Łączny udział tych osób wynika także z tego, że wyrok wydany w sprawie, a w szczególności wyrok uwzględniający powództwo, musi być skuteczny i wiążący wobec ich wszystkich (vide np. wyrok Sądu Najwyższego z 29.11.2012r., II CSK 86/12, nie publ.). Sąd, stwierdziwszy, że w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie występują wszystkie osoby, których łączny udział w sprawie jest konieczny, postępuje w myśl art. 195 k.p.c.; wzywa powoda o oznaczenie w wyznaczonym terminie osób niebiorących udziału w sprawie w taki sposób, aby ich wezwanie było możliwe, a następnie wzywa osoby niepozwane do udziału w sprawie w charakterze pozwanych, kompletując w ten sposób pełną reprezentację wszystkich osób, których udział jest niezbędny. Jeżeli powód tych osób nie oznaczy, powództwo zostanie oddalone, jak bowiem wskazano, powód ma interes prawny w uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym tylko nierozłącznie wobec wszystkich tych osób, przy uwzględnieniu, że wyrok uwzględniający powództwo musi być skuteczny i wiążący wobec ich wszystkich (vide uchwała Sądu Najwyższego z 26.07.2017r., III CZP 31/17, Legalis). Należy podkreślić, że ulokowanie tych osób po jednej lub drugiej stronie procesu jest w zasadzie obojętne, oczywiście z tym wyjątkiem, że powodem może być wyłącznie osoba uprawniona do złożenia wniosku o dokonanie wpisu (vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15.03.2006r., III CZP 106/05, oraz uchwała Sądu Najwyższego z 28.08.2008r., III CZP 76/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 113). Wniosek o dokonanie wpisu może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. Natomiast w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy, wniosek może złożyć uprawniony organ (art.
W rozpoznawanej sprawie bezspornie ustalono, że od dnia 26 sierpnia 2004 roku użytkownikiem wieczystym nieruchomości opisanej w księdze wieczystej (...) i właścicielem posadowionego na tej nieruchomości budynku, jest powódka H. B. (umowa sprzedaży k. 154-157). Powodowa spółka (...) nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art.
k.p.c., a zatem nie posiada legitymacji czynnej w przedmiotowym procesie, czego konsekwencją jest oddalenie powództwa wytoczonego przez tą spółkę. W sprawie bezspornie ustalono również, że wierzytelność zabezpieczona przedmiotową hipoteką w dniu 4 listopada 2016 roku przeniesiona została przez Bank (...) S.A. w G. na (...) Bank S.A. w W.. Fakt ten ustalony został również przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie V GC 288/18 z powództwa spółki (...) przeciwko Bankowi (...) S.A. (...) Bank S.A. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (pisemne uzasadnienie wyroku w sprawie V GC 288/18 k. 70v). W prawdzie w księdze wieczystej nr (...), jako wierzyciel hipoteczny w dalszym ciągu wpisany jest poprzednik prawny (...) Bank S.A. w W., to jest pozwany Bank (...) S.A. w G., jednakże następstwo prawne z art. 531 § 1 k.s.h. ma charakter sukcesji uniwersalnej, stąd do takiej sukcesji nie znajduje zastosowania art. 79 ust. 1 u.k.w.h., co potwierdza również art. 531 § 4 k.s.h. zgodnie z którym ujawnienie w księgach wieczystych lub rejestrach przejścia na spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane praw ujawnionych w tych księgach lub rejestrach następuje na wniosek tych spółek (zob. T. Czech, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, Komentarz, Warszawa 2014, teza 160 do art. 79; M. Rodzynkiewicz w: Kodeks spółek handlowych, Komentarz, Tom IV, red. A. Opalski, Legalis 2016, Nb 1-2 i 11 do art. 531). Wpis nowego wierzyciela ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Wpis deklaratoryjny nie tworzy prawa, a jedynie potwierdza prawo istniejące skutecznie przed wpisem. Wpis zmiany ma charakter tylko porządkowy, informacyjny i nie ma znaczenia dla skuteczności dokonanej czynności prawnej. Wobec powyższego stwierdzić jednoznacznie należy, że pozwany Bank (...) S.A. w G. nie posiada legitymacji procesowej biernej w przedmiotowej sprawie. Pozwanym winien być obecny wierzyciel (...) Bank S.A. w W.. W toku procesu, na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r., Sąd postępując w myśl art. 195 k.p.c. zobowiązał powodów do złożenia pisma procesowego, w którym oznaczą podmiot, który powinien być uczestnikiem w przedmiotowej sprawie (...) Bank S.A. w W. - ze wskazaniem jego adresu, tak aby możliwe było wezwanie go do udziału w sprawie w charakterze pozwanego i do dołączenia odpisu pozwu - w terminie 7 dni pod rygorem zawieszenia postępowania. