UZASADNIENIE Na podstawie ujawnionego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 4 sierpnia 1994 r. ówczesny Minister Zdrowia i Opieki Społecznej prof. dr hab. R. Ż.
§1kpk.
W ocenie sądu z przedstawioną przez obrońcę oskarżonego Z. N. w piśmie procesowym z dnia 7 sierpnia 2018 r. argumentacją nie sposób się zgodzić. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu art.
§1
kpk osoby przekazanej w wyniku wykonania Europejskiego Nakazu Aresztowania nie można ścigać za przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania, ani wykonywać orzeczonych wobec niej za te przestępstwa kar pozbawienia wolności, albo innych środków polegających na pozbawieniu wolności. Zdaniem sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Jak wynika z akt sprawy oskarżony Z. N.
(1)został sprowadzony do P. z terenu W. na podstawie europejskiego nakazu aresztowania wydanego przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu w dniu 17 stycznia 2005r. sygn. akt II Kop 1/05 (k.11854-11855,11856-11862 t. 60). Sąd Rejonowy w Tarnobrzegu postanowieniem z dnia 10 grudnia 2004r. zastosował wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres 14 dni od daty zatrzymania (k.11381-11385). Oskarżony Z. N.
(1)został przejęty przez funkcjonariuszy Komendy Stołecznej Policji od (...) organów ścigania w dniu 15 czerwca 2007r. na terenie portu lotniczego w L. (k. 18623) i zatrzymany na terenie P. w dniu 15 czerwca 2007r. (k.18617). Wprawdzie analiza ostatecznych zarzutów zaprezentowanych w akcie oskarżenia z dnia 16 lutego 2009 r. w odniesieniu do zawartych w ENA z dnia 17 stycznia 2005 r. wykazuje różnice, co nie oznacza, iż doszło do naruszenia art.
§1kpk.
Zarzut z pkt I z a/o odpowiada opisanemu w pkt. III ENA, różnice między nimi dotyczą okresu popełnienia przestępstwa tj. ENA dotyczy okresu od 10 grudnia 1996 r. do 20 stycznia 2000 r., w akcie oskarżenia okresu od 6 grudnia 1996 r. do 20 stycznia 1998 r. Nadto w zarzucie w ENA oskarżony Z. N. miał działać wspólnie i w porozumieniu z L. O. oraz K. N. i doprowadzić do przywłaszczenia mienia w wysokości 8.069.250, 08 USD, 67.213,00 NLG oraz 1.111.802,23 Euro, bowiem poza fakturami, także wymienionymi w a/o, pod pkt III 4 zarzucono oskarżonemu pobranie od (...) firmy (...) łącznej kwoty 1.111.802,23 Euro, która została przelana na jego rachunki bankowe a którą to kwotą firma (...) obciążyła spółkę (...). Nadto w zarzucie związanym z fakturą (...) z dnia 4 grudnia 1996 r. (III pkt 3) oskarżony Z. N. miał działać samodzielnie, nie zaś jak zapisano w akcie oskarżenia wspólnie i w porozumieniu z W. W.. Zatem w ocenie sądu zarzut w ENA tej jest znacznie szerszy od zarzutu opisanego w a/o. Wprawdzie w zarzucie nr III ENA nie wymieniono podrobionej faktury (...) z dnia 5 maja 1997 r. na kwotę 1.065.000 USD (...), która została objęta zarzutem nr I a/o, ale wymieniono ją w zarzucie nr I-1 ENA. Zebrany na dalszym etapie postępowania przygotowawczego materiał doprowadził do zmian w zarzucie III ENA i I a/o tj. skrócono jego okres, wyeliminowano L. O. oraz K. N., jako współsprawców Z. N., a w zakresie faktury (...) przyjęto, iż oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z W. W.. Nadto z uwagi na treść opinii S. C.
(2)z dnia 09 października 2006 r. ( k. 17 387-390 t. 87) z której wynikało, iż przekazana przez (...) B.V. w okresie od 5 sierpnia 1999 r. do 20 stycznia 2000 r. z rachunku (...) w (...)Bank na rachunki bankowe Z. N. kwota 1. 111.814, 02 Euro nie obciążyła spółki (...), zarzut z pkt III-4 ENA nie został objęty skargą oskarżyciela publicznego. Co do zarzutu II a/o ( opisany w formularzu ENA jako zarzut I) to faktycznie prokurator poza zachowaniem opisanym w ENA, zarzutem objął także zachowania związane z realizacją przez (...) faktur (...) nr (...) i (...) oraz (...). nr (...), jednak faktury te były wcześniej opisane w ENA zarzucie nr III pkt 1 oraz pkt 2 i także przyjęto, iż przedłożenie tych faktur było nadużyciem przez oskarżonego udzielonych uprawnień oraz przywłaszczeniem kwot z nich wynikających. Faktycznie w zarzucie z pkt III a/o dot. czynu z art. 297§1 kk, w inny sposób sformułowano zachowanie oskarżonego, niż opisane w ENA jednak pozostałe okoliczności związane z tym zdarzeniem zostały zachowane i zasadniczo nie dotyczy to innego zdarzenia historycznego. Podobnie w inny sposób został opisany w pkt VIII ENA czyn będący odpowiednikiem czynu z pkt V a/o ( art. 585§1 ksh), przy czym nie wynika, iż dotyczył on innego zdarzenia historycznego, w opisie ENA wskazany jest tożsamy okres co w zarzucie i polega on także na zawieraniu niekorzystnych ekonomicznie umów m.in. ze (...) oraz dokonywaniu przedpłat, w akcie oskarżenia doprecyzowano te umowy. Zarzut sformułowany w pkt. IV a/o dotyczący nadużycia udzielonych uprawnień przez Z. N. jako prezesa zarządu (...) i wyrządzenia szkody spółce (...) jest węższy od tego sformułowanego w ENA w pkt IV. W formularzu ENA niezasadne wydatki związane z opłatami, przejazdami i usługami turystycznymi dla osób nie związanych z działalnością spółki oraz dla członków rodziny zostały określone na kwotę 368.383, 02 , podczas gdy w a/o była to kwota 80.248,47 zł. Zarzut VI a/o opisany w ENA jako zarzut IX, różnił się tym, iż w a/o doprecyzowano sposób działania oskarżonego jakie podjął wspólnie z innymi członkami zarządu w dniu 26 listopada 2002 r. Pomimo, iż jak przedstawiono opis czynów z Europejskiego Nakazu Aresztowania różnił się od ich opisu w a/o to nie oznacza, iż oskarżony Z. N. był ścigany oraz skazany za „inne przestępstwo” o jakim jest mowa w przepisie art.
