IV P 8/19

Sygn. akt IV P 8/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2020 roku Sąd Rejonowy w Człuchowie IV Wydział Pracy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Marek Osowicki Protokolant: kierownik sekretariatu Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2020 roku w Człuchowie sprawy z powództwa W. B. przeciwko Stoczni (...) S.A. w G. (...) S.A. w P. o zadośćuczynienie I. Zasądza od pozwanej Stoczni (...) S. A w G. na rzecz powoda W. B. kwotę 40.000,00 zł (czterdzieści tysięcy złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 kwietnia 2019 roku do dnia zapłaty. II. W pozostałym zakresie powództwo oddala. III. Oddala powództwo wobec (...) S.A. w P.. IV. Zasądza od pozwanej Stoczni (...) S. A w G. na rzecz powoda W. B. kwotę 2.700 zł tytułem kosztów procesu. V. Zasądza od pozwanej Stoczni (...) S. A w G. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Człuchowie kwotę 2.868,98 zł (dwa tysiące osiemset sześćdziesiąt osiem złotych 98/100) tytułem kosztów sądowych. Sygn. akt IV P 8/19 UZASADNIENIE Pełnomocnik powoda W. B. wniósł przeciwko (...) S.A. w P. o zapłatę kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu w związku z wypadkiem przy pracy z 7.11.2012 r. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powoda wskazał, że w dniu 7.11.2012 r. podczas wykonywania pracy doszło do zsunięcia się z wózka jezdnego pasa blachy o ciężarze około 1600 kg, w wyniku którego powód został przetransportowany do szpitala, gdzie rozpoznano złamanie trzonu piszczeli i strzałki lewej oraz złamanie kłykcia przyśrodkowego piszczeli prawej. Koniecznym stała się amputacja stopy lewej na poziomie kości śródstopia z uszkodzeniem skóry do poziomu stawu skokowego. W związku z doznanym urazem powód czterokrotnie przebywał w szpitalu na leczeniu. Powód posiada protezę stopy i pomimo zakończenia leczenia odczuwa ból podczas poruszania się jak i bez wykonywania jakichkolwiek ruchów. Powód doznał nie tylko cierpień fizycznych ale też psychicznych związanych z kalectwem. Bezpośrednią przyczyną wypadku było nieprawidłowe składowanie blachy, odbezpieczenie zabezpieczeń przed podhaczeniem pasa blachy, brak nadzoru nad wykonywaniem pracy przez pracownika, brak brygadzisty na I zmianie, wykonywanie pracy w zbyt małej obsadzie osobowej. Składowanie materiałów na stanowisku pracy było nieprawidłowe z uwagi na jego niestabilne usytuowanie na wózku jezdnym, dodatkowo zlicowana trawersa z pasem blachy wypychała go z wózka. Zastosowano dodatkowe wyjmowane dostawki do stołu podawczego nie wchodzące w skład oprzyrządowania automatu spawalniczego i zwężeniu szerokości przejścia między maszyną a wózkiem jezdnym z 1 m do 0,5 m co naruszało § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. t.j. Dz.U. z 2003 r. poz. 169 i kwalifikuje się jako występek z art. 220 § 1 k.k. Pozwana spółka (...) jest następcą prawnym Stoczni (...) S.A. jako nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jaką stanowi (...) w C.. Pełnomocnik pozwanej spółki (...) S.A. w P. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, iż bezspornym jest iż 7.11.2012 r. doszło do wypadku przy pracy, w którym powód został poszkodowany. Wówczas był on pracownikiem Stoczni (...) S.A. Oddział (...). Po stronie pozwanej spółki jest brak legitymacji procesowej biernej, bowiem nie jest następcą prawnym Stoczni (...) S.A., która nadal istnieje i jest odrębnym podmiotem od pozwanego. Doszło do przejęcia części zakładu pracy w trybie art. 23 1 k.p. z dniem 19.12.2013 r. na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Syndykiem Masy Upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej oraz (...) S.A aktualnie (...) S.A. Następnie 5.02.2014 r. doszło do zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez (...) S.A. w postępowaniu upadłościowym mającego skutki sprzedaży egzekucyjnej. Zastosowanie ma zatem przepis art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego stosownie do którego nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym, od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego z wyjątkiem obciążeń wymienionych w art. 313 ust. 3 i 4. Zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55 1 k.c. nie wywołuje skutku następstwa prawnego o charakterze ogólnym po stronie nabywcy. Przepis art. 317 ust. 2 zd. 2 Prawa upadłościowego stanowi przepis o charakterze szczególnym wobec art. 23 1 k.p. Pełnomocnik pozwanej spółki (...) podniosła też zarzut przedawnienia roszczenia oraz wskazała, że powód nie wykazał swojego roszczenia co do wysokości a żądana kwota jest kwotą nadmierną. Sąd na rozprawie 12.04.2019 r. na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. w zw. z art. 477 k.p.c. wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Stocznię (...) S.A. z siedzibą w G.. Pozwana Stocznia (...) S.A. w G. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Pozwana wniosła o wezwanie do udziału ubezpieczyciela poznanej spółki. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazała, że kwestionuje swoją legitymację bierną. Samo roszczenie jest wygórowane. Pozwana stocznia podniosła też zarzut przedawnienia wskazując, że dwudziestoletni termin przedawnienia roszczenia z czynu niedozwolonego dotyczy jedynie osoby skazanej, nie zaś współodpowiedzialnych na innej podstawie. Trzyletni termin przedawnienia upłynął 8.11.2015 r. , w przypadku uznania, że zawezwanie do próby ugodowej z 31.10.2015 r. skutecznie przerywa bieg przedawnienia, to upływ terminu przedawnienia nastąpił 31.10.2018 r. a wniesienie powództwa względem Stoczni (...) S.A. nastąpiło dopiero 12.03.2019 r. Sąd ustalił co następuje: Powód W. B. został zatrudniony w (...) w budowie w C. od 1.11.1972 r. w celu nauki zawodu ślusarz-spawacz. Następnie powód został zatrudniony na podstawie umowy o pracę od 1.08.1975 r. i pracował do 24.03.2014 r. (dowód: umowa k.258, umowa o pracę k. 260, świadectwo pracy k. 302). (...) S.A. w (...) S.A. Oddział (...) pismem z 7.12.2011 r. zawiadomiły powoda, iż od 1.12.2011 r. na podstawie 23 1 k.p. Stocznia (...) S.A. przejęła pracowników i część zakładu pracy (...) S.A. w związku z zawarciem umowy dzierżawy. (dowód: informacja o przejęciu części zakładu pracy na nowego pracodawcę k.336-337). W dniu 7.11.2012 r. podczas wykonywania pracy doszło do zsunięcia się z wózka jezdnego pasa blachy o ciężarze około 1600 kg, w wyniku którego powód został przetransportowany do szpitala, gdzie rozpoznano złamania trzonu piszczeli i strzałki lewej oraz złamania kłykcia przyśrodkowego piszczeli prawej. Koniecznym stała się amputacja stopy lewej na poziomie kości śródstopia z uszkodzeniem skóry do poziomu stawu skokowego. Zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy, nie sierdzono by wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów bhp umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa, nie stwierdzono też stanu nietrzeźwości albo użycia przez poszkodowanego pracownika środków odurzających lub substancji psychotropowych. (dowód: dokumentacja powypadkowa k.16-18). Na skutek wypadku przy pracy u powoda stwierdzono subtotalną zmiażdżeniową amputację stopy lewej na poziomie śródstopia z uszkodzeniem skóry do poziomu stawu skokowego, złamanie trzonu piszczeli i strzałki lewej oraz złamanie kłykcia przyśrodkowego piszczeli prawej, niestabilność przyśrodkową kolana prawego. Koniecznym stała się amputacja stopy lewej na poziomie kości śródstopia i plastyka kikuta, otwarta repozycja i zespolenie płytą (...) piszczeli lewej, otwarta repozycja i zespolenie 2 śrubami gąbczastymi z podkładkami kłykcia przyśrodkowego piszczeli prawej i tutor gipsowy. W zawiązku ze skutkami wypadku przy pracy powód przebywał w szpitalu Specjalistycznym im. J.K. Ł. w C. na Oddziale (...) Urazowo-Ortopedycznej od 7.11.2012 r. do 21.11.2012 r., od 6.12.2012 r. do 17.12.2012 r., od 11.10.2013 r. do 15.10.2013 r. oraz leczył się w przychodni (...). (dowód: dokumentacja medyczna k. 22- 25). Państwowa Inspekcja Pracy Oddział w S. w protokole kontroli z 4.12.2012 r. ustaliła, że bezpośrednia przyczyną wypadku było zsunięcie się pasa blachy z wózka transportowanego na poszkodowanego, zaś pośrednimi przyczynami było