k.p.), albo na podstawie przepisów szczególnych, regulujących odrębnie, pozakodeksowo, stosunki zatrudnienia poszczególnych kategorii pracowników, albo na podstawie postanowień zawartych w tzw. autonomicznych źródłach prawa pracy, jakimi są chociażby układy zbiorowe pracy. Ma to znaczenie o tyle, że -jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I PK 1/15 - w art.
został ustalony minimalny standard uprawnień płacowych pracownika z tytułu rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Przewidziana w tym przepisie odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem powszechnym, ustawowo gwarantowanym, a jej wysokość odpowiada 1-miesięcznemu wynagrodzeniu za pracę pracownika i jest niezależna od posiadanego przez uprawnionego stażu zatrudnienia. Jest to świadczenie, które każdy pracownik powinien otrzymać raz w życiu, gdy traci swój status pracowniczy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. W układach zbiorowych pracy i regulaminach wynagradzania można jednak ukształtować zasady nabywania prawa do tego świadczenia i ustalania jego wysokości w sposób korzystniejszy dla pracowników od wynikającego z powołanego przepisu ( vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., II PZ 1/10, OSNP 2010 nr 17-18, poz. 208 oraz wyroki z dnia 7 lutego 2008 r., II PK 160/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 97 i z dnia 7 kwietnia 2010 r., II PK 328/09, LEX nr 603418). Taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie. Obowiązujący u strony pozwanej Ponadzakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej w art. 48 ust. 1 i 4 , który powód wskazał jako podstawę dochodzonego in casu roszczenia, w zakresie przesłanek do nabycia prawa do odprawy okazał się być tożsamy z regulacją zawartą w art.
i 2 k.p, zatem na potrzeby rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu -w ocenie Sądu- należało oprzeć się na dorobku orzeczniczym nawiązującym do wskazanego wyżej przepisu Kodeksu pracy i jego interpretacji. Wypada zauważyć, iż ugruntowanym jest pogląd, że zmiana statusu pracownika lub pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta jest przejściem na emeryturę w rozumieniu art.
Następuje ono zawsze i tylko przez ustanie stosunku pracy. Dopóki trwa stosunek pracy, osoba posiadająca ustalone prawo do emerytury lub pobierająca to świadczenie nie przestaje być pracownikiem. Zmiana statusu prawnego pracownika, również pracownika posiadającego równocześnie podwójny status, tj. pracownika- emeryta, wyraża się w tym, że traci on ten status i staje się wyłącznie emerytem, a przy tym jest to następstwem ustania jego stosunku pracy pozostającego w związku z przejściem na emeryturę. Powyższa zmiana statusu pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta uprawnia pracownika do odprawy emerytalnej, o ile pracownik wcześniej takiego świadczenia nie otrzymał. W przedmiotowej sprawie, co było okolicznością bezsporną, powód M. C. otrzymał w 1996r., w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej, odprawę na podstawie art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.-Dz. U. z 1997r., Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j.- Dz. U. z 2002r., Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia go ze służby wojskowej, co jednak -zdaniem Sądu- w żaden sposób nie wykluczało możliwości ubiegania się i otrzymania przez powoda, w ustalonym stanie faktycznymi niniejszej sprawy, odprawy przewidzianej w art. 48 ust. 1 i 4 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla (...) Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej obowiązującego u pozwanego. Należy mieć bowiem na uwadze fakt, iż żołnierz zawodowy nie jest pracownikiem, a odprawa przewidziana w art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, nie jest świadczeniem ze stosunku pracy, do którego prawo zostało ustanowione w art.
W konsekwencji otrzymanie odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, niezależnie od charakteru tego świadczenia, nie wyłącza - na podstawie art.
- prawa do odprawy emerytalnej przysługującej pracownikowi z tytułu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę i związanej z tym utraty statusu pracownika. Trzeba podkreślić, że funkcja odprawy wojskowej jest inna niż odprawy emerytalnej. Odprawa wojskowa nie jest świadczeniem ze stosunku pracy, nie stanowi rekompensaty za utratę zatrudnienia w związku z nabyciem prawa do zaopatrzenia emerytalnego, lecz ma charakter gratyfikacji za odbytą służbę wojskową. Aktualnie ten rodzaj odprawy został przewidziany w art. 94 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.-Dz.U z 2019r., poz. 330). Mając więc na uwadze powyższe okoliczności, przywołane przepisy, w szczególności brzmienie art.
oraz fakt, że wysokość świadczenia stanowiącego podstawę wyliczenia przedmiotowej odprawy, czyli kwota 2.577,46zł. brutto była bezsporna, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.464,76zł. brutto (6 x 2.577,46zł. brutto) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 kwietnia 2018r. do dnia zapłaty, orzekając jak w punkcie 1 wyroku. Sąd zasądził należność główną- zgodnie z żądaniem powoda- wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 2 kwietnia 2018r., tj. od dnia następnego po rozwiązaniu stosunku pracy, do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek Sąd oprał na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p., przyjmując, że dniem wymagalności roszczenia o odprawę jest ostatni dzień zatrudnienia powoda, tj. 1 kwietnia 2018r., a dzień następny, tj. 2 kwietnia 2018r. był pierwszym dniem opóźnienia w spełnieniu w/wym. świadczenia. O kosztach sądowych Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, a to zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 k.p.c. w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zgodnie z treścią art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator lub prokurator, Sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy. Powód jako pracownik był z mocy prawa-w myśl art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych- zwolniony od kosztów sądowych. W sytuacji, gdy powództwo zostało w całości uwzględnione, kosztami nieuiszczonej opłaty od pozwu w kwocie 1.000,00zł. Sąd -w punkcie 2 wyroku- obciążył stronę pozwaną, ustalając jej wysokość w oparciu o treść art. 13 ust. 1 pkt 7 przywołanej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał w oparciu o treść art. 477 2§1 zd. 1 k.p.c., w myśl którego zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. I., dnia 19 lutego 2020r. Sędzia Alicja Lisiecka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.