypadku gdy termin spłaty kredytu przypada na niedzielę lub święto obciążenie rachunku następuje w następnym dniu roboczym. Ust. 3 stanowił: w przypadku kredytu w walucie obcej kwota raty obliczona jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w Banku na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty. Ust. 4 - w przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca może zastrzec w umowie kredytu, iż Bank będzie popierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek jest dostępny w aktualnej ofercie Banku. § 9 ust. 4 stanowił, że w przypadku kredytu w walucie obcej, bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, dokonuje przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut obcych. Od wymagalnego kapitału wyrażonego w PLN Bank nalicza dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych. W § 11 ust. 1 przewidziano, że Bank na wniosek kredytobiorcy może dokonać przewalutowania kredytu. W § 13 ust. 4 podano, że w przypadku kredytu w walucie obcej dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosuje się kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w Banku tabeli Kursów walut obcych. - w przypadku ubezpieczenia nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu za wyjątkiem lokali mieszkalnych suma ubezpieczenia powinna być równa wartości odtworzeniowej nieruchomości, w pozostałych wypadkach suma ubezpieczenia powinna być równa wartości rynkowej nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a w przypadku kredytu przeznaczonego na budowę domu do dnia uzyskania pozwolenia na użytkowanie przyjmuje się za sumę ubezpieczenia nieruchomości w trakcie budowy stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu docelowy koszt budowy potwierdzony przez rzeczoznawcę współpracującego z bankiem a po tym okresie przyjmuje się wartość odtworzeniową nieruchomości. (ust. 1 i 2) - suma ubezpieczenia na życie Kredytobiorcy nie może być niższa od kwoty kredytu określonej w umowie kredytu. (ust. 3) Kredytobiorca jest zobowiązany w okresie kredytowania wskazać w umowie ubezpieczenia Bank jako uposażonego na pierwszym miejscu z tytułu odszkodowania na wypadek śmierci do wysokości aktualnego zadłużenia kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu wraz ze wszelkimi prowizjami, opłatami i innymi kosztami. Kredytobiorca zobowiązuje się że nie dokona zmiany Banku jako uposażonego na pierwszym miejscu przed całkowitą spłatą kredytu. Kwota odszkodowania pozostała po całkowitym zaspokojeniu banku z tytułu kredytu przysługuje uposażonym wskazanym przez kredytobiorcę w umowie ubezpieczenia , a w przypadku gdy kredytobiorca nie wskazał uposażonych, osobom wskazanym w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia. kredytobiorca jest zobowiązany do utrzymywania ważności wszystkich ubezpieczeń wskazanych w umowie kredytu oraz do każdoczesnego cedowania praw z tych umów na rzecz Banku aż do całkowitej spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy kredytu (§ 14 ust. 5 i 6) W przypadku gdy kredytobiorca nie przystąpił za pośrednictwem Banku do ubezpieczenia nieruchomości i ubezpieczenia na życie zobowiązany jest przedkładać dowody opłacenia składek oraz umowy ubezpieczenia na kolejne okresy ubezpieczenia zawarte z zakładem ubezpieczeniowym zaakceptowanym przez Bank. ( 14 ust. 7) W przypadku braku udokumentowania przez kredytobiorcę odmowy ubezpieczeń , o których mowa w ust. 1-2 i opłacenia składki w terminie 14 dni roboczych przed terminem wygaśnięcia ubezpieczenia, Bank ma prawo zawrzeć na koszt kredytobiorcy umowę ubezpieczenia z wybranym przez siebie zakładem ubezpieczeniowym na kolejny okres na sumę nie niższą niż określona w poprzedniej umowie ubezpieczenia. (§ 14 ust. 8) W przypadku gdy w okresie obowiązywania umowy kredytu między innymi zwiększeniu ulegnie stosunek aktualnej wysokości salda zadłużenia kredytu wyrażonego w PLN do aktualnej wartości ustanowionych prawnie zabezpieczeń i /lub nastąpi zmiana wartości prawnie ustanowionych zabezpieczeń wówczas bank może między innymi żądać ustanowienia dodatkowego prawnego zabezpieczenia. (§ 