nieprawidłowe składowanie pasa blachy, brak zabezpieczeń (metalowych klinów) przed niekontrolowanym upadkiem blachy, składowanie blachy przy samym skraju wózka, odbezpieczenie zabezpieczeń (podniesienie łap) łączących stół odkładczy z wózkiem transportowym przed przesunięciem pasa blachy na stół zakładczy grangesa, podniesienie łap gdy blacha leżała jeszcze na wózku transportowym, brak nadzoru nad wykonywaniem pracy przez pracownika, wykonywanie pracy jednoosobowo i brak szczegółowej instrukcji wykonywania prac transportowych wyrobów nietypowych, w tym bardzo długich pasów blachy (np. o długości 17 m). (dowód: dokumentacja PIP k.421-480). Sąd Rejonowy w Chojnicach wyrokiem z 9 maja 2013 r. sygn. akt II K 113/13 warunkowo umorzył postępowanie karne wobec kierownika Wydziału W-1 Stoczni (...) S.A. Oddziału (...) w C. o czyn z art. 220 § 1 k.k. i art. 156 § 2 i § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 k.k. i 11§ 2 k.k. związany z wypadkiem przy pracy powoda w dniu 7.11.2012 r. , na okres roku próby i orzekł od niego 1500 zł świadczenia pieniężnego i zasądził od oskarżonego koszty sądowe w kocie 250 zł . (dowód: kserokopia wyroku k.368). 23 grudnia 2013 r. Stocznia (...) S.A. Oddział (...) S.A. i (...) S.A. w P. zawiadomiły powoda, iż od 1.01.2014 r. na podstawie 23 1 k.p. spółka (...) przejęła pracowników i część zakładu pracy (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej, w związku z zawarciem umowy dzierżawy. (dowód: informacja o przejęciu zakładu pracy k.343). (...) S.A. w P. 5.02.2014 r. nabyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym od syndyka masy upadłości spółki pod firmą (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w R.. (dowód: umowa sprzedaży w postępowaniu upadłościowym k.168-248). Lekarz orzecznik ZUS w orzeczeniu z 27.05.2015 r. stwierdził 58 % uszczerbek na zdrowiu powoda. (dowód: orzeczenie k.21). Z tytułu wypadku przy pracy powód otrzymał decyzją ZUS z 16.06.2015 r. odszkodowanie w wysokości 43.906 zł . (dowód: decyzja ZUS k.365). Przed Sądem Rejonowym w Chojnicach 4.11.2015 r. zawisła sprawa z wniosku wzywającego W. B. przeciwko Stoczni (...) S.A. w G. o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie zapłaty kwoty 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za ból, cierpienie, znaczne ograniczenie perspektyw życiowych i zawodowych na przyszłość oraz trudów życia codziennego, będącego następstwem wypadku przy pracy z 7.11.2012 r. (dowód: akta Sądu Rejonowego w Chojnicach sygn. akt I Co 1009/15). Biegły sądowy specjalista chirurgii urazowej i ortopedii dr n. med. S. F. w opinii sądowej z 25.08.2019 r. stwierdził, że obrażenia powoda wiązały się z dolegliwościami takimi jak ból i cierpienie. W dokumentacji medycznej nie znaleziono adnotacji o monitorowaniu u powoda dolegliwości, jak również czasu ich trwania, stąd nie można określić czasu ich trwania. Największe dolegliwości bólowe występowały bezpośrednio po urazie stopniowo zmniejszające się ze zrostem kości i gojeniem ran oraz postępem rehabilitacji. Długotrwałe okresowe dolegliwości bólowe mogą wystąpić w obrębie amputowanej stopy w stawie L. stopy lewej, wynikającej z przeciążenia lub adaptacji w nowej protezie stopy lewej. Powód wymagał opieki osób trzecich od dnia wypadku do uzyskania zrostu złamanych kości, do około grudnia 2013 r. w wymiarze 3 godzin dziennie. (dowód: opinia biegłego k. 496-499). Biegły sądowy z zakresu psychologii w opinii z 21.01.2020 r. stwierdził, iż występuje związek przyczynowy pomiędzy patogennym urazem i objawami psychologicznymi powoda. Powód miał poważne problemy emocjonalne bezpośrednio po wypadku. Wypadek pokrzyżował jego plany życiowe. Złe samopoczucie psychiczne powoda utrzymuje się nadal a rokowania co do jego poprawy są złe. Irytuje go własna nieporadność i konieczność korzystania z pomocy żony. Powód przeżył wysoce traumatyczną sytuację a wspomnienia o wydarzeniu wywołują silne reakcje emocjonalne i fizjologiczne. Powód ma poczucie braku perspektyw na przyszłość, ma problemy ze snem, jest drażliwy, ma problemy z koncentracją, przesadnie reaguje na bodźce. Aktywność zawodowa powoda skończyła się przedwcześnie i stracił większość więzi koleżeńskich, ograniczeniu uległy jego kontakty z rodziną. Wszystkie opisane objawy składają się na pełno objawowy zespół stresu pourazowego ( (...)), stan ten się utrzymuje i nie widać perspektyw na jego poprawę. (dowód: opinia biegłego psychologa W. H. k. 571-573). Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko, iż dopuszczalne jest dochodzenie przez pracownika od pracodawcy roszczeń uzupełniających z tytułu wypadków przy pracy, opartych na przepisach prawa cywilnego (art. 415, art. 444 i art. 445 KC). Pracownik występując z takim powództwem, nie może się w postępowaniu sądowym powołać jedynie na fakt wypadku przy pracy, który stwierdzony został protokołem powypadkowym, lecz obowiązany jest wykazać przesłanki prawne odpowiedzialności odszkodowawczej: ciążącą na pracodawcy odpowiedzialność z tytułu czynu niedozwolonego, poniesioną szkodę (uszczerbek na zdrowiu), związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem będącym wypadkiem przy pracy a powstaniem szkody(tak : wyrok SN z 2005-07-05 I PK 293/04 Wokanda 2005/11/35). W rozpoznawanej sprawie nie były sporne okoliczności, przyczyny i skutki wypadku przy pracy powoda. Przez pozwaną spółkę (...) S.A. w P. jak i przez przypozwaną spółkę Stocznia (...) S.A. w G. był podnoszony zarzut braku legitymacji biernej procesowej oraz zarzut przedawnienia roszczenia. W przedmiotowej sprawie bezsporne było, iż pracodawca powoda (...) S.A. znalazł się w upadłości likwidacyjnej i w jej toku na skutek umowy dzierżawy zorganizowanej części przedsiębiorstwa od syndyka masy upadłości, powód w trybie art. 23 1 k.p. stał się od 1.12.2011 r. pracownikiem Stocznia (...) S.A. w G. a następnie od 1.01.2014 r. do 24.03.2014 r. (...) S.A. w P.. (...) S.A. w P. 5.02.2014 r. nabyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym od syndyka masy upadłości spółki pod firmą (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w R.. Bezsporne jest również, iż następcą prawnym (...) S.A. w P. jest (...) S.A. w P.. Wypadek przy pracy jakiemu uległ powód miał miejsce 7.11.2012 r., gdy pracodawcą powoda była Stocznia (...) S.A. w G.. Źródłem wątpliwości był stosunek między artykułem 23 1 k.p. a przepisem art. 317 ust. 2 zdanie drugie prawa upadłościowego. Przepis art. 317 ust. 2 prawa upadłościowego stanowi, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nabywa je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Traktując ten przepis jako szczególny wobec art. 23 1 k.p., należy przyjąć, że nabywca przedsiębiorstwa w upadłości nie ponosi odpowiedzialności za pracownicze zobowiązania upadłego. Podstawowy argument wynika z art. 5 ust. 1 dyrektywy (...) (zob. załącznik do Komentarza). Z tego przepisu wynika, że przejmujący przedsiębiorstwo, zakład lub ich części nie ponosi odpowiedzialności wobec przejętych pracowników, jeżeli wobec przekazującego jest prowadzone postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne, chyba że państwa członkowskie ustalą inaczej. Należy przyjąć, że to ustalenie powinno być wyraźnie stwierdzone w przepisach, a takiej regulacji nie ma ani w polskim prawie pracy, ani w Prawie upadłościowym. Odnosząc się do tej kwestii, SN stwierdził w wyroku z 22.04.2015 r., II PK 160/14, OSNP 2017/3, poz. 29, że przejęcie przez syndyka spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej od podmiotu dzierżawiącego linii produkcyjnej wraz z obsługującymi ją pracownikami można kwalifikować jako przejście zakładu pracy na innego pracodawcę (art. 23 1 § 1 k.p.), jeżeli nie było przeszkód, aby kontynuować dotychczasową produkcję. Wierzytelności pracowników mogą być – przynajmniej częściowo – zaspokojone na podstawie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych (zob. druga część Komentarza). Są one także zaspokajane w pierwszej kolejności z masy upadłości (art. 342 ust. 1 pkt 1 pr. up.). (tak: J. K., M. E., Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy Opublikowano: LEX/el. 2020). Dodanie w art. 317 prawa upadłościowego