Sygn. akt. VI U 2878/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 stycznia 2020r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska - Koczorowicz Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Myślińska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2020r. w B. odwołania U. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 19 lipca 2019 r. Nr (...) w sprawie U. S. przeciwko: Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o wysokość świadczenia
- Oddala odwołanie.
- Wniosek ubezpieczonej o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. przekazuje organowi rentowemu celem rozpoznania. Sędzia Karolina Chudzinska – Koczorowicz Sygn. akt VI U 2878/19 UZASADNIENIE Decyzją z 19 lipca 2019 r. wydaną na podstawie art. 59 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( tj. Dz.U. z 2019r., poz. 300 z zm. ) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił U. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu decyzji podano, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. dotyczący art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39) został ogłoszony w dniu 21 marca 2019r., a zatem termin 1 miesiąca przewidziany w art. 145a § 2 k.p.a. na wniesienie skargi o wznowienie postępowania upłynął w dniu roboczym następującym po dniu wolnym, tj. 23 kwietnia 2019r. Wprawdzie w myśl art. 58 § 1 k.p.a. istnieje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia powyższej skargi, jednak dotyczy ona jedynie zaistnienia nagłych, nieprzewidywalnych sytuacji uniemożliwiających wniesienie skargi o wznowienie postępowania, które w przypadku ubezpieczonej nie miały miejsca. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz przeliczenia świadczenia podnosząc, że zbyt późno dowiedziała się o wyroku Trybunału Konstytucyjnego, bo opiekowała się chorym. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się ponownie na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył, co następuje : Ubezpieczona urodziła się (...) W dniu 10 lipca 2019r. ubezpieczona wiosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania dołączając do niego skargę o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. Ubezpieczona w piśmie tym dodała , iż wnosi o wydanie nowej decyzji, w której emerytura zostanie obliczona bez zastosowania uchylonego przez Trybunał Konstytucyjny przepisu. Zgodnie z art. 145 a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Przy czym w myśl § 2 tego przepisu - w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jak słusznie wskazał organ rentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie 21 marca 2019r., a wskazany wyżej termin jednego miesiąca, z uwagi na dni świąteczne, upłynął 23 kwietnia 2019r. Artykuł 58 k.p.a. stanowi, co następuje : §
- W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. §
- Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. §
- Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć „obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy” (M. Jędrzejewska [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski [w:] Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi „tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku” (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 136). W konsekwencji „pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej” Natomiast zgodnie z wyrokiem NSA z 13.12.2017 r., (...), LEX nr 2428541: „
- Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
- Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.
- Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu”. W niniejszej sprawie ubezpieczona nie wykazała, aby zaistniały okoliczności, które w myśl przytoczonych przepisów i orzecznictwa uzasadniałyby przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019r. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., w pkt 1 wyroku, wniesione odwołanie oddalił. Jednocześnie biorąc pod uwagę, iż zarówno z pisma ubezpieczonej z dnia 9 lipca 2019 r., jak i z treści odwołania wynika, że domaga się ona nie tylko przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i uchylenia decyzji o przyznaniu emerytury, ale także przeliczenia tego świadczenia z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Sąd wniosek ten przekazał organowi rentowemu, jako właściwemu do jego rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 476 § 2 k.p.c., przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących m.in. ubezpieczeń społecznych. Mamy tu zatem do czynienia z tzw. warunkową niedopuszczalnością drogi sądowej - tj. z sytuacją, w której sąd nie może rozpoznać sprawy bez uprzedniego wyczerpania postępowania przedsądowego. Przy czym w myśl art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., w zw. z art. 464 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. - odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. SSO Karolina Chudzinska - Koczorowicz