1 lit. c) strony zrzekają się wzajemnych roszczeń pieniężnych powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego. Dowód: porozumienie ramowe z dnia 05.09.2018 r. k. 193-195, porozumienia szczegółowe k. 215-229 Porozumienie nadal jest wykonywane, jednak dotychczas nie zostały zrealizowane wszystkie postanowienia w nim zawarte. Pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwot z tytułu wystawionych w dniu 20 grudnia 2018 r. faktur VAT: nr (...) na kwotę 5.333,28 zł oraz nr (...) na kwotę 89.236,03 zł. W dniu 23 maja 2019 r. pozwany przelał na rzecz powoda kwotę 37.575,26 zł. W dniu 05 lipca 2019 r. do Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie został skierowany przez powoda pozew przeciwko pozwanemu o zapłatę kwoty 56.994,05 zł za zakup części paliwa na rozruch instalacji. Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 26.04.2019 r. z potwierdzeniem nadania i doręczenia k. 248-250, potwierdzenie przelewu k. 251-252, zeznania świadka T. K. k. 265-266 (00:17:41-00:43:53), zeznania świadka M. D. k. 266 (00:43:54-01:05:09), pozew z dnia 02.07.2019 r. z załącznikami k. 274- 368 Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowód z dokumentów i zeznania świadków T. K. i M. D., którym przydał walor wiarygodności. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Powód wywodził roszczenie o zapłatę kwoty 8.616,64 zł z umowy nr (...) z dnia 16 lipca 2014 r. zmienionej aneksem z dnia 15 lipca 2015 r. w przedmiocie zamówienia na budowę obiektu elektrociepłowni i suszarni. Nie ulega wątpliwości, że w dniu 05 września 2018 r. pomiędzy stronami zostało zawarte porozumienie ramowe i porozumienia szczegółowe mające na celu wypracowanie ostatecznych warunków uregulowania wzajemnych roszczeń oraz rozwiązania dotychczasowych sporów powstałych na tle realizacji umowy z dnia 16 lipca 2014 r. zmienionej aneksem z dnia 15 lipca 2015 r. Strona pozwana zakwestionowała żądanie pozwu wskazując, że była zobowiązana jedynie do dostarczenia dokumentów potrzebnych do wydania decyzji przez Urząd Dozoru Technicznego. Nadto wskazała, że działanie powoda w postaci zlecenia przeprowadzenia badania było nieuprawnione skoro należało to do obowiązku pozwanego. Pozwany podniósł, że powództwo jest przedwczesne z uwagi na przystąpienie w dniu 05 września 2018 r. przez strony sporu do porozumienia ramowego, w którym zrzekły się wzajemnych roszczeń pieniężnych powstałych przed podpisaniem porozumienia pod warunkiem zrealizowania wszelkich postanowień zawartych w tym porozumieniu. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie miało dokonanie wykładni postanowienia § 3 porozumienia ramowego z dnia 05 września 2018 r. Strony ustaliły, że pod warunkiem zrealizowania wszystkich postanowień związanych z porozumieniem ramowym, jak i związanych z każdym z postanowień szczegółowych (w tym po upływie terminu umowy serwisowej, o której mowa w porozumieniu szczegółowym,
1 lit. c) zrzekają się wzajemnych roszczeń pieniężnych powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego. W ocenie Sądu powyższe postanowienie umowne należy interpretować w kontekście przepisów o zwolnieniu z długu. Zwolnienie z długu polega na tym, że wierzyciel zrzeka się wierzytelności, wobec czego zobowiązanie wygasa. Oznacza to, że wierzyciel nie uzyskuje świadczenia, ponieważ wierzytelność, z której ono wynika, zostaje w wyniku tej instytucji umorzona. W świetle przepisu art. 508 k.c. zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Zwolnienie z długu dochodzi zatem do skutku w wyniku umowy pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem. Wygaśnięcie zobowiązania wskutek zwolnienia z długu następuje z chwilą zawarcia umowy o zwolnienie z długu lub w terminie późniejszym określonym przez strony. Umowa zwolnienia z długu może przybrać postać umowy pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Za szczególny przypadek zwolnienia z długu można uznać rozwiązanie umowy dwustronnie zobowiązującej, gdy strony wzajemnie zwalniają się z długu. Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdziły, że porozumienie ramowe i postanowienia szczegółowe nie zostały dotychczas zrealizowane. Tym samym uznać należy, że wskutek nieziszczenia się warunku – zrealizowania wszystkich postanowień związanych tak z porozumieniem ramowym, jak i z każdym z postanowień szczegółowych – nie doszło do zrzeczenia się wzajemnych roszczeń powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy nie dały podstawy do podzielenia stanowiska strony pozwanej o przedwczesności powództwa. Sąd zwrócił bowiem uwagę na okoliczność, że przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane w dniu 18 stycznia 2018 r. przez (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. w restrukturyzacji. Z kolei porozumienie ramowe zostało przez strony podpisane w dniu 08 września 2018 r., a zatem już po wniesieniu pozwu. Powód w trakcie zawierania porozumienia nadal reprezentowany był przez Zarządcę, który zainicjował przedmiotowe postępowanie sądowe. Nie można przy tym pomijać okoliczności w jakich zostało zawarte porozumienie ramowe z dnia 05 września 2018 r. W stosunku do powodowej spółki prowadzone było postępowanie sanacyjne, zaś celem porozumienia ramowego było wypracowanie ostatecznych warunków uregulowania wzajemnych roszczeń oraz rozwiązania dotychczasowych sporów powstałych na tle realizacji umowy nr (...) z dnia 16 lipca 2014 r. obejmującej zmiany dokonane aneksem z dnia 15 lipca 2015 r. W treści porozumienia ramowego brak jest postanowienia regulującego kwestię wszczętych przed jego zawarciem postępowań sądowych. Nie oznacza to jednak wyłączenia możliwości dochodzenia tych roszczeń na drodze postępowania sądowego. Gdyby tak faktycznie było strony porozumienia albo zawarłyby wprost klauzulę zrzeczenia się wzajemnych roszczeń powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego bez określenia warunku, albo uregulowałyby kwestię postępowań sądowych toczących się już pomiędzy stronami w odrębnym paragrafie porozumienia. W ocenie Sądu zgodną wolą stron porozumienia było wygaśnięcie wzajemnych roszczeń pieniężnych powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego dopiero po zrealizowaniu wszystkich postanowień z nim związanych, jak i związanych z każdym z postanowień szczegółowych. Kontynuując, należy zaznaczyć, że w załączniku nr 12 do umowy z dnia 16 lipca 2014 r. strony postanowiły, że wykonawca zobowiązany jest do dostarczenia dokumentacji technicznej (techniczno – ruchowej) urządzeń technologicznych i urządzeń podlegających pod Urząd Dozoru Technicznego, dokumentów dopuszczających urządzenia podlegające pod Urząd Dozoru Technicznego do eksploatacji. Dokonując wykładni postanowień umowy (...) z dnia 16 lipca 2014 r. zmienionej aneksem z dnia 15 lipca 2015 r. , w oparciu o przepis art. 65 § 2 k.c. zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu w ocenie Sądu, zgodną wolą stron było, aby to strona pozwana dostarczyła przedmiotowe dokumenty i poniosła wszystkie związane z tym koszty. Gdyby poniesienie tych kosztów należało do powoda to stosowne zapisy zostałyby zawarte w umowie. Zwłaszcza, że umowa zawiera postanowienia co zasad ponoszenia przez strony innych kosztów. W paragrafie 9 ust. 4 umowy wskazano, że do obowiązków wykonawcy - pozwanego w zakresie przedmiotu umowy należy, w szczególności: przeprowadzenie prób i rozruchu zapewniającego osiągnięcie wymaganych wartości gwarantowanych określonych, zgodnie z § 11 ust. 2 umowy, bez kosztów paliwa, energii elektrycznej, wody oraz innych niezbędnych materiałów eksploatacyjnych zużytych w trakcie prób lub rozruchu, których koszt pokrywa zamawiający – powód. Z kolei w § 17 ust. 7 umowy ustalono, że w przypadku, gdy zamawiający usunie wadę – zgodnie z zapisami ustępu poprzedzającego – używając własnych materiałów lub części zamiennych, wykonawca niezwłocznie na swój koszt dostarczy (zwróci) zamawiającemu przedmiotowe materiały lub części zamiennie, chyba że strony postanowią inaczej. Skoro zatem przeprowadzenie procedury przed Urzędem Dozoru Technicznego należało do pozwanego to nie sposób przyjąć, że koszty z tym związane zobowiązany był ponosić powód. Nie wynika to ani z umowy ani z innych ustaleń stron podjętych w tym zakresie. Sąd nie podziela stanowiska pozwanego, że działanie powoda w postaci zlecenia Urzędowi Dozoru