← Polska

IV P 18/18

Sygn. akt IV P 18/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2020 roku Sąd Rejonowy w Bełchatowie Wydział IV Pracy w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia SR Beata Grabiszewska

§ 1

kp pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z ww. przyczyn (§ 2). Przepis § 3 wskazuje, że dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy. Natomiast zgodnie z treścią § 4 dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne. Z kolei przepis art. 18 3b § 1 kp stanowi, że za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art.

§ 1

, którego skutkiem jest w szczególności: 1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy, 2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą, 3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe - chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami. Zasada równości nakazuje identyczne traktowanie wszystkich adresatów norm prawnych znajdujących się w takiej samej lub podobnej sytuacji prawnej bądź faktycznej. Wobec tego nie każde odmienne ukształtowanie uprawnień pracowniczych prowadzi do naruszenia równego traktowania i dyskryminacji. W świetle utrwalonego orzecznictwa nie stanowi dyskryminacji, w rozumieniu art.

§ 3

kp, zróżnicowanie sytuacji prawnej pracowników należących nawet do tej samej grupy (wyróżnionej ze względu na posiadanie przez nich wspólnej cechy lub właściwości), jeżeli zostało ono oparte na dozwolonym przez prawo kryterium. O ile każdy przypadek wystąpienia dyskryminacji będzie uznawany za przejaw naruszenia zasady równości, o tyle nie każde nierówne traktowanie jest spowodowane dyskryminacją. Dyskryminacja jest bowiem kwalifikowanym nagannym zachowaniem, u podłoża którego leży nierówne traktowanie pracowników z powodu ich cech osobistych. Dlatego pracownik, który zarzuca pracodawcy dyskryminację, powinien wskazać przyczynę (powód) dyskryminacji (por. komentarz do art.

, 18 3b i 18 3c kp, Monika Tomaszewska, system Lex). Dyskryminacją jest zatem różnicowanie sytuacji pracowników na podstawie niedozwolonego kryterium. Niedozwolone kryteria są przykładowo wymienione w art. 11 3 oraz art.

§ 1kp.

Katalog przesłanek dyskryminacyjnych jest otwarty. Do tych niedozwolonych kryteriów różnicowania sytuacji pracowników Sąd Najwyższy zalicza - poza kryteriami wprost wymienionymi w art. 11 3 oraz art.

§ 1

- okoliczności, które w szczególności nie mają oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami pracownika, sposobem ich wykonania, czy też kwalifikacjami (por. wyrok z dnia 5 października 2007 r., II PK 14/07, OSNP 2008, nr 21-22, poz. 311), oraz przymioty osobiste pracownika, niezwiązane z wykonywaną pracą (wyrok z dnia 4 października 2007 r., I PK 24/07, OSNP 2008, nr 23-24, poz. 347). W wyroku z dnia 2 października 2012 r., II PK 82/12, OSNP 2013, nr 17-18, poz. 202, Sąd Najwyższy określił w sposób pozytywny kryteria (przyczyny) dyskryminacji inne niż wymienione w art.

§ 1kp.

Stwierdził, że dyskryminacją jest nieusprawiedliwione obiektywnymi powodami gorsze traktowanie pracownika ze względu na niezwiązane z wykonywaną pracą cechy lub właściwości dotyczące go osobiście i istotne ze społecznego punktu widzenia, przykładowo wymienione w art.

§ 1k.p.

W niniejszej sprawie powód jednoznacznie nie wskazał kryterium dyskryminacyjnego, wskazywał na przekonania religijne, pracę w rolnictwie, czy w spółce zależnej. Z materiału dowodowego wynika, że nie było jakichkolwiek zachowań pracodawcy wobec powoda świadczących o naruszeniu zasady równego traktowania, a wynikających z braku akceptacji poglądów powoda, czy jego pochodzenia. Kwestie te nigdy nie były przedmiotem dyskusji i przełożonym powoda nie były nawet znane jego przekonania religijne. A. P. w kontekście naruszenia zasad równego traktowania podnosił, że w oddziale RS-2 miał przydzielony samochód bez wspomagania, kiedy większość samochodów była wyposażona we wspomaganie. Przypomnieć zatem należy, iż przez okres pierwszych 4 miesięcy powód jeździł w tym oddziale samochodem Tarpan (...), który istotnie nie był wyposażony we wspomaganie. W tym czasie wszystkie pojazdy ze wspomaganiem były przydzielone do dyspozycji poszczególnym pracownikom, którzy rozpoczęli pracę wcześniej. W oddziale RS-2 nowi kierowcy otrzymywali samochody nie będące w stałej dyspozycji innych kierowców. Takim samochodem rotacyjnym był właśnie Tarpan (...). Jeździli nim także inni kierowcy. Kiedy tylko w oddziale zwolnił się pojazd ze wspomaganiem, powód taki samochód otrzymał do dyspozycji. Z powyższych okoliczności wynika, iż przyczyną przydzielenia A. P. pojazdu bez wspomagania był obiektywny brak wolnego samochodu wyposażonego we wspomaganie. Przyczyną takiego stanu nie było dyskryminowanie powoda w oparciu o którekolwiek z kryteriów dyskryminacyjnych wymienionych w art.

§ 1k.p.

Podkreślić także należy, iż powołując się na problemy zdrowotne, powód w żaden sposób nie zakomunikował o nich pracodawcy. Prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje, zgodnie z art. 18 3d kp osobie, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu. Przepis ten należy stosować – zgodnie z jego brzmieniem – do wszystkich przypadków nierównego traktowania w zatrudnieniu. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2019 r., III PK 50/18, LEX nr 2692145). A. P. nie wykazał, aby pozwany pracodawca stosował wobec niego praktyki dyskryminacyjne. Tym samym nie przysługuje mu roszczenie odszkodowawcze. Reasumując, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zachowanie pozwanego wobec powoda A. P. nie miało charakteru mobbingującego, ani też nie nosiło cech nierównego traktowania. Dlatego też powództwo podlegało oddaleniu w całości. Na zasadzie słuszności wyrażonej w art. 102 kpc Sąd postanowił nie obciążać powoda kosztami postępowania z uwagi na charakter sprawy oraz jego sytuację rodzinną i majątkową. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz pełnomocnika powoda, ustanowionego z urzędu, Sąd orzekł na podstawie § 8 pkt 5 w zw. z § 15 ust. 1 pkt 2 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2019.68 t.j.). Przy ustalaniu opłaty na rzecz pełnomocnika powoda - radcy prawnego Sąd uwzględnił jego wniosek o przyznanie 150% stawki, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane w § 4 ww. rozporządzenia.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.