← Polska

II AKa 198/17

UZASADNIENIE Z uwagi na złożenie wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2018 r. w sprawie II AKa 198/17 przez obrońców oskarżonych P. W.

(1), K. G., R. K.
(1), M. Z.
(1)i M. M.
(1), którzy domagają się sporządzenia uzasadnienia w całości rozstrzygnięcia dotyczącego każdego z tych oskarżonych oraz złożenie takiego wniosku przez prokuratora w części dotyczącej wydania przez Sąd odwoławczy orzeczenia zmieniającego zaskarżony wyrok w części skazującej poprzez uniewinnienie oskarżonych P. W.
(1), M. M.
(1), M. Z.
(1), P. N.
(1), M. K.
(1), Ł. M.
(1), R. K.
(1)i J. F.
(1), uzasadnienie tego wyroku na podstawie art. 457§2 k.p.k. w zw. z art. 423§1a k.p.k. zostało ograniczone do części odnoszącej się w całości do tych oskarżonych. Poza tym, działając z urzędu, odniesiono się do rozstrzygnięcia dotyczącego oskarżonego M. Z.
(2). Powyższe zaś oznacza, iż niniejsze uzasadnienie nie odnosi się do zaskarżonego wyroku i wniesionych apelacji dotyczących oskarżonych M. W., K. K.
(1)i T. J.. Mając na uwadze obszerność czynów zawartych w treści zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy, by nie powielać tych obszernych opisów czynów, zwłaszcza dotyczących oskarżonego P. W.
(1), w części sprawozdawczej odniesienie się do nich skrótowo, wskazując jedynie punkty zaskarżonego wyroku, których te rozstrzygnięcia dotyczą. Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt III K 521/08 uniewinnił oskarżonych P. W.
(1), M. Z.
(2), M. M.
(1)od popełnienia zarzucanych im przestępstw, polegających na tym, że P. W.
(1)w okresie od 1 maja 2003 r. do 25 kwietnia 2005 r. w P., K., C. i innych miejscowościach założył i kierował zorganizowaną grupą przestępczą, w skład której wchodzili: M. W., Ł. C., M. Z.
(2), M. M.
(1), J. C., K. K.
(1)i ustalone oraz inne dotąd nieustalone osoby, mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu, w tym kradzieży samochodów, paserstwa, przerabianie numeracji identyfikacyjnej pojazdów, wyłudzeń odszkodowań z tytułu fikcyjnych kolizji drogowych, wyłudzeń poświadczeń nieprawdy podczas rejestracji samochodów, tj. przestępstwa z art. 258§3 k.k., zaś M. Z.
(2), M. M.
(1)brali udział w w/w zorganizowanej grupie przestępczej, odpowiednio w okresach od 7 listopada 2003 r. do 20 kwietnia 2005 r. oraz od 2 lipca 2004 r. do 19 marca 2005 r., tj. przestępstwa z art. 258§1 k.k. ( punkty 1, 25, 31 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym na podstawie art. 414§1 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego P. W.
(1)o zarzucane mu przestępstwa opisane w części wstępnej w punkcie II ppkt 1, 4, 6-8, 10, 12, 15, 16, 19, 28 i 30, eliminując z ich opisów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej”, przyjmując, iż oskarżony co do czynów opisanych w punkcie II podpunkty 1, 4, 6, 7, 8, 10, 12, 15, 16, 19, 30 nabył wyłącznie określone elementy (części) samochodowe i przyjmując, iż na podstawie towarzyszących okoliczności oskarżony powinien był i mógł przypuszczać, iż rzeczy te zostały uzyskane za pomocą czynu zabronionego oraz że czynów tych dopuścił się w zbiegu realnym, kwalifikując je z art. 292§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. i kosztami sądowymi w tym zakresie obciążył Skarb Państwa ( punkt 2 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał oskarżonego P. W.
(1)za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów a opisanych w punkcie II podpunkty 2, 3, 5, 9, 13, 17, 18, 22, 24 i 27 części wstępnej, eliminując z opisu tych wszystkich czynów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej i w porozumieniu z innymi osobami” oraz wskazując, iż „ ustaloną osobą”, o której mowa w podpunktach 5, 9, 11, 17-18 i 27 był P. L. i przyjmując odmienne, od zarzucanych w podpunktach 2, 3, 9, 17, 22, 24 i 27 wartości skradzionych pojazdów i kwalifikując te przestępstwa z art. 291§1 k.k. i art. 18§1 k.k. w zw. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., art. 12 k.k. i art. 65§1 k.k. oraz uznał go za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów a opisanych w punkcie II podpunkty 21, 23, 25, 26 i 29 części wstępnej, eliminując z opisów tych czynów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami” i modyfikując opis czynu z podpunktu 21 a także przyjmując odmienne wartości od zarzucanych w podpunktach 23 i 25 skradzionych pojazdów i kwalifikując te przestępstwa z art. 291§1 k.k. i przyjmując, że wszystkie te czyny stanowią ciąg przestępstw, za ciąg ten na podstawie art. 291§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 150 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 3 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym natomiast uniewinnił oskarżonego P. W.
(1)od popełnienia zarzucanych mu czynów z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 291§1 k.k. i z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. a opisanych w punkcie II podpunkty 31 i 32 części wstępnej i kosztami sądowymi w tym zakresie obciążył Skarb Państwa ( punkt 4 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym zaś uznał oskarżonego P. W.
(1)w zakresie czynu mu zarzucanego a opisanego w punkcie II podpunkt 20 części wstępnej za winnego tego, że w dniu 13 grudnia 2014 r. w P. pomógł oskarżonemu M. M.
(1)w dokonaniu kradzieży pojazdu w ten sposób, iż udzielił mu telefonicznie informacji, które umożliwiły następnie M. M.
(1)dokonanie zaboru w celu przywłaszczenia samochodu m-ki P. (...) o nr rej. (...) wartości 65.600 zł na szkodę J. Z. , tj. przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 19§1 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności ( punkt 5 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym również uznał oskarżonego P. W.
(1)za winnego popełnienia w ramach ciągu przestępstw szeregu przestępstw oszustwa, opisanych w punktach IV-XV i XVII części wstępnej, eliminując z opisów tych czynów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej” a nadto modyfikując opisy czynów z punktów IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVII i kwalifikując te czyny z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. bądź z art. 18§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k., bądź z art. 18§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 298§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i art. 65§1 k.k., przestępstwa – w zakresie zarzutu z punktu XVI – polegającego na tym, że w okresie od dnia 27 stycznia 2005 r. do dnia 4 lutego 2005 r. w P., pomógł M. K.
(1)i P. N.
(1)w osiągnięciu nienależnej korzyści majątkowej, poprzez nakłonienie J. F.
(1)– likwidatora szkód, będącego osobą uprawnioną do dokonania oględzin powypadkowych pojazdów i wystawienia związanych z tym dokumentów – do poświadczenia nieprawdy w dokumencie – ocena techniczna pojazdu marki M. o nr rej. (...), z dnia 28 stycznia 2005 r., co do okoliczności mającej znaczenie prawne, w ten sposób, że J. F. wymienił w tym dokumencie uszkodzenia tego samochodu, które nie powstały faktycznie w wyniku kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 24 stycznia 2005 r. na trasie Ś. – K., między samochodami marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność M. N.
(1)i kierowanym przez P. N.
(1)a samochodem marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. K.
(1)a nadto oskarżony P. W.
(1)przekazywał M. K.
(1)i P. N.
(1)– za pośrednictwem R. K.
(1)– informacje w zakresie tego, jak winni oni przedstawić okoliczności zdarzenia, w następstwie czego wyżej wymienione osoby wprowadziły w błąd pracowników Towarzystwa (...) S.A. w P. co do zasadności wypłaty odszkodowań z tytułu zgłoszonej przez M. K.
(1)i P. N.
(1)kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 24 stycznia 2005 r. na trasie Ś. – K., między samochodami marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność M. N.
(1)i kierowanym przez P. N.
(1)a samochodem marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. K.
(1), wiedząc, że wskazane szkody w pojazdach nie powstały w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego zgłaszający szkody doprowadzili pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela w dniu 28 lutego 2005 r. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 23.594,54 zł, poprzez wypłatę odszkodowań: w kwocie 16.817,00 zł – wypłaconego z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki M. o nr rej. (...) oraz w kwocie 6.777,54 zł – wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...), czym działali na szkodę (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. , przyjmując kwalifikację prawną tego przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 18§2 k.k. w zw. z art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., oraz przestępstw zarzuconych a opisanych w punktach XVIII – XXII części wstępnej, eliminując z ich opisów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej” i przyjmując odmienne, od zarzucanych, wartości skradzionych pojazdów w punktach XVIII, XIX, XX, XXI i XXII, eliminując także z tego ostatniego czynu zwrot „ wspólnie i w porozumieniu z K. K.
(1)”, kwalifikując te przestępstwa z art. 291§1 k.k. i art. 18§2 k.k. w zw. z art. 306 k.k. i art. 286§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., art. 12 k.k. i art. 65§1 k.k., oraz przestępstw zarzuconych a opisanych w punkcie II podpunkty 11 i 14 części wstępnej, eliminując z ich opisów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami” a nadto precyzując, iż wskazaną w opisach tych czynów „ ustaloną osobą” był P. L., zaś oskarżony P. W.
(1)nabył oba te pojazdy od ich posiadaczy na tzw. „ układ” i w ten sposób pomógł ustalonym osobom w uzyskaniu nienależnego odszkodowania z tytułu nie mających miejsca kradzieży tych pojazdów a następnie postępował z pojazdami zgodnie z opisem czynów, kwalifikując te przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 18§1 k.k. w zw. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i art. 65§1 k.k. i za ciąg tych przestępstw na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33§1-3 k.k. karę grzywny w liczbie 350 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 7 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał także oskarżonego P. W.
(1)za winnego popełnienia zarzuconych czynów a opisanych w punktach od XXIII ppkt 1 do XXIII ppkt 5, od XXIII ppkt 7 do XXIII ppkt 11 oraz od XXIII ppkt 13 do XXIII ppkt 17 czynów, eliminując z opisów tych czynów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej” a nadto uzupełniając bądź precyzując opisy czynów z punktów XXIII ppkt 3, XXIII ppkt 4, XXIII ppkt 8, XXIII ppkt 9, XXIII ppkt 10, XXIII ppkt 14 i XXIII ppkt 16 i przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 18§1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. i art. 270§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i art. 65§1 k.k. za ciąg ten na podstawie art. 270§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33§1-3 k.k. karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 8 wyroku). Sąd Okręgowy także wyrokiem tym uznał oskarżonego P. W.
(1)za winnego popełnienia czynu, polegającego na tym, że w dniu 10 lutego 2005 r. w K. i P. nakłonił K. K.
(1)do utrudniania prowadzonego przez Komisariat Policji w K. postępowania przygotowawczego o sygn. RSD 72/04, nadzorowanego przez Prokuraturę Rejonową w Ś.. o sygn. Ds. 274/05 w sprawie paserstwa samochodu marki F. (...) o nr rej. (...), poprzez złożenie przez niego, występującego w charakterze świadka w powyższym postępowaniu przygotowawczym fałszywych zeznań na okoliczność nabycia pojazdu i przerobienia w nim numerów identyfikacyjnych, tj. przestępstwa z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia tego czynu w zw. z art. 4§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 19§1 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. i art. 4§1 k.k. wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności ( punkt 10 wyroku). Sąd Okręgowy tym wyrokiem także na podstawie art. 414§1 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego P. W.
(1)o zarzucane mu przestępstwo, polegające na tym, że w dniu 8 lutego 2005 r. w K., w celu użycia za autentyczną sfałszował polisę (...) nr (...)- (...) wystawioną na samochód marki F. (...) o nr rej. (...) ( (...)) przez pośrednika ubezpieczeniowego R. R., reprezentującego Towarzystwo (...) w ten sposób, że podpisał się za K. K.
(1)podrabiając jego podpis, przyjmując, iż czyn ten stanowi przestępstwo z art. 270§2a k.k., obciążając w tym zakresie Skarb Państwa kosztami sądowymi ( punkt 11 wyroku). Sąd Okręgowy wreszcie wyrokiem tym połączył orzeczone wobec oskarżonego P. W.
(1)kary pozbawienia wolności i kary grzywny i na podstawie art. 91§2 k.k. wymierzył mu kary łączne 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywny w liczbie 450 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 12 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uniewinnił oskarżonego M. Z.
(2)od popełnienia zarzucanego mu a opisanego w punkcie XLVII części wstępnej przestępstwa z art. 286§1 k.k. i art. 298§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k., obciążając w tej części Skarb Państwa kosztami sądowymi ( punkt 26 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym natomiast uznał oskarżonego M. Z.
(2)za winnego popełnienia czynów mu zarzuconych a opisanych w punktach XLVIII i XLIX części wstępnej, eliminując z ich opisów zwrot „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej” oraz przyjmując za datę początkową czynu z punktu XLVIII dzień 12 listopada 2004 r. a za datę początkową czynu z punktu XLIX dzień 13 stycznia 2004 r. i przyjmując kwalifikację tych czynów z art. 286§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie ich popełnienia w zw. z art. 4§1 k.k., jak i to, że stanowią one ciąg przestępstw, za ciąg ten na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności a na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 50 stawek dziennych w wysokości po 15 zł każda ( punkt 27 wyroku), przy czym na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. i art. 70§1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby ( punkt 28 wyroku) a na poczet orzeczonej kary grzywny na podstawie art. 63§1 k.k. zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w dniu 13 grudnia 2006 r., uznając tym samym, iż wykonał grzywnę w liczbie 2 stawek dziennych ( pkt 30 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał oskarżonego M. M.
(1)za winnego tego, że: - w dniu 13/14 grudnia 2004 r. we W. w nieustalony dotychczas sposób włamał się a następnie zabrał w celu przywłaszczenia samochód marki P. (...) o nr rej. (...) wartości co najmniej 65.600 zł na szkodę J. Z. ; - w dniu 18/19 grudnia 2004 r. w G. w nieustalony dotychczas sposób włamał się a następnie zabrał w celu przywłaszczenia samochód marki V. (...) o nr rej. (...) wartości co najmniej 40.000 zł na szkodę M. G. ; - w okresie od dnia 31 stycznia 2005 r. do dnia 1 lutego 2005 r. w G., w nieustalony dotychczas sposób włamał się a następnie zabrał w celu przywłaszczenia samochód marki A. (...) o nr rej. (...) wartości co najmniej 31.100 zł na szkodę S. P. i przyjmując, iż każdy z tych czynów stanowi przestępstwo kwalifikowane z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie ich popełnienia w zw. z art. 4§1 k.k. oraz że stanowią one ciąg przestępstw, za ciąg ten na podstawie art. 279§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności i na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 150 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 32 wyroku), przy czym wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. i art. 70§1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. warunkowo zawiesił wobec oskarżonego na okres 5 lat próby ( punkt 33 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał także oskarżonych M. M.
(1)i Ł. M.