§1kpk, bowiem „tożsamość czynów” opisanych w ENA z tymi, za które oskarżony Z.
N. został skazany została zachowana, nawet przy przyjęciu przez sąd innej kwalifikacji prawnej w odniesieniu do czynu z pkt IV a/o. Sąd w tym zakresie miał na uwadze zapatrywania wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 września 2016 r. III KK 109/16 który stwierdził iż „ Kontrola w zakresie naruszenia zasady specjalności określonej w art.
§ 1k.p.k.
winna się sprowadzać do oceny, czy osoba przekazana w wyniku wykonania ENA nie będzie ścigana bądź ukarana oraz pozbawiona lub ograniczona wolności za inne przestępstwo niż to, które stanowiło podstawę przekazania, przy czym nie chodzi o zakaz kwalifikowania tych przestępstw z określonych przepisów prawa (vide : wyrok SN z dnia 14 stycznia 2014 r., II KK 176/13, LEX nr 1422114). Słowo "przestępstwo" winno być w takim wypadku rozumiane jako czyn, mający swój rzeczywisty substrat, realną podstawę określonej aktywności lub pasywności konkretnego człowieka. Przepis art.
k.p.k. jest implementacją decyzji ramowej Rady UE 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi, Dz. Urz. WE L Nr 190, s. 1 ze zm. i pozostaje podstawowym środkiem prawnym, służącym harmonizacji porządków prawnych państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie procedury karnej. Zewnętrzną linię wytyczonych przez zasadę specjalności ograniczeń stanowi tożsamość czynu, która co do zasady rozumiana powinna być podobnie jak w procesie karnym. Wykluczone jest zatem ściganie zachowań jedynie powiązanych z czynem, który stanowił podstawę udzielenia pomocy prawnej, o ile tylko stanowią one odrębne czyny w znaczeniu naturalnym. Zasada specjalności nie wyłącza natomiast dopuszczalności odmiennej oceny prawnej czynu, o ile pomimo tego czyn ten nadal stanowi przestępstwo ekstradycyjne. Dlatego w szczególności zmiana kwalifikacji prawnej czynu nie wpływa - co do zasady - na dopuszczalność ścigania „ Przyjęcie za zasadnej argumentacji wyrażonej przez obrońcę oskarżonego Z. N., wiązałoby się z koniecznością uzyskania zgody państwa członkowskiego wykonującego nakaz na zmianę każdorazowo opisu czynu i wypaczałoby sens istnienia i korzystania z instytucji ENA. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 1 grudnia 2008 r., C-388/08 PPU postępowanie karne przeciwko A. L.
(1)i A. P. (LEX nr 477941), stwierdzono że wniosek o przekazanie oparty jest na informacjach odzwierciedlających stan śledztwa w chwili wydania ENA. Z tego względu w pełni możliwe jest, że w toku dalszego postępowania stwierdzone okoliczności faktyczne nie będą odpowiadały pod każdym względem okolicznościom opisanym początkowo. Zebrane informacje mogą prowadzić do uściślenia lub modyfikacji znamion przestępstwa, ze względu na które pierwotnie nastąpiło wydanie ENA. Wymaganie uzyskania zgody państwa członkowskiego wykonującego nakaz w razie jakichkolwiek zmian w opisie czynu wykraczałoby poza implikacje zasady specjalności i naruszałoby zakładany w decyzji ramowej o ENA cel, polegający na przyspieszeniu i uproszczeniu współpracy sądowej pomiędzy państwami członkowskimi (punkty 53 oraz 56 powołanego wyroku). Europejski nakaz aresztowania, któremu konkretny kształt nadała wyżej wymieniona decyzja ramowa Rady, stanowi podstawowy instrument w dziedzinie prawa karnego, wprowadzający zasadę wzajemnego uznawania. Z założenia ma służyć efektywnej współpracy sądowej, opartej na wysokim stopniu zaufania w stosunkach między państwami członkowskimi. Celem przedmiotowej regulacji było zastąpienie złożonych procedur ekstradycji mechanizmem bardziej uproszczonym, pozwalającym na sprawną współpracę państw członkowskich w celu skutecznego reagowania na istotne zagrożenia i zwalczanie przestępczości. Dalszemu usprawnieniu i ujednoliceniu procedur w zakresie ENA służyć mają zmiany wprowadzone decyzją ramową z dnia 26 lutego 2009 r. Nadto jak stwierdził Sąd Najwyższy w przywołanym już przez sąd orzeczeniu „ Zwrot " przestępstwo inne" użyty w art.
§ 1k.p.k.
