Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57) zarejestrował pojazd marki V. (...) nr rej.(...) w bazie (...) w zakładce (...) jako rzecz utraconą w wyniku przestępstwa, a to skutkowało także wpisaniem tego pojazdu do systemu (...) funkcjonującego na podstawie Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 16 czerwca 1985r. Dnia 30 stycznia 2010r. samochód marki V. (...), którym kierował A. F., został zatrzymany i odebrany powódce przez Policję w S., a dnia 25 maja 2010r. wydany (...) Sp. z o.o. Do akt sprawy karnej załączono dokumenty z akt XXGC 365/10 . Wynika z nich ,że dnia 2 lutego 2010r. w Sądzie Okręgowym w Warszawie zawisła sprawa syg. akt XX GC 365/10 (wcześniej XX GNc 83/10) z powództwa (...) Sp. z o.o. przeciwko Przedsiębiorstwu (...) Sp. z o.o. o zapłatę kwoty 165.306,30zł z tytułu umowy leasingu z dnia 28 sierpnia 2007r., która została wypowiedziana przez Finansującego po uprzednim, pisemnym wyznaczeniu Korzystającemu dodatkowego terminu do zapłaty. Postanowieniem z dnia 18 maja 2012r. postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy syg. akt VI GC 1186/11 (wcześniej VI C 849/10) z powództwa Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. przeciwko (...) Sp. z o.o. o wydanie samochodu marki V. (...) albowiem istota obu sporów dotyczyła między innymi skuteczności wypowiedzenia przez Finansującego umowy leasingu z dnia 28 sierpnia 2007r. (ksero akt załączone do akt sprawy karnej IIK 594/09 ). Wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 21 stycznia 2011r. syg. akt II K 594/09 uznano M. J. winnego popełnienia czynu stanowiącego występek z art.284§2kk. Na skutek apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 22 listopada 2011r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił M. J. od popełnienia przypisanego mu czynu z art.284§2kk, a w jego motywach stwierdził, że umowa leasingu operacyjnego z dnia 28 sierpnia 2007r. nigdy nie została skutecznie wypowiedziana , a odmienne ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy były błędne . Sąd Okręgowy wskazał, iż dokonał samodzielnych ustaleń co do skuteczności wypowiedzenia umowy leasingowej mimo, iż co do tej kwestii toczy się proces cywilny w sprawie z powództwa (...) Spółki z o.o. w T.. W pozwie z dnia 2 lutego 2010r (...) Spółka z o.o. w T. skierowanym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa Prokuratorowi Rejonowemu w T. domagał się nakazania pozwanemu aby wydał powodowi w tamtej sprawie samochód V. (...), oraz usunął z rejestru pojazdów skradzionych informacje o kradzieży tego samochodu W odpowiedzi na pozew w tej sprawie pozwany Skarb Państwa podał, iż w związku z postawieniem zarzutu przywłaszczenia samochodu w sprawie II K 594/09, samochód V. (...) w dniu 28 października 2009 został zarejestrowany przez K. w T. Wydział do walki z przestępczością gospodarczą pod numerem (...) jako pojazd utracony . Powództwo w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania ( bo tak zostało ostatecznie sprecyzowane) zostało oddalone, zaś w pozostałym zakresie postępowanie umorzono. W związku z tą sprawą powód domagał się zabezpieczenia powództwa przez złożenie pojazdu do depozytu sądowego. Wniosek powoda był prawomocnie oddalony ( dowód : dokumenty zawarte w aktach sprawy SR W T. IIK 594/09, dokumenty z akt sprawy SR W T. I C 406/11- k . 143 , 147 , 149 174 , 177, 182 – 206 , dokumenty dotyczące zatrzymania samochodu zawarte w aktach sprawy I C 22/12 tj. zaświadczenie z
Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57) Komenda Miejska Policji w T. zarejestrowała ten pojazd w systemie (...) jako utracony w wyniku przestępstwa, a to skutkowało także wpisaniem tego pojazdu do systemu (...) funkcjonującego na podstawie Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 16 czerwca 1985r.Do zabezpieczenia samochodu doszło w dniu 25 maja 2010r. na terenie N., o czym powiadomiono leasingodawcę który odebrał go w dniu 2 lipca 2010 r . (...) Spółka z o.o. T. wystąpiła do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia o wydanie tego samochodu . W sprawie I Co 3289/10 wniosek został oddalony .Oddalone zostało też zażalenie na to postanowienie złożone przez wnioskodawcę ( dowód : dokumenty w aktach sprawy IIK 357/12 , wniosek o zabezpieczenie powództwa k 174 , postanowienie w sprawie I Co 3289/10 - k. 177 ,postanowienie z 28 października 2010 r. k 178 ,zeznania świadka P. B. – k. 452). Powód M. J. pełniąc funkcje prezesa zarządu (...) Spółki z o.o. w T. prowadził też własną działalność gospodarczą. Wykorzystywał samochody, które dzierżawił od spółki . Spółka nabywała prawa do tych pojazdów na podstawie umów leasingu. Realizował zlecenia jako podwykonawca (...) Spółki z o.o. w T., oraz (...) Spółki z o.o. w T.. Z właścicielami obydwu tych spółek łączyły go powiązania rodzinne. Zdecydowana większość zleceń były to zlecenia od (...) Spółki z o.o. w T.. Powód wystawiał przekazującemu zlecenie ( spółce ) fakturę. Wskazywał w niej środek transportu którym realizował usługę ( nr rejestracyjny samochodu, którym zrealizowano zlecenie), ogólnie określał wykona usługę - np. transport po terenie UE . W fakturach za 2009r powód wskazywał , iż usługi transportowe wykonywał pojazdami o następujących numerach rejestracyjnych : - (...) ( np. f-ra (...)) , - (...) ( np. f-ry TY (...) ), - (...) ( np. f-ra (...) ), - (...) ( np. f-ra (...) ). Nadto w fakturach wskazywano nr rejestracyjne tych pojazdów, których dotyczy niniejsze postępowanie. Powód w ramach prowadzonej działalności gospodarczej samochody opisane pozwie używał do przewozów międzynarodowych. W związku z tym zatrudniał kierowców . Wśród faktur wystawionych przez powoda w 2008r i 2009r są też faktury za wynajem spółce samochodów ciężarowych (np. f-ra TY (...) i f-ra TY (...) ). Od stycznia 2011r powód zaprzestał prowadzenia własnej działalności gospodarczej . Było to skutkiem gwałtownego pogorszenia pozycji na rynku (...) Spółki z o.o. w T. , której powód był podwykonawcą .Spółka ta miała problem z pozyskiwaniem zleceń . Z rocznego zeznania podatkowego PIT 36L ( formularz przeznaczony dla osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą) za 2008r. wynika , że w roku tym powód uzyskał dochód 72 564,08 ( przychód (...),17, koszty uzyskania przychodu 310 641,09. Z rocznego zeznania podatkowego PIT 36L za 2009r wynika ,ze w roku tym powód uzyskał dochód 15 509,76 zł Wykazał jednak stratę w tej wysokości z lat ubiegłych, a zatem za 2009r. nie miał dochodu podlegającego opodatkowaniu. (przychód 452 140,51zł, koszty uzyskania przychodu 436630,75 zł ) . Powód nie przedłożył zeznania rocznego PIT 36L za 2010r . ( faktury i zeznania podatkowe powoda zza 2008r i 2009r na elektronicznym nośniku k 357 akt , zeznania powoda- k . 958 , roczne zeznanie podatkowe za 2010r i za 2011r i oświadczenie o stanie majątkowym - karty 122 , 354 , 356 i k 159 akt VIIK 516/10, zeznania świadków :A. F. -k. 449 , G. K.. k. 449, D. M. k 450, M. P. k 450, J. B. k 451, A. R. k 451, R. S. k 452, K. K. k 479 , S. K. k 480 , J. K. k 480 , ) Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie Sąd pierwszej instancji uwzględnił powołane wyżej dokumenty , w tym zawarte w aktach dołączonych do akt niniejszej sprawy . Dokumenty te zostały uznane za wiarygodne i miarodajne do poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń .Sąd ten uwzględnił zeznania powołanych wyżej świadków , oraz częściowo zeznania złożone przez powoda . Zeznania świadków D. P.
Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57. Zgodnie z § 11 pkt 1 instrukcji, informacje w (...) rejestruje się niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności to uzasadniających, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od wydania przez policjanta postanowienia o wszczęciu dochodzenia lub w ciągu 3 dni od wpływu do jednostki zarządzenia prokuratora o powierzeniu śledztwa lub dochodzenia do prowadzenia Policji. Wpisanie spornego pojazdu do powyższego rejestru nie miało zatem charakteru bezprawnego , a stało się ono podstawą do zatrzymania pojazdu .Wskazał sąd pierwszej instancji, iż powyższe rozważania dotyczą sprawy, w związku z którą doszło do zatrzymania pojazdu marki V. (...) . Powód występował z żądaniami odszkodowawczymi także w związku z zatrzymaniem w okolicznościach wyżej opisanych pojazdu marki M. (...) nr rej (...). W ocenie Sądu rozważania dotyczące braku bezprawności poczynione w związku z zatrzymaniem pojazdu marki V. (...), odnoszą się także do zatrzymania pojazdu marki M.. Okoliczności sprawy są bowiem zbliżone . Także w tej sprawie miało miejsce zawiadomienie złożone do Prokuratury Rejonowej w T. przez leasingodawcę tj. (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. J.