udzielenia zabezpieczenia roszczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku może żądać każda strona lub uczestnik postępowania przed sądem powszechnym lub sądem polubownym, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przy czym, zgodnie z § 2 cytowanego przepisu
k.p.c., interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi bądź poważnie utrudni wykonywanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Stosownie do treści art. 747 k.p.c. zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje przez: 1) zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego; 2) obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową; 3) ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła lub uległa zniszczeniu; 4) obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską; 5) ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu; 6) ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego. Zgodnie natomiast z art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania. Warunkiem udzielenia zabezpieczenia jest w świetle przywołanych przepisów konieczność jednoczesnego spełnienia obu wskazanych wyżej kumulatywnych przesłanek zabezpieczenia, a więc zarówno uprawdopodobnienia istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu, jak i uprawdopodobnienia, iż brak zabezpieczenia może uniemożliwić lub poważnie utrudnić wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W ocenie Sądu powódka uprawdopodobniła swoje roszczenie o ustalenie wobec pozwanego banku, zatem została spełniona pierwsza przesłanka, o której mowa w art.
Powódka przedłożyła do akt dokumenty poświadczające zawarcie umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF i warunki spłat jego rat. W świetle pozwu, kwota kredytu podlegająca zwrotowi nie jest w umowie ściśle oznaczona, jak również nie są wskazane szczegółowe, obiektywne zasady jej określenia. W takim wypadku uznać należałoby za powódką, że to bankowi pozostawiono swobodne określenie kwoty podlegającej zwrotowi przez kredytobiorcę. Takie ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego naruszałoby natomiast jego istotę, gdyż wprowadzałoby do stosunku zobowiązaniowego element nadrzędności jednej ze stron i podporządkowania drugiej strony bez odwołania do jakichkolwiek obiektywnych kryteriów zakreślających granice swobody jednej ze stron. Naruszenie zaś istoty stosunku zobowiązaniowego oznacza przekroczenie granic swobody umów określonych w art. 353 1 k.c. i prowadzi do nieważności czynności prawnej jako sprzecznej z ustawą (art. 58 k.c.). W świetle pozwu dotknięte nieważnością postanowienia dotyczą głównego świadczenia kredytobiorcy, tj. zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek, co należy do essentialia negotii umowy kredytu (postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt XXV C 355/18 LEX nr 2776447). W związku z powyższym, roszczenie powódki o ustalenie, że umowa jest nieważna, a w konsekwencji także roszenie głównie o zapłatę należy uznać na obecnym etapie za uprawdopodobnione. W ocenie Sądu powódka nie zdołała jednak uprawdopodobnić interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Nie uprawdopodobniła mianowicie, że kondycja finansowa (...) S.A. w W. jest niekorzystna w takim stopniu, że w razie uzyskania pozytywnego dla powódki wyroku, wyegzekwowanie dochodzonych roszczeń mogłoby w przyszłości okazać się niemożliwe lub utrudnione. Podniesiona we wniosku argumentacja, opierająca się na ryzyku niewypłacalności banku wobec kierowanych wobec banku roszczeń przez tzw. kredytobiorców frankowych nie jest wystarczająca do uznania, że został uprawdopodobniony interes prawny w udzieleniu takiego zabezpieczenia. Sytuacja finansowa (...) S.A. w W. jest dynamiczna i może ulegać zmianom. Powódka w żaden sposób nie wykazała, że obecna sytuacja banku, realnie zagraża niewykonaniem ewentualnie korzystnego dla powodów orzeczenia. Nadto, jak zauważyła powódka, pozwany bank w ramach kosztów operacyjnych zabezpieczył rezerwy związane z umowami indeksacyjnym w umowach kredytowych. Sama strona powodowa we wniosku wskazywała zatem, że pozwany bank dokonał zabezpieczenia środków finansowych na okoliczność zasadności roszczeń m.in. powodów. Podnieść przy tym należy, iż kapitał zakładowy (...) S.A. na chwilę obecną wynosi (...) zł (w pełni wpłacony – odpis KRS pozwanego z 27 kwietnia 2020 r.). Nawet jeśli dojdzie do uwzględnienia powództwa powódki w całości lub w części to wysokość kapitału zakładowego banku i utworzona rezerwa pozwala stwierdzić, że powódka będzie mogła dochodzić należności od pozwanego i nic w ocenie Sądu nie wskazuje na to, żeby dochodzenie roszczeń miało być utrudnione (nawet gdyby pozwany istotnie w jakichś toczących się przeciwko nim postępowaniach zostałby uznany odpowiedzialny z tytułu rozliczeń kredytów frankowych). Powódka nie wyjaśniła również, w jaki sposób pandemia SARS – CoV-2 miałaby spowodować lub wpłynąć na niewypłacalność pozwanego banku, dlatego też Sąd nie mógł odnieść się do tego zarzutu. Sam fakt, iż brak zabezpieczenia mógłby spowodować konieczność podjęcia przez powódkę dodatkowych czynności w celu dochodzenia praw przez powodów, w sytuacji gdy realizacja roszczeń nie jest zagrożona, nie stanowi interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Nie stanowi interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia fakt, że powódka w przypadku wyegzekwowania od nich kwoty w sytuacji gdy zapadnie dla nich korzystny wyrok w niniejszej sprawie będzie zmuszona wystąpić z powództwem o zwrot wyegzekwowanych świadczeń, bowiem ich roszczenie, z uwagi na sytuację majątkową pozwanego, nie jest zagrożone. Przytoczone przez powódkę okoliczności nie świadczą zatem o tym, by w razie egzekucji zasądzonego na rzecz powódki świadczenia, egzekucja taka byłaby utrudniona lub niemożliwa. Reasumując wskazać należy, że powódka nie uprawdopodobniła obu przesłanek udzielenia zabezpieczenia, które muszą zachodzić kumulatywnie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art.
a contrario orzekł jak w sentencji. sędzia del. Barbara Pyz - Kędzierska z/ (...) sędzia del. Barbara Pyz - Kędzierska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.