II Ka 137/20

Sygn. akt II Ka 137/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Grażyna Jaszczuk Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Defut-Kołodziejak przy udziale Prokuratora Magdaleny Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2020 r. sprawy A. M. oskarżonego z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 18 listopada 2019 r. sygn. akt II K 391/19 wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 137/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
2. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 18 listopada 2019 r., sygn. II K 391/19 1.
3. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
4. Granice zaskarżenia 1.3.
5. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
6. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
7. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana
8. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
9. Ustalenie faktów 2.1.
10. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- ------------- 2.1.
11. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty --------- ---------------------- ------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.
12. Ocena dowodów 2.2.
13. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------ --------------------------------------------------------------------------- 2.2.
14. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------------- ------------------------------------- ---------------------------------------------------------------------------
15. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut
16. - obraza przepisów prawa karnego procesowego, która miała wpływ na treść wyroku, tj. art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 366 § 1 kpk, polegająca na jednostronnej, dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, dokonanej z przekroczeniem przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów, przeprowadzonej tylko i wyłącznie na korzyść oskarżonego; bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego niekorzyść oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny ze wskazanymi wiedzy i doświadczenia życiowego, zwłaszcza bezkrytyczne danie wiary zeznaniom świadka W. M. złożonych w dniu 18.11.2019 roku, które są nieprecyzyjne i niepełne oraz dodatkowo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w zakresie ustalenia ilości i jakości wyrąbanego drzewa, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie na popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu; ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Oskarżyciel publiczny słusznie wskazał we wniesionym środku odwoławczym, iż zaskarżony wyrok narusza art. 4 kpk, art. 7 kpk i art. 366 § 1 kk. Konsekwencją obrazy tychże przepisów procesowych są poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne obarczone błędem dowolności. Tok rozumowania Sądu I instancji, przedstawiony w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia, który doprowadził do uniewinnienia oskarżonego, jest obarczony znacznymi lukami, wynikającymi bezpośrednio z braku uwzględniania całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy. W szczególności fragment uzasadnienia pierwszoinstancyjnego, dotyczący wyjaśnień oskarżonego, wskazuje, iż poczyniona przez Sąd Rejonowy ocena dowodów pozostaje dowolna i aprioryczna, a przez to uchybia treści art. 4 kpk i art. 7 kpk. Przepisy Kodeksu postępowania karnego nie narzucają żadnych dyrektyw, które nakazywałyby określone ustosunkowanie się do konkretnych dowodów i nie wprowadzają różnic co do wartości dowodowej poszczególnych dowodów - nie daje więc podstaw do założenia, jakoby wyjaśnienia lub zeznania złożone w postępowaniu przygotowawczym miały większą moc dowodową od składanych na rozprawie i vice versa. Zeznania złożone czy to w postępowaniu przygotowawczym, czy też sądowym następnie odwołane lub zmienione, stanowią bowiem dowód w sprawie, który tak jak każdy inny dowód podlega swobodnej ocenie Sądu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. II AKa 400/11, LEX nr 