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie, czego konsekwencją jest oddalenie przedmiotowego powództwa wobec braku po stronie pozwanego Banku (...) S.A. w G. legitymacji procesowej biernej. Na marginesie podnieść należy, iż brak jest podstaw do wykreślenia przedmiotowej hipoteki. Faktem jest, że Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem wydanym w sprawie V GC 288/18 pozbawił w całości wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z 30 lipca 2004 roku, wystawionego przez Bank (...) S.A. przeciwko dłużnikowi (...) Sp. z o.o. w P., zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, stwierdzając, iż doszło do przedawnienia roszczenia. Przy czym podkreślenia wymaga, iż przedawnienie roszczenia Banku wobec dłużnika osobistego (tj. wobec Spółki (...)) nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, co wynika wprost z art. 77 u.k.w.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.02.2011r., a mającym zastosowanie w realiach niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 68 ust. 2 zdanie pierwsze u.k.w.h. hipoteka zabezpiecza wierzytelność do, co wymaga podkreślenia, oznaczonej sumy pieniężnej, która wyznacza granice odpowiedzialności rzeczowej (z obciążonej nieruchomości). Z kolei w myśl wspomnianego wyżej art. 77 zd. 1 u.k.w.h. hipoteka pozostaje w mocy niezależnie od tego, jak długo istnieje i jest wymagalna zabezpieczona wierzytelność. Nie dotyczy to roszczenia o odsetki (art. 77 zd. 2 u.k.w.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20.02.2011r.). Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie wpływa na uprawnienia wierzyciela hipotecznego dotyczące dochodzenia zaspokojenia z przedmiotu hipoteki. W rezultacie właścicielowi przedmiotu hipoteki nie przysługuje zarzut przedawnienia jako skuteczny środek obrony przeciwko powództwu wierzyciela hipotecznego i to bez względu na to, czy właścicielem przedmiotu hipoteki jest dłużnik osobisty czy też osoba trzecia. W tym pierwszym przypadku - jeżeli dłużnik podniesie zarzut przedawnienia - powództwo w zakresie odpowiedzialności osobistej nie będzie zasadne, natomiast w zakresie odpowiedzialności rzeczowej, sąd uwzględniając powództwo ograniczy zgodnie z art. 319 k.p.c. jego odpowiedzialność do obciążonej nieruchomości. Przepis ten wzmacnia pozycję prawną wierzyciela hipotecznego w stosunku do właściciela nieruchomości obciążonej (vide wyrok Sądu Najwyższego z 14.10.2016r., I CSK 616/15, Legalis; wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z 04.11.2016r., I C 345/16, portal orzeczeń; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 26.01.2012r., I ACa 1374/11, Lex 1120014). Z art. 65 ust. 1 u.k.w.h., a także z art. 75 u.k.w.h., wynika, że podstawowym uprawnieniem wierzyciela z tytułu hipoteki – ograniczonego prawa rzeczowego jest prawo dochodzenia zaspokojenia z obciążonej nieruchomości, a podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości. Taki tytuł należy uzyskać przeciwko właścicielowi nieruchomości obciążonej hipoteką także wtedy, gdy nie jest on dłużnikiem osobistym z tytułu zabezpieczonej wierzytelności. Wedle bowiem jednolitego stanowiska judykatury powództwo wierzyciela hipotecznego przeciwko właścicielowi obciążonej nieruchomości jest powództwem o zasądzenie świadczenia pieniężnego zarówno w przypadku, gdy jest on dłużnikiem osobistym, jak i wtedy, gdy odpowiada tylko rzeczowo (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2003 r., V CK 19/02, Lex nr 602311). Z chwilą sprzedaży opisanego w księdze wieczystej nr (...) prawa użytkowania wieczystego i prawa własności stanowiącego odrębną nieruchomość budynku, Spółka (...) przestała być dłużnikiem rzeczowym, a jako dłużnik osobisty skutecznie broniła się zarzutem przedawnienia w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Olsztynie pod sygn. akt V GC 288/18 o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Z kolei H. B. z chwilą sprzedaży stała się dłużnikiem rzeczowym względem Banku (...) S.A. i z uwagi na treść art. 77 u.k.w.h. nie może skutecznie bronić się zarzutem przedawnienia. (...) Bank (...) S.A., jak bezspornie ustalono, uzyskał tytuł wykonawczy przeciwko H. B. (a jest nim nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym w sprawie I Nc 28/14 utrzymany w mocy prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w dniu 29 maja 2014 roku w sprawie I C 201/14) i wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piszu z wnioskiem o wszczęcie na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt (...), a obecnie, na skutek połączenia spraw, toczy się pod sygn. akt (...)i kontynuowana jest na wniosek następcy prawnego Banku (...) S.A. w G. – to jest (...) Bank S.A. w W.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. i art. 113 ustawy z 28.07.2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2019r., poz. 785 ze zm.) i nie obciążył nimi powodów.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.