ubezpieczona mogła wnieść skargę o wznowienie postępowania w terminie do 23 kwietnia 2019 r., uwzględniając dni wolne od pracy (Święta Wielkanocne). Jednocześnie organ rentowy wskazał, że ubezpieczona nie uprawdopodobniła we wniosku, że uchybienie powyższemu terminowi nastąpiło bez jej winy, gdyż przedłożona karta informacyjna z leczenia poszpitalnego nie stwierdza jednoznacznie, aby choroba odwołującej przewlekle uniemożliwiała złożenie wniosku o przeliczenie w wymaganym okresie, tj. od 21 marca 2019 r. do 23 kwietnia 2019 r., ponieważ w sanatorium przebywała w okresie od 4 kwietnia 2019 r. do 25 kwietnia 2019 r., więc miała czas na złożenie wniosku o przeliczenie emerytury zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego (decyzja ZUS z 16.08.2019 r. – nieoznaczone karty a.r.). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny, na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach rentowych odwołującej. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie było niezasadne. Na wstępie należy zważyć, że zgodnie z art. 148 1 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460) Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Analizując treść złożonych przez strony i zgromadzonych w aktach rentowych dokumentów, Sąd uznał, że okoliczności faktyczne nie były w sprawie sporne. Spór nie dotyczył faktów, lecz prawa. Ponadto strony nie wnosiły o przeprowadzenie rozprawy. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 148 1 § 1 k.p.c. uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie skupiał się na tym, czy w przypadku odwołującej się A. S. zachodziły okoliczności umożliwiające przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 6 marca 2019 r. sygn. akt P 20/16. Na podstawie tego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 39 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w (...) r. kobiet, które przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego zostało opublikowany w Dzienniku Ustaw w dniu 21 marca 2019 r. Zgodnie z art.
Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej jako „k.p.a.”) można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia postępowania rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia na podstawie przepisu art. 149 § 1 i muszą być wyrażone w decyzji wydanej w oparciu o art. 151 k.p.a. Stosownie zaś do art.
w sytuacji określonej w art.
skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skoro więc powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 21 listopada 2019 r., to zgodnie z dyspozycją art.
miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego przed ZUS w związku z powyższym wyrokiem upłynął w dniu 21 kwietnia 2019 r. Przy tym dni 21 i 22 kwietnia 2019 r. (kolejno niedziela i poniedziałek) przypadały odpowiednio na pierwszy i drugi dzień Świąt Wielkiej Nocy, które są ustawowo wolne od pracy. Podzielić należy zatem stanowisko organu rentowego co do tego, że stosownie do art. 57 § 3 i 4 k.p.a. termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upływał w następnym dniu roboczym następującym po dniu wolnym od pracy, tj. 23 kwietnia 2019 r. (wtorek). Wskazać przy tym należy, że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego z przyczyny orzeczenia przez TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, określony w art.
k.p.a., jest terminem o charakterze procesowym, wobec czego ma do niego zastosowanie instytucja przywrócenia terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt (...) SA/Go 710/10, LEX 753130). Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego instytucja ta jest uregulowana w art. 58 § 1 i 2 k.p., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie trzech przesłanek, co oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich skutkować powinno odmową przywrócenia terminu. Po pierwsze, konieczne jest wystąpienie przez zainteresowanego z wnioskiem o przywrócenie terminu i jednocześnie dopełnienie czynności, której się nie dopełniło w terminie. Po drugie, we wniosku należy uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. I po trzecie, prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 24 kwietnia 2018 r., (...) SA/Bd (...)). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy zważył, że odwołująca w istocie nie spełniła żadnej z wymienionych wyżej przesłanek pozwalających na pozytywne rozpatrzenie złożonego przez nią wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania. Przede wszystkim, zdaniem Sądu, odwołująca składając wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania nie dokonała jednocześnie czynności, o której przywrócenie terminu wnosiła, tj. nie złożyła jednocześnie skargi o wznowienie postępowania. Treść wniosku odwołującej z 18 lipca 2019 r. nie pozwala na przyjęcie, że w przedmiotowym piśmie zostało sformułowane żądanie wznowienie postępowania zakończonego decyzją o przyznaniu jej emerytury powszechnej. Ogólne powołanie się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie przeliczenia emerytury wg. nowych zasad dotyczące rocznika 1953 w ocenie Sądu było niewystarczające do uznania, że odwołująca skutecznie dokonała czynności administracyjnoprocesowej w postaci złożenia skargi o wznowienie postępowania. Odwołująca nie wskazała m. in. decyzji ostatecznej organu rentowego, wydanej w sprawie, w której domagała się żądania wznowienia postępowania, jak również nie sformułowała wprost przedmiotowego żądania. Już zatem z powyższej przyczyny odwołanie A. S. należało ocenić jako niezasadne, przy czym Sąd Okręgowy powziął również wątpliwości co do spełnienia pozostałych z przesłanek określonych w art. 58 § 2 k.p.a., w szczególności przesłanki uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminowi na dokonanie czynności. W orzecznictwie utrwalonym jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy a contrario zatem, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2019 r., I OSK 401/18) Argumentując stanowisko na poparcie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania odwołująca wskazała, że nie miała możliwości jej złożenia w ZUS z uwagi na pobyt za granicą w dniach 16-22 marca 2019 r. (Włochy) oraz 23-29 marca 2019 r. (Francja), jak również pobyt w sanatorium w C. w dniach 4-25 kwietnia 2019 r. Na okoliczność pobytu za granicą odwołująca przedłożyła jedynie wydruk wiadomości e-mail z 13 września 2019 r., z którego wynika, że w okresie od 16 do 22 marca 2019 r. przebywała w miejscowości M. we W.. Odwołująca nie przedłożyła natomiast żadnych dowodów potwierdzających lub choćby uprawdopodabniających pobyt we Francji w okresie od 23 do 29 marca 2019 r., a tym samym nie wykazała, aby w tym czasie nie była w stanie złożyć skargi o wznowienie postępowania z uwagi na pobyt za granicą. Jednocześnie Sąd miał przy tym na względzie, że okoliczności pobytu za granicą nie zostały podniesione w treści wniosku o przywrócenie terminu złożonym w ZUS. Podniesiona natomiast we wniosku okoliczność pobytu w sanatorium w C. w ocenie Sądu nie była wystarczająca do przyjęcia, że do uchybienia terminu na złożenie skargi doszło z przyczyn obiektywnych. Podzielić należy stanowisko organu rentowego, zgodnie z którym z przedłożonej do wniosku (jak również do odwołania inicjującego niniejsze postępowanie) karty informacyjnej nie wynika, aby stan zdrowia odwołującej uniemożliwiał jej powzięcie informacji o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego zapadłym w sprawie P 20/16. Wymaga podkreślenia, że informacje o wydaniu powyższego wyroku nie tylko były publikowane w dzienniku urzędowym, lecz również rozpowszechniane za pomocą różnych środków medialnych, w tym w telewizji, w prasie oraz na portalach internetowych, a tym samym odwołująca odbywając leczenie o charakterze rehabilitacyjno-wypoczynkowym obiektywnie miała możliwość uzyskania stosownych informacji o wydaniu przedmiotowego orzeczenia. Sam pobyt w sanatorium w ocenie Sądu nie stanowił również przeszkody w terminowym wniesieniu skargi o wznowienie w sprawie przeliczenia przyznanej jej emerytury powszechnej, w szczególności, że odwołująca nie wykazała, aby w okresie pobytu jej stan zdrowia uniemożliwiał jej sporządzenie pisma w tym przedmiocie. Niezależnie od wspomnianych wyżej wątpliwości w zakresie wykazania przez odwołującą przyczyn uchybienia terminowi na złożenie skargi Sąd zważył, że odwołująca zakończyła pobyt w sanatorium z dniem 25 kwietnia 2019 r., tymczasem wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi został przez nią złożony dopiero w dniu 18 lipca 2019 r. Stąd też, nawet przyjąwszy najkorzystniejszy dla niej wariant, zgodnie z którym w okresie od 16 marca 2019 r. do 25 kwietnia 2019 r. istniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca wniesienie skargi o wznowienie postępowania, która ustała dopiero w ostatnim dniu pobytu odwołującej się w sanatorium, to bieg 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął się w dniu 26 kwietnia 2019 r. i zakończył z dniem 3 marca 2019 r. Powyższe oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez odwołującą z co najmniej dwumiesięcznym opóźnieniem. Tymczasem przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, a jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem tego wniosku (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 27 listopada 2019 r., (...) SA/Kr 951/19). W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał zatem, że zaskarżona decyzja organu rentowego odpowiada prawu, gdyż odwołująca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu, a ponadto nie spełniła pozostałych przesłanek pozwalających na przywrócenie terminu na złożenie skargi o wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać korzystnie rozpoznany przez organ rentowy z uwagi na jego w istocie szczątkową treść w zakresie przedstawienie okoliczności, które miały go uzasadniać, z kolei w toku postępowania odwołująca przedstawiła faktów mogących prowadzić do zmiany przyjętego w skarżonej decyzji stanowiska organu rentowego. W konsekwencji powyższego Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, że problematyka stanowiąca przedmiot rozstrzygania przez Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 6 marca 2019 r. skutkowała podjęciem przez ustawodawcę inicjatywy w zakresie uregulowania sposobu przeliczania emerytury z uwzględnieniem braku w aktualnym stanie prawnym art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 15 maja 2019 r. wniesiono senacki projekt ustawy mający na celu przywrócenie większej podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonym, którzy pobrali wcześniejszą emeryturę bez obiektywnej wiedzy, że kwoty wcześniej pobranej emerytury pomniejszą emeryturę powszechną. Projekt ten z dniem 15 lipca 2019 r. przekazano do Sejmu w celu kontynuowania prac legislacyjnych, które ostatecznie nie zostały zakończone przed końcem VIII kadencji Sejmu, co też, zgodnie z obowiązującą w Parlamencie Rzeczypospolitej Polskiej zasadą dyskontynuacji, skutkuje stwierdzeniem, że dalsze prace nad tym projektem nie będą kontynuowane. Sąd wskazuje przy tym, że na dzień 13 listopada 2019 r., Marszałkowi Senatu RP przedłożono tożsamy do wspomnianego powyżej senacki projekt o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( (...) nr 12), co pozwala zakładać, że kwestia ustalania emerytury powszechnych osób urodzonych w (...) roku poruszona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. będzie przedmiotem działań legislacyjnych ustawodawcy w ramach obecnej kadencji Parlamentu RP. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć (...) K.S.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.