ubezpieczona mogła wnieść skargę o wznowienie postępowania w terminie do 23 kwietnia 2019 r., uwzględniając dni wolne od pracy (Święta Wielkanocne). Jednocześnie organ rentowy wskazał, że ubezpieczona nie uprawdopodobniła we wniosku, że uchybienie powyższemu terminowi nastąpiło bez jej winy, wobec czego odmówiono jego przywrócenia (decyzja ZUS z 10.06.2019 r. k. 21 a.r. – tom II). W dniu 24 czerwca 2019 r. odwołująca ponownie zwróciła się do ZUS (...)Oddział w W. o rozpatrzenie jej wniosku, wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Uzasadniając wniosek odwołująca wyjaśniła, że śledząc artykuły w prasie i Internecie, w których ZUS zapowiadał, iż stosując art. 146 k.p.a., który wyłącza możliwość uchylenia decyzji po upływie 5 lat od dnia jej doręczenia doszła do wniosku, że nie ma szans na ponowne przeliczenie emerytury. Okazało się, że ZUS zmienił opinię w tej sprawie wyznaczając termin złożenia wniosku o przeliczenie emerytury, ale opierając się na prasie i Internecie nie śledziła już decyzji ZUS w tej sprawie po dniu 22 marca 2019 r. Do wniosku odwołująca załączyła wydruki artykułów z portali internetowych „Wyborcza.pl” oraz (...) dotyczących przeliczenia emerytury kobiet z rocznika 1953 (wniosek odwołującej z 24.06.2019 r. z załącznikami k. 23 a.r. – tom II). Po rozpoznaniu powyższego wniosku ZUS(...) Oddział w W. decyzją z 26 czerwca 2019 r. znak: (...)odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ rentowy przywołał tożsamą argumentację jak w decyzji z 10 czerwca 2019 r., przy czym wskazał, że skarga została wniesiona w dniu 28 maja 2019 r. oraz dodatkowe wyjaśnienia złożyła w dniu 24 czerwca 2019 r., to jest po ustawowym terminie (decyzja ZUS z 26.06.2019 r. k. 47 a.r. – tom II). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny, na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach rentowych odwołującej, a także w oparciu o zeznania A. B.. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dowody, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Przedłożone przez odwołującą wydruki ze stron internetowych (k. 11-16 a.s.) Sąd uwzględnił jedynie pomocniczo, gdyż nie wynikały z nich żadne okoliczności istotne dla sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie było niezasadne. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie skupiał się na tym, czy w przypadku odwołującej się A. B. zachodziły okoliczności umożliwiające przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 6 marca 2019 r. sygn. akt P 20/16. Na podstawie tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego zostało opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 21 marca 2019 r. W dniu 4 czerwca 2019 r. wnioskodawczyni w związku z powyższym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego złożyła w organie rentowym wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 2 września 2015 r. znak: (...). Zgodnie z art.
Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej jako „k.p.a.”) można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia na podstawie przepisu art. 149 § 1 i muszą być wyrażone w decyzji wydanej w oparciu o art. 151 k.p.a. Stosownie zaś do art.
w sytuacji określonej w art.
skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skoro więc powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 21 marca 2019 r., to zgodnie z dyspozycją art.
miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przed ZUS w związku z powyższym wyrokiem upłynął w dniu 21 kwietnia 2019 r. Przy tym dni 21 i 22 kwietnia 2019 r. (kolejno niedziela i poniedziałek) przypadały odpowiednio na pierwszy i drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy, które są ustawowo wolne od pracy. Podzielić należy zatem stanowisko organu rentowego co do tego, że stosownie do art. 57 § 3 i 4 k.p.a. termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upływał w następnym dniu roboczym następującym po dniu wolnym od pracy, tj. 23 kwietnia 2019 r. (wtorek). Odwołująca wniosła przedmiotową skargę w organie rentowym z dniem 28 maja 2019 r., a więc z przekroczeniem terminu przewidzianego na jego złożenie. Wskazać przy tym należy, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, określony w art.