należy interpretować w znaczeniu karnoprocesowym, odwołującym się do konkretnego zachowania człowieka, rozumianego jednak nie wyłącznie w sensie czysto ontologicznym, jako zjawisko ze świata zewnętrznego, całkowicie niezależne od systemu prawa, lecz jako zdarzenie odpowiadające formule "tożsamości czynu" - idem factum - w kontekście cech tego czynu, atrybutów lub istotnych elementów stanowiących podstawę jego wartościowania w oparciu o obowiązujące wzorce normatywne i zdaniem SN „ charakter przestępstwa będzie zachowany wtedy, gdy czyn zabroniony, określony w ENA oraz w późniejszej decyzji procesowej będzie z zasady godzić w takie samo dobro (dobra) prawnie chronione. Dopuszczalne jest jednak, aby zmodyfikowana postać czynu odpowiadała co najmniej "głównemu" dobru prawnie chronionemu, w które wymierzone było przestępstwo objęte w ENA. Wskazówką interpretacyjną przy badaniu przesłanki zgodności decyzji procesowej z zasadą szczególności jest więc między innymi charakter przestępstwa, z jednej strony objętego procedurą ENA, a z drugiej przypisanego w decyzji procesowej podjętej po przekazaniu „ Pomimo zmian w opisach czynu oraz zmian kwalifikacji prawnej, charakter przestępstw za jakie oskarżony Z. N. został wydany na podstawie ENA i jakie zarzucono mu w a/o i skazano w wyroku został zachowany. Doszło wyłącznie do przedstawienia całościowego, pełnego obrazu zaistniałych zdarzeń historycznych. Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów, to zdaniem sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało winę obu oskarżonych, generalnie w zakresie wszystkich stawianych im zarzutów. Dowodem w oparciu o który sąd dokonywał oceny materiału dowodowego były wyjaśnienia oskarżonych, w tym obszerne wyjaśnienia oskarżonego Z. N. złożone na etapie postępowania przygotowawczego - k.18614-18618, 18649-18651, 18671-18672, 18745-18749 t. 94, 18842-18844, 18847-18851, 18854-18857, 18866-18869, 18998-19000, 19036-19040, 19102-19104 t. 95, 19259-19263, 19287-19290 t. 96, 19312-19317, 19326-19327, 19370-19372 t. 97 , 19-747-19751, 19787-19791 t. 99, 19801-19805, 19832-19836, 19845-19849, 19854-19859, 19886-19891, 19932-19934, 19959-19961 t. 100, 21087-21989, 23148-23150, 23377-23379, 24075-24077 oraz postępowania sądowego tj. na rozprawach od dnia 30 marca 2010 r. do dnia 19 listopada 2010 r. ( k. 26 015- 26 034 , k. 26 062 – 077 , k. 26 095 – 26 111, k. 26 113- 131 t. 131; k. 26 186- 26 204; k. 26 244- 264 ; k. 26 267- 280; k. 26 281-26 299 t. 132) k. 26 300- 307 ; k. 26 333- 341 t. 132 ; k. 26 358-363 t. 133; oraz wyjaśnienia oskarżonego W. W. złożone na etapie śledztwa - k.11868-11870, 14130-14132, 17698-17699, 17702-17704, 17751-17755, 17770-17771, 17818-17821, 17892-17894, 17914-17919, 17987-17991, 18087-18090, 18311-18314, 18601-18604, 18778-18782, 18796-18799a, 18985-18987, 19115-19116, 19281-19283, 19326-19327, 19963-19965, 23183-23184).W postępowaniu sądowym W. W. skorzystał z przysługującego mu prawa do odmowy składania wyjaśnień, podtrzymując wyjaśniania złożone na etapie śledztwa - rozprawa w dniu 9 grudnia 2010 r. k. 26 409-412 t. 133 oraz w dniu 13 stycznia 2011 r. k. 26 444- 447 t. 133. Kolejnymi dowodami w sprawie były zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków, w tym pracowników banków tj. A. W.
(3)( k.1769-1773 t. 9, k. 2329-2332 t. 12, rozprawa z 21 marca 2011 r. k. 26 583-590 t. 134) J. P.
(1)( k.10234-10236 t. 52, rozprawa z 21 marca 2011 r. k. 26 590- 593 t. 134) , A. C.
(1)( k.2661-2665 t. 14; rozprawa z 21 marca 2011 r. k. 26 593- 597 t. 134);. M. B.
(1)(k.2413-2415 t.13; rozprawa z 22 marca 2011 r. k. 26 619- 621 t. 134) M. K.
(1)( k.2406-2408 t. 13 rozprawa z 22 marca 2011 r. k. 26 621- 623 t. 134); Z. Ł. ( k.1714-1716 t.9; rozprawa z 22 marca 2011 r. k. 26 625- 626 t. 134 ); J. C. ( k.2441-2444 ; rozprawa z 22 marca 2011 r. k. 26 627- 628 t. 134 ); K. G.(k. 1321-1323 t. 7; rozprawa z 23 marca 2011 r. k. 26 642- 644 t. 134); R. R. ( k.1201-1207a t. 7, k. 13796-13799 t. 69 ; rozprawa z 09 maja 2011 r. k. 26 708- 713 t. 134) ; M. K.
(2)( k. 1224-1226 t. 7, 1246-1249 t. 7, 12304-12305 t. 62; rozprawa z 09 maja 2011 r. k. 26 713- 715 t. 134); B. K.
(2)( k.1233-1234 t. 7, 12398-12399 t. 62 ; rozprawa z 09 maja 2011 r. k. 26 716- 717 t. 134 );. I. K. ( k.1278-1280, 1293-1294, k. 1305-1307 t. 7 , 17 628-17 630 t. 89 ; rozprawa z 09 maja 2011 r. k. 26 716- 717 t. 134 ); M. Z.
(1)( k.1218-1223 t. 7, 1330-1333 t. 7, 15685-15686 t. 79, 15735-15738 t. 79, 16 563-16564 t. 83, k. 21 966-21 968 t. 110, rozprawa z 27 maja 2011 r. k. 26 783- 795 t. 135); W. S. ( k.1285-1287 t. 7, 1288-1291 t. 7, k.15 604- 605 t. 79; k.15 670-672 t. 79; k. 16 563-564 t. 83; k. 21 974- 976 t. 110; k. 26 869-878 t. 135; rozprawa z 27 maja 2011 r. k. 26 795- 807 t. 135; rozprawa z 01 sierpnia 2011 r. k. 26 960- 978 t. 135); M. K.
(3)( 1300-1303 t. 7 ; rozprawa z 13 czerwca 2011 r. k. 26 839- 842 t. 135) ; E. M. ( k.1316-1319 t. 7, k. 13 975-13 977 t.70 ; rozprawa z 13 czerwca 2011 r. k. 26 842- 844 t. 135); S. G. ( k.84-85 t. 1, 1163-1165 t. 6; rozprawa z 13 czerwca 2011 r. k. 26 844- 847 t. 135) ; J. J.
