Sygn. akt III C 1155/19 POSTANOWIENIE Dnia 23 września 2019 rok Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Mariusz Solka po rozpoznaniu w dniu 23 września 2019 r. w Warszawie, na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. M., O. M. przeciwko pozwanemu (...) Bank S.A. z siedzibą w W. o ustalenie w przedmiocie wniosku powodów o udzielenie zabezpieczenie roszczenia (k.3) postanawia: oddalić wniosek. /-/ SSO Mariusz Solka UZASADNIENIE Pozwem z dnia 13 września 2019 roku powodowie K. M. i O. M. domagali się w stosunku do pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą w W. ustalenia nieważności całej umowy kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF, sporządzonej w dniu 27 lipca 2007 roku na podstawie art. 58 k.c. w zw. z art. 189 k.p.c. albo unieważnienie w całości ww. umowy kredytu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U.2007 nr 171 poz.1206). Ewentualnie, powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego Banku na ich rzecz solidarnie kwoty 283.100,19 (dwieście osiemdziesiąt trzy tysiące sto i 19/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, wskutek uznania niektórych postanowień umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonego w dniu 27 lipca 2007 roku za abuzywne w rozumieniu art. 385 1 k.c. i tym samym bezskuteczne względem powodów oraz o zasądzenie od pozwanego Banku na ich rzecz solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Podstawę faktyczną w sprawie z powództwa K. M. i O. M. przeciwko (...) Bank S.A. z siedzibą w W. stanowił kredyt hipoteczny nr (...) na kwotę 1.082.531,86 zł indeksowany do franka szwajcarskiego (CHF), a udzielony przez pozwany Bank. W uzasadnieniu żądań pozwu powodowie wskazali m.in. na abuzywność zapisów umownych w zakresie klauzul, na podstawie których następowało przeliczenie kwoty kredytu w złotych polskich (PLN) po kursie kupna ustalonym przez pozwany Bank oraz klauzul, na podstawie których przeliczano raty kapitałowo-odsetkowe z waluty CHF na PLN, a także zarzucili pozwanemu Bankowi brak należytej informacji o ryzyku walutowym związanym z zaciąganym przez nich kredytem indeksowanym do franka szwajcarskiego, przejawiający się m.in. brakiem przedstawiania symulacji zmiany wysokości kapitału w wyniku zmiany kursu waluty indeksacji, zapewnieniami o bezpieczeństwie ww. waluty czy przekazywaniem wszelkich informacji wyłącznie w formie ustnej. Jednocześnie w pozwie powodowie domagali się zabezpieczenia powództwa o ustalenie nieważności całej umowy kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF, sporządzonej w dniu 27 lipca 2007 roku albo unieważnienie w całości ww. umowy kredytu, poprzez zawieszenie obowiązku polegającego na spłacie rat kredytu, określonego przedmiotową umową hipoteczną na okres od września 2019 roku do czasu uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, ewentualnie o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zapłatę kwoty 298.534,19 (dwieście dziewięćdziesiąt osiem tysięcy pięćset trzydzieści cztery i 19/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty, wskutek uznania niektórych postanowień umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 27 lipca 2007 roku za abuzywne w rozumieniu art. 385 1 k.c. i tym samym bezskuteczne względem powodów, poprzez zajęcie wierzytelności z wszystkich rachunków bankowych pozwanego Banku (wniosek k. 3v). Uzasadniając wniosek o zabezpieczenie wskazali, że ich roszczenie jest uprawdopodobnione, albowiem wynika wprost z załączonego materiału dowodowego. Dodatkowo podnieśli, że brak zabezpieczenia może ich pozbawić ochrony prawnej wskutek przewlekłości postępowania, na skutek działań pozwanego Banku. Powodowie wskazali również, że w drugiej połowie listopada 2018 roku (...) Bank i (...)Bank pożyczyły z Narodowego