1109534). W kontekście powyższego judykatu przypomnieć należy, iż oskarżony A. M. przyznał się w postępowaniu przygotowawczym do zarzucanego mu czynu dwukrotnie, wyraził skruchę, a nawet chciał dobrowolnie poddać się karze w trybie konsensualnym art. 335 § 1 kpk. Nie było to jednostkowe przesłuchanie i jeden protokół, lecz dwa niezależne od siebie przesłuchania, które dzieliło od siebie 11 (jedenaście) dni. Na obu protokołach oskarżony własnoręcznie napisał „Treść protokołu odczytałem i jest on zgodny z moimi wyjaśnianiami. M. A..” (k. 61 i 76). W sytuacji, w której oskarżony diametralnie zmienił treść swoich wyjaśnień w postępowaniu sądowym, Sąd I instancji winien podejść do nich z dużą dozą ostrożności i szczegółowo rozważyć dlaczego oskarżony zmienił swoje stanowisko i czym ewentualnie było spowodowane to, że dwukrotnie przyznał się do winy w postępowaniu przygotowawczym. Oskarżonemu na rozprawie odczytano treść jego wcześniejszych wyjaśnień, przy czym stanowczo zaprzeczył swojemu sprawstwu i podkreślił „Ja tak nie mówiłem. Oni to sobie sami napisali” (k. 128). Wadliwy byłby jednak wymiar sprawiedliwości, gdyby opierał się wyłącznie na werbalnych zapewnieniach oskarżonego, a ignorował treść przeprowadzonych w sprawie dowodów (w tym także wcześniejsze wyjaśnienia oskarżonego), logikę rozumowania na nich opartego i racjonalność wyciągniętych wniosków. Sąd Rejonowy podważaną przez oskarżonego kwestię prawidłowości przeprowadzenia czynności procesowych z jego udziałem i kwestię prawidłowości sporządzenia protokołów przesłuchania całkowicie przemilczał w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku, stąd też w postępowaniu odwoławczym należało wyciągnąć wniosek, iż nie uwzględnił ich ferując zaskarżony wyrok. Zwrócić należało także uwagę, iż wersja wydarzeń, polegająca na twierdzeniu, iż sfotografowane w dniu 20 marca 2019 r. drzewa leżące na posesji oskarżonego w M. (k. 22-29) pochodziły z wycinki z prywatnego lasu oskarżonego pojawiła się dopiero w postępowaniu sądowym. Sąd Rejonowy nie rozważył dlaczego na tą okoliczność oskarżony nie wskazywał w postępowaniu przygotowawczym, dlaczego w naturalny sposób nie podjął próby obrony powołując się na ten argument. Sąd Rejonowy nie ocenił również zeznań W. M. o „cienkich obumarłych drzewach” w kontekście protokołu zatrzymania rzeczy (k. 14-18) i w/w dokumentacji fotograficznej (k. 22-29). W tym względzie rację ma prokurator, iż Sąd I instancji uchybił wymogom art. 366 § 1 kpk, albowiem obowiązkiem Sądu było rzetelne ustalenie tej okoliczności, chociażby poprzez dokonanie ponownych oględzin miejsca zdarzenia z udziałem świadka W. M., celem doprecyzowania czy karpy pozostawione na miejscy wycinki były rzeczywiście o tak małej średnicy, że można je uznać za cienkie, tj. takie, które można objąć obydwiema dłońmi. Świadek ten sam wskazał, iż aby dokładnie ustalić czy wszystkie drzewa wycięte z gminnej działki znajdowały się na terenie posesji A. M. należałoby odcinać tzw. odziomki i porównać je z pozostałościami karp. Już ten fragment zeznań świadka wskazuje na luki i braki w pierwszoinstancyjnych ustaleniach. Dodatkowo zauważyć należało, iż W. M. był obecny na miejscu oględzin działki gminnej wraz z funkcjonariuszami Policji, a także wcześniej na wstępnych oględzinach ze świadkami L. Ś. i A. P. oraz ustalał ilość wyciętych drzew, a także precyzował na wycięcie ilu sztuk zezwolił oskarżonemu. Sąd Rejonowy winien zatem rozważyć dlaczego zmienił swoje zeznania w kierunku korzystnym dla oskarżonego w postępowaniu sądowym, jak również rozważyć zasadność przesłuchania świadków A. P. i L. Ś. oraz skonfrontować wzajemnie ich relacje. Sąd Rejonowy winien także rozważyć dlaczego W. M. nie wskazywał na możliwość pozyskania przez oskarżonego drzewa z innego źródła, aniżeli to wskazane w akcie oskarżenia wniesionym w tej prawie. Trudno podzielić także tok rozumowania Sądu Rejonowego, który w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku wskazał, iż zeznaniom świadka W. M. nie przeczą zeznania świadków A. P., L. Ś., T. B. i M. C.