15 ust 2) (Regulamin kredytowania R.21 - k.108-117 i k. 1052-1072) W dacie zawarcia Umowy (...) Nr (...) obowiązywał cennik z dnia 01 kwietnia 2007 roku. W cenniku tym prowizja za udzielenie kredytu w PLN wynosiła 0,5 % kwoty kredytu, a kredytu indeksowanego do waluty obcej – w ramach promocji 1%. Opłata za sporządzenie aneksu wynosiła 100 zł, zaś prowizja za podwyższenie kwoty kredytu w walucie obcej – 1%. Przy czym cennik ten nie zawierał osobnej informacji o opłacie za zmianę rachunku do obsługi kredytu. Wskazywał jedynie że opłata za aneks do umowy kredytu to 100 zł (cennik - k.1092 akt) W dacie zawarcia Umowy (...) Nr (...) obowiązywał cennik z dnia 01 października 2007 roku. W cenniku tym prowizja za udzielenie kredytu we wszystkich walutach wynosiła dla kredytu 1 % kwoty kredytu. Opłata za sporządzenie aneksu wynosiła 100 zł, zaś prowizja za podwyższenie kwoty kredytu w walucie obcej – 1%. Przy czym cennik ten nie zawierał osobnej informacji o opłacie za zmianę rachunku do obsługi kredytu. Wskazywał jedynie że opłata za aneks do umowy kredytu to 100 zł (cennik - k. 1095 akt) Jednocześnie, wraz z podpisaniem umów kredytowych Powodowie złożyli oświadczenia o ustanowieniu hipoteki kaucyjnej na rzecz Banku do kwoty 1.004.700 PLN oraz do kwoty 455.962,05 PLN (oświadczenie o ustanowieniu hipoteki - k. 106v i 119v akt) W dniu 17 lipca 2009 roku wydano oświadczenie o udzieleniu kredytu w wysokości 591.000 PLN indeksowanego do CHF, oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej w wysokości 3,9567% p.a. opartej na stawce LIBOR 3M (CHF) oraz marży Banku w wysokości 1.1000 p.p., przeznaczonego na zakup mieszkania w budowie od dewelopera. W ww. oświadczeniu o udzieleniu kredytu wskazano, że zabezpieczeniem spłaty wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu będzie ustanowiona na rzecz Banku hipoteka kaucyjna do sumy 1.004.700 zł na nieruchomości położonej w W., przy ul. (...), wpisanej do nowoutworzonej księgi wieczystej, która będzie prowadzona przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Mokotowa w W., VII Wydział Ksiąg Wieczystych (Oświadczenie o udzieleniu kredytu – k.142 akt). W dniu 22 stycznia 2008 roku sporządzone zostało przez bank oświadczenie o udzieleniu kredytu w wysokości 268.212,97 PLN indeksowanego do CHF, oprocentowanego według zmiennej stopy procentowej w wysokości 3,9567% p.a. opartej na stawce LIBOR 3M (CHF) oraz marży Banku w wysokości 1.2000 p.p., przeznaczonego na modernizację i remont domu lub mieszkania w kwocie 100.000 zł oraz zakup gotowego domu na rynku wtórnym w kwocie 163.628 zł. Koszty, wliczone w kredyt wyniosły 4.584,97 zł. W oświadczeniu tym wskazano, że zabezpieczeniem spłaty wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu będzie ustanowiona na rzecz Banku hipoteka kaucyjna do sumy 455.962,05 zł na nieruchomości położonej na ul. (...) m. (...), (...)-(...) E.. (Oświadczenie o udzieleniu kredytu – k.141 akt) Po powzięciu informacji, że istnieje możliwość dokonania spłat kredytów bezpośrednio w CHF wnioskami z dnia 12 marca 2009 roku Powodowie wnieśli o zmianę Umowy (...) Nr (...) oraz Umowy (...) Nr (...) poprzez zmianę rachunku do spłat na rachunek walutowy w CHF, w następstwie czego doszło do zmiany rachunku do spłaty rat kredytowych na walutowy. (wnioski – k.1100-1104 akt i k.1106-1110 akt, tom VI, zeznania powoda protokół rozprawy z dnia 4 grudnia 2019 roku) Od kwietnia 2009 roku powodowi dokonują spłaty zobowiązań z obu umów kredytu bezpośrednio w CHF na rachunek walutowy o numerze (...) rachunek w CHF prowadzony pod 23 marca 2009 roku. Wprawdzie od początku dla obu umów kredytu bank prowadził rachunki techniczne w CHF, jednak służyły one jedynie dla wewnętrznych księgowań banku, nie były dostępne dla kredytobiorców ( rachunek techniczny dla pierwszej umowy kredytu nr (...) – zestawienie transakcji k. 1440-1447, rachunek techniczny dla drugiej umowy kredytu nr (...) zestawienie transakcji k. 1449 -1455, rachunek nr (...) w PLN– zestawienie transakcji k. 1457-1831, Rachunek (...) rachunek w CHF prowadzony pod 23 marca 2009 roku k. 1831- 1856 ) Powodowie, w związku ze spowodowanym wzrostem kursu waluty CHF zwiększeniem ich zobowiązania kredytowego w PLN oraz związanymi z tym problemami finansowymi nie zdecydowali się finalnie na przeprowadzkę do W., od 2010 roku wynajmują mieszkanie kupione za środki z pierwszej umowy kredytu. ( zeznania powodów zeznania powodów w zakresie wymienionym powyżej – protokół rozprawy z dnia 4 grudnia 2019 roku k. 2589)
