( w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia przedmiotowej w sprawie umowy) oraz ustaleń wskazujących, że strona pozwana wyraziła w sposób czynny, zgodę na udział powódki jako podwykonawcy Sąd Okręgowy uznał, że zachodzą podstawy do przypisania stronie pozwanej odpowiedzialności za zapłatę powódce dochodzonego wynagrodzenia na podstawie art.
Uwzględniono także art. 366k.c. Sąd Okręgowy nie podzielił jednak stanowiska powódki co do opóźnienia pozwanej spółki (...) w zapłacie wynagrodzenia, a co za tym idzie i żądania odsetek. Wskazał, że aczkolwiek (...)i (...)pozostają solidarnie odpowiedzialni wobec powódki , to odpowiedzialność(...) ( w tym co do sposobu i terminu zapłaty ) wynika z umowy, którą miała z powódką, a odpowiedzialność (...)wynika z mocy prawa i jest ograniczona do odpowiedzialności za zapłacenie wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. W ocenie Sądu Okręgowego zobowiązanie spółki (...) jest bezterminowe, a więc termin jego wykonania zależy od wezwania do zapłaty ( art. 455k.c. ). Skutecznym wezwaniem do zapłaty było dopiero pismo z dnia lutego 2016r. , nadane w tymże dniu ( środa) poleconą przesyłką pocztową. Uwzględniając obrót pocztowy przyjęto, że pismo doszło do spółki (...) w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim w dniu 22 lutego 2016r. ( poniedziałek). Ponieważ w piśmie powódka wyznaczyła 7-dniowy termin do zapłaty to odsetki za opóźnienie zasądzono od dnia 1 marca 2016r. na podstawie art. 481k.c. Jako podstawę orzeczenia o kosztach procesu Sąd Okręgowy powołał art. 98§1i 3 k.p.c. w zw. z art. 99k.p.c. i art.105§2k.p.c. Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana zaskarżając orzeczenie w całości, wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu za obie instancje. Pozwana zarzuciła naruszenie art.
i przyjęcie, że powódka wykonała „roboty budowlane w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy powódka dokonała sprzedaży elementów konstrukcyjnych, co wyklucza zastosowanie powołanego przepisu. Pozwana podniosła, że cała aktywność strony powodowej odbywała się poza budową, a więc poza nadzorem Powiatowego Inspektora nadzoru . Czynności powódki polegały jedynie na przycięciu materiału zakupionego w Hucie i wycięciu otworów montażowych i pomalowane. Czynności strony powodowej nie podlegały wpisowi do dziennika budowy. Strona powodowa dostarczyła więc jedynie przedmiot sprzedaży i nie może być uznana jako podwykonawca robót budowlanych. Strona powodowa wniosła o oddalenie tego środka odwoławczego i o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Przyznając, że przedmiotem umowy nie był montaż, który dokonywały inne firmy wskazała, że przedmiot umowy miał zostać wykonany zgodnie z projektem i strona pozwana wykonywała audyt w celu sprawdzenia sposobu wykonywania prac przez stronę powodowa. Nie był to więc tylko „goły materiał”. Kwalifikacja prac jako robót budowlanych dokonana przez Sąd była więc jej zdaniem prawidłowa. Rozpoznając apelację Sąd Apelacyjny uznał za własne ustalenia Sądu Okręgowego i zważył co następuje: Poza sporem jest, że podwykonawcą robot budowlanych była (...). Ta zaś była zobowiązana do kompleksowej dostawy i montażu konstrukcji stalowych wraz z materiałami i pracami towarzyszącymi w ramach inwestycji, która miała wykonać przedmiot świadczenia w taki sposób, jakby były wykonywane przez (...) w ramach prawidłowego wykonania kontraktu głównego na podstawie pozwolenia na budowę przy uwzględnieniu projektu i zinstytucjonalizowanego nadzoru. Kompleksowa dostawa konstrukcji stanowiła więc część zadania inwestycyjnego. Skarżąca pozwana kwestionując rolę strony powodowej w procesie inwestycyjnym powołuje się na stosunek sprzedaży. Nie powołuje jednak żadnych elementów stanu faktycznego określonego przez Sąd Okręgowy lub też dowodów wystarczających do przyjęcia, że przedmiotem umowy zawartej pomiędzy (...)a stroną powodową było zobowiązanie do przeniesienia własności rzeczy na rzecz (...) i wydanie tej rzeczy nabywcy. Konstrukcja z założenia miała zostać trwale połączona z fundamentami i miała stanowić element obiektu przekazanego inwestorowi. Ponadto w sytuacji gdy obowiązek wytworzenia dotyczył jednorazowo wytworzonej konstrukcji, która miała być tylko częściami dostarczana na plac budowy, nie ma także podstaw do przyjęcia, że strony łączył stosunek oparty na art. 605 k.c., co również wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów o sprzedaży. W aspekcie obowiązku wytworzenia oznaczonego materialnego przedmiotu w postaci konstrukcji stalowej wg PN-EN 1090-2 EXC2, z zabezpieczeniem antykorozyjnym i dostarczenia jej na teren budowy można natomiast rozważać, czy strona powodowa nie miała wykonać dzieła zamówionego przez (...) które miało następnie stanowić element obiektu budowlanego. Ustalone w sprawie okoliczności dawały jednak podstawy do zakwalifikowanie umowy jako umowy o podwykonawstwo. Taka kwalifikacja wymaga objęcia tą umową istotnej część świadczenia stanowiącego obowiązek generalnego wykonawcy i wykonania go zgodnie przez podwykonawcę za zgodą inwestora w zastępstwie generalnego wykonawcy. Umową podwykonawczą będzie więc taka umowa, której zakres zawiera elementy, które zostałyby wykonane przez samego wykonawcę, gdyby nie zostały powierzone podwykonawcy i przedstawione do odbioru w ramach procesu inwestycyjnego. W tym przypadku niewątpliwie strona powodowa miała zrealizować istotną część procesu inwestycyjnego, który leżał w zakresie obowiązków (...)