(1)za winnych tego, że w okresie od dnia 5 lipca 2004 r. do dnia 4 sierpnia 2004 r. w P., Ś., W. i na trasie Ś. Wlkp.-W., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadzili w błąd pracowników (...) S.A. w P. i w Ś. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez nich kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 2 lipca 2004 r. na trasie Ś. Wlkp.-W., między samochodem marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. M.
(1)a samochodem marki C. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność E. D.
(1)a kierowanym przez Ł. M.
(1), wiedząc, że szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego doprowadzili pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 15.694,80 zł przez wypłatę odszkodowania, i tak: - w dniu 27 lipca 2004 r. w kwocie 8.972,18 zł wypłacone przez (...) S.A. we W. z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki C. (...) o nr rej. (...), - w dniu 4 sierpnia 2004 r. w kwocie 6.722,62 zł wypłacone przez (...) S.A. w P. z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...) i przyjmując kwalifikację prawną tego przestępstwa z art. 286§1 k.k. na podstawie tego przepisu w zw. z art. 34§1 i §1a pkt 1 k.k. i art. 35§1 k.k. oraz przy zastosowaniu art. 37a k.k. wymierzył oskarżonemu M. M.
(1)karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze po 20 godzin miesięcznie ( punkt 35 wyroku) a oskarżonemu Ł. M.
(1)na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych w wysokości po 20 zł każda (punkt 44 wyroku), na poczet której zaliczył oskarżonemu M. okres zatrzymania w dniu 18 grudnia 2006 r., uznając tym samym za wykonaną grzywnę w liczbie 2 stawek dziennych ( punkt 45 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym natomiast uniewinnił oskarżonego M. M.
(1)od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 18/19 marca 2005 r. w G., działając w zorganizowanej grupie przestępczej wspólnie i w porozumieniu z ustaloną osobą oraz innymi nieustalonymi osobami w nieustalony dotychczas sposób włamał się a następnie zabrał w celu przywłaszczenia samochód marki P. (...) o nr rej. (...) wartości co najmniej 50.000 zł na szkodę A. C.
(1)( punkt 34 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał oskarżonego K. G. za winnego tego, że: a. w okresie od 13 stycznia 2004 r. do dnia 5 lutego 2004 r. w P. i K., działając wspólnie i w porozumieniu z M. Z.
(2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził w błąd pracowników (...) S.A. w P. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez niego kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 11 stycznia 2004 r. w K. na ul. (...) między samochodem marki R. (...) o nr rej. (...), stanowiącym jego własność i przez niego kierowanym a samochodem marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. Z.
(2), wiedząc, że szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego doprowadził pracowników wyżej wymienionego Towarzystwa (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 16.419,51 zł, poprzez wypłatę odszkodowania i tak: - w dniu 5 lutego 2004 r. w kwocie 7.171,00 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...), - w dniu 5 lutego 2004 r. w kwocie 9.248,51 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki R. (...) o nr rej. (...), czym działał na szkodę (...) S.A. w P. ; b. w okresie od 28 października 2004 r. do 20 grudnia 2004 r. w P. i K., działając wspólnie i w porozumieniu z P. W.
(1)i M. N.
(2), w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził w błąd pracowników (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez niego kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 27 października 2004 r. w K. na skrzyżowaniu ul. (...), między samochodem marki R. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez K. G. a samochodem marki A. R. o nr rej. (...), o nr nadwozia (...), kierowanym przez M. N.
(2), wiedząc, że szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego doprowadził pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 17.196,02 zł poprzez wypłatę odszkodowania, i tak: - w dniu 10 listopada 2004 r. w kwocie 6.396,00 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki A. R. o nr rej. (...), - w dniu 20 grudnia 2004 r. w kwocie 10.800,00 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki R. (...) o nr rej. (...), czym działał na szkodę (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. i przy przyjęciu, że oba czyny stanowią przestępstwa kwalifikowane z art. 286§1 k.k. i zostały popełnione w ramach ciągu przestępstw, za ciąg ten na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności a na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 180 stawek dziennych w wysokości po 15 zł każda ( punkt 36 wyroku). Sąd Okręgowy także wyrokiem tym uznał oskarżonego M. Z.
(1)za winnego tego, że w okresie od 6 lutego 2004 r. do 23 lutego 2004 r. w P., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadził w błąd pracowników (...) S.A. w P. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez niego kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 6 lutego 2004 r. w P. na skrzyżowaniu ul. (...) z ul. (...), między samochodem marki O. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. Z.
(1)a samochodem marki J. (...) o nr rej. (...), stanowiącym faktycznie własność P. W.
(1)a zarejestrowanym na M. Z.
(2)i kierowanym przez M. W., wiedząc, że zgłoszona szkoda w jego pojeździe nie powstała w podanych przez niego okolicznościach, w wyniku czego doprowadził on pracowników wyżej wymienionego Towarzystwa (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wypłatę w dniu 23 lutego 2004 r. odszkodowania w kwocie 10.700 zł z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki O. (...) o nr rej. (...) przez (...) S.A. w P. , tj. popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie tego przepisu w zw. z art. 37a k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 75 stawek dziennych w wysokości po 20 zł każda ( punkt 37 wyroku), zaliczając na jej poczet okres zatrzymania w dniu 13.12.2006 r., uznając, iż wykonał on karę grzywny w liczbie 2 stawek dziennych ( punkt 38 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym uznał oskarżonych P. N.
(1)i M. K.
(1)za winnych tego, że w okresie od 26 stycznia 2005 r. do 28 lutego 2005 r., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadzili w błąd pracowników Towarzystwa (...) S.A. w P. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez nich kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 24 stycznia 2005 r. na trasie Ś.-K. między samochodem marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność M. N.
(1)i kierowanym przez P. N.
(1)a samochodem marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. K.
(1), wiedząc, że szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego doprowadzili pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 23.594,54 zł poprzez wypłatę odszkodowania, i tak: - w dniu 28 lutego 2005 r. w kwocie 16.817 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki M. o nr rej. (...), - w dniu 28 lutego 2005 r. w kwocie 6.777,54 zł wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...), czym działali na szkodę (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. , tj. popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył oskarżonemu P. N.
(1)karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych w wysokości po 20 zł każda ( punkt 42 wyroku) a oskarżonej M. K.
(1)karę grzywny w liczbie 150 stawek dziennych w wysokości po 50 zł ( punkt 43 wyroku). Sąd Okręgowy tym wyrokiem uznał oskarżonego R. K.
(1)za winnego tego, że w okresie od dnia 27 stycznia 2005 r. do dnia 4 lutego 2005 r. w P. i K. pomógł M. K.
(1)i P. N.
(1)w osiągnięciu nienależnej korzyści majątkowej poprzez usuwanie rdzy z wcześniej zaistniałych uszkodzeń pojazdu marki m. oraz przekazywaniu w/w informacji w zakresie tego, jak winni oni przedstawić okoliczności zdarzenia, w następstwie czego wyżej wymienione osoby wprowadziły w błąd pracowników Towarzystwa (...) S.A. w P. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu zgłoszonej przez nich kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 24 stycznia 2005 r. na trasie Ś.-K. między samochodem marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność M. N.
(1)i kierowanym przez P. N.
(1)a samochodem marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. K.
(1), wiedząc, że szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach, w wyniku czego doprowadzili pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 23.594,54 zł poprzez wypłatę odszkodowań w kwocie 16.817 zł – wypłaconego z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki M. o nr rej. (...) oraz w kwocie 6.777,54 zł – wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...), czym działali na szkodę (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. , tj. popełnienia przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w czasie popełniania przedmiotowego czynu w zw. z art. 4§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 19§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności a na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu grzywnę w liczbie 100 stawek dziennych w wysokości po 50 zł każda ( punkt 46 wyroku), przy czym wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. i art. 70§1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby ( punkt 47 wyroku). Sąd Okręgowy wyrokiem tym także uznał oskarżonego J. F.
(1)za winnego tego, że w okresie od 28 stycznia 2005 r. do 28 lutego 2005 r. w K. i w P., wykonując dla Towarzystwa (...) S.A. w P. czynności rzeczoznawcy – likwidatora szkód i będąc osobą uprawnioną do dokonania oględzin powypadkowych pojazdów i wystawienia związanych z tym dokumentów, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez M. K.
(1)i P. N.
(1)wprowadził w błąd pozostałych pracowników tego Towarzystwa co do zasadności wypłaty odszkodowań z tytułu szkód zgłoszonych przez M. K.
(1)i P. N.
(1), mających powstać w wyniku kolizji drogowej, która miała mieć miejsce w dniu 24 stycznia 2005 r. na trasie Ś.-K. między samochodem marki F. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność M. N.
(1)i kierowanym przez P. N.
(1)a samochodem marki M. o nr rej. (...), stanowiącym własność i kierowanym przez M. K.
(1), wiedząc, że wskazana we wnioskach o wypłatę odszkodowania szkoda w pojazdach nie powstała w podanych przez jej uczestników okolicznościach w ten sposób, że poświadczył nieprawdę w ocenie technicznej pojazdu marki M. o nr rej. (...) z dnia 28 stycznia 2005 r. co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że wymienił w tym dokumencie uszkodzenia tego samochodu, które nie powstały faktycznie w wyniku tej kolizji, w następstwie czego doprowadził pracowników wyżej wymienionego ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości 23.594,54 zł poprzez wypłatę odszkodowań w kwocie 16.817 zł – wypłaconego z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki M. o nr rej. (...) oraz w kwocie 6.777,54 zł – wypłacone z tytułu szkody wyrządzonej w samochodzie marki F. (...) o nr rej. (...), czym działał na szkodę (...) S.A. w Ł. Przedstawicielstwo w P. , tj. popełnienia przestępstwa z art. 286§1 k.k. i art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia przedmiotowego czynu w zw. z art. 4§1 k.k. i za przestępstwo to na podstawie art. 286§1 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, zaś na podstawie art. 33§1-3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w liczbie 100 stawek dziennych w wysokości po 30 zł każda ( punkt 48 wyroku), przy czym na podstawie art. 69§1 i 2 k.k. i art. 70§1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby ( punkt 49 wyroku), na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył okres zatrzymania w dniu 14 sierpnia 2007 r., uznając tym samym, iż wykonał on wymierzoną grzywnę w liczbie 2 stawek dziennych ( punkt 51 wyroku) i na podstawie art. 41§1 k.k. i art. 43§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. orzekł wobec tego oskarżonego zakaz zatrudnienia w charakterze rzeczoznawcy czy likwidatora szkód w firmach ubezpieczeniowych działających na terenie kraju na okres 3 lat ( punkt 50 wyroku). Sąd Okręgowy wreszcie wyrokiem tym na podstawie art. 46§1 k.k. zasądził od wskazanych w poszczególnych punktach oskarżonych (indywidualnie bądź solidarnie) stosowne kwoty tytułem obowiązku naprawienia szkody ( punkty od 53 do 67 wyroku) a nadto orzekł o kosztach procesu ( punkty 68 i 69 wyroku). Wyrok ten został zaskarżony apelacjami przez prokuratora oraz obrońców oskarżonych P. W.
(1), M. Z.
(2), M. M.
(1), K. G., M. Z.
(1), M. K.
(1), R. K.
(1)i J. F.
(1). Prokurator zaskarżył ten wyrok w części na niekorzyść oskarżonych: 1 . P. W.
(1), tj. w zakresie uniewinnienia od popełnienia czynów opisanego w punktach 1 i 4 wyroku, w zakresie umorzenia postępowania na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zakresie czynów opisanych w punktach 2 i 11 wyroku a nadto w zakresie czynów opisanych w punktach 3, 7, 8 i 10 wyroku, 2. M. Z.
(2), tj.: w zakresie uniewinnienia od popełnienia czynów opisanych w punktach 25 i 26 wyroku, nadto w zakresie czynów opisanych w punkcie 27 wyroku oraz w zakresie orzeczenia o karze, 3. M. M.
(1), tj. w zakresie uniewinnienia: od popełnienia czynów opisanych w punktach 31 i 34 wyroku a nadto w zakresie czynów opisanych w punktach 32 i 35 wyroku oraz w zakresie orzeczenia o karze 4. M. Z.
(1), 5. P. N.
(1), 6. M. K.
(1), 7. Ł. M.
(1)w zakresie orzeczenia o karze. Prokurator w apelacji tej zarzucił: I. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się w przyjęciu przez Sąd, że oskarżony P. W.
(1)nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa określonego w art. 258§3 k.k. (opisanego w pkt I wyroku), podczas gdy zebrany materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że wyżej wskazany oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzucanego mu przestępstwa; II. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się na przyjęciu przez Sąd, że oskarżeni M. Z.
(2)i M. M.
(1)nie popełnili zarzucanego im przestępstwa określonego w art. 258§1 k.k., podczas gdy zebrany materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że wskazani oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali znamiona zarzucanego im przestępstwa; III. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się w przyjęciu przez Sąd, że skoro oskarżeni M. Z.
(2)i M. M.
(1)nie popełnili zarzucanego im przestępstwa określonego w art. 258§1 k.k. a P. W.
(1)z art. 258§3 k.k., to tym samym uzasadnione jest wyeliminowanie z opisu zarzucanych im przestępstw zwrotu „działając w zorganizowanej grupie przestępczej”, podczas gdy zebrany materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że wskazani oskarżeni popełniając zarzucane im przestępstwa działali w warunkach zorganizowanej grupy przestępczej; IV. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się na przyjęciu przez Sąd, że oskarżony P. W.
(1)popełnił przestępstwo opisane w pkt XXV wyroku jako czyn z art. 270§2a k.k. a nie przestępstwo z art. 270§1 k.k. i tym samym na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. umorzył postępowanie, podczas gdy zebrany materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że zachowanie wyżej wskazanego oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 270§1 k.k.; V. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się na przyjęciu, że oskarżony P. W.
(1)nie popełnił jednego przestępstwa opisanego w pkt II wyroku, lecz ciągi przestępstw, opisane w pkt 2 wyroku (dot. pkt II ppkt 1, 4, 6-8, 10, 12, 15, 16, 19, 28 i 30), pkt 3 wyroku (2, 3, 5, 9, 11, 13, 14, 17, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 i 29) i pkt 7 wyroku (dot. czynu z pkt II ppkt 11 i 14), co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania na podstawie art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w odniesieniu do czynów opisanych w pkt 2 wyroku (dot. pkt II ppkt 1, 4, 6-8, 10, 12, 15, 16, 19, 28 i 30) oraz braku zastosowania przepisu art. 294§1 k.k., podczas gdy łączna wartość mienia stanowiącego przedmiot czynów w przypadku pkt 3 wyroku (2, 3, 5, 9, 11, 13, 14, 17, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 i 29) jest znaczna, co uzasadnia przyjęcie powyższej kwalifikacji; VI. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na treść orzeczenia Sądu I instancji, wyrażający się na przyjęciu przez Sąd, że oskarżeni: P. W.
(1)nie popełnił zarzucanych mu czynów opisanych w pkt II ppkt 31 i 32 wyroku, M. Z.
(2)nie popełnił czynu opisanego w pkt XLVII wyroku, M. M.
