Sygn. akt I AGa 438/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Teresa Rak Sędziowie: SSA Józef

art. 1143 § 1 k.p.c. sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce, zatem w sytuacji gdy ze względu na okoliczności sprawy występują przedmiotowe lub podmiotowe elementy zagraniczne, sąd ma obowiązek ustalenia prawa właściwego dla danego stosunku prawnego. Wskazać tutaj należy, że czym innym jest stosowanie przepisów prawa procesowego, gdyż w tym przypadku jeżeli nie zachodzą bezwzględne przesłanki jurysdykcyjne, to na zasadzie art. 1104 § 2 k.p.c. poddanie jurysdykcji sądów polskich może nastąpić poprzez wdanie się w spór co do istoty sprawy, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Nie zmienia to faktu, że nawet rozpoznawanie sprawy przez sąd polski, nie zwalnia sądu z obowiązku ustalenia właściwego prawa materialnego, co wynika właśnie z treści art. 1143 § 1 k.p.c. Celem ustalenia prawa obcego sąd może skorzystać z informacji posiadanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, dopuścić dowód z opinii biegłego, jak też stosować inne środki. Przy czym zwrócić należy uwagę, że takie możliwość istnieje dopiero wtedy, gdy sąd orzekający nie jest w stanie samodzielnie ustalić treści właściwego prawa, które ma mieć zastosowanie w sprawie ( por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9.04.2015 roku, sygn. akt II CSK 550/14, publik. System Informacji Prawnej LEX poz. 1677169). W chwili obecnej normy kolizyjne z zakresie występowania w sprawie tzw. elementów zagranicznych zawarte są w ustawie z dnia 4.02.2011 roku Prawo prywatne międzynarodowe ( Dz. U. Nr 80, poz. 432 ze zm.), które zaczęło obowiązywać, zgodnie z art. 81 tej ustawy, po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia co miało miejsce w dniu 15.04.2011 roku, co powoduje, że weszła ona w życie z dniem 16.05.2011 roku. Niemniej jednak, z uwagi na brak przepisów przejściowych do tej ustawy, zgodnie z ogólnymi zasadami prawa intertemporalnego, zastosowanie będą miały przepisy obowiązujące w dacie zawarcia łączącej strony umowy, a więc ustawy z dnia 12.11.1965 roku Prawo prywatne międzynarodowe ( Dz. U. 1965 r., nr 46, poz. 290 ze zm. – zwane dalej p.p.m.). Jednocześnie Sąd wskazał, że w sprawie nie znajdą – wbrew twierdzeniom strony powodowej – zastosowania przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) ( Dz. Urz. UE L 177 z 04.07.2008 r., str. 6) albowiem zgodnie z art. 28 tego Rozporządzenia ma ono zastosowanie do umów zawartych od dnia 17.12.2009 roku, zaś umowa z której strona powodowa wywodzi swoje roszczenia została zawarta przed tą datą. Zgodnie z art. 1 § 2 p.p.m. przepisów tej ustawy niniejszej nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Polska Rzeczpospolita Ludowa jest stroną, postanawia inaczej. Polska i Czechy są stronami Konwencji o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, otwartej do podpisania w Rzymie w dniu 19.06.1980 roku ( zwana dalej - Konwencją Rzymską lub Konwencją), a przystąpienie do niej nastąpiło na mocy Konwencji o przystąpieniu Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Konwencji o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, otwartej do podpisu w Rzymie w dniu 19 czerwca 1980 r., oraz do Pierwszego i Drugiego Protokołu w sprawie jej wykładni przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, sporządzona w Luksemburgu dnia 14 kwietnia 2005 roku ( Dz. U. 2008 r, Nr 10, poz. 57), która ma moc obowiązująca od dnia 1.08.2007 roku. W przedmiotowej sprawie zastosowanie będą mieć więc przepisy