(odpowiednio strony pozwanej). Co więcej strona pozwana na dalszym etapie realizacji sama zakładała możliwość wykonania pozostałej części procesu inwestycyjnego przez stronę powodową w zastępstwie(...) , nie traktowała go więc tylko i wyłącznie jako dostawcy materiałów na budowę. Stosownie do treści art. 647 k.c., przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej, inwestor zaś zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Podstawowe więc cechy jakie są wymagane do zakwalifikowania umowy jako podwykonawczej w ramach robót budowlanych to wykonanie prac zgodnie z wymogami technicznymi projektu , jako elementu obiektu budowlanego, rozumianego jako zmaterializowany rezultat będący efektem robót budowlanych odebranego przez inwestora w ramach umowy o roboty budowlane (wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2008 r.; sygn. I CSK 106/08OSNC-ZD 2009/3/64). z dnia 22 lipca 2004 r., II CK 477/03, niepubl.; wyrok SN z dnia 12 października 2011 r., II CSK 63/11, niepubl.). Stan faktyczny w sprawie wskazuje, że strona powodowa miała wykonać istne elementy obiektu budowlanego. Zwrócić trzeba też uwagę, że rola strony powodowej nie kończyła się z chwilą dostarczenia konstrukcji albowiem zgodnie z umową przedmiotem odbioru końcowego nie była sama konstrukcja (poszczególne części), lecz konstrukcja połączona z fundamentami w ramach już zrealizowanego obiektu (§4 pkt 2) i ocena prawidłowości realizacji powiązana była z prawidłowością realizacji projektu budowlanego. Wbrew zarzutom strony pozwanej przewidziano też poddanie strony powodowej nadzorowi Kierownika Budowy, Fakt, że ostatecznie przewóz i montaż wykonywała inna firma nie może być decydujący, w sytuacji gdy ewentualna wadliwość wykonania przedmiotu umowy miała być oceniania, nie w odniesieniu do samodzielnej konstrukcji, lecz w powiązaniu z cały obiektem, który miał być przedmiotem odbioru. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru zobowiązania łączącego stronę powodową z (...) jest też wola stron tej umowy jasno uznająca podwykonawczy charakter zobowiązania strony powodowej zarówno względem(...) jak i pozwanej w celu realizacji przez (...) Kontraktu Głównego (§2pkt 7), odwołująca się do dokumentacji projektowej Kontraktu Głównego (§2 pkt 2, §14 pkt 14) i poddająca przedmiot świadczenia reżimowi prawa budowlanego (§14 pkt 15). Uwzględnić też trzeba także sposób zachowania strony pozwanej, która traktowała wykonanie obowiązku przez stronę powodową jako część obowiązku(...) i dążyła do kontynuowania przez stronę powodową realizacji zobowiązania jako całości, po tym jak Spółka (...) zeszła z budowy. Ponadto przed przystąpieniem powódki do wykonywania konstrukcji, odbyło się spotkanie w zakładzie powódki, z udziałem przedstawicieli pozwanej , celem ustalenia, czy powódka ma odpowiedni potencjał wytwórczy do wykonania konstrukcji stalowej, nie tylko zgodnie z zamówieniem lecz zgodnie z kontraktem głównym, w tym projektem budowlanym. Ustalenia wskazują, że wykonanie konstrukcji było najbardziej złożonym i istotnym elementem przebudowy obiektu kotłowni, a pozwana uznawała sposób realizacji zobowiązania przez stronę powodową jako niezbędny dla zrealizowania kontraktu głównego. Świadczenie strony powodowej było więc częścią skomplikowanego technicznie procesu inwestycyjnego, realizowanego zgodnie z projektem budowlanym przy wyraźnym odwołaniu do reżimu prawa budowlanego, a ocena prawidłowości realizacji konstrukcji była powiązana z prawidłowością realizacji całego obiektu budowlanego. Sąd Apelacyjny uznaje więc prawidłowość oceny dokonanej przez Sąd Okręgowy i podziela argumentacje przytoczoną przez Sąd pierwszej instancji, prowadzącą do wniosku, że strona powodowa była dalszym podwykonawcą robót budowlanych, względem którego generalny wykonawca ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia. Słusznie Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że okoliczność wykonania prac poza terenem budowy nie może decydować o zakwalifikowaniu przedmiotu umowy jako dostawy materiału. Decydujące bowiem ma znaczenie przedmiotu tej umowy dla procesu budowlanego. W tym za przypadku to właśnie konstrukcja była kluczowa dla przebudowy kotłowni i to ten element procesu inwestycyjnego był najbardziej skomplikowany. Zwrócić też należy uwagę, że ani umowa inwestycyjna ani też umowy podwykonawcze nie wykluczały etapowości wykonania obiektu, a jednym z tych etapów było właśnie wykonanie konstrukcji. Strona powodowa miała zaś zapewnić prawidłowe funkcjonowanie konstrukcji w ramach całego obiektu i ocena sposobu wykonania tego zadania nie kończyła się w chwili wykonania elementów stalowych dostarczonych częściami na budowę. Tym samym zarzut naruszenia art.
nie mógł zostać uznany za zasadny. W konsekwencji apelację jako niezasadną oddalono na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397§2 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98§1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. i przy zastosowaniu §2 pkt 7 i §10 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). SSA Sławomir Jamróg SSA Marek Boniecki SSA Grzegorz Krężołek
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.