Rekomendacją S z 2006 roku, dotyczącą dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie, w myśl Rekomendacji 19, Bank powinien dołożyć wszelkich starań, aby przekazywane klientom informacje były zrozumiałe, jednoznaczne i czytelne. W relacjach z klientami, w obszarze działalności związanej z ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie bank powinien stosować zasady profesjonalizmu, rzetelności, staranności oraz najlepszej wiedzy (Rekomendacja 20). W punkcie 5.1.5 rekomendowano, aby banki w pierwszej kolejności oferowały klientom kredyty w złotych. Bank może złożyć klientowi ofertę kredytu w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej dopiero po uzyskaniu od klienta banku pisemnego oświadczenia, potwierdzającego, że dokonał on wyboru oferty w walucie obcej lub indeksowanej do waluty obcej, mając pełną świadomość ryzyka związanego z kredytami zaciąganymi w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej. W 5.1.6 wskazano, że Bank powinien posiadać sporządzone w formie pisemnej, procedury wewnętrzne określające sposób i zakres informowania każdego klienta zaciągającego kredyt oprocentowaną zmienną stopą procentową o związanym z tym ryzyku, jak i jego konsekwencjach. Wszystkie pytania i wątpliwości winny być wyjaśnione przez wyszkolonego pracownika, posiadającego niezbędną wiedzę na temat zagrożeń związanych z ryzykiem stopy procentowej ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie. Zaleca się, aby klient zaciągający kredyt podpisał oświadczenie, iż został poinformowany przez bank o ponoszeniu ryzyka stopy procentowej oraz, że jest świadomy jego ponoszenia. W 5.1.7. rekomenduje się zaś, aby bank przedstawiając klientowi ofertę kredytu w walucie obcej lub indeksowanego do waluty obcej informował klienta o kosztach obsługi ekspozycji kredytowej w wypadku niekorzystnej dla klienta zmiany kursu walutowego. Informacje takie mogą być przekazane na przykład w postaci symulacji wysokości rat kredytu. Informacje te powinny zawierać w szczególności: - koszty obsługi kredytu przy aktualnym poziomie kursu złotego do waluty ekspozycji kredytowej, bez zmian poziomu stóp procentowych, - koszty obsługi ekspozycji kredytowej, przy założeniu, że stopa procentowa dla waluty ekspozycji kredytowej jest równa stopie procentowej dla złotego, a kapitał ekspozycji kredytowej jest większy o 20 %, - koszty obsługi ekspozycji kredytowej przy deprecjacji kursu złotego do waluty ekspozycji kredytowej w skali odpowiadającej różnicy między maksymalnym i minimalnym kursem złotego do waluty ekspozycji kredytowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy, bez zmian poziomu stóp procentowych. W rekomendacji 19 (5.1.3.) wskazano, że Bank powinien przedstawić kredytobiorcom informacje o całkowitym koszcie kredytu oraz rzeczywistej rocznej stopie procentowej, uwzględniając koszty znane w momencie zawarcia umowy. W punkcie 5.2.2 lit. c rekomendacji 20 zalecano, aby podawać w umowie sposób i terminy ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności, wyliczana jest wysokości rat kapitałowo-odsetkowych, a także warunków i konsekwencji zmiany waluty ekspozycji kredytowej (Rekomendacja S - k. 462-475v, 1134-1162) W 2005 roku, w ramach Związku Banków Polskich toczyły się rozmowy pomiędzy poszczególnymi bankami, dotyczące udzielania kredytów w walutach obcych i zagrożeń z tym związanych. Bank (...), ustosunkowując się do propozycji ograniczania tych kredytów walutowych wynikających, a wynikających z notatki ze spotkania roboczego wskazał, że nie opowiada się za brakiem zakazu udzielania tych kredytów oraz za ich udzielaniem wyłącznie kredytobiorcom zarabiającym w walucie