powyższej Konwencji, gdyż obowiązywała ona w dniu zawarcia umowy przez strony postępowania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 Konwencji Rzymskiej umowa podlega prawu wybranemu przez strony. Wybór powinien być wyraźny lub w sposób dostatecznie pewny wynikać z postanowień umowy lub okoliczności sprawy. Jak już został wskazane powyżej w niniejszej sprawie strony nie dokonały wyboru prawa. Dalej w art. 4 ust. 1 i 2 Konwencja wskazuje, iż jeżeli wybór prawa właściwego dla umowy zgodnie z artykułem 3 nie został dokonany, umowa podlega prawu państwa, z którym wykazuje ona najściślejszy związek. (…) Domniemywa się, że umowa wykazuje najściślejszy związek z tym państwem, w którym strona, na której spoczywa obowiązek spełnienia świadczenia charakterystycznego, w chwili zawarcia umowy ma miejsce zwykłego pobytu lub w przypadku spółki, stowarzyszenia lub osoby prawnej, siedzibę zarządu. Jeżeli jednak umowa została zawarta w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej tej strony, domniemywa się, że umowa wykazuje najściślejszy związek z państwem, w którym znajduje się jej główne przedsiębiorstwo w niniejszej sprawie zobowiązana była strona powodowa, choć wyd(…). Z analizy łączącej strony umowy wynika, iż świadczeniem charakterystycznym tejże umowy jest wydruk albumów. Do spełnienia świadczenia charakterystycznego anie albumów (dostarczenie) miało miejsce w Polsce. Dla wykonania druku albumów charakterystyczną cechą jest ich druk, oprawa i przygotowanie w takiej formie, w jakiej mogą być przekazane do wykorzystania. Świadczenie wykonywanego w ramach umowy typie umowy o dzieło, jest przygotowanie takiego świadczenia, które nadaje się finalnie do użytku. W przypadku druku albumów kwestia miejsca ich odbioru jest kwestią drugorzędną, gdyż nie wpływa na charakter samego dzieła, które z natury rzeczy może być wykonane tylko w drukarni, a nie w siedzibie strony pozwanej. Strony ustalając, że druk ma wykonać strona powodowa zakładały, że będzie miał on miejsce w Czechach. Mając uwadze dyspozycję art. 4 ust. 2 Konwencji Rzymskiej, właściwym prawem dla stosunku łączącego strony postępowania będzie prawo czeskie. Sądowi z urzędu było wiadomo, iż w czeskim porządku prawnym doszło od 1 stycznia 2014 roku do nowelizacji przepisów prawa cywilnego. Od 1 stycznia 2014 roku nastąpiła zamiana obecnej regulacji prawnej w obszarze prawa prywatnego z uwagi na wejście w życie nowego Kodeksu Cywilnego nr 89/2012 Dz.U. Całkowicie nowe prawo likwiduje wiele obecnych przepisów prawnych i bardzo szczegółowo reguluje obszar prawa rodzinnego, pełne prawa majątkowe i relatywne prawa majątkowe. Oprócz Kodeksu Cywilnego od 1 stycznia 2014 roku został także zastąpiony obecny Kodeks Handlowy przez ustawę nr 90/2012 Dz.U., o spółkach handlowych i spółdzielniach, tzw. Ustawę o korporacjach handlowych i ustawę nr 91/2012 Dz.U., o prawie międzynarodowym prywatnym. Jednakże w odniesieniu do wszystkich stosunków prawnych powstałych przed 1 stycznia 2014 roku, tj. przed datą wejścia w życie nowego czeskiego Kodeksu Cywilnego i Ustawy o korporacja handlowych , zastosowanie ma Kodeks Cywilny ( Obcianski zakonnik – ustawa nr 40/1964 Dz. U., w brzmieniu ustawy nr 509/1991 dz. U.) oraz Kodeks Handlowy ( Obchodnik zakonnik – ustawa nr 513/1991 ). Dlatego też w dalszej części rozważania będą odnosiły się do tych regulacji prawnych, chyba, że wyraźnie chodzić będzie o nowe przepisy. Typ umowy łączącej strony był uregulowany w § 536 czeskiego Kodeksu Handlowego ( czes. Obchodni zakonnik – ustawa nr 513/1991 ) .