Banku Polskiego 5,84 mld zł na zachowanie płynności płatniczej, a powodem zaciągnięcia przez ww. Banki kredytów był mocny spadek w drugiej połowie listopada 2018 roku ich wskaźnika pokrycia wpływów netto (LCR). Powodowie podnieśli także, że zarówno postępowanie o unieważnienie umowy jak i zasądzenie na ich rzecz dochodzonej w niniejszej sprawie wierzytelności jest procesem zamkniętym w pewnych ramach czasowych, a oczekiwanie na tytuł wykonawczy bez zabezpieczenia może całkowicie pozbawić ich możliwości egzekucji ich praw. Dodatkowo wskazali, że interes prawny w udzieleniu im zabezpieczenia uzasadnia nie tylko wzrastający dług pozwanego, ale i długi głównego akcjonariusza pozwanego - L. C., a ponadto pogarszająca się kondycja finansowa strony pozwanej, zakładanie przez akcjonariuszy pozwanego Banku nowo powstałych spółek, zagrożenie przeniesienia majątku pozwanego do nowo powstałych spółek, brak chęci z jej strony do polubownego załatwienia sporu czy ryzyko ogłoszenia przez pozwanego upadłości, m.in. celem uniknięcia zapłaty należnej powodom /pozew – k. 3-24/. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: W ocenie Sądu, wniosek powodów o zabezpieczenie powództwa nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Przepis art. 730 1 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona, jeżeli tylko uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny, który na podstawie § 2 powołanego przepisu istnieje wówczas, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Należy przy tym wskazać, że w świetle powołanych przepisów obie te przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie. Warto podkreślić, że uprawdopodobnienie powinno opierać się bowiem na przedstawieniu stosownych środków dowodowych, na podstawie których kierując się zasadami doświadczenia życiowego, a także racjonalną oceną przedstawionego stanu faktycznego można dojść do usprawiedliwionego przekonania, że dochodzone roszczenie oraz obawa zniweczenia skutków procesu są wysoce prawdopodobne. Należy jednak nadmienić, że uprawdopodobnienie to nie może opierać się wyłącznie na samych twierdzeniach strony. W niniejszej sprawie powodowie domagają się udzielenia zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego. W zaistniałej sytuacji, stosownie do treści przepisu art. 755 § 1 k.p.c., Sąd udziela zabezpieczenia w sposób jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, w tym nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Przepis ten uprawnia bowiem Sąd do stosowania każdego rodzaju zabezpieczenia – a więc takiego, jaki Sąd uzna za najbardziej odpowiedni. Jednocześnie, zgodnie z art. art. 736 § 1 pkt 1 w zw. z art. 738 k.p.c., przy wyborze odpowiedniego sposobu zabezpieczenia Sąd związany jest sposobami wskazanymi przez wnioskodawcę. Istotnie, celem zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych może być m.in. zabezpieczenie wykonania przyszłego orzeczenia - oceniając zatem istnienie interesu prawnego oraz uprawdopodobnienie roszczenia, Sąd winien jest uwzględnić jego wspomniany cel. Podstawę żądania pozwu na gruncie materialnoprawnym stanowi art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe (Dz.U. 2018. 2187 j.t.), zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty, a także zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Co więcej, zgodnie z przepisem art. 69 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie, a także określać m.in. kwotę i walutę kredytu. W przepisie tym wskazano również elementy, jakie powinna zawierać umowa kredytu, przy czym zarówno w literaturze jak i orzecznictwie pojawiają się wątpliwości, czy każda umowa kredytu powinna zawierać komplet tych elementów. Tym nie mniej, wciąż oczywistym jest, że umowa kredytu w której nie wskazano chociażby wszystkich elementów