(1)nie popełnił czynu opisanego w pkt LVI wyroku, podczas gdy zebrany materiał dowodowy i poczynione na jego podstawie ustalenia pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że wskazani oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali znamiona zarzucanych im przestępstw; VII. rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na wymierzeniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonego M. Z.
(2)kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz kary grzywny w rażąco niskim wymiarze, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu, działanie w zorganizowanej grupie przestępczej i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary; VIII . rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na zastosowaniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonego M. M.
(1)jako podstawy wymiaru kary za czyn opisany w pkt LVII wyroku przepisu art. 37 a k.k. i tym samym orzeczenia kary ograniczenia wolności a nadto wymierzenia mu za czyny opisane w pkt LIII, LIV i LV wyroku kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów przypisanych oskarżonemu, działanie w zorganizowanej grupie przestępczej i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary; IX. rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na zastosowaniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonego M. Z.
(1)jako podstawy wymiaru kary przepisu art. 37 a k.k. i tym samym orzeczenia tylko kary grzywny w niskim wymiarze, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary; X. rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na zastosowaniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonego P. N.
(1)jako podstawy wymiaru kary przepisu art. 37 a k.k. i tym samym orzeczenia tylko kary grzywny w niskim wymiarze, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary; XI. rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na zastosowaniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonej M. K.
(1)jako podstawy wymiaru kary przepisu art. 37 a k.k. i tym samym orzeczenia tylko kary grzywny w niskim wymiarze, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonej i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary; XII. rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się na zastosowaniu przez Sąd I instancji wobec oskarżonego Ł. M.
(1)jako podstawy wymiaru kary przepisu art. 37 a k.k. i tym samym orzeczenia tylko kary grzywny w niskim wymiarze, pomimo że znaczny stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu i działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz dyrektywa oddziaływania i wychowawczego na sprawcę a także postulat oddziaływania na kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa przemawiają za orzeczeniem surowszej kary i w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę w części zaskarżonego wyroku w zakresie orzeczonej kary odnośnie oskarżonych M. Z.
(1), P. N.
(1), M. K.
(1)i Ł. M.
(1), proponując im wymierzenie surowszych kar a także o uchylenie tego wyroku w części odnośnie oskarżonych P. W.
(1), M. Z.
(2)i M. M.
(1)w w/w opisanym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego P. W.
(1)apelacją zaskarżył ten wyrok w części skazującej oskarżonego, tj. w punktach 3, 7, 8, 12, 54, 57, 58, 60, 62, 64 i 69, zarzucając mu: 1) obrazę prawa materialnego w pkt 8 części rozstrzygającej wyroku, obejmującej zarzuty opisane w pkt XXIII ppkt: 1-5, 7-11, 13, 16, 17 a w szczególności art. 272 k.k. poprzez bezzasadne uznanie, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 272 k.k. , 2) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku, wynikająca z naruszenia przepisu art. 17§1 pkt 7 k.p.k. wobec uznania winnym i skazania P. W.
(1)ww wyrokiem za czyny opisane z punkcie 3 części rozstrzygającej obejmującej pkt II ppkt 2, 3, 5, 9, 13, 17, 18, 22, 24, 27 oraz ppkt 21, 23, 25, 26 i 29 części wstępnej wyroku a nadto w punkcie 5 części rozstrzygającej, pomimo że czyny te, stanowiące ciąg przestępstw wraz z dziewięcioma innymi czynami, które bezpodstawnie wyłączono ze śledztwa i odrębnie o nie oskarżono P. W.
(1)i za które został on prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 21.12.2006 r. w sprawie II K 525/06 na karę 3 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w całości, co powoduje, że wskazane wyżej czyny, stanowiące ciąg przestępstw, pozostają objęte powagą rzeczy osądzonej; 3) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na bezzasadnym uznaniu oskarżonego P. W.
(1)za winnego popełnienia czynów opisanych w punkcie 7 części rozstrzygającej, obejmującej punkty: IV, V, VI, VII, XI, XIV, XVI, XVII, XVIII, XIX części wstępnej wyroku a wynikający z wadliwej oceny zgromadzonych dowodów, w tym zaniechania przez Sąd własnej oceny prywatnych opinii rzeczoznawcy samochodowego dra W. K.
(1), złożonych do akt przez oskarżonego; 4) rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności za poszczególne przestępstwa i kary łącznej orzeczonej zaskarżonym wyrokiem, wynikającą z wymierzenia P. W.
(1)szczególnie surowej kary 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, pomimo częściowego uniewinnienia oskarżonego od istotnych zarzutów, jak od przestępstwa z art. 258§3 k.k. i umorzenia postępowania co do szeregu innych zarzutów, a co sprawia, że zaskarżony wyrok w odczuciu społecznym oceniany jest jako zbyt surowy, tym bardziej, że wymierzona oskarżonemu kara pozbawienia wolności pozostaje w nieuzasadnionej dysproporcji z wysokością kar wymierzonym współoskarżonym, co sprawia, że kara wymierzona P. W.
(1)powoduje wewnętrzną niesprawiedliwość wyroku i w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę opisu czynów z pkt 8 części rozstrzygającej wyroku, obejmującej zarzuty z pktu XXIII ppkt: 1-5, 7-11, 13, 16, 17 poprzez wyeliminowanie zarzutu „ wyłudzenia poświadczenia nieprawdy” i pominięcie w kwalifikacji prawnej ww czynów art. 272 k.k. a w konsekwencji złagodzenie kary pozbawienia wolności i kary grzywny wymierzonej w pkt 8 wyroku, o umorzenie postępowania co do zarzutów stawianych oskarżonemu, wskazanych wyżej w pkt 2 zarzutów apelacyjnych, stosownie do przepisu art. 17§1 pkt 7 k.p.k. wobec uznania, że postępowanie karne co do tych samych czynów i tego samego oskarżonego zostało prawomocnie zakończone, o uniewinnienie oskarżonego od zarzutów wskazanych w pkt 3 ww zarzutów apelacyjnych i wymierzenie oskarżonemu za pozostały ciąg przestępstw kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i stosowne złagodzenie kary grzywny, oraz o złagodzenie wymierzonej w punkcie 12 kary łącznej pozbawienia wolności i orzeczenie jej w wymiarze nie przekraczającym 3 lat oraz o stosowne złagodzenie kary łącznej grzywny, ewentualnie o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego M. Z.
(2)zaskarżył ten wyrok w części obejmującej pkt 27 tego wyroku, zarzucając mu obrazę szeregu przepisów postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych i w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę tego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu w pkt 27 czynów, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy w tej części Sądowi I instancji. Obrońca oskarżonego M. M.
(1)zaskarżył ten wyrok w części skazującej tego oskarżonego, zarzucając mu: 1. obrazę przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wyroku poprzez: a. naruszenie art. 201 k.p.k. poprzez uznanie opinii biegłego R. K. za pełną i jasną, jeżeli została wykonana w oparciu o materiał fotograficzny bez dokonania oględzin pojazdów uczestniczących w kolizji a ponadto jest sprzeczna z osobowym materiałem dowodowym w sprawie, przy jednoczesnym braku przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego sądowego celem weryfikacji tej opinii, b. naruszenie art. 423§1 k.p.k. w związku z art. 6 k.p.k. poprzez przekroczenie ustawowego terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, w tym przekraczanie wydłużanego już terminu jako w sprawie zawiłej, co wyłączyło możliwość kontroli toku rozumowania Sądu i prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów, godząc tym samym w interes procesowy oskarżonego i jego prawo do obrony, c. naruszenie art. 5§2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym co do faktu zaistnienia kolizji i uszkodzeń pokolizyjnych pojazdu F. (...) oraz co do faktycznych sprawców bądź sprawcy kradzieży pojazdów P. (...), V. (...) i A. (...) na niekorzyść M. M. , d. naruszenie art. 170§1 pkt 5 k.p.k. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków R. i I. M., jeżeli nie zmierzały one do przedłużenia postępowania a były istotne w kontekście linii obrony oskarżonego i ustaleń zaskarżonego wyroku, przy uwzględnieniu charakteru przedmiotowego postępowania i czasu jego trwania, również od okresu zamknięcia przewodu sądowego do czasu wyrokowania, e. naruszenie art. 4 i 7 k.p.k. w zw. z art. 167, 201 i 193§1 k.p.k. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, podjęcie tej oceny w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego w sposób wykluczający możliwość ustalenia prawdy obiektywnej a polegające na: - odmowie wiarygodności wyjaśnień oskarżonego M. M. co do kolizji z dnia 2 lipca 2004 r. na tej podstawie, iż nie znajdują one potwierdzenia w opinii biegłego R. K., jeżeli z materiału dowodowego nie wynikają jakiekolwiek powiązania między oskarżonym a Ł. M. oraz świadkiem E. D. i W. K., - uznaniu, iż wyjaśnienia Ł. M. są wyrazem przyjętej przez niego linii obrony na tej podstawie, iż nie kwestionował on wydanego wobec niego wyroku, - samodzielną weryfikację opinii biegłego R. K.
(3)w aspekcie wyjaśnień oskarżonych M. M. i Ł. M. bez weryfikacji tej opinii dowodem z opinii innego biegłego sądowego, - uznaniu wyjaśnień oskarżonego P. W. za dowód na okoliczność kradzieży z włamaniem pojazdów P. (...), V. (...) i A. (...) przez M. M., jeżeli P. W. w żadnej części nie wskazuje na osobę tego oskarżonego jako sprawcę kradzieży, przy jednoczesnym wybiórczym potraktowaniu oraz ocenie wyjaśnień oskarżonego P. W.
(1)i danie im wiary wyłącznie w tej części, jaka koreluje z pozostałym, uznanym przez Sąd I instancji za wiarygodny materiałem dowodowym a odmowę ich wiarygodności w pozostałej części, - uznaniu, iż oskarżony M. M.
(1)posługiwał się numerami abonenckimi (...) i (...), jeżeli brak jest na tę okoliczność jakiegokolwiek dowodu, przy uwzględnieniu, iż w miejscu zamieszkania oskarżonego zamieszkiwały i przebywały także inne osoby z jego rodziny, - uznaniu za dowód w sprawie względem oskarżonego M. M. ustaleń wynikłych z kontroli operacyjnej obejmującej numer (...), jeżeli kontrola nie była objęta zgodą na inne numery telefonów; 2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na jego treść, a polegający na nietrafnym ustaleniu, że: - kolizja z dnia 2 lipca 2004 r. mogła mieć miejsce, ale oskarżony M. M. w jej następstwie próbował uzyskać wyższe odszkodowanie, jeżeli co do faktu jej zaistnienia i uszkodzeń pojazdów zgodnie wyjaśniają obydwaj uczestnicy a także świadek E. D. a brak jest jakichkolwiek innych dowodów przeciwnych w tym zakresie, przy uwzględnieniu, iż opinia biegłego R. K.
(3)została sporządzona w oparciu o materiał fotograficzny bez dokonania oględzin pojazdów uczestniczących w kolizji i mimo jej zakwestionowania przez oskarżonego nie została zweryfikowana inną opinią biegłego sądowego, - oskarżeni M. M. i Ł. M. działali wspólnie i w porozumieniu, jeżeli okoliczności tej nie potwierdza jakikolwiek dowód, - oskarżony M. M.
(1)ma pseudonim (...), jeżeli fakt ten nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, - oskarżony M. M.
(1)dokonał kradzieży z włamaniem pojazdów, jeżeli okoliczności tej nie potwierdza żaden bezpośredni dowód, przy czym numer abonencki (...) nie logował się na stacji przekaźnikowej w miejscu i czasie kradzieży samochodów marki P. (...) i V. (...), zaś w przypadku kradzieży A. (...) z aparatu telefonicznego współpracującego z w/w numerem abonenckim mogło korzystać wiele osób przebywających w K. przy ul. (...) , - osoba określana jako (...) przez P. W.
(1), to oskarżony M. M., jeżeli P. W.
(1)wyjaśnia, że nie zna M. M. i nie wie, kto to jest (...) i w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę tego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego K. G. zaskarżyła ten wyrok w całości, zarzucając mu:
  1. błędne ustalenia faktyczne przez niesłuszne przyjęcie, że zgromadzony materiał dowodowy jest dostateczny do przyjęcia winy oskarżonego za udowodnioną;
  2. obrazę przepisu art. 424§1 k.p.k. przez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego wyłącznie zacytowane a nie omówione dowody pozwalają na dokonanie stanowiących podstawę skazania okoliczności;
  3. rażącą niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary i w oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych czynów lub przynajmniej o zmianę orzeczenia o karze i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego M. Z.
(1)zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając mu:
  1. naruszenie przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 193§1 k.p.k. poprzez dowolne przyjęcie przez Sąd I instancji zakresu uszkodzeń pojazdu oskarżonego a tym samym dokonanie przez Sąd I instancji ustaleń z zakresu wiadomości specjalnych, mających istotne znaczenie dla kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego i oparcie ich na wybiórczo przyjętych założeniach opinii biegłego oraz własnych ustaleniach Sądu wywiedzionych w sposób sprzeczny z ustaleniami biegłego;
  2. naruszenie przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez dowolną, jednostronną i sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego: a) poprzez uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa oszustwa przez doprowadzenie ubezpieczyciela do niekorzystnego rozporządzenia mieniem na kwotę 10.700 zł, przy jednoczesnym przyjęciu, że tylko niewielka część uszkodzeń zgłoszonych przez oskarżonego nie powstała w wyniku kolizji z dnia 6.02.2004 r., b) poprzez wskazanie w uzasadnieniu, że notatka świadka K. M.
(1)zawierała stwierdzenie dotyczące pojazdu oskarżonego o „uszkodzeniu tylnego błotnika” a jednocześnie nie nadanie powyższej okoliczności jakiegokolwiek znaczenia, w sytuacji w której stanowi ona bezpośredni dowód na okoliczność, iż w wyniku kolizji doszło do uszkodzeń opisanych przez oskarżonego, w tym także uszkodzeń obejmujących tylną lewą część pojazdu, w szczególności lewego, tylnego błotnika;
  1. naruszenie przepisu art. 5§2 k.p.k. poprzez uznanie przez Sąd I instancji z jednej strony, że z uwagi na upływ czasu od zdarzeń objętych zarzutami a przede wszystkim fizyczny brak pojazdów i to w stanie takim, jak przedstawiony ubezpieczycielowi wraz z wnioskiem o wypłatę odszkodowania, nie istniała możliwość precyzyjnego określenia kwoty przekraczającej należne odszkodowanie a z drugiej strony uznanie oskarżonego za winnego czynu z art. 286§1 k.k. w zakresie kwoty odpowiadającej wartości całości wypłaconego odszkodowania;
  2. błąd w ustaleniach faktycznych: - poprzez uznanie, że pomimo tego, że do kolizji pojazdów w rzeczywistości doszło, to szkoda w postaci całości zadeklarowanych przez zgłaszającego uszkodzeń O., będące rzekomymi jej następstwami – jako nie objęte zakresem umów ubezpieczeniowych, nie uzasadniała wypłaty odszkodowań we wskazanym zakresie, a każdy ze zgłaszających zataił przed ubezpieczycielem istniejące wcześniej uszkodzenia kierowanego pojazdu, - poprzez uznanie, że w następstwie zderzenia pojazdów uszkodzenia O. winny być zlokalizowane w okolicy przedniego lewego nadkola w sytuacji w której oskarżony w toku postępowania konsekwentnie wyjaśnił, iż jego pojazd, w wyniku uderzenia przemieścił się („odrzuciło go”), co implikuje stwierdzenie, że uszkodzenia w zakresie tylnej, lewej części pojazdu mogły powstać właśnie w czasie przemieszczania się pojazdu po uderzeniu a nie koniecznie w momencie samego zderzenia i w oparciu o te zarzuty wniósł o zmianę tego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonej M. K.