kredytu. Wobec rozbieżnych stanowisk różnych banków, nie udało się wypracować jednego stanowiska. (pisma banków w zakresie zakresu wdrożenia ograniczeń w zakresie kredytów walutowych k. 338-341 akt; komunikat prasowy NBP z dnia 09 grudnia 2005 roku - k. 336 akt;, oświadczenie z dnia 23 lutego 2006 roku - k. 349 akt; pismo NBP z dnia 03 lipca 2002 roku – k.358-360v akt; raport o sytuacji banków w 2007 roku – k.363v akt; raport Rzecznika Finansowego z czerwca 2016 roku – k.365-383v akt; Rekomendacja Rady Prawa Bankowego przy Związku Banków Polskich z dnia 06 września 2011 roku – k.389-392 akt, tom II; stanowisko Banku (...) z dnia 28 listopada 2005 roku – k.610; notatka ze spotkania zespołu roboczego – k.611-612v akt, tom IV). Na dzień 05 maja 2017 roku z tytułu Umowy (...) Nr (...) z dnia 27 lipca 2007 roku Powodowie dokonali spłat rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie 31.200,98 PLN- do marca 2009 roku- oraz 79.737,72 CHF od kwietnia 2009 roku do maja 2017 roku. Nadto, tytułem prowizji od udzielonego kredytu w PLN zapłacili 4.728 zł. Ponadto, Powodowie uiścili na rzecz Banku kwotę 10.922,71 zł tytułem ubezpieczenia pomostowego oraz 5.096 zł tytułem ubezpieczenia nieruchomości, 33622 zł tytułem opłaty z tytułu ubezpieczenia UNWW oraz 28.584,14 zł tytułem składek na ubezpieczenie na życie. (zaświadczenia k. 183- 212 akt, zaświadczenie o wysokości spłat odsetek od Kredytu Hipotecznego Nr (...) – k.213-214v akt, potwierdzenia dotyczące ubezpieczenia niskiego wkładu k. 215-218, zaświadczenie dotyczące ubezpieczeń na życie k. 219, potwierdzenie dotyczące ubezpieczenia pomostowego k. 220, potwierdzenia k. 221-222, potwierdzenia dotyczące ubezpieczeń k. 223-239, informacja o płatności składki z tytułu UNWW k. 292-293, informacja o nadchodzącym terminie płatności składki z tytułu UNWW k. 294, 295-296, 297, 298, 299) Na dzień 05 maja 2017 roku z tytułu Umowy (...) Nr (...) Powodowie dokonali spłat rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie 17.009,29 PLN oraz 35.627,34 CHF. Nadto, tytułem prowizji od udzielonego kredytu w PLN zapłacili 2.128,67 zł, zaś za wycenę/kontrolę inwestycji 300 zł. Ponadto, Powodowie uiścili na rzecz Banku kwotę 189 zł tytułem ubezpieczenia pomostowego oraz 3.164 zł tytułem ubezpieczenia nieruchomości oraz 12.294,66 zł z tytułu składek ubezpieczeniowych zawartych wynikających umów ubezpieczenia na życie na rzecz (...) S.A. za pośrednictwem pozwanego Banku. (zaświadczenia i potwierdzenia k. 250-291 tom II). Pracownicy banku nie przedstawiali kredytobiorcom warunków umowy UNWW jaką bank miał zawartą z ubezpieczycielem, nie informowali ich o regresie. Bank miał zawartą umowę ubezpieczenia NWW z (...) i dokonywał zbiorczo przelewu środków z tytułu składek na to ubezpieczenie w związku z każdą umową kredytu w której zabezpieczenie takie zostało przewidziane. Pismem z dnia 23 lutego 2009 roku (...) S.A. (...) wypowiedziało Bankowi umowę na obsługę UNWW, zawartą w dniu 29 października 2004 roku. Od 2011 roku bank zmienił ubezpieczyciela i dokonywał przelewu składki z tego tytułu na rzecz (...). Ubezpieczycielowi w sytuacji wypłaty bankowy sumy ubezpieczenia przysługiwał regres w stosunku do kredytobiorcy. (wypowiedzenie umowy – k.643v akt; Umowa Generalna Ubezpieczenia – k.646-648 akt; Aneks nr (...) do Umowy Generalnej Ubezpieczenia – k.648v-649v akt; Aneks nr (...) do Umowy Generalnej Ubezpieczenia – k.650-651 akt, tom IV, pisma, pismo k. 676-678,680, zestawienie uiszczonych składek na UNWW k. 1226-1325 , pismo z dnia 17 listopada 2016 roku Biura (...) S.A. we W. z wezwaniem na zasadzie regresu do spłaty kredytu spłaconego przez (...) do Banku pismo – k.678 akt; pismo – k.690 akt, tom IV, zeznania świadka B. B.
Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej za rok 2006 (k.597-601 akt, tom III-IV), 17) stanowisko Prezesa UOKiK z dnia 13 grudnia 2016 roku (k.614-625 akt, tom IV), 18) opinia z zakresu rachunkowości i finansów mgr P. D. z kwietnia 2018 roku (k. k.2248-2251 akt, tom XII), 19) opinia biegłego A. M.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.