Sygn. akt XXIII Ga 1331/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Alicja Dziekańska Sędziowie: SO Małgorzata Siemianowicz – Orlik (spr.) SO Bolesław Wadowski Protokolant: Prot. sąd. Rafał Artymiuk po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy ze skargi zamawiającego Skarbu Państwa – Stołecznego Zarządu Infrastruktury w W. przy udziale przeciwnika skargi Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przy udziale wykonawcy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zamówienie publiczne od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w W. z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt KIO 1197/16 I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Stołecznego Zarządu Infrastruktury w W. na rzecz Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania skargowego. SSO Małgorzata Siemianowicz – Orlik SSO Alicja Dziekańska SSO Bolesław Wadowski Sygn. akt XXIII Ga 1331/16 UZASADNIENIE Zamawiający Skarb Państwa – Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W. prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego nr sprawy 15/2016 pn. „Wykonanie dostawy mebli biurowych, mebli metalowych, krzeseł, foteli, wykładziny, dywanów oraz sprzętu polowego – sprawa nr (...) o wartości szacunkowej zamówienia przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty 135.000 Euro. Przetarg opublikowany został w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 14.04.2016 r. nr ogłoszenia (...) W dniu 4 lipca 2016 r. wykonawca Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w B. wniósł odwołanie od czynności zamawiającego obejmujących: 1) zaniechanie czynności, do których był zobowiązany z mocy art. 7 ust. 1 oraz na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo Zamówień Publicznych, a mianowicie przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców wobec zaniechania odrzucenia oferty (...) sp. z o.o. w S., która to oferta stanowiła czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu ustawy z dn. 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 2) zaniechanie czynności wyjaśniających, do których był zobowiązany z mocy art. 87 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo Zamówień Publicznych i niesłusznego uznania za wystarczające wyjaśnień i dowodów złożonych przez (...) sp. z o.o. w S. w związku z wezwaniem do wykazania warunku posiadania wiedzy i doświadczenia zapewniających wykonanie zamówienia, 3) naruszenie art. 91 ust. 1 ustawy - Prawo Zamówień Publicznych poprzez dokonanie wyboru oferty (...) sp. z o.o. w S. jako najkorzystniejszej oferty złożonej w przedmiotowym przetargu, pomimo że podlegała odrzuceniu, bądź też wykonawca podlegał wykluczeniu z mocy art. 24 ust. 2 pkt ustawy - Prawo Zamówień Publicznych, 4) zaniechanie czynności, do których był zobowiązany z mocy art. 91 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 ustawy - Prawo Zamówień Publicznych, a mianowicie wyboru oferty Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w B. jako najkorzystniejszej i nie podlegającej odrzuceniu oraz zawiadomienia o tym wyborze wykonawcy. Czynności zamawiającego, zdaniem odwołującego naruszały art. 7, art. 24 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 , art. 26 ust. 1, 3 i 4, art. 82 ust. 3, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 91 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości, unieważnienie czynności zamawiającego polegającej na wyborze najkorzystniejszej oferty (...) sp. z o.o. w S. oraz czynności zawiadomienia o dokonanym wyborze, nakazanie zamawiającemu wykluczenia wykonawcy (...) sp. z o.o. w S. lub odrzucenia jego oferty, nakazanie powtórzenia przez zamawiającego czynności związanych z badaniem i oceną ofert, w tym oferty odwołującego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu przy dostosowaniu czynności zamawiającego do wymogów ustawy - Prawo zamówień publicznych, jak również zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zamawiający wnosił o oddalenie odwołania. Podnosił, że w jego ocenie nie doszło do zmiany oferty. Wskazał, że wymagane przez niego meble są standardowe, zamówienia są powtarzalne. Wskazanie koloru tapicerki miało nastąpić po wyborze oferty, ale przed podpisaniem umowy. Do postępowania odwoławczego przystąpienie po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca (...) sp. z o.o. w S.. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołanie Przedsiębiorstwa (...) sp. z o.o. w B. i nakazała zamawiającemu Skarbowi Państwa – Stołecznemu Zarządowi Infrastruktury w W. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej (w zakresie części II) oraz nakazała dokonanie czynności odrzucenia oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w S., kosztami postępowania obciążyła zamawiającego i zaliczyła w poczet tych kosztów kwotę 15.000 zł uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania oraz zasądzając od zamawiającego na rzecz odwołującego kwotę 18 634 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego. Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, że będące przedmiotem postępowania zamówienie zostało podzielone na sześć części, każda z odrębnie określonym maksymalnym terminem wykonania dostawy. Dla części II maksymalny termin zamówienia został określony na 60 dni od daty podpisania umowy. Kryterium oceny ofert były: cena w 90% oraz termin wykonania zamówienia w 10%. Zamawiający dopuścił możliwość składania ofert częściowych. Oferta wykonawcy (...) sp. z o.o. w S., złożona w zakresie części II, przewidywała termin realizacji dostawy w ciągu 1 dnia. Odwołujący zwrócił się do zamawiającego o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu zbadania wiarygodności oferty. Zamawiający po uzyskaniu wyjaśnień uznał, że brak podstaw do odrzucenia oferty. Zamawiający dokonał wyboru oferty wykonawcy (...) sp. z o.o. w S. jako najkorzystniejszej w zakresie części II. Cena brutto realizacji zamówienia bez prawa opcji została określona na kwotę 637.345,41 zł oraz 913.136,01 zł z prawem opcji. Oferta tego wykonawcy uzyskała najwyższą ilość punktów za obydwa kryteria, tj. 95,88 pkt. Oferta odwołującego w części II zawierała cenę brutto 609.469,92 zł bez prawa opcji i 871.345,53 zł z prawem opcji, z terminem wykonania zamówienia 35 dni. Oferta odwołującego uzyskała 90,29 pkt, z uwagi na dłuższy termin wykonania zamówienia, pomimo zaoferowania niższej ceny w porównaniu z ofertą wybraną. Zdaniem odwołującego, wskazany w ofercie wykonawcy (...) sp. z o.o. w S. termin realizacji zamówienia w ciągu 1 dnia, wydawał się nierealny i istniały podstawy do przypuszczenia, że termin taki został podany w celu wyeliminowania konkurencyjnych ofert. Takie zachowanie może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji. Zamawiający nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności wskazanych przez wykonawcę (...) sp. z o.o. w S.. W ocenie odwołującego nie można było uznać wyjaśnień za wiarygodne. Przedstawione przez wykonawcę dowody nie potwierdzały, by wykonawca wykazał się spełnieniem warunku posiadania wiedzy i doświadczenia oraz potencjałem do wykonania zamówienia. W celu potwierdzenia spełnienia warunku posiadania wiedzy i doświadczenia zapewniającego wykonanie zamówienia, wykonawca winien dołączyć wykaz dostaw w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, związanych z przedmiotem zamówienia wraz z dowodami, że dostawy opowiadały przedmiotowi zamówienia oraz były wykonane należycie. W ocenie odwołującego, wykonawca (...) sp. z o.o. w S. nie złożył wykazu zgodnego z wymaganiami SIWZ. Dodatkowo odwołujący wskazał, że bez znaczenia są zapewnienia zamawiającego i wykonawcy o zabezpieczeniu terminu umowy karą umową w przypadku opóźnienia, gdyż istotą problemu było przyjęcie przez wykonawcę (...) sp. z o.o. z góry założenia, iż złożenie oferty z terminem wykonania zamówienia w jeden dzień, choć nierealne, pozwoli na uzyskanie przewagi wobec pozostałych wykonawców i wyeliminowanie konkurencji z ich strony poprzez wprowadzenie w błąd zamawiającego. Czyn taki został w niniejszym przypadku skonkretyzowany i stanowi delikt w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,. Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie. Odwołujący legitymował się uprawnieniem do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych. W ocenie Izby zasadny był zarzut popełnienia przez (...) sp. z o.o. w S. czynu nieuczciwej konkurencji, polegającego na zaoferowaniu przez tego wykonawcę w treści złożonej przez niego oferty terminu realizacji zamówienia, wynoszącego jeden dzień. Biorąc pod uwagę przedmiot i specyfikę zamówienia, jak również fakt, że przedmiot zamówienia w zakresie zastosowanych obić krzeseł miał zostać przez zamawiającego sprecyzowany dopiero po wyborze oferty najkorzystniejszej, termin realizacji zamówienia wynoszący jeden dzień jest terminem nierealnym, a zaoferowanie tego terminu miało na celu wyłącznie wyeliminowanie innych wykonawców, którzy złożyli oferty w niniejszym postępowaniu. Celem działań przystępującego było utrudnienie innym wykonawcom dostępu do zamówienia, gdyż zaoferowanie tak krótkiego terminu wykonania zamówienia, stanowiło podstawę do uznania jego oferty za ofertę najkorzystniejszą. Działanie przystępującego naruszyło więc interes innych wykonawców. Izba zwróciła uwagę na fakt, iż przedmiotem zamówienia była dostawa 3775 sztuk krzeseł. Zamawiający postawił dodatkowe wymogi, w jaki sposób dostawa ma zostać zrealizowana, wymagał odpowiedniego opakowania krzeseł, nadania kodów itp. Wykonanie tych wszystkich czynności jest czasochłonne i wymaga zaangażowania odpowiedniego zespołu pracowników. Również tkanina oraz kolor obić w zakresie części krzeseł miały być określone dopiero po wyborze oferty najkorzystniejszej. Dlatego też nieuprawniona i bezpodstawna byłaby kalkulacja przystępującego, że oprócz zawartego w ofercie terminu realizacji zamówienia, dysponować on będzie w okresie między wyborem oferty najkorzystniejszej a podpisaniem umowy dodatkowym terminem na wyprodukowanie krzeseł. Potwierdza ona jedynie, że jednodniowy termin realizacji zamówienia nie jest terminem realnym, skoro jego zaoferowanie wymaga dodatkowego czasu przed zawarciem umowy z zamawiającym. Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, że żaden z wykonawców, którzy złożyli oferty w niniejszym postępowaniu, nie zaoferował terminu realizacji zamówienia nawet zbliżonego do jednodniowego terminu, który zaoferował przystępujący. Także ta okoliczność wskazuje, że zaoferowany przez przystępującego termin realizacji zamówienia nie jest terminem realnym. Na nierealność terminu realizacji zamówienia wskazuje także fakt, że przystępujący już wcześniej takiego jednodniowego terminu realizacji zamówienia nie dotrzymał. Przystępujący w niniejszym postępowaniu w pełni świadomie zaoferował wykonanie zamówienia w terminie, który nawet w świetle doświadczenia jego samego powinien zostać uznany za niemożliwy do dotrzymania. Wskazuje to jednoznacznie na popełnienie przez (...) sp. z o.o. w S. czynu nieuczciwej konkurencji, poprzez zaoferowanie nierealnego terminu realizacji zamówienia, a tym samym utrudnianie dostępu do zamówienia innym wykonawcom i naruszenie ich interesów. Z uwagi na wątpliwości dotyczące terminu realizacji zamówienia, wynoszącego jeden dzień, zamawiający zwrócił się do wykonawcy (...) sp. z o.o. w S. o wyjaśnienie treści oferty w zakresie terminu realizacji zamówienia. W ocenie Izby złożone wyjaśnienia nie dawały podstawy do uznania, że przystępujący rzeczywiście jest w stanie wykonać zamówienie w zadeklarowanym, jednodniowym terminie. Podnoszone okoliczności, takie jak duża baza magazynowana, duża flota, mogły zostać podniesione także przez innych wykonawców, którzy złożyli oferty w niniejszym postępowaniu. Przystępujący nie wykazał wpływu tych okoliczności na rzeczywistą możliwość zrealizowania zamówienia w ciągu jednego dnia. Za nieuzasadniony Izba uznała natomiast zarzut przedstawienia nieprawdziwych informacji w treści wyjaśnień złożonych zamawiającemu przez przystępującego. Odwołujący wyjaśnił, że zamawiający został wprowadzony w błąd, bowiem według SIWZ wykonawca powinien wskazać termin możliwości zrealizowania dostawy, nie zaś pozostawania w dyspozycji. Informacja ta odnosi się zatem do oświadczenia wykonawcy o pozostawaniu w gotowości do realizacji zamówienia w ciągu 1 dnia. Pozostawanie w gotowości jest jedynie wyrażeniem stanu, nie zaś dokonania. W związku z powyższym w ocenie Izby nie można takiej informacji uznać za nieprawdziwą. Okoliczność, że przystępujący nie wykazał możliwości realizacji zamówienia w ciągu jednego dnia, nie oznacza automatycznie, że złożył informację nieprawdziwą. Za bezzasadne uznano również twierdzenia odwołującego dotyczące braku spełnienia przez wykonawcę (...) sp. z o.o. w S. warunków, o których mowa w art. 22 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Zamawiający nie dokonał należytego wyjaśnienia oferty przystępującego oraz złożonych przez niego wyjaśnień. Nie było zatem możliwe dokonanie jednoznacznej oceny, czy przedstawione zamówienie spełnia warunek udziału w postępowaniu. Izba nie nakazywała zamawiającemu dokonania czynności wyjaśnienia powyższych wątpliwości z uwagi na fakt, iż nakazano odrzucenie oferty przystępującego, a także z uwagi na okoliczność, że w celu potwierdzenia spełnienia warunku posiadania wiedzy i doświadczenia przystępujący przedstawił także inne, zrealizowane przez siebie dostawy. W ocenie Izby nie można było mówić o naruszeniu przez zamawiającego art. 26 ust. 3 ustawy - Prawo zamówień publicznych. Zamawiający był uprawniony do wezwania wykonawcy do złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu, w sytuacji, gdy przedstawione dotychczas w ofercie dokumenty nie potwierdzają spełniania warunku. Zamawiający takiej czynności dokonał. Złożone w tym trybie przez przystępującego dokumenty nie stanowią zmiany treści oferty, ale są czynnością przewidzianą w dyspozycji art. 26 ust. 3 ustawy. W zakresie drugiej wykazywanej dostawy Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, że sam odwołujący przyznał w treści odwołania, że już treść faktury nr (...) potwierdza dostawę krzeseł foteli i mebli tapicerowanych na kwotę 1.761.647 zł. Tym samym należało uznać, że przystępujący zrealizował zamówienie o wymaganej wartości minimum 400.000 zł w grudniu 2015 roku. Odwołujący nie wykazał, aby zamówienie nie zostało zrealizowane należycie. Nie można zatem uznać, że przystępujący nie wykazał spełnienia warunku udziału w postępowaniu. Od powyższego wyroku Krajowej Izby Odwoławczej skargę wniósł zamawiający Skarb Państwa – Stołeczny Zarząd Infrastruktury w W., zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę, orzeczenie co do istoty sprawy i oddalenie wniesionego przez Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. odwołania, jak również zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zamawiający zarzucił naruszenie:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.