(1)zaskarżył ten wyrok w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na ustaleniu przez Sąd I instancji, że oskarżona M. K.
(1)dopuściła się zarzucanego jej czynu z art. 286§1 k.k., podczas gdy prawidłowa ocena dowodów i ustalony na ich podstawie stan faktyczny winien prowadzić do wniosków przeciwnych i w oparciu o ten zarzut wniósł o zmianę tego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej. Obrońca oskarżonego R. K.
(1)zaskarżyła ten wyrok w całości, zarzucając mu: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o winie oskarżonego, polegający na uznaniu za udowodnione, że oskarżony w dniu 28.02.2015 r. pomógł M. K.
(1)oraz P. N.
(1)wprowadzić w błąd pracowników Towarzystwa (...) S.A. co do zasadności wypłaty odszkodowania z tytułu szkody zgłoszonej przez M. K.
(1)i P. N.
(1)w związku z kolizją drogową, wiedząc, że szkoda w pojazdach marki M. oraz F. (...) nie miała miejsca, przez co doszło do doprowadzenia ww Towarzystwa (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, gdy tymczasem nie zostało wykazane aby oskarżony faktycznie wiedział, że do kolizji nie doszło, nie został wykazane, aby jego udział wykraczał poza rozmowę z P. W.
(1)na temat przyspieszenia wypłaty odszkodowania a nie „wprowadzenia w błąd” co do okoliczności powstania szkody i w oparciu o ten zarzut wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego J. F.
(1)zaskarżyła ten wyrok w całości, zarzucając mu:
  1. błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia, które mogły mieć wpływ na jego treść, polegające na dowolnym ustaleniu, że: a. oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wprowadził w błąd pozostałych pracowników (...) S.A., podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w żadnym zakresie nie potwierdza, jakoby oskarżony działał w taki sposób i w takim celu, b. sporządzona przez oskarżonego ocena techniczna pojazdu marki M. o nr rej. (...) z dnia 28 kwietnia 2005 r ma charakter dokumentu, w którym oskarżony poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, podczas gdy dokument ten miał jedynie znaczenie wewnętrzne i nie wywierał skutków prawnych na zewnątrz, w sferze publicznej a nadto nie stanowił w ogóle dokumentu stwierdzającego fakty a wyłącznie opinię oskarżonego, c. oskarżony był osobą uprawnioną do wystawienia dokumentu dotyczącego okoliczności mającej znaczenie prawne, podczas gdy oskarżony nie miał uzupełniających kompetencji w stosunku do funkcjonariusza publicznego, d. zarzucane oskarżonemu czyny doprowadziły do niekorzystnego rozporządzenia przez (...) S.A. w P. mieniem w łącznej kwocie 23.594,54 zł, podczas gdy niekorzystne rozporządzenie przez tego ubezpieczyciela mogło mieć miejsce wyłącznie w zakresie odszkodowania związanego z uszkodzeniami pojazdu marki M. o nr rej. (...), które nie powstały faktycznie w wyniku kolizji z dnia 24 stycznia 2005 r. pomiędzy samochodem marki F. (...) o nr rej. (...) a wskazanym samochodem marki M. ;
  2. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w postaci: a. art. 5§2 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie istniejących w sprawie wątpliwości na korzyść oskarżonego, b. art. 7 k.p.k. poprzez rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez nieuprawnione przyjęcie, że zeznania świadków P. K. i W. P. pozwalają przyjąć, że oskarżony nie zgłaszał wątpliwości dotyczących pochodzenia uszkodzeń w pojeździe marki M., podczas gdy świadkowie zeznali, że tego nie pamiętają;
  3. obrazę przepisów prawa materialnego w postaci art. 271§1 k.k., polegającą na jego błędnej wykładni i w efekcie nieprawidłowym zastosowaniu poprzez przyjęcie, że sporządzona przez oskarżonego ocena techniczna pojazdu marki M. o nr rej. (...) z dnia 28 kwietnia 2005 r. ma charakter dokumentu, w którym oskarżony poświadczył nieprawdę co do okoliczności mających znaczenie prawne, podczas gdy dokument ten miał jedynie znaczenie wewnętrzne i nie wywierał skutków prawnych na zewnątrz w sferze publicznej i w oparciu o te zarzuty wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od stawianych mu zarzutów, ewentualnie o zmianę tego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu i przyjęcie, że czyn zarzucany oskarżonemu stanowi wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 271§2 k.k. i art. 286§3 k.k. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacje okazały się zasadne (dotyczy apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych M. M.
(1), M. Z.
(1), M. K.
(1), R. K.
(1)i J. F.
(1)) bądź częściowo zasadne (dotyczy apelacji obrońcy oskarżonego P. W.
(1)i prokuratora), zaś apelacja obrońcy oskarżonego K. G. okazała się niezasadną. Apelacje wniesione przez obrońcę oskarżonego M. Z.
(2)(na korzyść), jak i przez prokuratora (na niekorzyść oskarżonego Z.) okazały się o tyle zasadne, że doprowadziły do uchylenia zaskarżonego wyroku (w zaskarżonej części dotyczącej tego oskarżonego) i umorzenia wobec niego postępowania o zarzucane mu z tej części czyny. Mając na uwadze przejrzystość niniejszego uzasadnienia w pierwszej kolejności zostaną omówione rozstrzygnięcia dotyczące oskarżonego M. Z.
(2), następnie zostaną zawarte pewne uwagi ogólne dotyczące rozstrzygnięć dotyczących pozostałych oskarżonych, jak również zostaną zawarte uwagi dotyczące wykorzystania jako dowód w niniejszej sprawie treści zarejestrowanych rozmów podczas kontroli operacyjnej, zaś w dalszej kolejności Sąd odwoławczy ustosunkuje się do poszczególnych apelacji dotyczących konkretnych oskarżonych, mając przy tym także na uwadze zakresy złożonych przez prokuratora i obrońców oskarżonych wniosków o sporządzenie niniejszego uzasadnienia. Natomiast Sąd odwoławczy łącznie ustosunkuje się do zarzutów apelacyjnych dotyczących praktycznie tego samego zdarzenia faktycznego, tj. zarzutów dotyczących: przypisanego oskarżonemu P. W.
(1)w punkcie 7 przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 18§2 k.k. w zw. z art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zakresie zarzutu w punktu XVI, przypisanego oskarżonemu P. N.
(1)w punkcie 42 przestępstwa z art. 286§1 k.k. w zakresie zarzucanego czynu opisanego w punkcie LXII (LXXV z a/o) części wstępnej wyroku, przypisanego oskarżonej M. K.
(1)w punkcie 43 z art. 286§1 k.k. w zakresie zarzucanego jej czynu opisanego w punkcie LXIII (LXXVI z a/o) części wstępnej wyroku, przypisanego oskarżonemu R. K.
(1)w punkcie 46 z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. oraz przypisanego oskarżonemu J. F.
(1)w punkcie 48 z art. 286§1 k.k. i art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. I. OSKARŻONY M. Z.
(2). W przypadku tego oskarżonego wniesione przez prokuratora i obrońcę oskarżonego środki odwoławcze nie dotyczyły orzeczenia umarzającego postępowanie zawartego w punkcie 29 zaskarżonego wyroku. To zaś oznacza, iż ten punkt rozstrzygnięcia nie mógł zostać wzruszony w toku postępowania apelacyjnego, gdyż uprawomocnił się on przed datą 22.03.2018 r., kiedy to oskarżony M. Z.
(2)zmarł (patrz skrócony akt zgonu na k. 10.417 – tom 53). Skoro zaś w przypadku tego oskarżonego wniesione apelacje dotyczyły rozstrzygnięć uniewinniających w punktach 25 i 26 (apelacja prokuratora) oraz rozstrzygnięcia skazującego w punktach 27, 28, 30, 58, 59 a także w punkcie 69 w zakresie zasądzenia kosztów sądowych (apelacje prokuratora i obrońcy), zaś, jak wyżej wskazano, oskarżony M. Z.
(2)zmarł w dniu 22.03.2018 r., to zachodzi przeszkoda procesowa w dalszym prowadzeniu w stosunku do niego niniejszego postępowania karnego we wskazanym zakresie (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.) i dlatego też Sąd Apelacyjny na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. uchylił w tym zakresie zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie wobec tego oskarżonego co do zarzucanych mu przestępstw z art. 258 § 1 k.k. oraz z art. 286 § 1 k.k. i art. 298 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. a opisanych w punktach XLVI (LVI z a/o), XLVII (LVII z a/o), XLVIII (LVIII z a/
  1. o)i XLIX (LIX z a/
  2. o)części wstępnej zaskarżonego wyroku (jak w punkcie II wyroku Sądu Apelacyjnego). II. UWAGI OGÓLNE. Przed przystąpieniem do omawiania kolejnych orzeczeń dotyczących konkretnych przestępstw przypisanych przez Sąd I instancji poszczególnym oskarżonym, jak i rozstrzygnięć podjętych przez Sąd odwoławczy w kontekście rozpoznania postawionych w apelacjach zarzutów dotyczących tych orzeczeń, Sąd Apelacyjny zwraca uwagę na brak konieczności szczegółowego ustosunkowywania się do wielu orzeczeń zawartych w zaskarżonym wyroku, mając na uwadze zakreślone w złożonych wnioskach o uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego zakresy tego uzasadnienia, jak i podnoszone w apelacjach zarzuty. Abstrahując od orzeczeń dotyczących oskarżonych R. K.
(1), M. Z.
(1), M. M.
(1), P. N.
(1), M. K.
(1), Ł. M.
(1)i J. F.
(1), co do których w całości należy sporządzić niniejsze uzasadnienie, podnieść należy, iż w przypadku oskarżonego P. W.
(1)już taka konieczność nie występuje. Prokurator bowiem we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wyraźnie bowiem wskazał, iż wniosek ten dotyczy jedynie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie IV ppkt b , czyli dotyczy rozstrzygnięć, którymi zmieniono zaskarżony wyrok i uniewinniono oskarżonego P. W.
(1)od popełnienia zarzuconych mu przestępstw: – opisanych w punkcie II ppkt 2 i 24 części wstępnej z art. 291§1 k.k. i art. 18§1 k.k. w zw. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k., opisanych w punkcie II ppkt 21, 23, 25 i 26 części wstępnej z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. (a przypisanych w punkcie 3), - opisanego w punkcie II ppkt 20 części wstępnej z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. (a przypisanego w punkcie 5), - opisanego w punkcie XVI części wstępnej z art. 286§1 k.k. i art. 298§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. (a przypisanego w punkcie 7). Obrońcy oskarżonego P. W.
(1)(adw. L. S. i adw. R. G.) złożyli wnioski i sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie całości rozstrzygnięcia dotyczącego tego oskarżonego, co dotyczyć ma punktów I, III, IV (wszystkie podpunkty), V i VIII. Zauważyć jednak należy, iż obrońca oskarżonego W. (adw. L. S.) w apelacji w ogóle nie postawił zarzutów zaskarżonemu wyrokowi odnośnie rozstrzygnięć zawartych w punkcie 1 (dot. uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku – czynu z art. 258§3 k.k.), w punkcie 2 (dot. umorzenia postępowania na podstawie art. 414§1 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 6 k.p.k. o czyny zarzucane - opisane w punkcie II ppkt 1, 4, 6-8, 10, 12, 15, 16, 19, 28 i 30 części wstępnej wyroku przy przyjęciu, iż czyny te zostały popełnione w zbiegu realnym i zostały zakwalifikowane z art. 292§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.), w punkcie 4 (dot. uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie II ppkt 31 części wstępnej wyroku – czynu z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 291§1 k.k.), w punkcie 10 (dot. skazania oskarżonego za zarzucony mu czyn a opisany w punkcie XXIV części wstępnej wyroku, przy przyjęciu jego kwalifikacji prawnej z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k.) i w punkcie 11 (dot. umorzenia postępowania na podstawie art. 414§1 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 6 k.p.k. o czyn zarzucany a opisany w punkcie XXV (XXVI z a/o) części wstępnej a zakwalifikowany z art. 270§2a k.k.). Tymczasem te rozstrzygnięcia były kwestionowane w apelacji przez prokuratora. Jednak nie dość, iż Sąd Apelacyjny zarzutów apelacyjnych w zakresie tych czynów nie podzielił, utrzymując w tym zakresie zaskarżone orzeczenia w mocy (jak w punkcie V), to nadto jeszcze w przypadku przestępstwa z art. 270§2a k.k., o które to umorzono postępowanie dodatkowo uzupełnił opis czynu poprzez sformułowanie, iż „ czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi” (jak w punkcie IV lit. f), gdyż uzupełnienie tego opisu o to sformułowanie dopiero pozwalało na uznanie, iż czyn ten wyczerpuje znamiona czynu zabronionego z art. 270§2a k.k., zaś w przypadku przestępstwa z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k., przy zmianie jego opisu na poprawny zgodny z ustalonym stanem faktycznym, stwierdzając, iż nastąpiło przedawnienie karalności tego czynu, na podstawie art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 6 k.p.k. uchylił w tej części skazującej wyrok i umorzył w punkcie III postępowanie o ten czyn (czyn ten w chwili jego popełnienia – 10.02.2005 r. był zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 3, co oznacza, iż jeszcze przed zmianą jego zagrożenia na zagrożenie od 6 miesięcy do lat 8 z dniem 15.04.2016 r. ustawą zmieniającą z dnia 11.03.2016 r. – Dz.U. poz. 437, jak i zmianą od dnia 2.03.2016 r. przepisu art. 102 k.k. ustawą zmieniającą z dnia 15.01.2016 r. – Dz.U. poz. 189 nastąpiło przedawnienie jego karalności na podstawie art. 101§1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 102 k.k. najpóźniej po 10 latach od jego popełnienia). Skoro te rozstrzygnięcia nie były w ogóle kwestionowane przez apelującego obrońcę oskarżonego P. W.