k.p.a., jest terminem o charakterze procesowym, wobec czego ma do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Go 710/10, LEX 753130). Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego instytucja ta jest uregulowana w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W przypadku niniejszej sprawy odwołująca składając w dniu 28 maja 2019 r. prośbę o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. jednocześnie składając przedmiotową skargę o wznowienie. W przedmiotowym piśmie nie zawarła jednak uzasadnienia ani też jakiegokolwiek odniesienia się do okoliczności w sposób mogący uprawdopodobnić, że uchybienie terminu na złożenie skargi o wznowienie nastąpiło bez jej winy. Złożenie stosownych wyjaśnień w tym zakresie dopiero w kolejnym piśmie odwołującej z dnia 24 czerwca 2019 r. należało uznać za spóźnione, z uwagi na przekroczenie 7-dniowego terminu na złożenie prośby o przywrócenie terminu, określonego w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Tymczasem, jak wynika z powyższego przepisu, składając prośbę o przywrócenie terminu należy nie tylko dokonać czynności uchybionej, lecz również uprawdopodobnić obiektywne przyczyny uchybienia terminowi. Obu tych czynności należy dokonać wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Już zatem z tych przyczyn skarżoną decyzję należało uznać za prawidłową, co przesądzało o oddaleniu odwołania. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu okoliczności powoływane przez odwołującą nie mogły zostać ocenione jak obiektywne przyczyny uchybienia terminowi na złożenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Odwołująca wskazała, że informacje zamieszczone w mediach (w Internecie oraz w prasie) wprowadziły ją w błąd co do możliwości ubiegania się o przeliczenie emerytury na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. Okoliczności te nie zwalniały jednak odwołującej z konieczności należytego dbania o własne sprawy, jakiej należy oczekiwać od ubezpieczonych, w szczególności w zakresie dotyczącym otrzymywanych przez nich świadczeń. W orzecznictwie utrwalonym jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy a contrario zatem, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r., I OSK 401/18). Poza zakres dbania o własny interes ubezpieczonego nie wykracza również poszukiwanie informacji istotnych dla jego sytuacji prawnej, w tym też dotyczących potencjalnej zmiany stanu prawnego na skutek zmiany przepisów lub związanych orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 31 sierpnia 2017 r., III AUa 109/16). Powyższe stanowisko w ocenie Sądu należy odnieść również do kwestii doboru źródeł wiedzy, z których ubezpieczony czerpie informacje. W tym kontekście należy wskazać, że informacje przekazywane przez ośrodki medialne nie mają charakteru wiążącego. Sąd miał przy tym na względzie, że przekazy medialne dotyczące zagadnień prawnych (np. uchwalenia nowelizacji ustawy, orzeczenia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny) zazwyczaj sprowadzają się do komunikatu ogólnie nakreślającego aspekty danej problematyki, czasem uzupełnionego o opinie i oceny w zakresie potencjalnych konsekwencji, jakie dane zagadnienie może wywrzeć w sferze życia prywatnego i publicznego. Opinie i oceny w powyższym zakresie mogą oczywiście się różnić w zależności od tego, kto jest ich autorem. Przy tym komunikat ten zazwyczaj jest przekazywany odbiorcom w formie ułatwiającej zrozumienie danej problematyki, co może, ale nie musi, prowadzić do pozbawienia informacji o danym zagadnieniu cech szczegółowości. Ostatecznie jednak informacje przekazywane przez media dotyczące kwestii prawnych winny podlegać ocenie i weryfikacji przez odbiorców pod kątem zgodności z rzeczywistością w tym samym stopniu nie tylko co przekazy informacyjne dotyczące pozostałych kwestii życia publicznego, lecz również pozostałe źródła wiedzy o faktach. Dobór tych źródeł spoczywa natomiast w gestii danej osoby, która samodzielnie ustala kryteria wiarygodności pozyskiwanych informacji. W toku postępowania odwołująca wyjaśniła, że śledziła informacje dotyczące wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 6 marca 2019 r. w prasie i Internecie. Pozwala to na uznanie, że miała świadomość o fakcie wydania przez Trybunał wyroku oraz o skutkach, jakie orzeczenie to mogło wywrzeć w sferze jej prawa do emerytury, jak również, że tematyka przeliczenia emerytur kobiet urodzonych w (...) roku była jej znana. Po zapoznaniu się z przekazami medialnymi ostatecznie uznała – niesłusznie – że w jej przypadku brak możliwości przeliczenia