Sygn. akt VIII U 1299/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 marca 2019 roku, odmówił G. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego, podnosząc w uzasadnieniu, że zgodnie z podstawą prawną zawartą w dokumentach dołączonych do wniosku, umowa została rozwiązana po oświadczeniu o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy i płacy. Organ rentowy uznał zatem, że rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło wyłącznie z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Jednocześnie ZUS wskazał, że ubezpieczona spełniła warunki dotyczące stażu pracy jak i pozostałe warunki dotyczące świadczenia przedemerytalnego. /decyzja - k. 110 akt ZUS/ W dniu 15 kwietnia 2019 roku wnioskodawczyni G. P. wniosła odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej zmianę i przyznanie ubezpieczonej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wniosła o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów procesu oraz zobowiązanie (...) sp. z.o.o. do złożenia akt osobowych wnioskodawczyni. W uzasadnieniu podniosła, że nie przyjęła zaproponowanych warunków przez pracodawcę, gdyż proponowane jej nowe miejsce wykonywania pracy było oddalone od jej miejsca zamieszkania o 220 km. /odwołanie - k. 3-4/ W złożonej w dniu 30 kwietnia 2019 roku odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł przy tym, że zachowanie w postaci złożenia pracodawcy oświadczenia woli o odmowie przyjęcia nowych warunków pracy i płacy stanowi współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy. / odpowiedź na odwołanie - k. 5/ Na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. wnioskodawczyni poparła odwołanie. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania. /protokół z rozprawy z dn. 11 marca 2020 r. płyta CD k. 75/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni G. P. urodziła się w dniu (...) w K.. /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o świadczenie przedemerytalne – k. 1 akt ZUS/ W dniu 13 marca 2019 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o świadczenie przedemerytalne. /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o świadczenie przedemerytalne – k. 1 akt ZUS/ Wnioskodawczyni udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący 35 lat okresów składkowych oraz okresów nieskładkowych. /okoliczność bezsporna/ Wnioskodawczyni była zatrudniona w (...) sp. z.o.o. (dawniej (...) sp. z.o.o. spółka komandytowo- akcyjna), od 8.05.2012 r. do 31.12.2012 na stanowisku operator pakowacz, umowy zlecenie od 9.05.2013 r. do 31.05.2013 r. (pakowanie herbaty), umowy zlecenie od 1.06.2013 do 30.06.2013 r. (pakowanie herbaty), od 1.07.2013 do 31.07.2013 r. Została zatrudniona na umowę na czas próbny od 1.08.2013 do 31.10.2013 r. z miejscem wykonywania pracy w W. A, a potem umowy na czas określony od 1.11.2013 do 28.02.2014 r., od 1.03.2014 do 28.02.2015 r. na stanowisku operator pakowacz. Następnie została zatrudniona na czas nieokreślony od 1.03.2015 do 31.08.2018 r. / świadectwo pracy 23 akt ZUS, umowa zlecenie k.25,27,29 akt ZUS, świadectwo pracy k. 31, świadectwo pracy k.35 umowa o prace k.53/ W dniu 23.05.2018 r. pracodawca wypowiedział warunki umowy o pracę z zachowaniem trzy miesięcznego okresu wypowiedzenia. Powodem wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy była przyczyna niedotycząca pracownika w rozumieniu ustawy z dn. 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników tj. przeniesienie zakładu pracy do miejscowości M., ul. (...), (...)-(...) M. i tym samym zlikwidowanie zakładu pracy znajdującego się w miejscowości W. A 1, (...)-(...) K.. Po upływie okresu wypowiedzenia pracodawca zaproponował następujące warunki pracy: zmiana miejsca wykonywania pracy na zakład pracy położony na ul. (...) w M.. Pozostałe warunki umowy o pracę nie ulegają zmianie. Wypowiedzenie warunków pracy następuje w ramach procedury zwolnień grupowych, zgodnie z wydanym regulaminem zwolnień grupowych z dn. 15.05.2018 r. /okoliczność bezsporna, a nadto: wypowiedzenie zmieniające k.39-41 / Wnioskodawczyni pracowała w zakładzie pracy położonym w W. A. Wnioskodawczyni mieszka w N.. Odległość od jej miejsca zamieszkania do W. A wynosiła 2 km. Do pracy dojeżdżała rowerem albo szła na pieszo. Do zakładu pracy od jej miejsca zamieszkania nie dojeżdżał żaden autobus. Wnioskodawczyni zdecydowała, że nie przyjmie nowych warunków pracy, ponieważ zakład pracy został przeniesiony do M. pod C.. Odległość od jej miejsca zamieszkania do nowego zakładu pracy wynosi ok. 220 km. Stanowiłoby to dla niej niedogodność w dojazdach do pracy – zmiana miejsca zakładu pracy i dojazd do M. był dla wnioskodawczyni niemożliwy. Firma zatrudniała 50 pracowników. Większość pracowników odmówiła przeniesienia się nowej siedziby firmy. Tylko dwóch pracowników podpisało aneksy do umów, zmieniających miejsce pracy na zakład pracy w M.. W firmie pracownicy zajmowali się pakowaniem herbaty. Wnioskodawczyni otrzymała 3-miesięczną odprawę z tytułu rozwiązania umowy o pracę. / zeznania wnioskodawczyni rozprawa z dnia 22.01.2020 00:07:08 – 00:07:13 płyta CD k.20, pismo (...) sp. z.o.o. k. 24, oświadczenie wnioskodawczyni k.66 / Pismem z dnia 20 czerwca 2018 roku wnioskodawczyni poinformowała pracodawcę, że nie przyjmuje nowych warunków pracy. /okoliczność bezsporna, a nadto: oświadczenie wnioskodawczyni k.66/ Od dnia 10.09.2018 r. G. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K.. /okoliczność bezsporna, a nadto: zaświadczenie k.43/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach ZUS i na podstawie zeznań wnioskodawczyni. Zeznania te były spójne oraz korespondowały z dokumentacją osobową wnioskodawczyni, potwierdzając wskazaną przez pracodawcę przyczynę rozwiązania stosunku pracy podaną w wypowiedzeniu zmieniającym warunki umowy o pracę. Na podstawie tak ustalonego materiału dowodowego Sąd dał wiarę twierdzeniom wnioskodawczyni, potwierdzonych przez dokumenty złożone w sprawie, że stosunek pracy został z nią rozwiązany z powodów dotyczących zakładu pracy. Sąd dał wiarę wnioskodawczyni, że dojazdy do nowego miejsca pracy mogłyby ją narazić na poniesienie nie tylko znacznych kosztów pieniężnych ale także psychicznych i rodzinnych. Bowiem dotąd G. P. dzieliły tylko 2 km od zakładu pracy, należy więc przyjąć, że nowe miejsce pracy oddalone 220 km od jej miejsca zamieszkania, było bardzo niekorzystną zmianą w dotychczasowej sytuacji wnioskodawczyni. Dodatkowo należy wskazać, że zakład pracy nie zaoferował wnioskodawczyni w tym zakresie żadnych udogodnień w postaci np. rekompensaty za poniesione koszty dojazdu do pracy, inny sposób wykonywania pracy itp. W konsekwencji zgromadzony materiał dowodowy tworzy w niniejszej sprawie logiczną całość, uzupełniając się wzajemnie i pozwalając na dokonanie jednoznacznych i stanowczych ustaleń w zakresie przyczyny rozwiązania ostatniego stosunku pracy z ubezpieczonym i właściwie był niesporny między stronami. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne skutkując zmianą zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu było, czy G. P. spełniła przesłanki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych ( tekst jednolity Dz.U.2019.2173) Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która: 1. Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która: 1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1482, 1622 i 1818), zwanej dalej " ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.), zwanej dalej " ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 4) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 4a) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 5) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 6) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn. Natomiast art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych stanowi, że za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do treści art. 2 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180 - dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne musi spełniać łącznie przesłanki wymienione w art. 2 ust. 1 i ust. 3 powołanej ustawy. Z powyższych przepisów wynika zatem, że kobieta ubiegająca się o prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy - w sytuacji rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy musi spełniać łącznie wszystkie przesłanki wymienione w cytowanych przepisach. Po pierwsze, na dzień rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy kobieta, która była w nim zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, powinna posiadać okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. Po drugie, świadczenie przedemerytalne przysługuje dopiero po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Po trzecie, ustawodawca stwierdził, że po wskazanym okresie wyczekiwania, ubezpieczony powinien nadal być zarejestrowany jako bezrobotny i złożyć wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180 - dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Bezspornym jest, że wnioskodawczyni ma staż pracy wynoszący ponad 35 lat. Była zatrudniona przez okres ponad 6 miesięcy na dzień rozwiązania stosunku pracy. Jest zarejestrowana jako bezrobotna i przez okres 180 dni pobierała zasiłek dla bezrobotnych. W ustawowym terminie złożyła również wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ rentowy zakwestionował jednak, że do rozwiązania stosunku pracy doszło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", podnosząc, że zachowanie wnioskodawczyni w postaci nie przyjęcia proponowanych warunków zatrudnienia stanowi współprzyczynę rozwiązania umowy o pracę. Przedmiotem sporu była zatem ocena, czy do rozwiązania z ubezpieczoną stosunku pracy doszło z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 roku o świadczeniach przedemerytalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 645 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o przyczynach dotyczących zakładu pracy - oznacza to:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.