Sygn. akt VII Ga 428/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 grudnia 2019 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Julita Uryga (spr.) Sędziowie: sędzia Leszek Ciulkin sędzia Maciej Głos Protokolant: Barbara Tomaszuk po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2019 roku, sygn. akt VIII GC 2194/18 1. Oddala apelację. 2. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. sędzia Leszek Ciulkin sędzia Julita Uryga sędzia Maciej Głos Sygn. akt VII Ga 428/19 UZASADNIENIE (...) sp. z o. o. w G. w pozwie skierowanym przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. wnosiła o zasądzenie tytułem dopłaty odszkodowania (obejmującego koszty najmu pojazdu zastępczego i parkowania wraku) kwoty 3 501,47 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 21 kwietnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, iż w wyniku kolizji drogowej z 1 lutego 2018 roku uszkodzeniu uległ samochód H. (...). Szkodę zgłoszono pozwanemu towarzystwu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia OC sprawcy kolizji. Na czas przestoju pojazdu, w związku z rozliczeniem szkody metodą szkody całkowitej, poszkodowany wynajął pojazd zastępczy w warsztacie naprawczym. Prawo do dochodzenia odszkodowania powód nabył na podstawie umowy o przelew wierzytelności zawartej z zakładem naprawczym, na którego uprzednio swoją wierzytelność scedował poszkodowany. Nakazem zapłaty z dnia 15 listopada 2018 r., wydanym w sprawie sygn. akt VIII GNc 4584/18 w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy w Białymstoku uwzględnił żądanie pozwu w całości. Pozwany w sprzeciwie wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. Zakwestionował stawkę za dobę najmu pojazdu zastępczego i czas korzystania z auta zastępczego. W jego ocenie wypłacona dotąd kwota odszkodowania w wysokości 1 649,83 zł w pełni rekompensuje poniesioną szkodę. Pozwany uznał za zasadny czas korzystania z auta zastępczego w wymiarze 28 dni i obniżył stawkę za dobę najmu auta zastępczego do 65 zł brutto, za którą był gotów zorganizować pojazd, o czym poinformował upoważnionego pracownika warsztatu. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku w sprawie o sygn. akt VIII GC 2194/19 zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 294,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21.04.2018 r. do dnia zapłaty (w pkt I); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (w pkt II) oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 756,20 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu (w pkt III). Jako bezsporne Sąd ustalił, że 1 lutego 2018 roku doszło do uszkodzenia samochodu H. (...) należącego do poszkodowanego T. M.. Sprawca kolizji posiadał umowę ubezpieczenia OC zawartą z pozwanym, który to przyznał fakt ponoszenia odpowiedzialności za skutki przedmiotowego zdarzenia. Powód na podstawie umowy cesji nabył od (...) sp. z o. o. wierzytelność z tytułu szkody komunikacyjnej z 1 lutego 2018 roku, która to spółka nabyła ją wcześniej od poszkodowanego. Poza sporem pozostawał również fakt zaistnienia szkody całkowitej. Jak ustalił Sąd dalej, pracownik pozwanego w czasie telefonicznego zgłoszenia szkody poinformował D. B., pracownika (...) sp. z o. o., o możliwości zorganizowania poszkodowanemu pojazdu zastępczego według wskazanych cen, w tym auta klasy analogicznej do zniszczonego oraz o prawie weryfikacji stawki w razie skorzystania z usług innego podmiotu w cenie 65 zł brutto za dobę. Pracownik ww. warsztatu, tego samego dnia zwrócił się do pozwanego z szeregiem pytań dotyczących warunków najmu. Ubezpieczyciel udzielił odpowiedzi 8 lutego 2018 r., informując o zasadach organizacji najmu, zaś D. B. nie przekazał propozycji ubezpieczyciela poszkodowanemu. Dalsze ustalenia sądu były następujące: na czas rozliczenia szkody poszkodowany wynajął od zakładu (...) sp. z o. o. pojazd zastępczy klasy B w cenie 140 zł netto za dobę i korzystał z niego przez 33 dni. Za ww okres wystawiono fakturę VAT na kwotę 4 620 zł netto. W decyzji z 28 lutego 2018 r. pozwany ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie za szkodę całkowitą powstałą 1 lutego 2018 r. Decyzją z 12 kwietnia 2018 roku ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie w wysokości 1 649,83 zł (netto + 50 % VAT) za korzystanie z auta zastępczego przez 28 dni w stawce 65 zł brutto (decyzja k. 77-78). Sąd ustalił bezspornie, że szkoda podlegała rozliczeniu według wartości netto powiększonej o 50 % podatku VAT. Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uznał roszczenie powoda za zasadne jedynie w części. Przywołał przepisy art.822 k.c., art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 392), odniósł się również do art. . 