ust. 2a ustawą z dnia 30 sierpnia 2019 r. (Dz.U.2019.1802) ma na celu usunięcie wątpliwości co do stosowania w postępowaniu upadłościowym art. 23 1 KP. Obecnie nie będzie już wątpliwości, że wskutek sprzedaży przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym następują skutki przejścia zakładu pracy. Należy odnotować, że wprowadzona zmiana spotkała się z krytyką doktryny. Wskazano, że dotychczas nie było wątpliwości, iż nabywca przedsiębiorstwa nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania względem pracowników sprzed ogłoszenia upadłości. Zaspokajanie zaległych zobowiązań pracowniczych następowało natomiast jedynie z funduszy masy upadłości. Nowe brzmienie przepisu może prowadzić do błędnej konkluzji, że nabywca przedsiębiorstwa upadłego nie tylko przejmuje umowy o pracę, ale także bierze na siebie odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, w tym zaległe pensje czy odprawy. Znowelizowany przepis powinien być natomiast rozumiany w ten sposób, że mimo przejścia zakładu pracy nabywca nie będzie ponosił odpowiedzialności względem pracowników za wypłatę zaległych wynagrodzeń i innych świadczeń powstałych przed ogłoszeniem upadłości. Te roszczenia powinny obciążać masę upadłości, zaś nabywca partycypuje w ich regulowaniu w taki sposób, że uiszcza cenę nabycia za przedsiębiorstwo, które to środki przekazuje wierzycielom, w tym pracownikom, w ramach planów podziału [tak B. S. , Przygotowana likwidacja w cieniu wątpliwości, Dziennik Gazeta Prawna Nr 165 ( (...)) (27 sierpnia 2019 r.), s. C2]. K. T. wskazuje z kolei, za najbardziej racjonalną wykładnię znowelizowanej treści przepisu należy uznać tę, zgodnie z którą nabywca może co najwyżej odpowiadać za zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości, związane wyłącznie z tymi pracownikami, którzy przechodzą do nabywcy wraz z transakcją. I to tylko wtedy, jeśli syndyk z jakichś powodów nie zaspokoi tych zobowiązań [ K. T. , Przygotowana likwidacja w cieniu wątpliwości, Dziennik Gazeta Prawna Nr 165 ( (...)) [27 sierpnia 2019 r.], s. C2], (zobacz: Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz P. Z. 2020 r. wyd. 6). Do oceny zobowiązań powstałych z czynów niedozwolonych właściwe są przepisy obowiązujące w chwili zdarzenia, z którym ustawa łączy odpowiedzialność odszkodowawczą (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00, OTK 2001, nr 8, poz. 256, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2000 r., II CK 293/00, OSP 2000, nr 12, poz. 188, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 września 2008 r. II CSK 172/08 - LEX nr 512036 ). W umowie sprzedaży w postępowaniu upadłościowym z 5.02.2014 r. (...) S.A. w P. nabyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym od syndyka masy upadłości spółki pod firmą (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w R.. Zdaniem Sądu to pozwana Stocznia (...) S.A. w G. jako pracodawca powoda w dniu wypadku, będącego skutkiem czynu niedozwolonego a z art. 220 § 1 k.k. i art. 156 § 2 i 1 k.k. , co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w Chojnicach II Wydziału Karnego z 9 maja 2013 r. sygn. akt II K 113/13, odpowiada za skutki wypadku przy pracy z dnia 7.11.2012 r. Czyn z art. 220 § 1 k.k. ma charakter występku umyślnego a przestępstwo spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu spenalizowane w art. 156 § 1 k.k. było występkiem umyślnym, zagrożonym karą pozbawienia wolności od roku do lat 10, do chwili wejścia w życie nowelizacji kodeksu karnego z 23.03.2017 r. (Dz.U. poz. 773). Potwierdzają to też ustalenia zawarte w protokole kontroli Państwowej Inspekcji Pracy Oddziału w S. z 4.12.2012 r. Niewątpliwy jest też związek wypadku pracy powoda z działalnością spółki Stocznia (...) S.A., jej zaniedbaniami i odpowiedzialnością karną jej pracownika. Jeśli chodzi o roszczenia uzupełniające z tytułu wypadków przy pracy (chorób zawodowych), przedawnienie roszczeń w tym przypadku następować będzie na zasadach określonych w kodeksie cywilnym (vide: Baran Krzysztof W. (red.), Kodeks pracy. Komentarz. Tom II. Art. 114-304