(1)( k.12301-12302t. 62; rozprawa z 13 czerwca 2011 r. k. 26 848- 849 t. 135); U. P. ( k. 1213-1217 t. 7, 11851-11852 t. 60 k. 12134-12135 t. 61, 17217-17219 t. 87 ; rozprawa z 22 czerwca 2011 r. k. 26 898- 919 t. 135) W. J.
(1)( k.1326-1328 t. 7, 14 215-14 216 t. 87 k. 22838-22840 t. 115 ; rozprawa z 22 czerwca 2011 r. k. 26 920- 934 t. 135); H. L. ( k. 1171-1172 t. 6, k. 22 821-22 824 t. 115 ; rozprawa z 05 września 2011 r. k. 26 993- 934 t. 136) ; H. B. ( k.1173-1174 t. 6 , k. 13946-13948 t. 70 , k. 17213-17214 t. 87; rozprawa z 05 września 2011 r. k. 27 009- 27 016 t. 136); M. B.
(2)( k.1176-1180 t. 6, 15721-15722 t. 79 ; rozprawa z 05 września 2011 r. k. 27 016- 27 022 t. 136) ; B. M.
(1)( k.1181-1182 t. 6; rozprawa z 05 września 2011 r. k. 27 022- 27 025 t. 136); S. P.
(2)( k.1282-1284 t. (...)-17101 t.86 ; k. 26 857-862 t. 135; . 26 878-880 t. 135; rozprawa z 23 września 2011 r. k. 27 048- 27 052 t. 136); T. R.
(1)(k.82-83 t. 1, k. 1166-1168t. 6 ; 1239-1242 t. 7; rozprawa z 23 września 2011 r. k. 27 048- 27 052 t. 136); K. S.
(1)( k.1295-1299 t. 7; rozprawa z 05 marca 2015 r. k.28 480-490 t. 143) ; M. J. ( k.2651-2653,2657-2660 t. 14) pracowników Ministerstwa Finansów tj. H. T. ( k.6192-6193 t. 31, 21798-21800a; k. 11 849-11850 t. 109, rozprawa z 16 grudnia 2011 r. k. 27 204- 27 214 t. 137); P. D.
(1)( k.6194-6195 t. 31, 17423-17426 t. 88; rozprawa z 16 grudnia 2011 r. k. 27 214- 27 219 t. 137); P. S.
(1)( k. 6277-6278 t. 32, 17601-17603 t. 89, k. 19900-19903 t. 100, rozprawa z 16 grudnia 2011 r. k. 27 219- 27 228 t. 137); J. B.
(1)( k.6180-6181 t. 31, 17545-17548 k. 86; rozprawa z 23 kwietnia 2012 r. k.27 328- 342 t. 137) pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej tj. B. P.
(1)( k.4132-4134 t. 21 , 11415-11416 t. 58; k. 22 396-400 a t. 112 rozprawa z 06 czerwca 2013 r. k.27 830- 836 t. 140 ; rozprawa z 26 czerwca 2013 r. k.27 868- 872; rozprawa z 08 lipca 2013 r. k.27 881- 900 t. 140 rozprawa z 12 września 2013 r. k.27 923- 938 t. 141); pracowników spółki (...) oraz innych spółek powiązanych z Z. N.
(1), w tym (...) czy (...) tj. D. K.
(1)– ( k. 10637-10640 t. 54 , 10820-10821 t. 55, k. 12 926-12 927 t. 65, 12928-12930 t. 65, k. 14364-14365 t. 72 ; rozprawa z 06 marca 2012 r. k. 27 318- 27 235 t. 137, przy czym doszło tutaj do pomyłki w numeracji stron ); P. R. ( k.10656-10658 t. 54; rozprawa z 06 marca 2012 r. k.27 235- 238 t. 137) ; S. Z. ( k.10 846-10 848 t. 55; rozprawa z 06 marca 2012 r. k.27 238- 239 t. 137); J. S.
(1)( k.10677-10680 t. 54, 10833-10837 k. 55, k. 13803-13805 t. 70, 22002-22004 t. 112; rozprawa z 23 kwietnia 2012 r. k.27 342- 344 t. 137 ; rozprawa z 15 maja 2012 r. k.27 390- 408 t. 138); K. Ł.
(1)( k.10822-10826 t. 55, 12115-12118 t. 61, k. 22 0002-0004 t. 111; rozprawa z 15 czerwca 2012 r. k.27 452- 472 t. 138 ; rozprawa z 10 lipca 2012 r. k.27 551- 561 t. 139 rozprawa z 15 grudnia 2016 r. k.30 533- 543 t. 155; rozprawa z 12 stycznia 2017 r. k. 30 629-638 t. 156; rozprawa z 26 maja 2017 r. k.30 872- 878 t. 157) ;. Z. P.
(2)( k.10840-10844 t. 55, 12142-12145 t. 61 k. 22 224-226 t. 112 ; rozprawa z 28 sierpnia 2012 r. k.27 587- 620 t. 139; rozprawa z 29 grudnia 2016 r. k.30 564- 581 t. 155); J. W.
(2)( k.73-74 t., 161-162 t. 1; 10817-10819 t. 55, 13792-13793 t. 69; rozprawa z 28 września 2012 r. k.27 637- 646 t. 139) ; R. T.
(2)( k.10868-10868a t. 55, 17780-17782 t. 89; rozprawa z 28 listopada 2012 r. k.27 671- 679 t. 139; rozprawa z 18 lutego 2013 r. k.27 710- 679 t. 140 ; rozprawa z 08 grudnia 2016 r. k.30 517- 523 t. 155); T. G.
(1)( k.10810-10813 t. 55, 12129-12130 t. 61 rozprawa z 18 lutego 2013 r. k.27 717- 720 t. 140), K. N.
(1)( k.9797-9798 t. 49; 10828-10832 t. 55, k.11967-11974 t. 60, 11977-11978 t. 60 , 11989-11991 t. 60 , 19420-19423 t. 98, rozprawa z 25 kwietnia 2013 r. k.27 767- 779 t. 140); L. O.
(1)( k.11556-11568 t. 58, k. 10805-10808 t. 55,k. 12026-12028 t. 61, k. 12161-12162, 12 163-165 t. 61, 19968-19971 t. 100, k. 23161-23162 t. 116 rozprawa z 22 maja 2013 r. k.27 792- 805 ; rozprawa z 06 czerwca 2013 r. k.27 827- 830 t. 140) ; R. W.
