art. 24 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1383 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj. 1 stycznia 1999r. – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 1 stycznia 1999r., - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 1 stycznia 1999r., - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego stanowiska tylko rodzaj rzeczywiście powierzonej pracy ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 26 czerwca 2015r. sygn. akt III AUa 168/15 LEX nr 1761793 ). Ubezpieczony A. B. wiek emerytalny 60 lat ukończył (...), na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem składkowym i nieskładkowym, złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa. Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach. Zdaniem Sądu przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe pozwala na zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych spornych okresów zatrudnienia ubezpieczonego od 1 września 1977r. do 11 lipca 1991r. w Przedsiębiorstwie (...) w P. oraz od 12 lipca 1991r. do 31 grudnia 1998r. w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w B.. Ubezpieczony w tym czasie rzeczywiście stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wymienioną w wykazie A dziale XIV poz.16 – „ w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych ”. Także w okresach kiedy pełnił funkcję brygadzisty i opiekuna nad uczniami zasadniczej szkoły zawodowej faktycznie wykonywał dotychczasową pracę, gdy powierzenie tej funkcji praktycznie miało na celu podniesienie wynagrodzenia, bo ubezpieczony otrzymywał dodatek do pensji oraz ograniczało się do pokazania uczniom właściwego sposobu wykonywania prac naprawczych na przykładzie konkretnie naprawianych samochodów. Ustalając powyższe Sąd oparł się na wiarygodnych, bo rzeczowych logicznych, zgodnych ze sobą zeznaniach słuchanych w sprawie świadków, byłych współpracowników ubezpieczonego, zeznaniach ubezpieczonego oraz korespondującej z nimi dokumentacji, w szczególności zawartej w aktach osobowych ubezpieczonego. Sąd miał także na uwadze, że świadkom M. M. i K. S. z tytułu wykonywania takiej samej pracy co ubezpieczony prawomocnymi wyrokami tut. Sądu przyznane zostało prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Bez znaczenia pozostaje fakt, że pracodawca nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego ( por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Po zaliczeniu powyższych okresów spornych do pracy w warunkach szczególnych ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. dysponuje wymaganym do przyznania emerytury 15 – letnim okresem takiej pracy. Stąd spełnia wszystkie konieczne warunki do przyznania mu prawa do dochodzonego świadczenia. W konsekwencji powyższego Sąd w pkt 1 wyroku z mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury począwszy od 21 grudnia 2018r., czyli od dnia następnego po dniu kiedy złożył on wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa , gdyż z tym dniem ubezpieczony spełnił wszystkie konieczne warunki do przyznania emerytury (art.100 ust.1 ustawy emerytalnej ). (-) SSO Grzegorz Tyrka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.