Sygn. akt II K 37/18 UZASADNIENIE W dniu 08 grudnia 2017 roku M. P. (1) spożywała alkohol. Wieczorem -zataczając się - wsiadła do pojazdu A. R. o numerze rejestracyjnym (...) i wyjechała ze swojego mi
§ 1kk.
Przepis art. 178 a § 1 kk stanowi, że karze podlega, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest przestępstwem powszechnym, co oznacza, że może być popełnione przez każdy podmiot zdatny do ponoszenia odpowiedzialności karnej. Przedmiotem ochrony wskazanego przepisu jest bezpieczeństwo ruchu lądowego, wodnego i powietrznego - główny przedmiot ochrony) oraz życie i zdrowie - dodatkowy przedmiot ochrony (J. Piórkowska-Flieger, w: Bojarski, Kodeks karny, 2006, s. 320). Z treści art. 178 a § 1 kk wynika, że dla stwierdzenia przesłanek popełnienia przestępstwa wskazanych w tym przepisie konieczne jest spełnienie następujących znamion: po pierwsze – sprawca powinien prowadzić pojazd mechaniczny, po drugie – prowadzący pojazd musi znajdować się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innego środka odurzającego, wreszcie po trzecie – pojazd mechaniczny powinien być prowadzony w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Należy stwierdzić, że wszystkie wyżej wskazane przesłanki zostały spełnione w sytuacji będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Niewątpliwie M. P.
(1)prowadziła pojazd mechaniczny. Oskarżona kierowała bowiem samochodem marki A. R. o nr rej. (...). Sąd Najwyższy uznał, że: ,,pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym jest każdy pojazd drogowy lub szynowy napędzany umieszczonym na nim silnikiem, jak również maszyna samobieżna i motorower (wyr. SN z 4.2.1993 r., III KRN 254/92, OSP 1993, Nr 10). Prowadzenie pojazdu nie ma swojej legalnej definicji. Nie ma jednak wątpliwości, że prowadzenie pojazdu immanentnie łączy się z podjęciem czynności polegających na wprawieniu pojazdu w ruch, a następnie na utrzymywaniu pojazdu w ruchu (R.A. Stefański, Glosa do wyroku SN z 22.7.1993 r.; II KRN 110/93 oraz J. Wojciechowski, Kodeks karny, s. 102). Oskarżona w chwili popełnienia czynu zabronionego znajdowała się w stanie nietrzeźwości. Zgodnie z treścią art. 115 § 16 kk stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Funkcjonariusze policji przewieźli M. P.
(1)do Komendy Powiatowej Policji w W., gdzie urządzeniem Alkometr A 2.0. poddano oskarżoną badaniu mającemu ustalić stan jej trzeźwości. Badanie wykazało u M. P.
(1)o godzinie 22:07 – 1,46 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, o godzinie 22:11– 1,34 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, a o godzinie 22:39 – 1,42 mg/l, o godzinie 23:24 – 1,34 mg/l w wydychanym powietrzu. Pomiary te zostały potwierdzone w protokole z przebiegu badania stanu trzeźwości. M. P.
(1)kierowała pojazdem mechanicznym po drodze publicznej, gdzie odbywa się normalny ruch pojazdów, co stanowi prowadzenie pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym. Należy zauważyć, że dla wypełnienia znamion przestępstwa określonego w art.
§ 1
kk wystarczające jest prowadzenie go w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego w jakiejkolwiek strefie ruchu, to jest w ruchu lądowym (drogowym lub kolejowym), wodnym lub powietrznym, (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, II AKa 131/04, KZS 2004/9/3). Nie może budzić wątpliwości, że oskarżona prowadziła pojazd w ruchu lądowym – jechała ona bowiem drogą (...) w P.. Występek z art.
§ 1
kk ma charakter umyślny, przy czym samo uruchomienie i prowadzenie pojazdu wymaga zamiaru bezpośredniego, natomiast fakt znajdowania się przez prowadzącego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego może być również objęty zamiarem ewentualnym. Niezbędna jest więc świadomość sprawcy, że może znajdować się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego i godzenie się z tą możliwością. Analizując zachowanie oskarżonej od strony podmiotowej, stwierdzić należy, że oskarżona, spożywając alkohol w dniu zdarzenia i to w takiej ilości zdawała sobie sprawę z tego, że nie powinna prowadzić pojazdu mechanicznego, a mimo to dopuściła się takiego zachowania, umyślnie naruszając zasadę ruchu drogowego, tj. zasadę trzeźwości. W tym stanie rzeczy nie można mieć wątpliwości, że od strony podmiotowej oskarżona swoim zachowaniem wypełniła ustawowe znamiona przestępstwa z art.
§ 1kk. Podkreślić należy, że kwestia karalności tego rodzaju zachowań jest powszechnie znana. Sąd oskarżoną M. P.
(1)uznał za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, to jest występku z art.
§ 1
kk i za to na podstawie art.
§ 1kk wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd ważąc wobec oskarżonej wymiar kary kierował się dyrektywami wskazanymi w treści przepisu art. 53 kk i miał na względzie stopień społecznej szkodliwości, bacząc przy tym by dolegliwość nie przekraczała stopnia winy oskarżonej. Sąd miał także na względzie cele zapobiegawcze i wychowawcze kary, jak też dyrektywy w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Występek z art.