361 § 2 k.c. art. 361 § 1 k.c. Sąd uznał za sporne następujące okoliczności: wysokość przyjętej stawki za dobę najmu pojazdu zastępczego wynoszącej 172,20 zł brutto i 33-dniowy okres najmu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do drugiej z nich zauważył, że różnorodność okoliczności związanych z następstwami wypadku komunikacyjnego oraz sytuacją życiową poszkodowanego nie pozwala na formułowanie kazuistycznych wskazań, kiedy zasadne jest korzystanie z pojazdu zastępczego i że podlega to indywidualnej ocenie. W razie tzw. szkody całkowitej, o liczbie dni niezbędnego najmu decyduje data, w której poszkodowany obiektywnie mógł nabyć nowy pojazd. Ponieważ trudne jest wskazanie, że dysponował on stosownymi środkami i mógł je przeznaczyć na ten cel, w doktrynie i orzecznictwie przyjęto, iż jako miarodajne należy uznać datę wypłaty odszkodowania plus okres niezbędny na zakup nowego auta i zagospodarowanie wraku, który zazwyczaj określa się na ok. 7 dni. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał za uzasadniony okolicznościami niniejszej sprawy czas najmu auta zastępczego wynoszący 33 dni tj. od dnia wynajęcia pojazdu dzień po powstaniu szkody do dnia wydania decyzji w przedmiocie szkody całkowitej (28 lutego 2018 r.) plus 5 dni. Ponadto Sąd uznał, że poszkodowany w żadnym wypadku nie przedłużył niezasadnie czasu korzystania z auta zastępczego i stwierdził, że 33-dniowy okres wynikał z procesu likwidacji szkody i jego przyczyna leżała po stronie pozwanego. Odnotował, że ubezpieczyciel potrzebował aż 28 dni na wydanie decyzji w przedmiocie szkody całkowitej. Kolejne 5 dni miało charakter organizacyjny. Okres kilkudniowy od daty wypłaty odszkodowania (lub wydania decyzji, jak wnosił powód w przedmiotowej sprawie) jest zwyczajowo przyjmowanym okresem na zagospodarowanie wraku. W ocenie Sądu ubezpieczyciel błędnie nie przyznał poszkodowanemu żadnego czasu na tę czynność, do której poszkodowany ma prawo w przypadku zaistnienia szkody całkowitej. Sąd podkreślił, że dopiero rzeczywiste i oficjalne przyznanie odszkodowania na podstawie decyzji wydanej zgodnie z przepisami ustawy ubezpieczeniowej jest datą, od której poszkodowany ma czas na zagospodarowanie wraku, ponieważ dopiero od tej daty ma pewność co do rozstrzygnięcia ubezpieczyciela. W dalszej kolejności Sąd odniósł się do stawki najmu kwestionowanej przez pozwanego i ustalił, że zgłoszenia szkody na infolinii ubezpieczyciela dokonał pracownik (...). Opierając się na nagraniu zgłoszenia szkody utrwalonym na płycie CD Sąd stwierdził, że pracownica infolinii poinformowała o możliwości zorganizowania najmu za pośrednictwem ubezpieczyciela oraz akceptowanej stawce, w przedmiotowym przypadku wynoszącej 65 zł brutto i pouczyła o prawie ubezpieczyciela do weryfikacji kosztów najmu do podanej ceny w razie skorzystania z usług podmiotu trzeciego. Wskazał tryb postępowania właściwy do organizacji najmu i poprosiła o podanie numeru telefonu poszkodowanego. Oceniając zachowanie zgłaszającego szkodę Sąd uznał, że wysokość szkody powinna być rozliczona z użyciem stawki zaproponowanej przez ubezpieczyciela, tj. 65 zł brutto (58,92 zł netto + 50% VAT). Sąd pomimo faktu, że stawka warsztatu mieściła się w realiach rynkowych uznał, że nie ma to znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż pozwany wykazał, że poinformował o możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem w cenie 65 zł brutto za dobę. Ponadto Sąd uznał, że zignorowano propozycję ubezpieczyciela, co wiąże się z konsekwencjami. Cesjonariusz (warsztat naprawczy) działał na własne ryzyko, niezgodnie z zasadą wyrażoną w art. 354 § 2 k.c. i art. 826 k.c., w myśl którego wierzyciel powinien współdziałać z dłużnikiem w wykonywaniu zobowiązania. Jeżeli poszkodowany lub jego następca prawny takiego współdziałania odmówił, jego zachowanie należy ocenić w kategoriach przyczynienia do zwiększenia szkody (art. 362 k.c.). Argumenty powoda dotyczące warunków umowy najmu i ewentualnych dodatkowych kosztów Sąd uznał za nie mające znaczenia sprawie, ponieważ nie wykazał on żadnego zainteresowania ofertą ubezpieczyciela - bezzasadnie zakładając z góry, że jest ona mniej korzystna. Jak Sąd stwierdził dalej, nie uczyniono żadnego kroku w kierunku sprawdzenia propozycji pozwanego. Stąd Sąd uznał, że do rozliczenia szkody na gruncie przedmiotowej sprawy miarodajna jest stawka akceptowana przez pozwanego – 58,92 zł za dobę przy uznaniu za uzasadnione 33 dni najmu pojazdu zastępczego. Wobec tego Sąd określił wysokość szkody z tego tytułu na 1 944,36 zł. Sąd na podstawie art. 436 § 2 k.c., art. 822 k.c., art. 826 k.c., art. 361 k.c. i art. 363 k.c. zasądził dopłatę do odszkodowania w kwocie 294,60 zł uwzględniając wypłacone dotychczas przez pozwanego odszkodowanie. W pozostałej części Sąd oddalił roszczenie jako bezzasadne, przewyższające wartość szkody. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zasądzając je od 21 kwietnia 2018 r. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia przyjmując, że powód przegrał sprawę w 92%, zaś pozwany w 8%. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona powodowa zaskarżając je w części, tj. co do punktu I oraz co do punktu II. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.