(1)a Sąd odwoławczy w żadnej części nie przychylił się do złożonej w tym zakresie na niekorzyść oskarżonego apelacji prokuratora, zaś prokurator nie złożył w tym zakresie wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego, to, mimo złożenia przez obu obrońców wniosków o sporządzenie uzasadnienia wyroku co do całości rozstrzygnięcia dotyczącego tego oskarżonego, Sąd odwoławczy nie znajduje podstaw, by w tym zakresie czynić jakiekolwiek wywody. Jedynie nadmienić należy, iż Sąd odwoławczy w pełni podzielił w tym zakresie ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy, zawarte w treści zaskarżonego wyroku i należycie umotywowane w jego pisemnym uzasadnieniu, czyniąc jedynie pewne zmiany, zresztą na korzyść oskarżonego, w zakresie wyżej wskazanym odnośnie czynów z art. 270§2a k.k. oraz z art. 18§2 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. Tym samym, poza wskazanymi zmianami, Sąd odwoławczy odwołuje się do ustaleń faktycznych dotyczących tych czynów, jak i rozważań prawnych ich dotyczących, nie znajdując podstaw, by szerzej się do tych kwestii odnosić. Tym samym Sąd odwoławczy nie podzielił również zarzutów apelacyjnych podnoszonych pod adresem tych rozstrzygnięć przez prokuratora w apelacji (w punktach I, III, IV, V, VI – odnośnie czynu opisanego w pkt II ppkt 31), uznając, iż miały one charakter typowo polemiczny i w żadnej mierze nie podważały słuszności tych rozstrzygnięć. Sąd I instancji bardzo szczegółowo odniósł się do tych kwestii, wyjaśniając brak podstaw do przyjęcia, iż w realiach tej sprawy istniała zorganizowana grupa przestępcza założona i kierowana przez P. W.
(1), w skład której mieliby wchodzić m.in. M. W., M. M.
(1), K. K.
(1)i inne osoby. Również szczegółowo wyjaśnił brak możliwości przyjęcia w stosunku do oskarżonego W. działania z góry powziętym zamiarem popełnienia zarzucanych mu w ramach przestępstwa ciągłego z art. 12 k.k. czynów przestępczych. Wreszcie Sąd I instancji zasadnie przyjął, odrębnie, niż prokurator w akcie oskarżenia, iż odnośnie sfałszowania polisy ubezpieczeniowej dotyczącej samochodu marki F. (...) nr rej. (...) czyn ten stanowił wypadek mniejszej wagi kwalifikowany z art. 270§2a k.k. Zastrzeżeń również nie budzi uznanie, iż oskarżony W., nakłaniając ustaloną osobę do złożenia fałszywych zeznań, dopuścił się przestępstwa z art. 18§1 k.k. w zw. z art. 233§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia tego czynu. Sąd odwoławczy więc, podzielając te wszystkie ustalenia i związane z nimi wywody dotyczące przyjętych kwalifikacji prawnych bądź konieczności uniewinnienia oskarżonego bądź umorzenia w stosunku do niego postępowania, by się tutaj nie powtarzać, odwołuje się do uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przedmiotowym zakresie, czyniąc z niego integralną część niniejszego uzasadnienia. Jedynie z urzędu (na podstawie art. 440 k.p.k.) dokonano pewnych zmian w dwóch przypadkach, o czym wyżej wspomniano, na korzyść oskarżonego P. W.
(1). Słusznie więc Sąd I instancji uznał, iż brak jest w tej sprawie podstaw do przyjęcia, iż w ogóle istniała zorganizowana grupa przestępcza a tym samym słusznie uniewinnił oskarżonego P. W.
(1)od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 258§3 k.k., zaś oskarżonego M. M.
(1)(jak i oskarżonych M. W. i K. K.
(1)) od zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 258§1 k.k., co również w konsekwencji rodziło konieczność wyeliminowania z przypisanych tym oskarżonym przestępstw sformułowań „ działając w zorganizowanej grupie przestępczej”. Powyższe więc również oznacza, iż Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu postawionego w punkcie V apelacji prokuratora, który sprowadzał się do negowania rozstrzygnięcia Sądu I instancji, który przyjął do przestępczego zachowania się oskarżonego P. W.
(1)ciągi przestępstw z art. 91§1 k.k. a nie, jak zarzucono w akcie oskarżenia, jedno przestępstwo ciągłe z art. 12 k.k., które uzasadniałoby przyjęcie na niekorzyść oskarżonego w kwalifikacji prawnej tego przestępstwa także art. 294§1 k.k. Jak wyżej zaznaczono, apelujący obrońca oskarżonego W. tych rozstrzygnięć nie kwestionował w treści złożonej apelacji, Sąd Apelacyjny w tym zakresie co do zasady utrzymał zaskarżony wyrok w mocy a jedynie w dwóch przypadkach zmienił ten wyrok, ale na korzyść oskarżonego, nie podzielając w żadnym zakresie zarzutów apelacji prokuratora. Z powyższych więc względów ograniczenie treści niniejszego uzasadnienia do powyższych wywodów jest w pełni uzasadnione. Powyższe także dotyczy oskarżonego M. M.
(1), który w punkcie 31 zaskarżonego wyroku został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa przynależności do wspomnianej wyżej zorganizowanej grupy przestępczej. Sąd Apelacyjny w tej części w punkcie V swojego wyroku utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zaś prokurator nie złożył w tym zakresie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd odwoławczy więc akceptując w pełni to rozstrzygnięcie i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutu podniesionego w punkcie II apelacji prokuratora, nie znajduje, z przyczyn podanych jak wyżej, podstaw, by szerzej się do tych kwestii ustosunkowywać. Tym bardziej, iż w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest wyczerpujące i przekonywujące. Wreszcie te same uwagi w zakresie sporządzenia niniejszego uzasadnienia dotyczą zawartego w punkcie 34 zaskarżonego wyroku orzeczenia, którym uniewinniono oskarżonego M. M.
(1)od popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. a opisanego w punkcie LVI (LXVI z a/o) części wstępnej tego wyroku. Sąd Okręgowy jasno wyjaśnił, dlaczego nie znalazł podstaw, by uznać winę oskarżonego M. w popełnieniu kradzieży z włamaniem w dniu 18/19.03.2005 r. w G. samochodu marki P. (...) o nr rej. (...) wartości co najmniej 50.000 zł na szkodę A. C.
(1). Skoro zaś Sąd I instancji na str. 475-476 uzasadnienia w zakresie tej kradzieży wyczerpująco i logicznie ocenił występujące dowody i zasadnie uznał, iż dowody te nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie sprawstwa oskarżonego M., jak i nie pozwalają na ewentualne przypisanie mu innego przestępstwa, to jedynym słusznym rozstrzygnięciem było uniewinnienie oskarżonego M. od popełnienia tego czynu. Sąd odwoławczy więc, by tu się nie powtarzać, w pełni akceptuje ocenę dowodów, dokonaną przez Sąd I instancji, jak i wnioski wypływające z tej oceny o niemożności przypisania oskarżonemu sprawstwa, więc, żeby i w tym zakresie się nie powtarzać, odwołuje się do tych wywodów, czyniąc z nich integralną część niniejszego uzasadnienia. Sąd odwoławczy więc, akceptując i to rozstrzygnięcie i nie znajdując w zarzucie apelacyjnym prokuratora w punkcie VI, jak i jego uzasadnieniu, żadnych wywodów, które, poza polemiką z tymi ustaleniami, czyniłyby zadość wymogom art. 438 pkt 3 k.p.k., utrzymał to orzeczenie w mocy jak w punkcie V wyroku. III. ZAREJESTROWANE ROZMOWY PODCZAS KONTROLI OPERACYJNEJ Zapoznając się z treścią złożonych w tej sprawie apelacji zauważyć należy, iż jedynie obrońca oskarżonego M. M.
(1)postawił zarzut naruszenia przepisów procesowych w zakresie gromadzenia dowodów i opierania na nich ustaleń faktycznych, kwestionując uznanie za dowód w sprawie względem oskarżonego M. M.
(1)treści rozmów telefonicznych zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjne,j obejmującej numer (...), jeżeli kontrola nie była objęta zgodą na inne numery telefonów. Poza tym w toku postępowania apelacyjnego, już poza zarzutami apelacyjnymi, na ten problem zwrócił uwagę obrońca oskarżonego P. W.
(1)(adw. R. G.), który w przedłożonym piśmie procesowym z dnia 23 maja 2018 r. podniósł, że wydanie zaskarżonego wyroku wiązało się z obrazą przepisów postępowania, tj. art. 168b k.p.k. oraz art. 19 ust. 1 ustawy o Policji poprzez oparcie sprawstwa i winy oskarżonego P. W.
(1)w popełnieniu przestępstw opisanych w pkt II ppkt 20, 21, 23, 24, 25, 26 aktu oskarżenia (punkty 5 i 3 wyroku), dla których Sąd I instancji przyjął kwalifikację prawną z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. oraz z art. 291§1 k.k. i art. 306 k.k. na dowodach z kontroli operacyjnej, polegającej na uzyskiwaniu i utrwalaniu treści rozmów prowadzonych za pomocą sieci telekomunikacyjnej w sytuacji, gdy przestępstwa te nie należą do zamkniętego katalogu czynów zabronionych określonych przez art. 19 ustawy o Policji, do ścigania których możliwe jest wykorzystanie dowodów z kontroli operacyjnej. Wskazane w apelacji obrońcy oskarżonego M. zarzuty, jak i podniesione przez obrońcę oskarżonego W. na rozprawie uchybienia, które uwzględnione zostały przez Sąd odwoławczy z urzędu na korzyść tego oskarżonego (art. 440 k.p.k.) mają wysoce doniosłe znaczenie w niniejszej sprawie, gdyż, w wyniku ich uwzględnienia, nastąpiła nie tylko zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie przypisanych oskarżonemu M. M.
(1)w punkcie 32 trzech przestępstw z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. (opisanych w punktach LIII, LIV i LV części wstępnej wyroku) oraz oskarżonemu P. W.
(1)w punkcie 3 sześciu przestępstw z art. 291§1 k.k. oraz z art. 29§1 k.k. i art. 18§1 k.k. w zw. z art. 306 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. (opisanych w punkcie II podpunkty 2, 21, 23, 24, 25, 26 części wstępnej) i w punkcie 5 przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. (opisanego w punkcie II ppkt 20 części wstępnej wyroku) oraz w punkcie 7 przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 18§2 k.k. w zw. z art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. (dot. czynu zarzucanego a opisanego w pkt XVI części wstępnej wyroku), ale również zmiana na podstawie art. 440 k.p.k. i art. 435 k.p.k. w stosunku do apelujących oskarżonych R. K.
(1)w zakresie przypisanego mu w punkcie 46 przestępstwa z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. i częściowo J. F.
(1)w zakresie przypisanego mu w punkcie 48 przestępstwa z art. 286§1 k.k. i art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. a także pośrednio w stosunku do oskarżonej M. K.
(1)w zakresie przypisanego jej w punkcie 43 przestępstwa z art. 286§1 k.k. Podnieść należy, iż ustalenia Sądu I instancji dokonane w omawianym tu zakresie mają wynikać przede wszystkim z treści zarejestrowanych rozmów telefonicznych podczas kontroli operacyjnej, prowadzonej w stosunku do P. W.
(1), posługującego się numerem (...). Sąd I instancji zauważa zresztą ten fakt, podnosząc, że okres 8.12.2004 r. do marca 2005 r. był objęty kontrolą operacyjną numerów telefonów zarówno P. W.
(1), ja i K. S. (str. 149-150 uzasadnienia). Sąd Okręgowy przy tym w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku jasno wskazał, że „ przydatne i w pełni wartościowe dla niniejszego procesu okazały się materiały pochodzące z kontroli operacyjnej, zarządzonej na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji przez Sąd Okręgowy w Poznaniu (postanowieniem z dnia 1.12 2004 r.) i kontynuowanej za zgodą Sądu Okręgowego w Poznaniu (postanowieniem z dnia 25.02.2005 r.), którą został objęty P. W.
(1)w zakresie numeru (...) ”. Sąd I instancji przy tym nadmienił, że „ prowadzenie kontroli i utrwalania rozmów oraz przekazów informacji na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jest dopuszczalne tylko z zachowaniem przewidzianego w ww. ustawie trybu i w granicach przedmiotowych i podmiotowych wyznaczonych przez ustawodawcę, co jest przejawem realizacji zasady proporcjonalności w ograniczaniu przez władzę publiczną konstytucyjnych wolności i praw jednostki”. Z tego zaś Sąd I instancji wyciągnął wniosek, że „ zgromadzone w sprawie materiały operacyjne mogły być podstawą do czynienia ustaleń faktycznych w zakresie popełnienia przez P. W. zarzucanych mu przestępstw” (str. 478 uzasadnienia). Sąd I instancji jednak nie stara się już wyjaśnić, czy i dlaczego na podstawie tych materiałów można było czynić ustalenia faktyczne w zakresie popełnienia przez P. W.
(1)przestępstw, na które wyżej wskazano, jak i dlaczego te materiały mogły służyć do dokonania ustaleń faktycznych odnośnie oskarżonych M. M.
(1), R. K.
(1), J. F.
(1)i pośrednio M. K.
(1). Z akt sprawy nie wynika bowiem, by poza kontrolą operacyjną w sprawie o kryptonimie BOSS - 1 numeru (...) należącego do P. W.
(1)była prowadzona kontrola operacyjna innego numeru telefonu należącego do któregoś z oskarżonych (k. 8446-8447). Jak więc to ustalił Sądu I instancji, w omawianym tu zakresie istotne były treści zarejestrowanych rozmów podczas kontroli operacyjnej numeru P. W.
(1). Przy czym od razu należy nadmienić, iż Sąd ten słusznie ustalił na korzyść oskarżonych właśnie w oparciu o zarejestrowane rozmowy, iż treść tych rozmów jest „ głównym dowodem na to, że P. W. nie zorganizował, ani nie kierował żadną grupą przestępczą”, wskazując przy tym na przykładzie tych rozmów, iż brak jest podstaw, by przyjąć istnienie takiej grupy, jak i kierowniczą rolę P. W.
(1)(str. 151-153 uzasadnienia). Podkreślić jednak należy, iż na korzyść oskarżonego takie materiały mogą zostać wykorzystane, to już inaczej jest w przypadku ich wykorzystania na jego niekorzyść. W toku prowadzonej kontroli operacyjnej w ramach sprawy operacyjnej kryptonim (...), postanowieniem z dnia 1.12.2004 r. w sprawie o sygn. akt RPKo 173/04, Sąd Okręgowy w Poznaniu na podstawie art. 19 ust. 1, 19 ust. 8, 19 ust. 9 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji zarządził kontrolę operacyjną na okres 3 miesięcy, polegającą na podsłuchu telefonu komórkowego o nr (...) wobec P. W.
(1)w sprawie o kryptonimie (...) na okres 3 miesięcy. Następnie postanowieniem z dnia 25.02.2005 r. w sprawie o sygn. akt RPKo 15/05 na podstawie tych przepisów ustawy o Policji Sąd Okręgowy w Poznaniu przedłużył tę kontrolę operacyjną o 3 miesiące. Zapoznając się z treścią tych postanowień zauważa się niejasność ich treści. Po pierwsze bowiem nie wskazano w nich, o jakie konkretne przestępstwa z katalogu wymienionego w treści art. 19 ust. 1 ustawy o Policji chodzi. Z uzasadnienia obu postanowień można natomiast wyczytać, iż chodzi tu o przestępstwo kierowania przez P. W.