- prezesa zarządu (...) Spółki z o.o. w T., polegającego na przywłaszczeniu na szkodę składającego zawiadomienie pojazdu marki M. (...) nr rej (...) ( sprawa 2Ds 520/09). Także tym przypadku do zawiadomienia dołączono dokumenty potwierdzający zawarcie umowy leasingu, wypowiedzenie tej umowy, wezwanie do zapłaty skierowane do leasingodawcy i kopie dowodu rejestracyjnego i nie było podstaw do przyjęcia, że zawiadomienie zawiera nieprawdziwe twierdzenia. Składający zawiadomienie domagał się zabezpieczenia pojazdu i zwrócenia mu go jako uprawnionemu. Także w tej sprawie Prokurator przeanalizował zaoferowany przez poszkodowanego materiał dowodowy i uznał, że zachodzą podstawy dla udzielenia ochrony poszkodowanemu poprzez wszczęcie stosowanego postępowania. Konsekwencja tego było wydanie przez Prokuratora, w dniu 21 września 2009r. postanowienia o żądaniu wydania przez M. J. rzeczy mogących stanowić dowód w tej sprawie - tj. opisanego w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa pojazdu marki M.. Wydane na tym etapie postanowienie z 21 września 2019 nie mogło być uznane za bezprawne. Postępowanie zostało wszczęte na podstawie udokumentowanego zawiadomienia o możliwości popełnienie przestępstwa . Fakt późniejszego uniewinnienia oskarżonego w tej sprawie M. J. - zważywszy na okoliczności sprawy nie przesądza o bezprawności tych działań. Podkreślił sąd pierwszej instancji, iż pierwotnie w sprawie zapadł wyrok skazujący oskarżonego. Sąd Okręgowy rozpoznający sprawę nie znalazł podstaw do zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego - gdyż kwestia ta na tym etapie nie była dostatecznie wyjaśniona .Dopiero na skutek ponownego rozpoznania sprawy, zapadł wyrok uniewinniający oskarżonego w sprawie . Podkreślił sąd pierwszej instancji także, iż zarówno w tej sprawie, jak i w sprawie która dotyczyła pojazdu V., u podstaw uniewinnienia oskarżonego leżała ocena skuteczności wypowiedzenia umowy leasingu przez firmy finansujące leasing. W obydwu wypadkach kwestie te były między stronami umów leasingu sporne i były przedmiotem postępowań sądowych z powództw cywilnych, zaś w sprawach karnych jako pierwsze zapadały wyroki skazujące. Potwierdza to stanowisko o braku bezprawności decyzji które prowadziły do zatrzymania pojazdów. Także w przypadku pojazdu M. czynności podjęte przez Policję , które bezpośrednio prowadziły do utraty władztwa przez powoda na pojazdem marki M. , nie miały charakteru bezprawnego , były następstwem wydania postanowienia z 21 września 2009r. W związku z tym na podstawie §
Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57) Komenda Miejska Policji w T. zarejestrowała ten pojazd w systemie (...) jako utracony w wyniku przestępstwa, a to skutkowało także wpisaniem tego pojazdu do systemu (...) funkcjonującego na podstawie Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 16 czerwca 1985r. Reasumując, w ocenie Sądu pierwszej instancji w odniesieniu do obydwu opisywanych w pozwie przypadków zatrzymania pojazdów będących w posiadaniu powoda nie można przyjąć aby nastąpiło to na skutek bezprawnych decyzji funkcjonariuszy publicznych. W ocenie Sądu pierwszej instancji powód nie wykazał też dalszych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, a mianowicie, że bezpośrednio na skutek zdarzeń opisanych w pozwie doznał szkód opisywanych w pozwie. Zgodnie z art. 361 § 2. kc, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Szkodą jest każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach, z którym to ustawa wiąże powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej (por. Z. Banaszczyk, Komentarz do art. 361 k.c. [w:] Kodeks cywilny. Komentarz t. 1, Warszawa 2003). Jednocześnie, szkodę stanowi tak rzeczywisty uszczerbek jak i utracone korzyści, które poszkodowany mógł uzyskać, gdyby nie fakt działania lub zaniechania wyrządzającego szkodę. Takich utraconych korzyści powód dochodzi w mniejszej sprawie. Utracone korzyści to innymi słowy utracony zarobek, który jednak byłby uzyskany, gdyby nie fakt wyrządzenia szkody. Co istotne, utracone korzyści nie mogą być mylone ze szkodą hipotetyczną, która nie podlega naprawieniu według przepisów prawa polskiego. Mimo że szkoda w postaci utraconych korzyści ma z istoty charakter hipotetyczny, to należy wykazać wysokie prawdopodobieństwo jej powstania, graniczące z pewnością - a ciężar dowodowy leży po stronie osoby dochodzącej naprawienia szkody . Powód wywodził, że gdyby w jego dyspozycji pozostały opisane w pozwie pojazdy to uzyskiwałby dochód rzędu 10 458,89 zł w przypadku samochodu V. i 9385, 97 zł w przypadku samochodu M. (...). W ocenie sądu pierwszej instancji w sprawie brak było materiału dowodowego pozwalającego na poczynienie miarodajnych ustaleń co do szkody w postaci utraconych korzyści powoda. Kwoty wskazane w pozwie jako utracone korzyści nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia - choć powód, jak można założyć szacował je na podstawie wyników swojej działalności w okresie poprzedzającym zatrzymanie podjazdów. Gdyby przyjąć, iż w 2009r powód osiągał dochody ( tylko w tych dwóch samochodów )na poziomie wskazanym przez niego pozwie, to jego dochód w 2009r. powinien wynieść około 238.138 zł. Tymczasem, jak wynika z rocznego zeznania podatkowego PIT 36L za 2009r., w roku tym powód uzyskał dochód 15.509,76 zł, a przecież uzyskiwał go też z innych źródeł ( wynajem samochodów, działalność z wykorzystaniem innych 4 samochodów- co wynika z wystawionych faktur ). Nadto ze względów wyżej wskazanych dla wykazania wysokości utraconych korzyści konieczne byłoby dokonanie ustaleń co do pewnej prognozy efektów działalności powoda – w uwzględnieniem realiów dotyczących jego osoby i po rozważeniu jakie miał możliwości kontynuowania działalności po zatrzymaniu pojazdów . Nie wiadomo w oparciu o jakie założenia powód ustalił że jego dochód w okresie po zatrzymaniu (przy tak niskim przychodzie za 2009r. ) odpowiadałby żądanym kwotom. W niniejszej sprawie powód dochodzi naprawienia szkody postrzeganej jako utracona korzyść, a polegającej na tym, że gdyby posiadał opisane w pozwie pojazdy świadczyłaby usługi przewozowe i uzyskałby dochód w kwotach wskazanych w pozwie. Wskazał też sąd pierwszej instancji, iż powód nie przedstawił żadnych informacji o ilości zleceń do wykonania w 2010r., a przecież nie można przyjąć, iż na skutek samego tylko złożenia zawiadomień o popełnieniu przestępstwa przez niego jako Prezesa Zarządu (...) T. firma ta od razu utraciła wszystkie zlecenia. Nadto jak to ustalono w 2009r. powód wykonywał usługi jeszcze czterema innymi samochodami(co jest sprzeczne z zeznaniami powoda , które w tym zakresie uznano za niewiarygodne) , i nie wykazał, że ewentualnych zleceń nie mógł wykonać z wykorzystaniem tych innych samochodów. W związku z tym i mając na uwadze wskazane wyżej rozważania dotyczące tego, iż utracone korzyści nie mogą być mylone ze szkodą hipotetyczną, Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który był zgłoszony na okoliczność czy wskazana przez powoda wysokość dochodu z opisanych w pozwie samochodów ciężarowych jest możliwa do osiągnięcia w normalnych warunkach . W ocenie tego Sądu ,w braku dodatkowego materiału dowodowego dotyczącego warunków, w jakich funkcjonowała firma powoda - ilości zleceń do wykonania w 2010r. i dla porównania w okresie poprzednim, wiarygodnego wykazu pojazdów którymi dysponował, biegły mógł dokonać ustaleń wyłącznie hipotetycznych. Wskazują na to zagadnienia, które miały być przedmiotem opinii wskazane przez powoda w piśmie z 8 czerwca 2015r. (k 5). Wskazywane w tym piśmie zagadnienia, nawet