(1)( k.12944-12946 t. 94, k. 13255-13259 t. 117, 14399-14400 t. 122; rozprawa z 19 czerwca 2013 r. k.27 849- 854 t. 140) M. Z.
(2)( k. 166-167 t. 1, 11814-11816 t.55 ; rozprawa z 19 czerwca 2013 r. k.27 855- 856 t. 140 ) ; K. Ś.
(2)( k. 13 260-13 262 t. 67, 18316-18319 t. 92 ; rozprawa 28 października 2013 r. k.27 985- 989 t. 141) ; S. M.
(1)( k. 13249-13254 t. 67, 17502-17503 t. 88 rozprawa z 28 października 2013 r. k.27 989- 993 t. 141) K. M. ( k.15523-15524 t. 78; rozprawa z 22 stycznia 2014 r. k.28 056- 059 t. 141) ; J. T.
(1)( k. 14 379-380 t. 72, k. 16 928-930 t. 85; rozprawa 24 maja 2016 r. k. 30 141-147 t. 153; rozprawa z 18 maja 2017 r. k.30 793- 801 t. 157) ; B. K.
(1)( k.11506-11507 t. 58, 11909-11911 t. 60; 16 681-683 t. 84; 22 007-22 008 t. 111; rozprawa z 20 września 2013 r. k.27 941- 947 t. 141; z 22 października 2013 r. k.27 961- 981 t. 141 ; rozprawa z 17 grudnia 2014 r. k.28 422-427 t. 143 ; rozprawa z 16 lutego 2015 r. k.28 458-465 t. 143) - J. P.
(2)(k.13834-13836 t. ; rozprawa z 30 stycznia 2014 r. k.28 088- 099 t. 141, rozprawa z 24 listopada 2015 r. k.29 712- 718 t. 141; rozprawa z 24.11.2015 r. k. 29 714- 29 717 t. 149; 4 stycznia 2016 r. k.29 492- 494 t. 150 ) oraz B. H.
(1)( k. 18890-18895,18898-18904 t. 95; rozprawa z 16 marca 2016 r. k. 29 878-887 t. 152; 31 maja 2016 r. k. 30 148154 t. 153) oraz D. M.
(1)( k.22293-22300g,22301-22301b ujawniono fragmenty) ; T. K.
(1)z Kancelarii (...) ( rozprawa 20 lipca 2015 r. k. 29 183- 200 t. 146; 30.10.2015 r. k. 29 480-492 t. 149) pracowników spółki (...) tj. J. W.
(3)( k.19813-19815 t.100 ; rozprawa z 22 stycznia 2014 r. k.28 059- 066 t. 141; rozprawa 4 stycznia 2016 r. k. 29 494-496 t. 150) ; E. K.
(3)( k. 9688-9693, k. 9685-9689t. 49; rozprawa z 26.10.2015 r. k. 29 436-446 t. 148; z 29.10.2015 r. k. 29 463-479 t. 149 ; z 19.11.2015 r. k. 29 682- 692 t. 149;rozprawa z 20 stycznia 2016 r. k. 29 555-560 t. 150) P. J. (k. 13 786-789 t. 69; rozprawa z 17 grudnia 2015 r. k. 29 459-462 t. 150; rozprawa z 10 lutego 2016 r. k. 29 690- 694 t. 151) ; M. R. k.9771-9782 t. 49) a także pracowników, bądź przedstawicieli innych podmiotów zagranicznych w tym m.in. M. H. z G. (...) ( k.6744, 6749-6750,6758, 6765-6767 ); C. A. ze (...) ( k.6745,6751-6752,6758, 6768-6770; rozprawa z 30 czerwca 2015 r. k. 29 056- 059 t. 143); P. T.
(3)(k.8557-8559,8573-8575 ) oraz P. T.
(2)( k.23199-23319) ze spółki (...); J. V.
(1)( rozprawa 2 listopada 2015 r. k. 29 498-504 t. 149; rozprawa z 1.02.2016 r. k. 29 615-619 t. 151) oraz innych świadków tj. R. K., pracownika Agencji Rozwoju Przemysłu ( k.11-12 t. 1, rozprawa z 22 marca 2011 r. k. 26 623- 624 t. 134); E. C. – syndyka masy upadłości (...) ( k.7171-7172 t. 36; rozprawy z 13 czerwca 2011 r. k. 26 848- 850 t. 135); J. K.
(2)– autora biznesplanu rozprawa z 22 czerwca 2011 r. k. 26 934- 935 t. 135) A. B. – syndyka masy upadłości ( k.10926-10927 t. 55 rozprawa z 10 października 2011 r. k. 27 118- 27 135 t. 136); E. K.
(4)– główna księgowa spółki (...) ( k.11364-11367 t. 57; rozprawa z 16 grudnia 2011 r. k. 27 228- 27 230 t. 137) ; J. W.
(4)– pracownika (...) ( k.23177-23180 t. 116; rozprawa z 31 stycznia 2012 r. k. 27 264- 27 268 t. 137) K. T. – pracownika spółki (...) ( k.11359-11363 t. 57; rozprawa z 31 stycznia 2012 r. k. 27 268- 27 269 t. 137); chirurgów : T. P.
(1)( k.12922-12923 t. 65, 16947-16949 t. 85; rozprawa z 31 stycznia 2012 r. k. 27 269- 27 270 t. 137), J. K.
(1)( k.12920-12921, 16950-16952 ; rozprawa z 28 listopada 2012 r. k.27 667- 670 t. 139) ; W. J.
(2)( rozprawa z 17 marca 2015 r. k. 28 520- 534 t. 143); M. Ł. ( rozprawa z 30 czerwca 2015 r. k. 29 033- 056 t. 146 ) czy E. K.
(5)(rozprawa z 06 lipca 2015 r. k. 29 090- 111 t. 146 ; z 14 lipca 2015 r. k. 29 137- 152 t. 146); Z. J.