§ 1
kk zagrożony jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Sąd uznał, że karą najbardziej adekwatną do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości popełnionego przez M. P.
(1)czynu będzie kara 6 miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu orzeczona kara pozbawienia wolności spełni cele wychowawcze i zapobiegawcze względem oskarżonej i jednocześnie zostanie spełniony cel jej społecznego oddziaływania. Orzeczenie kary ograniczenia wolności byłoby w ocenie Sądu niecelowe z uwagi na to, że znajduje się ona obecnie w zaawansowanej ciąży. Niezasadne nadto było wymierzenie jej kary grzywny, bowiem oskarżona nie ma majątku większej wartości ani stałego dochodu. Sąd wymierzając karę M. P.
(1)miał na uwadze znaczny stopień winy oskarżonej. Oskarżona jest osobą dorosłą, nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do jej poczytalności, wobec czego w czasie czynu mogła w pełni rozpoznać jego znaczenie i pokierować swoim postępowaniem. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu Sąd miał na uwadze dyrektywy określone w art. 115 § 2 kk. Stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżoną należy uznać za znaczny. Oskarżona dopuściła się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a co za tym idzie takiego, które bardzo często w sposób bezpośredni zagraża najwyższym dobrom chronionym prawem, tj. zdrowiu i życiu ludzkiemu. Podkreślić należy, że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwym stanowi umyślne (tj. świadome działanie wbrew zakazowi) naruszenie jednej z najbardziej podstawowych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. M. P.
(1)narażała na niebezpieczeństwo nie tylko siebie, ale też innych uczestników tego ruchu. Podkreślenia wymaga, że zagrożenie te nie było czysto abstrakcyjne, bowiem M. P.
(1)doprowadziła do zdarzenia drogowego – zjechała do rowu znajdującego się po przeciwnej stronie drogi. Oskarżona pozostawała pod wpływem alkoholu, zatem jej możliwości postrzegania, reagowania, racjonalnego postępowania były w istotny sposób ograniczone, a zdolność postrzegania i prawidłowego reagowania na sytuację osłabione. Także pozostałe okoliczności zdarzenia pozwalają ocenić zachowanie oskarżonej jako wysoce naganne. Stopień szkodliwości czynu wynikał również z rodzaju prowadzonego pojazdu (samochód osobowy) oraz miejsca zdarzenia (droga publiczna). Jako okoliczność łagodzącą Sąd potraktował fakt, że oskarżona nie było uprzednio karana. Sąd nie dopatrzył się okoliczności obciążających. Sąd na podstawie art. 69 § 1 i § 2 kk oraz art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec oskarżonej w punkcie 1 wyroku kary pozbawienia wolności na okres 2 lat próby. Art. 69 § 1 kk stanowi, że sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa, zaś § 2 wskazanego powyżej przepisu stanowi, że zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Sąd wyraża przekonanie, że wykonanie kary bezwzględnej pozbawienia wolności nie jest niezbędne dla resocjalizacji oskarżonego. Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności nie oznacza, że pozostanie on bezkarny, bowiem w przypadku nieprawidłowego przebiegu wyznaczonego okresu próby zawsze będzie można zarządzić wykonanie kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu, wskazany okres próby – 2 lat - będzie wystarczający do osiągnięcia celu instytucji probacji, jak również pozwoli zweryfikować trafność prognozy kryminologicznej postawionej wobec M. P.
(1), a jednocześnie skontrolować postawę i zachowanie oskarżonej w tym czasie. Przy tym, oskarżona powinien mieć świadomość, że w przypadku, gdy znowu naruszy porządek prawny, narazi się na zarządzenie wykonania kary. Dla wzmożenia kontroli zachowania oskarżonej w wyznaczonym okresie próby Sąd na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 kk zobowiązał ją do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i na podstawie art. 73 § 1 kk oddał ją pod dozór kuratora sądowego. Sąd na podstawie art. 42 § 2 kk w zw. z art. 43 § 1 kk orzekł wobec oskarżonej środek karany w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat. Skazanie sprawcy występku z art.
§ 1
kk łączy się z koniecznością orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Przy określeniu rodzaju i długości czasookresu stosowania zakazu z art. 42 § 2 kk, Sąd uwzględnił wszystkie opisane powyżej okoliczności obciążające i łagodzące. Oskarżona powinna zostać, dla bezpieczeństwa własnego, a przede wszystkim bezpieczeństwa innych użytkowników ruchu drogowego wyeliminowana z niego na co najmniej minimalny okres. W związku z tym konieczne był na podstawie art. 43 § 3 kk nałożenie na oskarżoną obowiązku zwrotu dokumentu prawa jazdy nr (...) wydanego przez Starostę (...) do właściwego dla miejsca zamieszkania wydziału komunikacji. Sąd na podstawie art. 43a § 2 kk orzekł wobec oskarżonej świadczenie pieniężne w kwocie 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w W.. Orzeczenie tego środka karnego było również obligatoryjne w przedmiotowej sprawie, natomiast jego wysokość ustalona została w oparciu o możliwości zarobkowe oskarżonej, a jej wysokość odpowiada najniższej możliwej do orzeczenia kwocie. Mając na uwadze sytuację majątkową oskarżonej, okoliczność, że nie ma ona stałej pracy, Sąd na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił M. P.
(1)od kosztów postępowania, a wydatkami poniesionymi w sprawie obciążył Skarb Państwa.