(1)zorganizowaną grupą przestępczą, tj. kwalifikowane z art. 258§3 k.k. Sąd Okręgowy, zarządzając kontrolę, uzasadnił to bowiem faktem, iż „ P. W.
(1)kieruje zorganizowaną grupą przestępczą, członkowie posiadają nielegalnie broń palną, trudniąc się kradzieżami luksusowych pojazdów różnych marek oraz nielegalnym handlem narkotykami i korupcją urzędników państwowych”, zaś przedłużenie tej kontroli uzasadnił tym, że „ P. W. kieruje zorganizowaną grupą przestępczą zajmującą się kradzieżami luksusowych pojazdów, wyłudzeniami odszkodowań oraz korupcją wobec urzędników”. Z tych postanowień należy więc wyczytać, że kontrola ta dotyczyła wyłącznie P. W.
(1)i dotyczyła działalności przestępczej związanej z kierowaniem przez niego zorganizowaną grupą przestępczą, zajmującą się kradzieżami samochodów, handlem narkotykami, wyłudzeniami odszkodowań i korupcją urzędników państwowych, tj. przestępstwa wymienionego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji a określonego w art. 258 k.k. Natomiast apelujący obrońca oskarżonego M. M.
(1)w apelacji wprost wskazuje, iż ta kontrola operacyjna nie była objęta zgodą na inne numery telefonów. W toku rozprawy apelacyjnej obrońca oskarżonego P. W.
(1)(adw. R. G.) podniósł zaś, iż zebrane w toku kontroli operacyjnej, prowadzonej wobec tego oskarżonego, materiały z treści zarejestrowanych rozmów telefonicznych nie mogły stanowić dowodów popełnienia przestępstw nie objętych katalogiem, określonym w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji. Należy przy tym nadmienić, iż żadne z przestępstw, przypisanych oskarżonemu P. W.
(1)(z art. 291§1 k.k., z art. 306 k.k., z art. 271§1 k.k., z art. 272 k.k. i z art. 270§1 k.k.) nie należy do przestępstw wymienionych w treści art. 19 ust. 1 ustawy o Policji (dotyczy to zarówno czasu prowadzenia tej kontroli operacyjnej, jak i czasu orzekania). Do takich przestępstw należy natomiast przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k., ale, jak wynika z powyższego, Sąd Okręgowy, zarządzając kontrolę operacyjną wyraźnie zaznaczył, iż dotyczy ona jedynie przestępstwa polegającego na kierowaniu przez oskarżonego W. zorganizowaną grupą przestępczą. Tymczasem oskarżonemu W. przypisano przestępstwa oszustw kwalifikowanych z art. 286§1 k.k. na podstawie innego materiału dowodowego, niż zarejestrowane rozmowy podczas kontroli operacyjnej. Natomiast przestępstwo z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. i art. 18§2 k.k. w zw. z art. 271§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. (opisane w punkcie 7 w zakresie zarzutu XVI) nie było popełnione w ramach zorganizowanej grupy przestępczej a więc zgoda Sądu Okręgowego tego przestępstwa nie mogła dotyczyć. Na marginesie zaś należy zauważyć, iż katalogiem przestępstw z art. 19 ust. 1 ustawy o Policji objęte jest przestępstwo z art. 306 k.k., ale katalog ten dotyczy ogólnie przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, powodujących szkodę majątkową lub skierowanych przeciwko mieniu, jeżeli wysokość szkody lub wartość mienia przekracza pięćdziesięciokrotną wysokość najniższego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie odrębnych przepisów (art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy). Tymczasem w niniejszej sprawie przestępstwo z art. 306 k.k. dotyczyło przerabiania znaków identyfikacyjnych pojazdów (w związku z dopuszczeniem się przestępstwa paserstwa bądź oszustwa), przy czym, mając na uwadze czas prowadzonej kontroli operacyjnej kwestia ta dotyczyć jedynie może czynów paserstwa przypisanych oskarżonemu w punkcie 3. Obrońca oskarżonego W. celnie zauważa, iż w 2005 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 849 zł, więc minimalny próg szkody majątkowej pozwalający zastosować dowód z kontroli operacyjnej w sprawach o przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu wynosi 42.450 zł (k. 10.467 – tom 53). Tymczasem w przypadku przestępstw, o których wyżej wspomniano, to jest przestępstw przypisanych oskarżonemu W. w punkcie 3 w zakresie zarzucanych czynów, opisanych w punkcie II podpunkty 21, 23, 24, 25, 26 ich przedmiotem są samochody, których wartość w każdym z tych przypadków nie przekroczyła wspomnianego progu. Na marginesie należy wspomnieć, iż według wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, jak i według treści postanowień o zarządzeniu kontroli operacyjnej, kontrola ta miała dotyczyć zorganizowanej grupy przestępczej, zajmującej się kradzieżami luksusowych samochodów, gdy tymczasem w zakresie tych czynów (poza czynem przypisanym oskarżonemu W. w punkcie 5) ani nie przypisano, ani nie zarzucono dokonania kradzieży samochodów a poza tym czyny te nie dotyczyły samochodów luksusowych. Z powyższego wreszcie wynika, iż kontrola operacyjna w ogóle nie dotyczyła pozostałych wymienionych oskarżonych, jak również nigdy nie uzyskano zgód następczych na wykorzystanie, jako dowodu, w stosunku do któregoś z nich materiałów uzyskanych w trakcie kontroli operacyjnej. Sąd I instancji nie starał się wyjaśnić, dlaczego uznał, że te materiały w ramach kontroli operacyjnej zostały zgromadzone prawidłowo i legalnie a tym samym, że w niniejszym postępowaniu mogą one stanowić pełnowartościowy dowód nie tylko w stosunku do czynów popełnionych przez P. W.
(1), ale i pozostałych oskarżonych. Zauważyć bowiem należy, iż Sąd Okręgowy, oceniając poszczególne dowody w ramach omawiania przypisanych oskarżonym czynów, odwoływał się do treści zarejestrowanych rozmów wręcz w taki sposób, jakby stanowiły one protokoły z przesłuchań oskarżonych. Tymczasem należy zauważyć, że prokurator wraz z aktem oskarżenia nie dostarczył tzw. zgód następczych, pozwalających na wykorzystanie w niniejszym postępowaniu treści rozmów telefonicznych i wiadomości sms, prowadzonych przez któregokolwiek z pozostałych oskarżonych, tj. M. M.
(1), R. K.
(1), J. F.
(1). Poza tym brak jest zgód następczych na wykorzystanie tego materiału w stosunku do oskarżonego W. odnośnie pozostałych czynów, które nie były objęte pierwotną zgodą. W aktach sprawy, jak i w żadnym z załączników, nie natrafiono nawet na ślad istnienia choćby wydanej jednej zgody następczej. Należy zauważyć, że kontrola operacyjna była prowadzona od 1 grudnia 2004 r. do końca maja 2005 r., czyli pod rządami ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w brzmieniu wynikającym z treści tekstu jednolitego tej ustawy, opublikowanego 29 stycznia 2002 r. w Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 oraz nowelizacji tej ustawy kolejnymi ustawami z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz.U. z 2001 nr 100, poz. 1084), z dnia 22 maja 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 113, poz. 1070) oraz z dnia 16 lipca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800). Wprawdzie wówczas w ustawie o Policji brak było jednoznacznego zapisu, jak to miało miejsce w art. 15c-15e po nowelizacji tej ustawy ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 53, poz. 273), jednakże już w tamtym czasie kształtowała się linia orzecznicza, z której wynikała wyraźnie jednolita i jednoznaczna w treści interpretacja ustawy o Policji, z której, z odwołaniem się do norm konstytucyjnych, wynikało, że uzyskane w czasie kontroli operacyjnej dowody popełnienia przestępstw - określonych w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji - przez osobę inną niż objęta postanowieniem wydanym na podstawie art. 19 ust. 2 tej ustawy albo popełnionych wprawdzie przez osobę nim objętą, ale dotyczące przestępstw innych niż wskazane w tym postanowieniu, mogą być wykorzystane w postępowaniu przed sądem, przy odpowiednim stosowaniu przepisu art. 393 § 1 zd. 1 k.p.k., pod warunkiem, że w tym zakresie zostanie wyrażona następcza zgoda sądu na przeprowadzenie kontroli operacyjnej na podstawie stosowanego odpowiednio przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o Policji (patrz: uchwała SN z dnia 27 lipca 2006 r., SNO 35/06, LEX nr 471767; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37; postanowienie Sądu Apel. w Krakowie z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie II AKz 528/07, Lex nr 377471; postanowienie Sądu Apel. w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r., II APKzPF 19/08, OSA 2009/9/3-7; wyrok Sądu Apel. w Lublinie z dnia 18 maja 2009 r., II AKa 122/08, LEX nr 513128; postanowienie SN z dnia 22 września 2009 r., III KK 58/09, OSNKW 2010/3/28; wyrok Sądu Apel. w Rzeszowie z dnia 22 kwietnia 2010 r., II AKa 30/10, LEX nr 1110702). Jak słusznie bowiem przyjmowano, regulacja zawarta w art. 19 ustawy o Policji, w tym także przepis art. 19 ust. 15 dotyczą sfery praw i wolności obywatelskich, wprowadzając istotne ich ograniczenie. Kontrola operacyjna niewątpliwie zaś wkracza w sferę tych praw, zwłaszcza prawa do ochrony życia prywatnego (art. 47 Konstytucji), wolności komunikowania się oraz prawa do ochrony nienaruszalności mieszkania (art. 50 Konstytucji). „ Dokonując zatem interpretacji tych przepisów, należy mieć na uwadze z jednej strony zasadę tzw. życzliwej interpretacji przepisów dotyczących praw i wolności obywatelskich i uwzględniać przy interpretacji zasadę proporcjonalności, z drugiej zaś strony należy baczyć, aby wykładnia ta nie prowadziła do rezultatu pozostającego w sprzeczności z Konstytucją ”. Przekonujące jest stanowisko, że „ informacje uzyskane w trakcie kontroli operacyjnej, które wykraczają więc poza granice jej dopuszczalności, określone w art. 19 ust. 1, a tym samym nie mogą być objęte zgodą sądu, zbierane są w sposób sprzeczny z ustawą. W tym sensie wchodzą w zakres uregulowania art. 51 ust. 4 Konstytucji RP, który przewiduje, że każdy ma prawo do żądania usunięcia dotyczących go informacji "zebranych w sposób sprzeczny z ustawą". Gwarancją realizacji tego prawa jest art. 19 ust. 17 ustawy o Policji, który przewiduje obowiązek zniszczenia materiałów zgromadzonych podczas kontroli operacyjnej " niezawierających dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego". Obowiązek ten obejmuje więc zarówno materiały, które mieściły się w granicach kontroli operacyjnej wyznaczonych przez treść art. 19 ust. 1, ale niezawierających dowodów popełnienia przestępstwa "katalogowego", jak również materiały zgromadzone "podczas" kontroli, które jednak wykraczały poza te granice”. Odwołując się więc do ówcześnie obowiązujących zapisów ustawy o Policji oraz zapisów konstytucyjnych, racjonalnie przyjmowano, że „ konstytucyjne prawo żądania usunięcia informacji uzyskanych w sposób sprzeczny z ustawą ma na celu zapobieżenie wykorzystania tych informacji w jakiejkolwiek formie przez władze publiczne. W sytuacji więc, w której usunięcie zgromadzonych informacji nie jest możliwe z uwagi na to, że ich nośnik, na którym są zapisane, zawiera także inne dane, których gromadzenie jest dopuszczalne i służy konstytucyjnie usprawiedliwionej ochronie bezpieczeństwa publicznego, gwarancją realizacji konstytucyjnej ochrony autonomii informacyjnej jednostki, jest zakaz wykorzystywania informacji, których treść wykracza poza cele kontroli operacyjnej określonej w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji ”. Przy czym, mając na uwadze sytuację, gdy w ramach prowadzonej kontroli operacyjnej okazało się, że zebrane materiały wskazywały na popełnienie przestępstw „katalogowych” przez inne osoby, przyjmowano zasadne stanowisko, że „ ograniczenia dla możliwości bezpośredniego wykorzystania w procesie karnym, jako dowodów, materiałów zebranych w toku kontroli operacyjnej wynikają wyłącznie z unormowania zawartego w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, natomiast nie stwarzają ich warunki wymienione w art. 19 ust. 7 tej ustawy. Skoro tak, to jest możliwe wykorzystanie dowodów zebranych w toku kontroli operacyjnej wobec "katalogowego" przestępstwa innej osoby niż objęta postanowieniem sądu oraz wobec osoby tym postępowaniem wprawdzie objętej, ale co do innego przestępstwa "katalogowego" niż wymienione w tym postanowieniu. Jednak nie bezwarunkowo, bowiem nie tylko przynależność jakiegoś przestępstwa do zbioru określonego w katalogu z art. 19 ust. 1 ustawy o Policji umożliwia uznanie przeprowadzonej kontroli operacyjnej za legalną. Warunkiem jest uzyskanie następczej zgody sądu. Jest ona w tym przypadku konieczna, bowiem cel kontroli operacyjnej określony w art. 19 ust. 1 oraz zasada subsydiarności jej stosowania, wyznaczają dopuszczalny zakres tej kontroli i jednocześnie wskazują, że warunkiem legalności działań podejmowanych w jej ramach jest zgoda sądu wyrażona przed ich przeprowadzeniem lub wyjątkowo, w warunkach określonych w ust. 3, po zarządzeniu kontroli operacyjnej. Pod tymi warunkami zbieranie informacji podczas kontroli, odnoszące się do innej osoby niż objęta postanowieniem sądu oraz do innych przestępstw tej samej osoby, nie będzie wykraczało poza granice legalności tej kontroli, o której zawsze stanowi postanowienie sądu. Może wobec tego zaistnieć taka sytuacja faktyczna, w której sąd nie wyrazi zezwolenia następczego, mimo że zebrane zostały w toku kontroli operacyjnej dowody popełnienia przestępstwa przez inną osobę niż wymieniona w postanowieniu zezwalającym na dokonanie tej kontroli, ponieważ sprzeciwiać się temu będzie zasada subsydiarności (np. ustalenie sprawcy tego przestępstwa "katalogowego" nie będzie nastręczało żadnych trudności natury dowodowej). Należy uznać, że skoro ustawodawca przewidział szczególną procedurę umożliwiającą uzyskanie następczej zgody sądu, w przypadkach niecierpiących zwłoki to może ona mieć odpowiednie zastosowanie także wówczas, gdy informacje gromadzone w ramach zalegalizowanej już przez sąd kontroli operacyjnej mogą stanowić dowód popełnienia innego przestępstwa wymienionego w art. 19 ust. 1, którego wszakże nie obejmuje pierwotna zgoda sądu. Przepis art. 19 ust. 3 należy stosować także w przypadkach, w których uzyskane informacje dotyczą innej osoby lub podmiotu, niż ten wskazany w pierwotnym wniosku objętym zgodą sądu na przeprowadzenie kontroli operacyjnej” (wskazane cytaty pochodzą z postanowienia SN z 26 kwietnia 2007 r.). Skoro więc w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe warunki uznania podsłuchu zastosowanego względem M. M.
(1), R. K.
(1), J. F.