emerytury powszechnej z wyłączeniem uznanej za niezgodną z Konstytucją RP regulacji przewidzianej w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że odwołująca powzięła decyzję w oparciu o źródło wiedzy, którego wyboru dokonała samodzielnie i które samodzielnie analizowała. Kwestia interpretacji powyższego wyroku Trybunału oraz skutków, jakie mógł wywrzeć w sferze pobieranych przez nią świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, spoczywała bowiem na odwołującej. Nie stał temu na przeszkodzie brak wiedzy prawniczej, który mógł być zniwelowany poprzez uzyskanie stosownych informacji bezpośrednio z uzasadnienia wyroku Trybunału, lecz również z oficjalnych komunikatów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy, skoro odwołująca po przeczytaniu artykułów w prasie i Internecie miała wątpliwości co do tego, czy może ubiegać się o przeliczenie emerytury powszechnej w trybie wznowieniowym na gruncie powyższego orzeczenia TK, to przyjmując obiektywny miernik staranności winna była podjąć działania zmierzające do ich usunięcia. Sąd zważył przy tym, że przedłożone przez odwołującą wydruki artykułów z portali internetowych na temat przeliczenia emerytur kobiet z rocznika 1953 na tle wydanego przez Trybunał Konstytucyjnego wyroku z 6 marca 2019 r., choć nie odnoszące się szczegółowo do wszystkich aspektach sprawy, zawierały wystarczająco dużo informacji pozwalających odwołującej na przyjęcie, że w jej przypadku złożenie skargi o wznowienie byłoby skuteczne. W szczególności w przedmiotowych artykułach zamieszczono odniesienie się do kwestii terminu na złożenie skargi o wznowienie określonego w art. 146 § 1 k.p.a., co mając na względzie, że decyzja ZUS przyznająca odwołującej emeryturę została wydana w sierpniu 2015 roku, winno wzbudzić u odwołującej przekonanie co do zasadności złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Sąd zwrócił również uwagę, że odwołująca powołała się na okoliczność zdiagnozowania u niej choroby onkologicznej, jednakże nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów, natomiast w trakcie zeznań wyjaśniła, że w okresie od wydania wyroku przez Trybunał do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania nie była poddana intensywnemu leczeniu. Ponadto Sąd miał na uwadze, że odwołująca w istocie nie wskazała przyczyn zmiany swojej decyzji w zakresie złożenia w ZUS skargi o wznowienie postępowania. To natomiast utrudniało przyjęcie daty ustania przyczyny powodującej uchybienie terminu na złożenie przedmiotowej skargi. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał zatem, że zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu, gdyż odwołująca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać korzystnie rozpoznany przez organ rentowy z uwagi na jego w istocie szczątkową treść w zakresie przedstawienie okoliczności, które miały go uzasadniać, z kolei w toku postępowania odwołująca przedstawiła faktów mogących prowadzić do zmiany przyjętego w skarżonej decyzji stanowiska organu rentowego. W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Na marginesie powyższych rozważań, Sąd wskazuje, że problematyka stanowiąca przedmiot rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 6 marca 2019 r. skutkowała podjęciem przez ustawodawcę inicjatywy w zakresie uregulowania sposobu przeliczania emerytury z uwzględnieniem braku w aktualnym stanie prawnym art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 15 maja 2019 r. wniesiono senacki projekt ustawy mający na celu przywrócenie większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobrali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną. Projekt ten z dniem 15 lipca 2019 r. przekazano do Sejmu w celu kontynuowania prac legislacyjnych, które ostatecznie nie zostały zakończone przed końcem VIII kadencji Sejmu, co też, zgodnie z obowiązującą w Parlamencie Rzeczypospolitej Polskiej zasadą dyskontynuacji, skutkuje stwierdzeniem, że dalsze prace nad tym projektem nie będą kontynuowane. Sąd wskazuje przy tym, że na dzień 13 listopada 2019 r., Marszałkowi Senatu RP przedłożono tożsamy do wspomnianego powyżej senacki projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( (...) nr 12), co pozwala zakładać, że kwestia ustalania emerytury powszechnych osób urodzonych w (...) roku poruszona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. będzie przedmiotem działań legislacyjnych ustawodawcy w ramach kolejnej kadencji Parlamentu RP. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć (...) K.S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.