ust. 1 przedmiotowego paragrafu, zawierając umowę o dzieło wykonawca zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła a zamawiający zobowiązuje się do zapłacenia ceny za jego wykonanie. Dalej ust. 2 stanowi, iż jako dzieło rozumie się wykonanie określonej rzeczy, jeżeli nie podlega ona umowie kupna-sprzedaży, montaż określonej rzeczy, jej konserwacja, wykonanie uzgodnionego remontu lub przeróbki określonej rzeczy lub materialnie ujęty wynik innej działalności. Dziełem zawsze jest wykonanie, montaż, konserwacja, remont lub przeróbka budowli lub jej części. Jak już zostało wskazane powyżej strony łączyła umowa na podstawie, której strona powodowa zobowiązana była do wykonania druku albumów, a strona pozwana do zapłaty ustalonej ceny za jej wykonanie. Zatem strony łączyła umowa o dzieło w rozumieniu § 536 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik). Ze względu na charakter świadczenia Sąd uznał, że strona powodowa nie wykonała go. Nie można uznać, że dostarczenie 7.020 egzemplarzy albumów stanowiło prawidłowe wykonanie umowy. Zgodnie z § 554 ust. 1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) wykonawca spełnia swój obowiązek wykonania dzieła przez jego prawidłowe ukończenie i przekazanie przedmiotu dzieła zamawiającemu w uzgodnionym miejscu, w innym wypadku w miejscu ustalonym w niniejszej ustawie. Skoro strony ustaliły, że miejscem przekazania dzieła będzie K., to strona powodowa winna dostarczyć niewadliwe egzemplarze zgodnie z umową. W ocenie Sądu strona powodowa w dniu pierwszej dostawy dostarczyła wadliwe egzemplarze, zaś sama ponosiła winę na ich błędny wydruk. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego przyczynami wadliwego wydruku było częściowo przyjęcie niewłaściwego materiału edytorskiego (niezgodnego z normami ilości zakładanej farby do rodzaju papiery) oraz niewłaściwego procesu produkcyjnego. Jeżeli chodzi o pierwszą z powyższych przyczyn, to wskazać należy, że zgodnie skoro strony łączyła umowa o dzieło, zatem do dochodzenia roszczeń z tytułu wad rzeczy zastosowanie mają przepisy § 560 - § 565 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) dotyczące wad dzieła.

§ 560ust.

1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) dzieło posiada wady, jeżeli wykonanie dzieła nie odpowiada wynikowi określonemu w umowie. Dalej pkt. 2 wskazuje, iż wykonawca odpowiada za wady, jakie ma dzieło w czasie jego przekazania (…). Niewątpliwie w momencie przekazania albumy była wadliwe, gdyż ze względu na albumowy charakter wydawnictwa, jego tematykę oraz wskazane w umowie oczekiwanie najwyższego poziomu edytorskiego, nie spełniało zakładanych wymogów.

§ 562ust.

1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) zmawiający ma obowiązek sprawdzenia przedmiotu dzieła lub zarządzenia jego przeglądu w miarę możliwości jak najszybciej po przekazaniu przedmiotu dzieła. Dalej ust. 2 stanowi, iż Sąd nie przyzna zamawiającemu prawa z tytułu wad dzieła, jeżeli zamawiający nie zgłosi wad dzieła:

1. a)niezwłocznie po ich wykryciu,
2. b)niezwłocznie po czasie, w którym przy poświęceniu należytej staranności powinien je wykryć podczas przeglądu dokonanego według ustępu 1,
3. c)niezwłocznie po czasie, w którym przy poświęceniu należytej staranności mogły one być wykryte później, najpóźniej jednak do dwóch lat (…). W realiach niniejszej sprawy strona powodowa nie dość że zgłosiła wady niezwłocznie po ich wykryciu, to uczyniła to od razu po dostarczeniu dzieła. Biorąc pod uwagę charakter dzieła – zapakowane albumy – oraz sposób ich dostarczenia – przy użyciu przewoźnika – oczywistym jest to, że strona powodowa musiała pokwitować dostarczenie przesyłki, aby móc je w ogóle sprawdzić i rozpocząć procedurę sprawdzania. Pokwitowanie więc dowodu dostawy nie jest więc jednoznaczne z przyjęciem przez stronę powodową dzieła. Wręcz przeciwnie, w okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę natychmiastową reakcję, zgłoszenie reklamacji, żądanie dostarczenia nowych albumów należy przyjąć, że strona powodowa nie tylko niezwłocznie zgłosiła wady, ale też nie odebrała przedmiotu umowy. Wskazać też należy, że strona powodowa nie musiała się zgodzić na wykonanie zamówienia w tak krótkim czasie, jak ustalono to po zmianie terminów, jak też po opóźnieniu się przez stronę powodową w dostarczeniu kompletnego materiału edytorskiego. Strona powodowa mogła wnieść zastrzeżenie co do konieczności wydłużenia terminu wykonania zamówienia ze względu na konieczność wyschnięcia druku, jednak tego nie uczyniła. Na stronie powodowej ciążył również obowiązek