(1)za legalny, to Sąd I instancji nie mógł w ogóle wykorzystać materiałów zgromadzonych w trakcie zarządzonej wobec P. W.
(1)kontroli operacyjnej wobec tych osób a tym samym na ich podstawie nie mógł w stosunku do nich poczynić ustaleń niekorzystnych. To samo zresztą dotyczy oskarżonego P. W.
(1)w zakresie czynów nie katalogowych czy nawet katalogowych, co do których nie wydano na ich wykorzystanie zgody następczej. Jak zaznaczono wyżej, zarządzona kontrola operacyjna dotyczyła bowiem wyłącznie przestępstwa z art. 258 k.k. Stwierdzenie nielegalności podsłuchu powoduje więc, że dowód ten stracił rację bytu i nie mógł być, ani nie może, mimo ponownej zmiany m.in. ustawy o Policji, jak i przepisów Kodeksu postępowania karnego, procesowo wykorzystany w niniejszym postępowaniu. Należy zauważyć, że prokurator zdecydował o wykorzystaniu tych wszystkich materiałów z „podsłuchów” w stosunku nie tylko do P. W.
(1), ale i wymienionych wyżej pozostałych oskarżonych pod rządami ustawy o Policji we wskazanym wyżej brzmieniu (obowiązującym w czasie stosowania tej kontroli operacyjnej, ale już przy istniejącej jednoznacznej linii orzeczniczej interpretującej zasady wykorzystywania jako dowód tak zebranego materiału z podsłuchów), kierując do Sądu Okręgowego akt oskarżenia w dniu 27.10.2008 r. (k. 2142-2477). Ustawowe uregulowanie wskazanych wyżej kwestii po wniesieniu aktu oskarżenia, w czasie prowadzonego postępowania rozpoznawczego przed Sądem I instancji, poprzez wprowadzenie wprost do ustawy o Policji przepisów regulujących uzyskiwanie zgód następczych i wykorzystywanie, jako dowodów, materiałów zebranych w trakcie kontroli operacyjnej, w stosunku do osób, co do których ta kontrola nie została zarządzona, tj. przepisów art. 15c-15e, nastąpiło na mocy przepisów art. 3 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 53, poz. 273), obowiązujących od 11 czerwca 2011 r. Nie ulega więc żadnych wątpliwości, iż już na początku procesu karnego te materiały w stosunku do wymienionych oskarżonych nie stanowiły jakiegokolwiek dowodu i co do zasady powinny one zostać zniszczone (usunięte z niniejszego postępowania). Jedynie z przyczyn wynikających z faktu, że materiały te dotyczyły również oskarżonego P. W.
(1), co do którego zarządzono kontrolę operacyjną w zakresie przestępstwa z art. 258 k.k., to nie było możliwe ich fizyczne usunięcie. Jednakże, jak to już wyżej powiedziano, materiały te w stosunku do pozostałych oskarżonych, jak i P. W.
(1)w zakresie pozostałych czynów, nie mogły być wykorzystane na ich niekorzyść a więc należało je traktować tak, jakby co do nich one nie istniały. Podkreślić więc wyraźnie trzeba, że Sąd I instancji, wydając w dniu 31 sierpnia 2016 r. zaskarżony wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia tych zasad, skoro oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale, który nie mógł być zaliczony w poczet dowodów, mimo, że jeszcze przed wydaniem tego wyroku nastąpiła zmiana sytuacji prawnej. Otóż od dnia 15 kwietnia 2016 r. obowiązuje znowelizowana ustawa o Policji a to na mocy ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 437), którą to ustawą m.in. w art. 4 uchylono ustępy 15a-15e art. 19 ustawy o Policji a nadto znowelizowano przepis art. 168a k.p.k. (art. 1 pkt 34), z którego aktualnie wynika, że nie można uznać dowodu za niedopuszczalny wyłącznie na tej podstawie, że został uzyskany z naruszeniem przepisów postępowania oraz dodano przepis art. 168b k.p.k. (art. 1 pkt 35), z którego wynika, że jeżeli w wyniku kontroli operacyjnej zarządzonej na wniosek uprawnionego organu na podstawie przepisów szczególnych uzyskano dowód popełnienia przez osobę, wobec której kontrola operacyjna była stosowana, innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego niż przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej lub przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objętą zarządzeniem kontroli operacyjnej, to wówczas prokurator podejmuje decyzję w przedmiocie wykorzystania tego dowodu w postępowaniu karnym. W niniejszej sprawie można rozważać jedynie zastosowanie przepisu art. 168b k.p.k., skoro ustawodawca uchylił przepisy ustawy o Policji w zakresie uzyskiwania sądowej zgody następczej oraz decydowania przez prokuratora o wykorzystaniu materiałów zgromadzonych w ramach zarządzonej kontroli operacyjnej na podstawie art. 19 ustawy o Policji. W ocenie Sądu odwoławczego jednak ewentualnie wyrażenie przez prokuratora decyzji w przedmiocie wykorzystania wskazanych wyżej materiałów jako dowodów przeciwko wymienionym oskarżonym nie może przynieść jakiegokolwiek procesowego skutku, bowiem miałoby to dotyczyć materiałów uzyskanych wobec tych oskarżonych jeszcze w 2004 i 2005 r., kiedy to obowiązywały przytoczone wyżej zupełnie inne unormowania prawne i zasady ich interpretowania i które to materiały nie mogły być a tym samym i nadal nie mogą zostać wprowadzone do niniejszego procesu karnego jako dowód w trybie art. 393§1 k.p.k. w zw. z art. 19 ust. 15 ustawy o Policji a to z uwagi na to, że dotychczasowe czynności związane z ich procesowym wykorzystaniem (brak sądowej zgody następczej) nie mogą zostać uznane za skuteczne, gdyż nie dokonano ich z zachowaniem przepisów dotychczasowych (art. 20 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2016 r., poz. 437). Dodać też należy, iż rekonstruowanie ustaleń faktycznych w zakresie niektórych czynów, mających mieć miejsce w trakcie stosowanej wobec oskarżonego P. W.
(1)kontroli operacyjnej następowało także na podstawie wyjaśnień tego oskarżonego czy J. F.
(1)po odsłuchaniu (bądź odczytaniu treści) zarejestrowanych rozmów i wyjaśnieniu treści tych rozmów, co wprost wynika z protokołów przesłuchania tych osób. Należy zauważyć, iż w świetle tego, co wyżej powiedziano, wykorzystanie dowodu uzyskanego podczas stosowania kontroli operacyjnej jest dopuszczalne wyłącznie w postępowaniu karnym w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, w stosunku do którego jest dopuszczalne stosowanie takiej kontroli przez jakikolwiek uprawniony podmiot. Natomiast katalog takich przestępstw, w stosunku do których dopuszczalne jest stosowanie kontroli operacyjnej, został zawarty w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż przepis ten zawiera zamknięty katalog przestępstw. Jak bowiem zasadnie i jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądowym „ kontrola rozmów telefonicznych, jako jeden z najbardziej ingerencyjnych w konstytucyjne (art. 49 Konstytucji RP) chronione dobra obywatela musi mieć charakter wyjątkowy. Dopuszczalna może być jedynie w przypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę. Ów katalog zawarty w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji kreowany powinien być w oparciu o ścisłe przestrzeganie zasady proporcjonalności i poszanowania prywatności jednostki. Skoro ustawodawca posiadający przymiot racjonalności postanowił, mając na uwadze powyższe, zawęzić spektrum typów czynów zabronionych, w stosunku do których kontrola operacyjna może być prowadzona przez Policję, nie ma argumentów (poza celowościowymi) do dowolnego rozszerzania tego katalogu na inne jeszcze przestępstwa”. To zaś oznacza, w świetle wskazanych wyżej przepisów ustawy o Policji, iż w postępowaniu sądowym jako dowód mogą zostać wykorzystane jedynie te materiały pozyskane w trybie art. 19 ustawy z 1990 r. o Policji, które dotyczą przestępstw z katalogu zawartego w ust. 1 tego przepisu (patrz: wyrok SN z dnia 30 stycznia 2013 r. wraz z uzasadnieniem – str. 5, III KK 130/12, LEX nr 1288689; por. także postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., II KK 336/11, OSNKW 2013/1/6; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37). Bez znaczenia przy tym jest fakt, czy określone przestępstwa zostały popełnione w ramach zorganizowanej grupy przestępczej czy też nie (por. postanowienie SN z dnia 10 października 2012 r., II KK 336/11, OSNKW 2013/1/6). Tymczasem czyny z art. 279§1 k.k.. 291§1 k.k., 306 k.k. (z obwarowaniem dotyczącym wartości mienia), 271§1 k.k. nie należą do katalogu przestępstw wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, co oznacza, iż uzyskane materiały operacyjne w ramach kontroli operacyjnej o te przestępstwa, nie mogą zostać wykorzystane w postepowaniu karnym jako dowód. Ich wykorzystanie przez Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu nie mogłoby mieć wpływu na treść zaskarżonego wyroku tylko wówczas, gdyby na podstawie pozostałego materiału dowodowego możliwe było dokonanie dokładnie takich właśnie ustaleń w zakresie przypisanych oskarżonym czynów (por.: postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2017 r., III KK 211/16, LEX nr 2255318). W świetle tego, co wyżej powiedziano, w niniejszej sprawie można rozważać zastosowanie przepisu art. 168b k.p.k., skoro ustawodawca uchylił przepisy ustawy o Policji w omawianym wyżej zakresie jeszcze przed wydaniem przez Sąd Okręgowy zaskarżonego wyroku. Zgodnie bowiem z zasadą „chwytania prawa w locie” od dnia wejścia wspomnianej ustawy nowelizującej z dnia 11 marca 2016 r., tj. od dnia 15 kwietnia 2016 r. (art. 28 ustawy), z racji braku dodatkowych przepisów przejściowych, brak jest podstaw do negowania, by od tego dnia miał obowiązywać przepis art. 168b k.p.k. (por. uchwała składu 7 sędziów z dnia 29 listopada 2016 r., I KZP 10/16, OSNKW 2016/12/79). Nie może ulegać wątpliwości, iż w prawie karnym regułą jest zastosowanie przepisów procesowych (a takim jest przecież przepis art. 168b k.p.k.) obowiązujących w czasie trwania postępowania a więc przepisów, które aktualnie obowiązują. Poza tym w zakresie czynności procesowych brak jest podstaw do przyjęcia działania zasady lex retro non agit, gdyż przecież ustawa procesowa ma za przedmiot nie czyn przestępczy, lecz postępowanie, które zawsze toczy się w czasie, kiedy obowiązuje ustawa procesowa. Racjonalnie więc należy przyjmować, że jeżeli „nowa” ustawa procesowa nie przewiduje przepisów przejściowych, to należy stosować tę „nową” ustawę, skoro już ustawa „stara” straciła moc prawną, przy czym nie zachodzi potrzeba powtarzania czynności procesowych dokonanych w czasie obowiązywania ustawy „starej”, o ile oczywiście ustawodawca w ustawie „nowej” nie wprowadziłby obowiązku takiego powtórzenia czynności. Natomiast gdy „nowa” ustawa zawiera przepisy przejściowe, które w zakresie nią określonym pozostawiają w mocy przepisy dotychczas obowiązujące, to wówczas z mocy przepisów przejściowych, konkretne przepisy ustawy „starej” będą obowiązywać w określonym zakresie i tylko w tym zakresie mogą być stosowane (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 21 października 2003 r., I KZP 27/03, OSNKW 2003/11-12/90). Powyższe nie oznacza jednak, iż należy odstąpić od dotychczasowej interpretacji przepisu art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, mimo uchylenia przepisu art. 15a tej ustawy. Brak jest bowiem racjonalnego powodu do negowania wskazanych już wyżej poglądów, także w orzecznictwie sądowym prezentowanych przed wejściem w życie art. 15a ustawy o Policji, jak choćby w uchwale Sądu Najwyższego – Sądu Dyscyplinarnego z dnia 15 listopada 2005 r., SNO 57/05, LEX nr 471928 czy postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., I KZP 6/07, OSNKW 2007/5/37. Nadal więc (po dniu 15 kwietnia 2016 r.) obowiązuje zasada niedopuszczalności korzystania z materiałów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnej w sprawie o przestępstwa, które nie należą do wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, gdyż, tak jak to już wcześniej powiedziano, odwołując się do normy konstytucyjnej, przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Natomiast wolą ustawodawcy, poprzez wprowadzenie do Kodeksu postępowania karnego przepisu art. 168b było umożliwienie prokuratorowi wprowadzenia do postępowania karnego, uzyskanego w toku legalnej kontroli operacyjnej, dowodu popełnienia przez osobę, wobec której była stosowana kontrola, jak i przez osobę inną każdego „innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego”. Takie ujęcie, w świetle interpretacji tego przepisu nie oznacza jednak, że chodzi tu o jakikolwiek czyn przestępczy ścigany z urzędu. Nadal bowiem w tym przepisie chodzi o przestępstwa, co do których sąd może wyrazić zgodę na zarządzenie kontroli operacyjnej, w tym te, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (patrz: uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 4/18, OSNKW 2018/8/53). Nie może jednak ujść z pola widzenia okoliczność, iż „gospodarzem” postępowania karnego po wpłynięciu aktu oskarżenia pozostaje sąd orzekający i w takiej też sytuacji prokurator staje się jedną ze stron tego postępowania. Mając zaś na uwadze procesową zasadę równości stron w postępowaniu rozpoznawczym, na tym etapie postępowania prokuratorowi nie przysługują żadne uprawnienia władcze, decyzyjne. Takie uprawnienia natomiast przysługują prokuratorowi, ale w toku całego postępowania przygotowawczego. Wówczas bowiem to prokurator decyduje jakie należy podejmować czynności procesowe oraz jakie dowody powinien przedstawić w sądzie na poparcie wniesionego aktu oskarżenia przeciwko konkretnej osobie, o konkretny czyn zabroniony. Nie można przy tym także zapominać, że przepis art. 168b k.p.k. jest ściśle powiązany m.in. z treścią art. 19 ustawy o Policji. Zaś przepis ten, zwłaszcza w ustępach 1, 14 i 15 reguluje określone sytuacje pozyskiwania materiałów na etapie postępowania przygotowawczego a nawet przed jego formalnym wszczęciem. Na tym bowiem etapie dokonuje się analizy zebranego w drodze kontroli operacyjnej materiału i podejmuje się decyzję o włączeniu konkretnego materiału w poczet dowodów, zaś taką decyzję, co oczywiste, podejmuje wówczas prokurator. W tej więc sytuacji właściwa interpretacja przepisu art. 168b k.p.k. nakazuje przyjąć, iż prokurator ma kompetencję do podjęcia decyzji w przedmiocie wykorzystania takiego dowodu w toku całego postępowania przygotowawczego, aż do etapu sformułowania i wniesienia do właściwego sądu aktu oskarżenia. Wystarczające przy tym będzie samo zgłoszenie wraz z wniesieniem aktu oskarżenia tego dowodu na poparcie oskarżenia (patrz: Sąd Najwyższy w uzasadnieniu w/w uchwały 7 sędziów z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 4/18; wyrok Sądu Apel. w Warszawie z dnia 13 czerwca 2016 r., II AKa 133/16, LEX nr 2171252; wyrok Sądu Apel. w Białymstoku z dnia 3 kwietnia 2017 r., II AKa 182/16, LEX nr 2307608). Powyższe okoliczności wskazują więc jasno, iż w toku niniejszego postępowania te materiały z kontroli operacyjnej a dotyczące innych przestępstw niż przestępstwo z art. 258 (i dotyczące w zakresie tego czynu wyłącznie P. W.