określonych w art. 69 ust. 2, nadal pozostaje ważna ( tak: B. Smykla, Prawo bankowe, Komentarz, Warszawa 2011, s. 301-302). Wątpliwości nie ulega jednak stwierdzenie, że umowa kredytu winna określać walutę, w jakiej został on udzielony. W niniejszej sprawie należy istotnie odróżnić kwestię zastosowania w umowie niedozwolonej klauzuli umownej, co zostało wyrażone w przepisie art. 385 1 k.c., w ramach tzw. spreadu, od kwestii nieważności całej umowy na podstawie art. 58 k.c. Sąd wskazuje, że zastosowanie niedozwolonego postanowienia umownego w zakresie sposobu rozliczania kredytu nawet przez pewien okres nie powoduje całej nieważności umowy od chwili jej zawarcia. Przy czym za klauzule niedozwolone uznaje się te postanowienia umowy bądź wzorca umownego zawartej z konsumentem, które łącznie spełniają wszystkie przesłanki określone w przepisie art. 385 1 k.c., a zatem: 1) nie są postanowieniami uzgodnionym indywidualnie; 2) nie są postanowieniami określającymi w sposób jednoznaczny główne świadczenia stron; a także 3) kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Dokonanie odpowiedniej oceny takich postanowień wymaga zbadania okoliczności związanych z procesem kontraktowania, zaś ocena zgodności postanowień umowy z dobrymi obyczajami dokonywana jest według stanu z chwili zawarcia umowy. Wówczas pod uwagę bierze się jej treść, okoliczności zawarcia, a także uwzględnia umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie podlegające ocenie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016 roku ( I CSK 1049/14, OSNC 2016/11/134, Biul.SN 2016/5/12, M.Pr.Bank. 2017/2/16-24, LEX nr 2008735), postanowienia bankowego wzorca umownego zawierającego uprawnienie banku do przeliczania sumy wykorzystanego przez kredytobiorcę kredytu do waluty obcej, to jest klauzulę tzw. spreadu walutowego nie dotyczą głównych świadczeń stron w rozumieniu art. 385 1 § 1 zdanie drugie k.c. Umowna klauzula waloryzacyjna nie jest bowiem objęta wyłączeniem zawartym w art. 385 1 § 1 zdanie drugie k.c. Taka klauzula nie określa bezpośrednio świadczenia głównego - wprowadza jedynie umowny reżim jego podwyższenia. Zasady określania kursu waluty denominacji ze względu na brak szczegółowych parametrów pozwalających na kontrolę banku w sposobie ustalania kursu waluty odmiennego od kursu oferowanego przez NBP, mogą zatem stanowić klauzule niedozwolone, przy czym każdorazowo wymaga to kontroli incydentalnej. Związanie sądu orzeczeniem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a jednocześnie wpisanie konkretnej klauzuli stosowanej przez dany bank do rejestru klauzul niedozwolonych dotyczy jedynie umów, które zostały zawarte po umieszczeniu postanowienia umownego w rejestrze. W ocenie Sądu, powodowie uprawdopodobnili twierdzenia odnoszące się do dyskrecjonalności Banku w ustalaniu wysokości zobowiązań, a także kwestionowanych w tym zakresie klauzul indeksacyjnych w zawartej przez nich umowie kredytu. Zdaniem Sądu, wskazane przez nich zapisy wskazują na możliwość zakwalifikowania ich jako klauzule niedozwolone, ponieważ mechanizm ustalania przez Bank kursów waluty, jaki pozostawia mu swobodę w sposób oczywisty sprzeczny jest z dobrymi obyczajami, a przy tym rażąco narusza interesy konsumenta (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lipca 2017 roku, II CSK 803/16, OSNC 2018/7-8/79, Biul.SN 2018/4/8, LEX nr 2369626). Okoliczność uznania niektórych zapisów umownych za niedozwolone nie powoduje i nie przesądza, iż cała umowa jest nieważna. Sąd na etapie postępowania zabezpieczającego uznał, roszczenie powodów w tym zakresie za nieuprawdopodobnione albowiem nie można przesądzać, iż z samego faktu istnienia w umowie klauzul abuzywnych, cała umowa jest nieważna. Zgodnie z art.385
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.