Technicznego przeprowadzenia badania było nieuprawnione albowiem należało to do obowiązku pozwanego. Nie można także uznać, że nastąpiło zastępcze wykonanie przez powoda czynności należących do obowiązków pozwanego. Z § 18 umowy z dnia 16 lipca 2014 r. wynika bowiem, że wykonawca zobowiązał się do współdziałania z zamawiającym w celu uzyskania przez zamawiającego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz ewentualnych innych pozwoleń niezbędnych do użytkowania obiektu i oddania go do użytkowania – zgodnie z załącznikiem nr 13 (opis, zakres i harmonogram dostarczonych dokumentów przez wykonawcę niezbędnych do uzyskania decyzji wymaganych przepisami prawa, w tym pozwolenia na użytkowanie). Postanowienia zawartej pomiędzy stronami umowy dawały zatem powodowi uprawnienia do wystąpienia samodzielnie do Urzędu Dozoru Technicznego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał powództwo za uzasadnione w całości i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 8.616,64 zł o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. O obowiązku zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. Według art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Termin naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie został wyznaczony zgodnie z żądaniem pozwu od 09 listopada 2017 r. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Pozwany przegrał sprawę w całości, a zatem zobowiązany jest zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu, na które złożyły się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 300 zł, zaliczka na koszty tłumaczeń w kwocie 3.000 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1.800 zł stosownie do § 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskiej (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 1804 ze zm.). Przedmiotowe postępowanie zostało rozpoznane w postępowaniu uproszczonym. Z uwagi na fakt, że powód uiścił opłatę sądową od pozwu w kwocie 431 zł podczas gdy opłata sądowa w niniejszej sprawie wyniosła 300 zł Sąd na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwrócił różnicę między opłatą pobraną od strony a należną. O nieopłaconych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uwzględniając wynik procesu nakazując pobrać od pozwanego kwotę 6.239,46 zł (pkt. IV sentencji wyroku) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych na poczet wynagrodzenia tłumacza przysięgłego (wynagrodzenie tłumacza wyniosło kwotę 9.239,46 zł, przy czym 3.000 zł została pokryta z zaliczki uiszczonej przez powoda). Kierując się zaprezentowaną argumentacją orzeczono jak na wstępie.” Powyższy wyrok zaskarżyła strona pozwana w punktach I, II i III, wnosząc o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu za obie instancje. Wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1 lit. c) strony niniejszym zrzekają się wzajemnych roszczeń pieniężnych powstałych przed podpisaniem porozumienia ramowego. Nie jest trafna argumentacja Sądu Rejonowego co do rozumienia tego zapisu w taki sposób, że wygaśnięcie roszczeń miało następować dopiero po wykonaniu wszystkich opisanych w nim porozumień. Cel zawarcia porozumienia został sprecyzowany w preambule porozumienia, gdzie wskazano, że strony przystępują do niego, aby wypracować ostateczne warunki uregulowania wzajemnych roszczeń oraz rozwiązać dotychczasowe spory powstałe na tle realizacji umowy o budowę elektrociepłowni. Przy uwzględnieniu tego celu należało zatem interpretować sporne postanowienie. Nie ma znaczenia fakt, że w treści tego porozumienia nie zawarto postanowienia regulującego kwestię wszczętych przed jego zawarciem postępowań sądowych. W ocenie Sądu Okręgowego brak ten może być wynikiem nielojalności strony powodowej, która przy zawieraniu porozumienia nie poinformowała o wytoczeniu powództwa w niniejszej sprawie. Nie ma to jednak większego znaczenia, po pierwsze bowiem z przytoczonego wyżej tekstu preambuły wynika, że zamiarem stron było uregulowanie wszystkich wynikłych pomiędzy nimi sporów, a po drugie, całość postanowień porozumienia winna być wykładana zgodnie z celem tego porozumienia. Cel ten był zaś taki, by mimo wzajemnych