(1)( rozprawa z 17 lipca 2015 r. k. 29 170-178 t. 146) czy pozostałe zeznania świadków, bezpośrednio nie przesłuchanych ale wypowiadających się co do okoliczności związanych z wybudowaniem w P. fabryki osocza. Świadek I. N.
(1)osoba najbliższa dla oskarżonego Z. N. skorzystała z prawa do odmowy złożenia zeznań ( k. 26 897 t. 135). Istotnymi dowodami dla ustalenia wszystkich okoliczności związanych z zarzutami były materiały ( w tym przede wszystkim obszerna dokumentacja bankowa) uzyskane w drodze pomocy prawnej m.in. z H., A., A., N., (...) jak również uzyskane opinie biegłych, w tym S. C.
(2), G. D.
(1), T. R.
(2). Przy czym opinia biegłej T. R.
(2)nie miała znaczenia dla oceny odpowiedzialności karnej Z N., w zakresie wyłudzenia kredytu bankowego albowiem przedmiotem opinii bieglej była ocena czy (...) Bank oraz inne banki wchodzące w skład konsorcjum bankowego należycie wypełniły spoczywające na nich obowiązki w zakresie np. zweryfikowania zdolności kredytowej kredytobiorcy, zawierania kolejnych aneksów jak również czy dochowały obowiązujących w tamtym okresie procedur bankowych ( k. 2684- 2723, k. 2770-2781 c t. 14). Co do zeznań świadków wartościowym materiałem dowodowym były niewątpliwie zeznania świadków – pracowników spółki (...) i sąd zasadniczo dał wiarę zeznaniom tych osób, zwłaszcza w zakresie w jakim korespondowały z pozostałym uznanym za wiarygodny materiałem dowodowym, w tym zebranymi dokumentami. Istotnymi były przede wszystkim relacje tych osób składane na etapie śledztwa, jako składane w stosunkowo niedługim czasie od wydarzeń będących przedmiotem oskarżenia. W postępowaniu sądowym świadkowie-ówcześni pracownicy (...) generalnie potwierdzali swoje zeznania złożone na etapie postępowania przygotowawczego, jednak w przypadku najbliższych współpracowników Z. N. (Z. P., K. Ł., K. N.) widoczna była zmiana ich postawy polegająca np. na potwierdzaniu oświadczeń Z. N. pomimo, iż były one w opozycji do tego co wcześniej zeznali, bądź wprowadzali wątki nowe, starając się w ten sposób zdyskredytować stawiane oskarżonemu zarzuty. Dla przykładu świadek K. N. przesłuchana w śledztwie ( w 2007 r. ) przyznała, że realizowała wręczane jej przez Z. N. dyspozycje wypłat określonych kwot pieniężnych z konta firmy (...) w banku (...) w W. a wybrane kwoty pieniężne przekazywała Z. N. ( k. 19 421 t. 98). W postępowaniu sądowym (zeznania z 25 kwietnia 2013 r.) nadal potwierdzając realizowanie tych dyspozycji z konta (...), zeznała iż wybierała pieniądze działając nie tylko na polecenie Z. N., ale także E. K., o którym wcześniej nie wspomniała, jak również podała odmienny od wcześniej podanego sposób ich dalszego rozdysponowania, wskazując „ Pobierałam pieniądze z konta w (...) Banku i oddawałam te pieniądze albo K., albo N.. Jeśli były z dalszym przeznaczeniem to dostawałam dyspozycję od Prezesa, żeby przekazać kopertę i przekazywałam zgodnie z dyspozycją Prezesa. Przekazywałam ją pracownikom firmy (...). Dysponentem konta w (...) był (...) w H. i dysponował tym kontem również Prezes N.. To były dodatkowe wynagrodzenia dla pracowników firmy (...). W ten sposób byli nagradzani Dyrektorzy (...) tj. dyrektor O., Ł., T., P. „ Poza tym, iż jej depozycje w tym zakresie różnią się od wcześniej zaprezentowanych w śledztwie, to dodatkowo są sprzeczne z zeznaniami K. Ł., Z. P. którzy przesłuchani na te okoliczności zanegowali by poza wynagrodzeniem otrzymywanym od pracodawcy tj. (...) przyjmowali inne wynagrodzenie za pośrednictwem innych spółek. Dlatego też informacje świadków, które nie korespondowały z innymi dowodami uznanymi przez sąd za wiarygodne nie zostały uwzględnione. Niewątpliwie, o wiele większą wiedzą aniżeli wynikałoby to z ich depozycji złożonych w tym postępowaniu dysponowali m.in. świadek B. H., blisko współpracujący z Z. N. przy projekcie (...) ( przesłuchany w postępowaniu sądowym w odpowiedzi na większość pytań zadawanych przez sąd czy inne strony procesu zasłaniał się niepamięcią) czy E. K., powiązany z Z. N., z racji wcześniejszej z nim współpracy w (...) spółki (...). Nie bez znaczenia dla niniejszego postępowania były także zeznania pracowników banku, w tym m.in. M. Z., S. P.
(2)oraz W. S. czy pracowników Ministerstwa Finansów – P. S.
(1), P. D., H. W.. W odniesieniu do pracowników banków czy instytucji państwowych sąd dał im wiarę, były to osoby obce dla oskarżonych, nie zainteresowane określonym rozstrzygnięciem sądu. Ich zeznania były także weryfikowane zgromadzoną obszerną dokumentacją. Poszczególna ocena dowodów osobowych, zwłaszcza w zakresie w jakim nie dano im wiary, została zaprezentowana w dalszej części uzasadnienia. W toku śledztwa oraz w postępowaniu sądowym został zgromadzony obszerny materiał dowodowy uzyskany w drodze pomocy prawnej, jednak nie mógł być on w całości przez sąd wykorzystany. Z uwagi na formę przesłuchania w toku śledztwa L. H., J. M., B. B., M. G., J. W.