(1), jak i na korzyść także pozostałych oskarżonych) nie zostały skutecznie wprowadzone do niniejszego postępowania karnego. Jak bowiem to wyżej zaznaczono, akt oskarżenia do Sądu I instancji wpłynął w dniu 27.10.2008 r. a więc w czasie, gdy obowiązywały odmienne zasady wykorzystania jako dowód materiałów zebranych w toku kontroli operacyjnej. To zaś oznacza, iż „decyzja” prokuratora, jaka mogła być w tej sprawie podjęta odnośnie wykorzystania tych materiałów z podsłuchów jako dowodu na popełnienie innych przestępstw (i to także zaliczanych do „katalogowych” a tym bardziej i nie katalogowych) a zarzucanych oskarżonym P. W.
(1), M. M.
(1), R. K.
(1)i J. F.
(1)nie może przynieść jakiegokolwiek procesowego skutku. Wówczas bowiem uznanie tych materiałów za dowód popełnienia przestępstwa nie objętego katalogiem z art. 19 ust. 1 ustawy o Policji, jak i bez wydania uprzedniej zgody następczej przez właściwy Sąd Okręgowy było niedopuszczalne a tym samym ta czynność prokuratora o decyzji wprowadzenia tych materiałów do procesu wraz z wniesieniem aktu oskarżenia powinna zostać uznana za bezskuteczną, gdyż nie dokonano tej czynności z zachowaniem przepisów dotychczasowych (art. 20 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2016 r., poz. 437). To zaś oznacza, iż materiały te nie mogą zostać wykorzystane jako dowód w niniejszym postępowaniu w przypadku wskazanych wyżej oskarżonych. Poniżej więc Sąd odwoławczy zwróci uwagę, czy w konkretnej sytuacji, poza zarejestrowanymi rozmowami są inne dowody popełnienia przypisanych oskarżonym przestępstw. Jeżeli takich dowodów nie ma, to oczywistym będzie konieczność wydania orzeczenia zmieniającego zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie danego oskarżonego w tym konkretnym zakresie. IV. APELACJA OBROŃCY OSKARŻONEGO P. W.
(1)a także APELACJA OBROŃCY OSKARŻONEGO K. G. W ZAKRESIE CZYNU Z PUNKTU 36 (DOT. PUNKTU LVIII). Apelacja obrońcy oskarżonego K. G. zostanie omówiona poniżej w punkcie 2 lit. E. W pozostałym zakresie w tej części uzasadnienia mowa będzie wyłącznie o apelacji obrońcy oskarżonego W.. W pierwszym rzędzie należy ustosunkować się do postawionego w tej apelacji zarzutu naruszenia przepisu art. 17§1 pkt 7 k.p.k., tj. zarzutu powagi rzeczy osądzonej. Odniesienie się bowiem do tego zarzutu w pierwszej kolejności jest istotne o tyle, że gdyby ten zarzut uwzględniono, wówczas rozpatrywanie zasadności części skazującej P. W.
(1)o przestępstwa mu przypisane w punkcie 3 części rozstrzygającej obejmującej pkt II podpunkty 2, 3, 5, 9, 13, 17, 18, 22, 24, 27 oraz 21, 23, 25, 26 i 29 części wstępnej wyroku a nadto w punkcie 5 części rozstrzygającej byłoby zbyteczne. Dodać przy tym trzeba, iż skarżący, poza wskazaną obrazą przepisu art. 17§1 pkt 7 k.p.k., nie postawił żadnych innych zarzutów pod adresem wskazanych wyżej rozstrzygnięć dotyczących przyjęcia, iż oskarżony nabywał pochodzące z czynów zabronionych – kradzieży z włamaniem samochody (punkt 3 wyroku), jak i pomógł M. M.
(1)w dokonaniu kradzieży z włamaniem samochodu (punkt 5 wyroku). Przypomnieć należy, iż Sąd I instancji słusznie przyjął, iż odnośnie przestępstw zarzuconych oskarżonemu a opisanych w punkcie II części wstępnej zaskarżonego wyroku nie ma podstaw do przyjęcia, iż oskarżony w zakresie tych czynów działał z góry powziętym zamiarem ich popełnienia. Sąd Okręgowy słusznie więc co do tych czynów odrzucił koncepcję przestępstwa ciągłego z art. 12 k.k. i zasadnie przyjął, iż każde z tych zachowań wyczerpuje znamiona odrębnego przestępstwa, popełnionego w ramach zbiegu realnego, z tym że w niniejszym przypadku, poza czynem opisanym z pkt II ppkt 20 części wstępnej wyroku, w ramach tzw. ciągu przestępstw z art. 91§1 k.k. Sąd Apelacyjny przy omawianiu tej kwestii zwraca przy tym uwagę na niekonsekwencję prokuratora przy stawianiu zarzutu błędnego ustalenia, iż oskarżony W. w zakresie tych czynów nie działał w warunkach art. 12 k.k. Mianowicie w toku prowadzonego śledztwa prokurator wyłączył do odrębnego rozpoznania część (dokładnie 9) przestępstw i co do nich sporządził akt oskarżenia z dnia 4.10.2006 r. (k. 388-412 akt Sądu Rejonowego w Ś. o sygn. II K 525/06), którym zarzucił popełnienie przez oskarżonego P. W.
(1)w ramach odrębnych czynów (w zbiegu realnym – dop. SA) 9 przestępstw – działając w grupie przestępczej i uczyniwszy sobie z ich popełnienia stałego źródła dochodu:
  1. 7-8.03.2005 r. w Ś. kradzieży z włamaniem samochodu O. (...) nr rej. (...) wartości 9.000 zł, tj. przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  2. 7-8.03.2005 r. w Ś. kradzieży z włamaniem samochodu F. (...) nr rej. (...) wartości 15.000 zł, tj. przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  3. 7-8.03.2005 r. w Ś. kradzieży z włamaniem samochodu F. (...) nr rej. (...) wartości 11.000 zł, tj. przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  4. 21/22.03.2005 r. w Ś. kradzieży z włamaniem samochodu M. (...) nr rej. (...) wartości 12.000 zł, tj. przestępstwa art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  5. 21/22.03.2005 r. w P. kradzieży z włamaniem samochodu F. (...) nr rej. (...) wartości 27.950 zł, tj. przestępstwa z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  6. 4.12.2004 r. – 26.04.2005 r. w C. nabycia skradzionego samochodu P. (...) nr rej. (...) wartości 60.000 zł, tj. przestępstwa z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  7. 9.12.2004 r. – 26.04.2005 r. w C. nabycia skradzionego samochodu R. (...) nr rej. (...) wartości 29.200 zł, tj. przestępstwa z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  8. 15/16.12.2004 r. w C. nabycia skradzionego samochodu P. (...) nr rej. (...) wartości 32.000 zł, tj. przestępstwa z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k.;
  9. 2.04.2005 r. – 26.04.2005 r. w C. nabycia skradzionego samochodu P. (...) nr rej. (...) wartości 18.790 zł, tj. przestępstwa art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. Skoro zaś prokurator postawił odnośnie tych przestępstw zarzut ich popełnienia w warunkach realnego zbiegu przestępstw, to zupełnie nielogiczne jest postawienie do pozostałych przestępstw, popełnionych w zbliżonym czasie i w podobny sposób, jak w punkcie II aktu oskarżenia w niniejszym postępowaniu, działania oskarżonego w warunkach jednego przestępstwa ciągłego. Dodać przy tym trzeba, iż Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej przychylił się do stawianych oskarżonemu W. zarzutów, skoro wyrokiem z dnia 21.12.2006 r. skazał oskarżonego za popełnienie w ramach ciągu przestępstw z art. 91§1 k.k. zarzucanych mu 5 przestępstw z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. na kary 3 lat pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 150 stawek dziennych w wysokości po 80 zł oraz za popełnienie w ramach ciągu przestępstw z art. 91§1 k.k. zarzucanych mu 4 przestępstw z art. 291§1 k.k. w zw. z art. 65§1 k.k. na kary 2 lat pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 100 stawek w wysokości po 80 zł i wymierzył mu kary łączne 3 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 200 stawek dziennych w wysokości po 80 zł (k. 547-549 akt Sądu Rejonowego w Środzie Wlkp. o sygn. II K 525/06). Powyższe więc jasno wskazuje, iż osądzone przez Sąd Rejonowy w Środzie Wlkp. przestępstwa z art. 279§1 k.k. wchodzić powinny, w razie łącznego rozpoznania sprawy, w ciąg przestępstw z przestępstwem z art. 18§3 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. przypisanym oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem w punkcie 5, zaś osądzone przez ten Sąd Rejonowy przestępstwa z art. 291§1 k.k. wchodzić powinny, w razie łącznego rozpoznania sprawy, w ciąg przestępstw z przestępstwami z art. 291§1 k.k., przypisanymi oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem w punkcie
  10. Apelujący obrońca oskarżonego, zarzucając w związku z takim procedowaniem obrazę przepisu art. 17§1 pkt 7 k.p.k. nie zauważa, iż powaga rzeczy osądzonej dotyczy ponownego osądzenia „ tego samego czynu tej samej osoby”, który to czyn już został wcześniej w innym postępowaniu prawomocnie osądzony. Sformułowanie „ ten sam czyn” dotyczy również przestępstwa ciągłego z art. 12 k.k., które jest właśnie traktowane jako jeden czyn, mimo wielości zachowań rozciągniętych w pewnym okresie czasu. Prawomocne skazanie za czyn ciągły stwarza więc stan prawomocności materialnej i w związku z tym nie jest dopuszczalne dodatkowe osądzenie sprawcy za później ujawnione zachowania, które w świetle przesłanek art. 12 kk weszłyby w zakres osądzonego już czynu ciągłego, gdyż stoi temu na przeszkodzie zakaz ne bis in idem – art. 17§1 pkt 7 kpk (por. uchwała SN z dnia 21.11.2001 r., I KZP 29/01, OSNKW 2001, z. 11, poz. 21). Należy więc zgodzić się z poglądem Sądu Najwyższego, iż prawomocne skazanie rodzi powagę rzeczy osądzonej tylko w takim zakresie, w jakim sąd orzekł o odpowiedzialności karnej za zachowania będące przedmiotem zarzutu. Jedynie wówczas, gdy sąd uznał, że objęte jednolitym zamiarem zachowania oskarżonego stanowią jeden czyn zabroniony w rozumieniu art. 12 kk, zakres powagi rzeczy osądzonej wyznaczony jest ustalonym w wyroku skazującym lub warunkowo umarzającym czasem jego popełnienia (patrz uchwała SN z dnia 15.06.2007 r., I KZP 15/07, OSNKW 2007, z. 7-8, poz. 55). W niniejszej sprawie natomiast Sąd Okręgowy nie miał do czynienia „ z tym samym czynem”, bowiem Sąd Rejonowy w Środzie Wlkp. prawomocnie rozpoznał sprawę przeciwko P. W.
(1)o zupełnie inne przestępstwa z art. 279§1 k.k. i z art. 291§1 k.k., niż przestępstwa zarzucane w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo zauważyć należy, iż art. 91§3 k.k. przewiduje możliwość skazania jednego sprawcy dwoma lub więcej wyrokami za przestępstwa należące do tego samego ciągu (nie przestępstwa ciągłego – przyp. SA) przestępstw określonego w art. 91§1 k.k. Powyższe więc jednoznacznie wskazuje, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 17§1 pkt 7 k.p.k. a tym samym w tym zakresie apelacja obrońcy oskarżonego P. W.
(1)nie zasługuje na uwzględnienie. Poniżej natomiast w poszczególnych punktach Sąd Apelacyjny ustosunkuje się do pozostałych zarzutów apelacyjnych podniesionych przez obrońcę oskarżonego W.. 1. PUNKT 8 WYROKU SĄDU OKRĘGOWEGO Również brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu tej apelacji, jakoby Sąd I instancji, skazując oskarżonego P. W.
(1)w punkcie 8 wyroku, dopuścił się obrazy art. 272 k.k. Mianowicie Sąd I instancji w punkcie 8 wyroku skazał P. W.
(1)za przestępstwa opisane w punkcie XXIII podpunkty 1-5, 7-11, 13-17 części wstępnej. Każde z tych przestępstw polegało na tym, że oskarżony, będąc rzeczywistym właścicielem wymienionych w tych punktach samochodów nie chciał tej okoliczności ujawniać w dokumentach związanych z rejestracją tych pojazdów (dowodach rejestracyjnych) i dlatego też poprzez podstawione osoby, jak J. C., K. K.
(1), S. M., A. M.
(1), A. J., A. N., które w rzeczywistości nie były właścicielami tych samochodów, także fałszując określone dokumenty, rejestrował swoje samochody na ich dane osobowe, wyłudzając od upoważnionych urzędników Starostwa Powiatowego w Ś. Wydziałów Komunikacji Urzędu Miasta P. decyzje o wydaniu pozwolenia czasowego i decyzje o wydaniu dowodu rejestracyjnego, w których, zamiast niego wskazywano te osoby jako właścicieli tych pojazdów. a) Odnośnie samochodu marki R. (...) nr rej. (...) (punkt XXIII – 1) świadek J. C. w swoich zeznaniach potwierdził, że był to samochód P. W.
(1)i na jego prośbę samochód ten został na niego zarejestrowany. Świadek tego samochodu nie nabył na fakturę VAT nr (...) z 28.03.2003 r., gdyż nie wyłożył za niego żadnych należności, jak również nie podpisał się pod dokumentami rejestracyjnymi, gdyż to W. podpisał się na nich, jak i na umowie nabycia samochodu, co także znalazło wyraz w wyjaśnieniach oskarżonego W.. Sąd I instancji logicznie ocenił dowody, w tym zeznania w/w świadka i wyjaśnienia oskarżonego, co znajduje odbicie na str. 367-369 uzasadnienia. Dowody te więc pozwoliły na dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych, co znalazło odbicie w treści uzasadnienia na str. 91-93. b) Odnośnie samochodu marki R. (...) nr rej. (...) (punkt XXIII – 2) świadek J. C. zeznał w tożsamy sposób, jak wyżej. Oskarżony P. W.
(1)przyznał, że to on był właścicielem tego pojazdu, zaś zarejestrował to auto na J. C. za jego wiedzą i zgodą a potem szukał na niego nabywcę. Również i w tym przypadku P. W.
(1), podpisał się nazwiskiem C. na fakturze nabycia pojazdu, jak i podpisał się na dokumentach rejestracyjnych. Sąd I instancji również logicznie ocenił dowody, w tym zeznania świadka i wyjaśnienia oskarżonego, co znajduje odbicie na str. 367-368, 369 i 371-378 uz

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.