pretensji i roszczeń, które pojawiły się pomiędzy stronami w trakcie realizacji umowy, doprowadzić do zakończenia inwestycji. Cel ten wyraźnie wynika z § 1 porozumienia, w którym wskazano, że strony zgodnie uznają, że korzystniejsze będzie zawarcie porozumienia regulującego współpracę, mającą doprowadzić do zrealizowania celu pierwotnej umowy, niż jej rozwiązanie. Skoro zaś celem była niezakłócona współpraca stron zmierzająca do zakończenia budowy i uruchomienia elektrociepłowni, to nie mógł być on zrealizowany inaczej, niż przez wygaszenie czy zawieszenie wzajemnych pretensji na okres realizacji umowy. Niewątpliwym jest zaś, że toczenie procesu sądowego nie zmierza do realizacji takiego celu, lecz prowadzi do zjawiska przeciwnego, tj. eskalacji konfliktu. Zatem przy uwzględnieniu tego, że stronom chodziło o wspólne doprowadzenia do uruchomienia inwestycji, zapis § 3 musi być rozumiany nie jako warunek zawieszający, a więc zrzeczenie się roszczeń po zrealizowaniu porozumienia ramowego i porozumień szczegółowych, lecz jako warunek rozwiązujący, tj. strony już obecnie zrzekają się wzajemnych roszczeń, jeśli jednak nie dojdzie do realizacji porozumienia ramowego i szczegółowych, zrzeczenie to nie będzie skuteczne i wzajemne roszczenia „odżyją”. Jest to zgodne także z literalną treścią zapisu umownego, stanowiącego, że strony „niniejszym zrzekają się”, a więc zrzekają się już teraz, a nie „zrzekną się” dopiero w przyszłości. Powyższa wykładnia prowadzi zaś do wniosku, że nawet jeśli w momencie wytaczania powództwa mogło ono być zasadne, to po zawarciu porozumienia powódka winna cofnąć pozew, realizując tym samym zawarte porozumienie, przy czym owo cofnięcie nie pozbawiałoby powódkę roszczenia o zwrot wydatkowanych środków, gdyby porozumienie ramowe i porozumienia szczegółowe nie zostały zrealizowane, gdyż wówczas traciłby moc zapis o zrzeczeniu się roszczeń. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienić zaskarżony wyrok i oddalić powództwo. Pociągało to za sobą odpowiednią korektę rozstrzygnięcia o kosztach procesu, mianowicie stosownie do art. 98 k.p.c. obciążają one powódkę, a o wysokości tych kosztów rozstrzygnie referendarz w Sądzie I instancji, zgodnie z art. 108 zd 2 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z art. 98 i § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – na rzecz strony pozwanej zasądzono równowartość opłaty od apelacji (500 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika – 900 zł. Rozstrzygnięcie o nieuiszczonych kosztach sądowych jest wynikiem podzielenia zarzutów apelacyjnych dotyczących zbędnego zlecania tłumaczenia pozwu i załączników do pozwu. Należy zwrócić uwagę, że już w pozwie strona powodowa zawiadamiała sąd I instancji o braku potrzeby tłumaczenia pozwu z uwagi na fakt, że pozwana korzysta z polskojęzycznej obsługi prawnej i nie odmówi odbioru pozwu. Mimo to sąd zażądał zaliczki na poczet koszty tłumaczeń, przy czym nastąpiło pod wadliwym rygorem (zwrotu pozwu), do czego nie było podstaw prawnych, albowiem ewentualna kwestia tłumaczenia może być rozpatrywana wyłącznie w kontekście podstawy zawieszenia i to tylko wówczas, gdy pozwany odmówi odbioru pozwu. Po tym wezwaniu strona powodowa ponownie wniosła o nietłumaczenie załączników do pozwu, powołując przy tym stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażone w wyroku z 8 maja 2008 r. w sprawie C-14/07, zgodnie z którym brak tłumaczeń załączników do pozwu może stanowić przyczynę odmowy odbioru pozwu jedynie wyjątkowo, gdy załączniki te są niezbędne do zrozumienia przedmiotu i podstawy roszczenia, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Mimo to Sąd Rejonowy zdecydował się tłumaczyć nie tylko pozew (7 stron tekstu), ale i załączniki (ponad 100 stron), co wygenerowało całkowicie zbędny z punktu widzenia celu procesu koszt. Dlatego też rozstrzygając o nieuiszczonych kosztach sądowych Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 102 k.p.c., uznając, że choć powódka przegrała proces, nie powinna pokrywać kosztów sądowych, które powstały wyłącznie w wyniku błędnych decyzji sądu I instancji. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.