sprawdzenia, czy zakładane normy wydruku są możliwe do osiągnięcia. Powtórzyć tutaj należy, że nie chodziło o sprawdzenie pacy edytorskiej, lecz o zapewnienie technologicznej zgodności wydruku. Zgodnie zaś z § 551 ust. 1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) wykonawca zobowiązany jest do niezwłocznego zwrócenia uwagi zamawiającego na nieodpowiedni charakter rzeczy przejętych od zamawiającego lub instrukcji mu przez zamawiającego do wykonania dzieła, jeżeli wykonawca był w stanie ową niestosowność stwierdzić przy poświęceniu należytej staranności. Dalej ust. 2 tego paragrafu zwalnia wykonawcę z odpowiedzialności za niedokończenie dzieła lub wady dzieła, jeżeli zamawiający mimo zgłoszenia podtrzymał przekazane rzeczy lub swoje instrukcje. Natomiast po myśli ust. 3 tego paragrafu wykonawca, który nie wywiązał się z obowiązku wymienionego w ust. 1, ponosi odpowiedzialność za wady dzieła spowodowane wskutek niewłaściwych rzeczy przekazanych przez mu zamawiającego lub instrukcji wydanych mu przez zamawiającego. W niniejszej sprawie strona pozwana nie zgłosiła stronie powodowej zastrzeżeń co do jakości dostarczonego materiału edytorskiego, nie sprawdziła zgodności tego materiału pod względem planowanych do użycia materiałów, nie zgłosiła zastrzeżeń co do zamiany terminów wykonania zamówienia, mając świadomość używania matowego papieru o dużej gramaturze, co wydłużało okres schnięcia wydruków (czego zresztą miała świadomość). Po myśli § 548 ust. 1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) zamawiający jest zobowiązany do zapłacenia wykonawcy ceny w czasie uzgodnionym w umowie, a o ile z umowy lub ustawy nie wynika inaczej, prawo do ceny powstaje w chwili wykonania dzieła. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności wskazać należy, że strona powodowa nie wykonała umowy, gdyż nie dostarczyła w zakreślonym terminie prawidłowo wydrukowanych albumów, we właściwej oprawie introligatorskiej. Już sama ta okoliczność daje podstawy do oddalenia powództwa w oparciu o wyżej powołane przepisy, gdyż nie ziściły się przesłanki do zapłaty umówionej ceny. Podkreślić jeszcze raz należy, że strona pozwana nie przyjęła albumów, a tylko odebrała je z transportu, zaś ich zakwestionowanie nastąpiło w tym samym dniu, zaraz po ich rozpakowaniu, jak też w tym samym dniu o wadliwości albumów zawiadomiono stronę powodową. Nie miała więc miejsca taka sytuacja, że strona pozwana przyjęła dzieło, a dopiero po pewnym czasie jego użytkowania zgłosiła wady. W niniejszej sprawie w ogóle nie miało miejsce odebranie dzieła, a więc jego wykonania, co powoduje, że roszczenie o zapłatę ceny nie stało się wymagalne. Zdaniem Sądu nie jest też należne stronie powodowej wynagrodzenie za dostarczone 1.020 egzemplarzy wydrukowanych egzemplarzy albumów na papierze błyszczącym, gdyż wyraźnie z treści korespondencji stron wynika, że były to egzemplarze dodatkowe traktowane jako rozwiązane zastępcze, obok dostarczenia całego nakładu na papierze matowym prawidłowo wydrukowanym (pismo strony powodowej z dnia 18.05.2009 roku – k. 150), które miały być dostarczone w związku z podtrzymaniem długotrwałej współpracy stron (pismo strony pozwanej z dnia 20.03.2009 roku – k. 299). Brak jest więc podstaw do uznania, aby za te egzemplarze w ogóle należała się zapłata. Strona pozwana w toku postępowania podniósł szereg zarzutów służących zniweczeniu roszczenia strony powodowej. Po pierwsze strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia, wskazując, iż roszczenia z umowy o dzieło w przypadku czynności wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przedawniają się z upływem lat trzech. Jednakże należy zwrócić uwagę, iż pozwany powołuje się na przepisy obowiązujące w polskim porządku prawnym. Tylko na marginesie wskazań należy, że zgodnie z art. 646 k.c. roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym

umowy miało być oddane. Jak już jednak zostało wykazane, w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa czeskiego, również w zakresie przedawnienia, co wynika z treści art. 10 ust. 1 lit. d Konwencji Rzymskiej, zgodnie z którym prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie również do (…) oraz przedawnienia i utraty praw wynikającej z upływu terminów. Zatem okres przedawnienia należy liczy według norm prawa czeskiego. Kwestie przedawnienia regulują w prawie czeskim przepisy § 387-408 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik). Okres przedawnienia został określony w § 397 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) i wynosi 4 lata.