(5), W. C. oraz M. L. (w formie telefonicznej, jak również w obecności innych świadków) oraz zgłoszone w tym zakresie wątpliwości przez strony, sąd postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. dopuścił dowód z opinii biegłego w zakresie prawa obcego w celu ustalenia czy przeprowadzony tryb przesłuchania tych osób był dopuszczalny na terytorium S. oraz czy może zostać wykorzystany jako dowód w postępowaniu karnym. Zdaniem powołanej do sprawy biegłej A. C. ( k. 30 121-30 126 t. 153) nie miały charakteru formalnych zeznań i nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu karnym „dobrowolne wypowiedzi wobec agentów (...) L. H., J. M., B. B., M. G., J. W.
(5), W. C. oraz M. L.. Biegła wskazała, iż rozmowy agentów (...) ze świadkami miały charakter najwyżej nieformalnego wywiadu, który choć nie jest sprzeczny z prawem i w typowym śledztwie może prowadzić do zebrania materiałów operacyjnych, nie może, zwłaszcza w formie sprawozdania, stanowić dowodu w postępowaniu sądowym. Biegła swoją opinię podtrzymała na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. ( k. 30 333- 339 t. 154), szczegółowo motywując swoje wnioski, zaś żadna za stron nie podważała ani kompetencji ani wad przedstawionej przez biegłą opinii. Reasumując opinia biegłej była opinią spełniającą wszelkie wymogi opinii i sąd uwzględnił jej stanowisko w tym zakresie. Z uwagi na treść wniosków biegłej prokurator złożył wniosek dowodowy o przesłuchanie wskazanych przez niego osób tj. L. H. i J. M. z (...), R. C. z T. A., M. L. ewentualnie J. W. z (...) oraz M. G. z (...) ( k. 30 351-354 t. 154). Sąd oddalił te wniosek ( k. 30 404- 405 t. 154) a w zakresie w jakim nie mógł wykorzystać „ wypowiedzi w/w osób” ustalenia oraz oceny opierał na zgromadzonej dokumentacji oraz innych dowodach, w tym w zakresie faktury (...) m.in. na zeznaniach pracowników spółki (...). Należy jednak podkreślić, iż najistotniejsze były obiektywne dokumenty bankowe, obrazujące przeprowadzone operacje finansowe, uzupełniane o dowody osobowe w postaci zeznań świadków, w tym m.in. P. T., E, K., M. R., pozwoliły ustalić prawidłowy stan faktyczny. Obszerne i bardzo szczegółowe wyjaśnienia oskarżonego Z. N. składane na etapie postępowania przygotowawczego oraz sądowego zostały uznane za prawdziwe jedynie w zakresie w jakim korespondowały z uznanym za wiarygodny materiale dowodowym. Podobnie za wiarygodne zostały uznane w ten sposób wypowiedzi oskarżonego W. W.. Pomimo, iż w części jego relacjom sąd dał wiarę to w zakresie w jakim umniejszał swoją odpowiedzialność np. co do wiedzy z jakich źródeł pochodziły przyjęte przez niego płatności, sąd tych relacji nie uwzględnił uznając je za przyjętą formę obrony. Szczegółowo się do tego odniesie w dalszej części uzasadnienia. Co do składanych przez oskarżonego Z. N. dokumentów czy to w toku śledztwa czy w toku postępowania sądowego, czy też na które powoływał się oskarżony dowodząc z nich określone skutki - sąd traktował ze szczególną ostrożnością, z uwagi na powzięte wątpliwości co do ich wiarygodności. W kontekście całokształtu materiału dowodowego niewykluczone jest, iż dokumenty te były „tworzone” jedynie na potrzeby toczącego się śledztwa, w celu uwolnienia się od zarzutów. Dostępne w materiale dowodowym relacje niektórych osób wskazują, że określone dokumenty, oświadczenia czy też nawet umowy nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń, bądź ich zapisy powstawały nie w okresie jaki wynikałby z treści danego dokumentu. Oceniając w ten sposób te kwestie Sąd miał m.in. na uwadze: - zeznania świadka K. N. – kierownika biura (...)od słów„ chciałam jeszcze dodać” do słów „ wszystkich wspólników” - k. 11 973 t. 60, k. 11 978 t. 60; - zeznania Z. P.
(2), dyrektora ds. inwestycji (...) od słów „ W tym miejscu okazano świadkowi ….:” do słów „ w jakiekolwiek innej dacie” k. 12 144 t. 61 - wyjaśnienia oskarżonego W. W.
(1)„ okazane mi pokwitowanie nie jest zgodne z rzeczywistością …. „ k. 17 752 v - zeznania K. Ł. „ Nie przypominam sobie…” do słów „ często spotykali” k. 12 116 t. 61 - zeznania D. M. – „ czy otrzymał Pan wynagrodzenie….” do słów „ abym podpisał potwierdzenie odbioru’ k. 22 300 d t. i „ w jakich okolicznościach …” do słów „ wszystkich zaległych spraw” k. 22300 g - zeznania B. H. – „ Jeśli podpisałem pokwitowanie w sierpniu 2000 r. za transakcje przeprowadzone w latach 1997-2000, mogę jedynie przypuszczać, że poproszono mnie o to dlatego, że ktoś chciał mieć lepsza dokumentację „ k. 18 901 t. Dla oceny wyjaśnień oskarżonego Z. N. istotny był także fakt, iż przedstawiał on „inne wersje” w zakresie określonych zdarzeń gospodarczych np. kontrolującym spółkę (...) pracownikom UKS, bądź na zapytanie banków, zaś jeszcze inne w śledztwie czy następnie w postępowaniu sądowym. Nadto informacje te nie pokrywały się z danymi wynikającymi z dokumentów. Okoliczności te będą szczegółowo przedstawiane w dalszej części uzasadnienia. Oskarżony Z. N. podważając tezy aktu oskarżenia starał się już je obalić na etapie postępowania przygotowawczego jakie zostało wszczęte w dniu 21 lipca 2001 r. (k. 4) Wówczas przesłał m.in pismo z dnia 10.12.2004 r. wraz plikiem dokumentów, w tym z oświadczeniami członków zarządu spółki (...) z 6.11.2004 r. z E. ( k. 11 386-400, k. 11 398v, k. 13 930 t. 70 ), opinię z dnia 10 września 2002 r. ( k. 10 692-698 t. 54) i stanowisko niezależnego biegłego rewidenta z dnia 29 listopada 2004 r. ( k. 11 392-392 f t. ) wraz z załącznikami ( k. 13 841-14 244 t. 70, postępowanie sądowe z k. 28 605-888 t. 144 i 145) wydane przez rewidenta J. P.
(2). Wg. oskarżonego Z. N. kluczową rolę dla obalenia przedstawionych mu zarzutów odgrywały przede wszystkim opinie (...). P.. W ocenie sądu opracowanie przygotowane przez biegłego rewidenta J. P.nie mogło być dla sądu wiarygodne i rzetelne, skoro wydane zostały na podstawie materiałów oraz informacji dostarczonych jedynie przez Z. N.
(1), w którego interesie leżało uzyskanie stanowiska określonej treści. Jak podał J. P. przesłuchany w toku śledztwa ( k. 13 834- 836 t. 70) wydając swoje opracowanie zakładał, iż przedstawiane mu dokumenty w postaci oświadczeń czy faktur były dokumentami rzetelnymi i odzwierciedlały faktyczne zdarzenia gospodarcze. J. P.
(2)wypowiadając się co do faktury nr (...) z 4 grudnia 1996 r. podał, iż fakt płatności tej faktury ocenił na podstawie wystawionych przez (...) dla (...) Banku dyspozycji płatności za granicę kwot 2.100.000 USD oraz 666.750, 00 USD a nadto na podstawie pisemnego oświadczenia udziałowców spółki (...) z 6.11.2004 r. w którym oświadczyli, że płatność ta dotyczyła przedpłaty za licencję dla firmy (...). Tymczasem postępowanie przeprowadzone przez sąd potwierdziły ustalenia prokuratora, iż faktura ta była dokumentem podrobionym a płatność za nią dokonana nie była przedpłatą za licencję dla firmy (...). Odnosząc się natomiast do wydatków związanych z firmą (...), J. P. podał, iż gdyby posiadał informację, iż wydatek ten dotyczył tłumaczenia (...) ustawy imigracyjnej dla Z. N. „ to absolutnie „ nie uznałby je uzasadniony i związany z realizacją inwestycji w M.. Podał także, iż w trakcie opracowania stanowiska z dnia 29 listopada 2004 r. nie posiadał informacji co do faktycznego bytu (...) spółki (...) ( k. 13 836 t. 70). Reasumując, stanowisko rewidenta nie mogło być z tych powodów dla sądu istotnym materiałem. Oskarżony Z. N. chcąc zdyskredytować jeden z istotnych dowodów w sprawie jakim była opinia biegłego S. C., powoływał się na inne wydane w sprawie opinie czy protokoły, które jego zdaniem np. potwierdzały prawidłowe rozliczenie kontraktów między (...) B.V a spółką (...). Jedną z wymienionych przez oskarżonego opinii była opinia biegłego J. J.
(2)(k.1103-1104 t.6). Jak wynika z akt sprawy zadaniem biegłego, zgodnie z postanowieniem prokuratora z dnia 6 listopada 2002 r. (k. 1089 t. 6) było ustalenie ( na podstawie dokumentów nadesłanych przez (...) Bank SA) jaką kwotę faktycznie wpłacili udziałowcy (...) w formie dopłat do kapitału zakładowego, w tym jaka kwota została faktycznie wpłacona przed i po 4 marca 1997 r., sposobu rozdysponowania dopłat oraz czy z w/w dopłat mogły być realizowane płatności za usługi, co do których zawarto jedynie umowy ustne. Zatem zakres opinii biegłego J. J. była znacznie węższy od zakresu opinii biegłego S. C. ( vide postanowienie prokuratora z dnia 14.11.2005 ). Nadto jak wskazał biegły J. J. nie dysponował on całością materiału dowodowego, a jedynie przepływami na rachunkach, dodatkowo w postępowaniu sądowym podał „ Nie sprawdzałem tego z jakich kont były dokonywane te dopłaty, jaka była historia tych wpłat, zanim zostały wpłacone jako dopłaty. Analizowałem dokumenty tylko te, które są wymienione w tabeli na s. 7, 8 i 9 jeżeli chodzi o rozdysponowanie dopłat. Miałem dostęp do każdej faktury, które wymieniłem w tej tabeli, każdą fakturę oglądałem. Nie analizowałem zasadności wystawienia tych faktur, nie było to w zakresie opinii. Nie wiedziałem na jakie konta były te pieniądze wpłacane z tytułu faktury, miałem tylko kontrahenta i fakturę i że należy przelać pieniądze na rzecz kontrahenta.” (rozprawa z 22 października 2015 r. k. 29 429-432 t. 148). W związku z tym w/w opinia wydana na początkowym etapie śledztwa nie mogła być dla sądu wiążąca i obalać głównej opinii w sprawie opracowanej przez S. C.
(2). Nie mógł dowodzić prawidłowości rozliczeń między spółkami (...) a (...), czy (...) protokół pokontrolny B. P. z 1998 r., bowiem niekwestionowanie wówczas przez organa kontroli skarbowej będących przedmiotem zarzutów płatności wynikało z faktu nie dysponowania przez kontrolujących pełnymi informacjami, na co wskazują zeznania świadka B. P. z rozprawy z 26.06.2013 r. „ Wystawcą faktury jest(...), a odbiorcą (...). W czasie, gdy analizowałam faktury, nie dysponowałam pismem Ministerstwa. To był 1998 rok. W protokole z września 2002, ta faktura pojawia się w wykazie faktur, gdzie została ta kwota, ten wydatek na rzecz (...), zakwestionowana „ ( k. 27 871 t. 140) Zdaniem Sądu dopiero kompleksowa, nie zaś wybiórcza ocena dowodów osobowych, w tym zwłaszcza zeznań pracowników (...), (...) czy (...) oraz przepływów finansowych uzyskanych z drodze pomocy prawnej – pozwala poczynić prawidłowe ustalenia faktyczne, dowodem wspierającym był opinia biegłego S. C.
(2). Biegły S. C.
(2)w postępowaniu przygotowawczym przygotował opinie pisemne z 22 kwietnia 2003 r. ( k. 11 297-11