§ 392

czeskiego Kodeksu handlowego w sprawach o spełnienie zobowiązania okres przedawnienia biegnie od dnia, gdy zobowiązanie miało zostać spełnione lub zakładano, iż nastąpi rozpoczęcie jego spełnienia (okres spłaty). W przedmiotowej sprawie strona powodowa dostarczyła stronie pozwanej matryce w dniu 15.05.2009 roku. Zgodnie z umową, potwierdzoną fakturą, zapłata miała nastąpić do dnia 22.09.2008 roku. Strona powodowa złożyła pozew do tutejszego Sądu w dniu 10.05.2013 roku. Treść § 402 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) wskazuje, iż okres przedawnienia przestaje biec, gdy wierzyciel w celu zaspokojenia lub określenia swego roszczenia przedsięweźmie jakąkolwiek czynność prawną, która jest uznawana według przepisu określającego postępowanie sądowe za jego wszczęcie luz za zgłoszenie roszczenia w postępowaniu już wszczętym. Zatem przyjąć należy iż strona powodowa występując z przedmiotowym powództwem skutecznie przerwała bieg okresu przedawnienia. Mając powyższe na uwadze zarzut przedawnienia został uznany za bezzasadny. Niezależnie od powyższego Sąd wskazał, że w sprawie nie będą miały zastosowanie przepisy Konwencji o przedawnieniu w międzynarodowej sprzedaży towarów, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 14 czerwca 1974 r. ( Dz. U. 1997 r., Nr 45, poz. 282), której Polska i Czechy są stronami, gdyż swoim zakresem nie obejmuje ona umów o dzieło. Zgodnie z art. 1 ust. 1 Konwencja określa warunki, w których wzajemne roszczenia kupującego i sprzedającego, wynikające z umowy międzynarodowej sprzedaży towarów lub odnoszące się do jej naruszenia, zakończenia lub unieważnienia, nie mogą być dalej dochodzone z powodu upływu pewnego okresu. Zgodnie z art. 6 ust. 2 Konwencji umowy na dostawę towarów przewidzianych do wykonania lub wyprodukowania będą uważane za umowy sprzedaży, jeśli strona zamawiająca towary nie przyjmie na siebie obowiązku dostawy istotnej części materiałów niezbędnych do takiego wykonania lub produkcji. W niniejszej sprawie strona pozwana (zamawiająca) była zobowiązana do dostarczenia istotnej części materiału, gdyż to ona dostarczała materiał edytorski, według którego miał być wykonany druk. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 8 tej Konwencji termin przedawnienia wynosi również cztery lata, co powoduje, że roszczenie nie byłoby przedawnione. Sąd zauważył, że gdyby przyjąć, że na gruncie art. 4 ust. 2 Konwencji Rzymskiej – powołanej wcześniej – miejsce wykonania umowy będące w Polsce (dostawa do K.) – wskazywałoby na zastosowanie prawa polskiego, to roszczenie byłoby przedawnione. Zgodnie bowiem z treścią art. 646 k.c. roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane - od dnia, w którym

umowy miało być oddane. Bezspornie w niniejszej sprawie taką datą początkową jest termin 15.05.2009 roku, gdyż po modyfikacji umowy ten termin został oznaczony jako termin wykonania umowy (jeżeli przyjąć, że strona powodowa właściwie spełniła świadczenie) lub termin w którym umowa miała zostać wykonana (jeżeli przyjąć, że strona powodowa nie wywiązała się ze swojego obowiązku). W takiej sytuacji prawnej powództwo również podlegałoby by oddaleniu. Strona pozwana przedstawiła do potrącenia dwie wierzytelności. Pierwsza w kwocie 24.255,00 euro tytułem szkody poniesionej na skutek niewykonania umowy przez stronę powodową, oraz drugą w kwocie 138.000,00 złotych stanowiącej szkodę pozwanego powstałą w wyniku utraty potencjalnych nabywców albumu, a także poniesionych strat wizerunkowych. Przepisy p.p.m. nie zawierają reguł właściwych dla ustalenia prawa właściwego dla oceny skuteczności zarzutu potrącenia. Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4.03.2010 roku ( sygn. akt I ACa 41/2010, OSA 2011/4/50-64) wskazał, że „ Akcentowana powszechnie na gruncie regulacji międzynarodowych jak też prawa polskiego potrzeba ochrony dłużnika i jednolitości stosowanych systemów prawnych dla danego stosunku zobowiązaniowego przemawia za poddaniem, co do zasady, problematyki potrącenia jako formy wygaśnięcia zobowiązania prawu właściwemu dla zobowiązania, które poprzez to działanie ma zostać zniweczone (umorzone). W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że według prawa właściwego wskazanego przez łącznik normy kolizyjno-prawnej dla danego stosunku zobowiązaniowego ocenia się nie tylko takie kwestie, jak etap nawiązania danej czynności prawnej - stosunku prawnego rodzącego określone zobowiązanie, jego treść, wykonanie, skutki niewykonania, ale i przyczyny wygaśnięcia zobowiązania”. Idąc tym kierunkiem rozważań wskazać należy na art. 10 ust. 1 lit. d Konwencji Rzymskiej, zgodnie z którym prawo właściwe dla umowy ma zastosowanie również do różnych sposobów wygaśnięcia zobowiązań. W ocenie Sądu Apelacyjnego wyrażonej w przywołanym judykacie w tym przepisie należy upatrywać rozwiązania występującej kolizji prawnej w zakresie oceny skuteczności potrącenia (jak się wydaje w przywołanej sprawie powołany przepis nie mógł mieć zastosowania tylko ze względów intertemporalnych). Kwestie potrącenia regulowane są w §§ 358 – 364 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik). Przepisy dopuszczają możliwość potrącenia takich wierzytelności, które mogą być dochodzone przed sądem, nawet przedawnione, jeżeli potrącenie było możliwe przed przedawnieniem (§ 358), mogą być potrącane wierzytelności w innych walutach, jeżeli są wymienialne (§ 362). W pierwszej kolejności Sąd uznał, że strona powodowa nie wykazała swej wierzytelności, co powoduje, że zarzut potrącenia jest o tyle niezasadny, że nie istnieje wierzytelność, z jaką strona powodowa chciała potrącić swe wierzytelności. Już sama ta okoliczność powoduje bezskuteczność złożonego zarzutu potrącenia. Niezależenie od powyższego strona pozwana nie wykazała istnienia swych wierzytelności. Okoliczność koniczności zamówienia druku w innej drukarni, w sytuacji braku zapłaty ceny strony powodowej powoduje, że z tego tytułu szkoda nie powstała, bo nie doszło do dwukrotnej zapłaty. Zapłata więc na rzecz(...) a.s. ze Słowacji kwoty 17.463,00 euro, nie dało w żaden sposób szkody, tym bardziej szkody w kwocie 24.255,00 euro. Brak jest podstaw do przyjęcia, że strona pozwana poniosła szkodę w kwocie 138.000,00 złotych stanowiącej szkodę pozwanego powstałą w wyniku utraty potencjalnych nabywców albumu. Na tą okoliczność strona pozwana nie przedstawiła żadnych rzeczywistych dowodów, a ograniczyła się jedynie do ogólnikowych twierdzeń o swej renomie, która też nie została poparta żadnymi dowodami. Wszystkie dane podawane przez stronę pozwaną w tej kwestii miały charakter ogólny, bez odwołania się do konkretnych danych (faktów). W rzeczywistości strona pozwana winna wskazać oraz wykazać okoliczności związane z osiąganymi zyskami na danym wydawnictwie, a mogła to uczynić poprzez przedstawienie danych porównawczych dotyczących podobnych wydawnictw ze wskazaniem: nakładu wydawniczego, ilości faktycznie sprzedawanych egzemplarzy, średniej ceny hurtowej lub ceny detalicznej, marży osiąganej na poszczególnym egzemplarzu, poprzez pokazanie średniego zysku na danym tytule. Sam przychód nie jest równy szkodzie. Strona pozwana mogła ponieść stratę w dwojaki sposób: nie osiągnąć zakładanego zysku na danym tytule oraz utracić udział w rynku na następnych tytułach tego samego rodzaju. Strona pozwana nie wskazała jednak żadnych konkretnych okoliczności z tym związanych, nie mówiąc już o ich wykazaniu. Brak jest informacji o zakładanej marży na tym tytule lub średniej marży na tego typu wydawnictwach. Brak jest też informacji czy kolejne tytuły strona powodowa sprzedawała w mniejszym, niż wcześniej rozmiarze albo nawet czy ich nakład był niższy. Dopiero przedstawienie tych okoliczności mogło stanowić podstawę do ich weryfikacji w drodze opinii biegłego, ale ciężar ich wykazania spoczywał na stronie pozwanej, jako podnoszącej zarzut potrącenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności powództwo podlegało oddaleniu o czym orzeczono na zasadzie art. §§ 551 ust. 1 i 548 ust. 1 czeskiego Kodeksu Handlowego (czes. Obchodni zakonnik) w związku z pozostałymi powołanymi powyżej przepisami. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zasądzając je od strony pozwanej jako przegrywającej procesu. Strona powodowa domagała się zapłaty kwoty 24.815,40 euro, co przy kursie 4.1417 złotych (k. 26) daje kwotę 102.777,92 złotych. Na przyznaną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 3.600,00 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (według przepisów obowiązujących w chwili wniesienia pozwu), kwota 17,00 złotych tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej oraz kwota 2.500,00 złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych przez stronę powodową. Łącznie daje to kwotę 6.117,00 złotych. W niniejszej sprawie łączne wydatki wyniosły 7.873,16 złotych (399,79 złotych za tłumaczenia i 7.473,37 złotych wydatki na biegłych). Z zaliczki nie został pokryta kwota 5.373,16 złotych i taką to kwotę Sąd nakazał ściągnąć od strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa na zasadzie art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Apelację od tego wyroku – w całości - wniosła strona powodowa, zarzucając: a/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż: - powód nie wykonał swojego świadczenia w ramach zawartej umowy o dzieło; pozwany nie odebrał przedmiotu umowy; - powód miał techniczne możliwości sprawdzenia, czy dane dostarczone do druku są prawidłowe; - nie jest należne stronie powodowej wynagrodzenie za dostarczone 1020 egzemplarzy wydrukowanych na papierze błyszczącym; b/ naruszenie prawa procesowego, a to art. 328 §2 kpc poprzez nie wskazanie dowodu na którym oparł się Sąd przyjmując, iż: powód miał możliwość sprawdzenia poprawności dostarczonego materiału do druku pod względem technicznej zgodności z przyjętymi założeniami dotyczącymi sposobu wydruku i użytych materiałów; w niniejszej sprawie w ogóle nie miało miejsce odebranie dzieła; c/ naruszenie prawa procesowego, a to art. 233 §1 kpc poprzez uznanie za wiarygodne zeznań J. S., pomimo oczywistych sprzeczności w jej zeznaniach oraz zasłanianiem się niepamięcią co do wielu okoliczności mających znaczenie w sprawie; d/ naruszenie prawa procesowego, a to art. 233 §1 kpc poprzez uznanie za w pełni prawidłową i wiarygodną opinię sporządzoną przez biegłą B. W.