gdyby zostały przez biegłego ustalone, to nie prowadziłby do ustaleń dotyczących szkody powoda . Podkreślił też sąd pierwszej instancji, iż powód był jedynie dzierżawcą opisanych w pozwie samochodów, przy czym jak zeznawał płacił czynsz dzierżawny w wysokości odpowiadającej racie leasingowej. Należy zatem rozważyć czy nie miał możliwości kontynuowania działalności po pozyskaniu innych pojazdów , oraz czy ewentualne zlecenia przewozowe mógł realizować z wykorzystaniem innych pojazdów. Powód twierdził, że prócz zatrzymanych pojazdów dysponował jeszcze jednym pojazdem, jednak nie przedstawił żadnej dokumentacji księgowej która potwierdzałby taki stan. Jak natomiast wynika z zestawienia faktur za 2009r.,w roku tym realizował zlecenia przy wykorzystaniu jeszcze 4 innych pojazdów . Trzeba więc też rozważyć czy w 2010r i później nie mógł realizować zleceń z wykorzystaniem innych pojazdów i jak to wpłynęłoby na zakres utraconych dochodów . W odniesieniu do tego aspektu powód wyjaśnił jednak, iż po zatrzymaniu pojazdów, w związku z prowadzonym przeciwko niemu – tj. przeciwko prezesowi (...) spółki z o.o. postępowaniem karnym spółka ta zaczęła gwałtownie tracić kontrahentów. Potwierdziły to zeznania świadków K. K. i S. K. . Nadto powód wyjaśnił, że firmy leasingowe , które złożyły zawiadomienie o możliwości popełnienia przez niego jako prezesa (...) Spółki z o.o. przestępstwa , rozpowszechniły wśród firm finansujących leasing informacje o nieuczciwości jego i spółki (...) Spółki z o.o. Wskazując na te okoliczności powód wyjaśniał dlaczego nie miał zleceń , oraz dlaczego nie mógł uzyskać innych pojazdów, które mógłby wykorzystać do własnej działalności gospodarczej . Podkreślił jednakże sąd pierwszej instancji, iż ostatnią przesłanką odpowiedzialności pozwanego jest adekwatny związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym działaniem a szkodą. Ustawodawca na zasadzie przyczynowości adekwatnej przyjął w art. 361 §1 k.c., że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W tej normie ogólnej uregulowano zakres odpowiedzialności z punktu widzenia związku przyczynowego. W polskim systemie prawnym zatem obowiązuje teoria adekwatnego związku przyczynowego. W myśl art. 361 § 1 k.c. adekwatne są normalne następstwa działania lub zaniechania, z których szkoda wynikła. W mniejszej sprawie powód dochodzi odszkodowania w związku ze szkodą jakiej zgodnie jego twierdzeniami doznał jako przedsiębiorca – osoba fizyczna prowadząca własną działalność gospodarczą. Takiego też punktu widzenia należy dokonywać oceny jego sytuacji jako podmiotu narażonego na szkodę na skutek działań opisanych w pozwie, a związanych z pozbawieniem powoda dwóch pojazdów, które dzierżawił od podmiotu trzeciego . Tymczasem powód opisując realia w jakich się znalazł w 2010r. wpływające na możliwość dalszego prowadzenia przez niego działalności gospodarczej wskazuje na sytuacje , które dotyczyły jego jako prezesa (...) Spółki z o.o. W ocenie Sądu ewentualne negatywne następstwa tego , iż firmy leasingowe nie chciały zawrzeć umowy z powodem nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z opisywanymi w pozwie działaniami funkcjonariuszy publicznych. Także fakt , że powód nie mógł uzyskać zleceń z powodu złej reputacji spółki (...) wykracza zdaniem sądu pierwszej instancji poza granice adekwatnego związku przyczynowego między opisywanymi w pozwie zdarzeniami, a ewentualną szkodą powoda jako indywidualnego przedsiębiorcy . Pozwany nie może bowiem ponosić konsekwencji powiązań między powodem jako indywidualnym przedsiębiorcą , a spółką, której był prezesem. Te wskazywane przez powoda przyczyny szkody są w ocenie sądu pierwszej instancji nieadekwatne z punktu widzenia ich związku z działaniami pozwanego i wyłączona jest odpowiedzialność pozwanego za ich następstwa. Obiektywnie rzecz biorąc indywidualny przedsiębiorca który utracił samochody będące wyłącznie w jego dzierżawie nie powinien mieć trudności z pozyskaniem nowych pojazdów zwłaszcza, że powód na tym rynku – jak zeznawał - funkcjonuje od wielu lat. Reasumując analiza przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa opartej na zasadzie art. 417 kc musiała doprowadziła sąd pierwszej instancji do wniosku, iż brak jest podstaw do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego co do wszystkich roszczeń pozwu - także dotyczących odszkodowania za szkody powstałe na skutek wpędzenia w stan ubóstwa, oraz dotyczące skutków skazania za przestępstwo z art. 218 § 3 k.k. Co do tego ostatniego żądania, to zostało też wykazane, iż obowiązek zapłaty wynagrodzenia za pracę został stwierdzony wyrokiem wydanym jeszcze w październiku 2009r., i brak podstaw do przyjęcia, że niewykonanie przez powoda zobowiązania wynikającego z tego wyroku pozostało w jakimkolwiek związku przyczynowym z zatrzymaniem pojazdów opisanych pozwie. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadniają przepisy art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zmianami). Od wyroku tego wniósł apelację powód. Zaskarżył wyrok w całości, zarzucając: 1) sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że sprawie brak podstaw do ustalenia istnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej skarbu państwa w art. 417 k.c. a zwłaszcza: - że brak jest bezprawności działania pozwanego przy wykonywaniu władzy publicznej w związku z utrzymaniem pojazdów M. (...) i V. (...), a następnie wydaniem tych pojazdów leasingodawcy co w sytuacji, gdy wszczęte przeciwko powodowi postępowanie karne obejmowało czyny, które nie zawierały znamion czynu zabronionego, a których analiza winna sprowadzać się wyłącznie do odtworzenia normy prawnej z treści art. 709 13 k.p.c. także w sytuacji, gdy wobec zaistniałego sporu komu wydać zatrzymane pojazdy - wbrew dyspozycji art. 231 k.p.k. nie zostały złożone do depozytu sądowego, - przez ustalenie, że powód nie udowodnił, iż decyzja o wszczęciu postępowania karnego została wydana z naruszeniem przez pozwanego zasad postępowania karnego oraz norm prawa stanowionego, co do kwalifikacji prawnej, 2) naruszenie art. 361 § 2 k.c. i art.,6 kc przez ustalenie, iż pozwany nie udowodnił dochodzonej szkody, 3) naruszenie art. 227 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu transportu drogowego w sytuacji, gdy w sprawie konieczne do ustalenia były fakty wymagające wiadomości specjalnych, 4)naruszenie art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, sprowadzającą się do zaprzeczenia, iż utrata zaufania do powoda jako do kontrahenta biznesowego skutkiem wszczęcia postępowania karnego przestępstwo przeciwko mieniu nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z działaniem funkcjonariuszy publicznych, którzy bezpodstawnie wdroży postępowanie karne wobec M. J., 5) naruszenie wyrażonego w treści art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej prawa powoda do rozpoznania sprawy przez właściwy sąd przez rozpoznanie sprawy powoda przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia Sądu Rejonowego delegowany do Sądu Okręgowego. Wskazując na powyższe zarzuty domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i uwzględnienia żądań pozwu w całości oraz o uchylenie rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego pozwanego zawartego w punkcie 2 wyroku ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda zasadna nie jest i nie może odnieść skutku albowiem zaskarżony wyrok jest trafny. Wbrew podnoszonym w apelacji zarzutom zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż działania pozwanego Skarbu Państwa były działaniami niezgodnymi z prawem w rozumieniu art. 417kc. Rację ma także sąd pierwszej instancji, iż powód nie wykazał ani faktu poniesienia szkody na skutek niezgodnego z prawem działania pozwanego Skarbu Państwa ani też adekwatnego ( w rozumieniu art. 361§1 kc) związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego Skarbu Państwa a szkodą. Wbrew podnoszonym w apelacji zarzutom dokonując ustaleń faktycznych nie naruszył sąd pierwszej instancji 233 kpc ani też art. 227 kpc. Dokonując ustaleń faktycznych sąd pierwszej instancji wszechstronnie rozważył zebrany w sprawie materiał dowodowy, a dokonując oceny dowodów nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, zaś w uzasadnieniu szczegółowo wskazał jaki fakt na podstawie jakiego dowodu ustalił. I tak podziela Sąd Apelacyjny ustalenia sądu pierwszej instancji poczynione na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych i prywatnych, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała, a które sąd pierwszej instancji szczegółowo opisał w uzasadnieniu , co czyni zbędnym ich powtarzanie. Podzielić należy także stanowisko sądu pierwszej instancji, iż zeznania świadków D. P.
Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57. Zgodnie z § 11 pkt 1 instrukcji, informacje w (...) rejestruje się niezwłocznie po zaistnieniu okoliczności to uzasadniających, jednak nie później niż w ciągu 3 dni od wydania przez policjanta postanowienia o wszczęciu dochodzenia lub w ciągu 3 dni od wpływu do jednostki zarządzenia prokuratora o powierzeniu śledztwa lub dochodzenia do prowadzenia Policji. Wpisanie spornego pojazdu do powyższego rejestru nie miało zatem charakteru bezprawnego , a stało się ono podstawą do zatrzymania pojazdu. Powód występował z żądaniami odszkodowawczymi także w związku z zatrzymaniem w okolicznościach wyżej opisanych pojazdu marki M. (...) nr rej (...) . Rację ma sąd pierwszej instancji, iż rozważania dotyczące braku bezprawności poczynione w związku z zatrzymaniem pojazdu marki V. (...), odnoszą się także do zatrzymania pojazdu marki M.. Okoliczności sprawy są bowiem zbliżone. Także w tej sprawie miało miejsce zawiadomienie złożone do Prokuratury Rejonowej w T. przez leasingodawcę tj. (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. J.- prezesa zarządu (...) Spółki z o.o. w T., polegającego na przywłaszczeniu na szkodę składającego zawiadomienie pojazdu marki M. (...) nr rej (...) ( sprawa 2Ds 520/09).Także tym przypadku do zawiadomienia dołączono dokumenty potwierdzające zawarcie umowy leasingu , wypowiedzenie tej umowy , wezwanie do zapłaty skierowane do leasingodawcy i kopie dowodu rejestracyjnego i nie było podstaw do przyjęcia, że zawiadomienie zawiera nieprawdziwe twierdzenia. Składający zawiadomienie domagał się zabezpieczenia pojazdu i zwrócenia mu go jako uprawnionemu. Także w tej sprawie Prokurator przeanalizował zaoferowany przez poszkodowanego materiał dowodowy i uznał, że zachodzą podstawy dla udzielenia ochrony poszkodowanemu poprzez wszczęcie stosowanego postępowania. Konsekwencją tego było wydanie przez Prokuratora, w dniu 21 września 2009r. postanowienia o żądaniu wydania przez M. J. rzeczy mogących stanowić dowód w tej sprawie - tj. opisanego w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa pojazdu marki M. . Wydane na tym etapie postanowienie z 21 września 2019 r. nie mogło być uznane za bezprawne. Postępowanie zostało wszczęte na podstawie udokumentowanego zawiadomienia o możliwości popełnienie przestępstwa. Fakt późniejszego uniewinnienia oskarżonego w tej sprawie M. J. - zważywszy na okoliczności sprawy nie przesądza o bezprawności tych działań. Podkreślić też trzeba, iż pierwotnie w sprawie zapadł wyrok skazujący oskarżonego, a Sąd Okręgowy rozpoznający apelację nie znalazł podstaw do zmiany wyroku i uniewinnienia oskarżonego - gdyż kwestia ta na tym etapie nie była dostatecznie wyjaśniona . Dopiero na skutek ponownego rozpoznania sprawy, zapadł wyrok uniewinniający oskarżonego w sprawie . Podkreślić trzeba, iż zarówno w tej sprawie, jak i w sprawie która dotyczyła pojazdu V., u podstaw uniewinnienia oskarżonego leżała ocena skuteczności wypowiedzenia umowy leasingu przez firmy finansujące leasing . W obydwu wypadkach kwestie te były między stronami umów leasingu sporne i były przedmiotem postępowań sądowych z powództw cywilnych, zaś w sprawach karnych jako pierwsze zapadały wyroki skazujące . Potwierdza to , w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko o braku bezprawności decyzji które prowadziły do zatrzymania pojazdów .Także w przypadku pojazdu M. czynności podjęte przez Policję, które bezpośrednio prowadziły do utraty władztwa przez powoda na pojazdem marki M., nie miały charakteru bezprawnego, były następstwem wydania postanowienia z 21 września 2009r. W związku z tym na podstawie §
Instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr (...) Komendanta (...) z dnia 19 marca 2008r. (Dz. Urz. KGP nr 10 poz.57) Komenda Miejska Policji w T. zarejestrowała ten pojazd w systemie (...) jako utracony w wyniku przestępstwa, a to skutkowało także wpisaniem tego pojazdu do systemu (...) funkcjonującego na podstawie Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 16 czerwca 1985r. Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego w odniesieniu do obydwu opisywanych w pozwie przypadków zatrzymania pojazdów będących w posiadaniu powoda działań funkcjonariuszy pozwanego Skarbu Państwa nie sposób uznać za bezprawne, były one bowiem podjęte przez właściwy organ zgodnie z jego kompetencjami, na podstawie obowiązujących przepisów, a ostatecznie powód został uniewinniony na skutek innej interpretacji czynności cywilnoprawnej, a to wypowiedzenia umowy leasingu leasingodawcy. Już zatem z tej przyczyny ( braku bezprawności działania po stronie pozwanego Skarbu Państwa) powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Rację ma także sąd pierwszej instancji, że powód nie wykazał także aby istotnie na skutek działania pozwanego Skarbu Państwa poniósł szkodę. Powód wskazywał , iż na skutek zatrzymania opisanych w pozwie samochodów nie osiągnął spodziewanych korzyści (art. 362§2 kc). Oczywistym jest, iż szkoda w postaci utraconych korzyści ma z istoty rzeczy charakter hipotetyczny, jednakże musi być wykazana z dużą dozą prawdopodobieństwa. Tymczasem rację ma sąd pierwszej instancji , iż powód w żaden sposób szkody nie wykazał. Powód twierdził, że gdyby w jego dyspozycji pozostały opisane w pozwie pojazdy to uzyskiwałby dochód rzędu 10.458,89 zł w przypadku samochodu V. i 9385, 97 zł w przypadku samochodu M. (...). Rację ma sąd pierwszej instancji, iż kwoty wskazane przez powoda jako utracone korzyści nie znajdują jakiegokolwiek oparcia w materiale dowodowym. Dochody, które powód mógłby hipotetycznie osiągnąć w 2010r. musiały by w jakiś sposób odnosić się do dochodów osiąganych przez powoda z tytułu prowadzonej działalności w latach poprzednich, w szczególności w 2009r. Gdyby przyjąć, iż w 2009r. powód osiągał dochody ( tylko w tych dwóch samochodów) na poziomie wskazanym przez niego pozwie, to jego dochód w 2009r. powinien wynieść około 238.138 zł. Tymczasem, jak wynika z rocznego zeznania podatkowego PIT 36L za 2009r., powód w roku tym uzyskał dochód jedynie 15.509,76 zł , a przecież uzyskiwał go też z innych źródeł ( wynajem samochodów, działalność z wykorzystaniem innych 4 samochodów - co wynika z wystawionych faktur ). Nadto powód nie przedstawił żadnych informacji o ilości zleceń do wykonania w 2010r. , a przecież nie można przyjąć, iż na skutek samego tylko złożenia zawiadomień o popełnieniu przestępstwa przez niego jako Prezesa Zarządu (...) T. firma ta od razu utraciła wszystkie zlecenia. Poza tym jak to ustalono w 2009r. powód wykonywał usługi jeszcze czterema innymi samochodami i nie wykazał, że ewentualnych zleceń nie mógł wykonać z wykorzystaniem tych innych samochodów . Dlatego też trafnie (o czym była wyżej mowa) Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, który był zgłoszony na okoliczność czy wskazana przez powoda wysokość dochodu z opisanych w pozwie samochodów ciężarowych jest możliwa do osiągnięcia w normalnych warunkach, bowiem w braku dodatkowego materiału dowodowego dotyczącego warunków, w jakich funkcjonowała firma powoda - ilości zleceń do wykonania w 2010r i dla porównania w okresie poprzednim, wiarygodnego wykazu pojazdów którymi dysponował, biegły mógł dokonać ustaleń wyłącznie hipotetycznych. Wskazują na to zagadnienia, które miały być przedmiotem opinii wskazane przez powoda w piśmie z 8 czerwca 2015r.( k 548 ).Wskazywane w tym piśmie zagadnienia, nawet gdyby zostały przez biegłego ustalone, to nie prowadziłby do ustaleń dotyczących wysokości szkody powoda. Wziąć także należy pod uwagę, iż powód nie był właścicielem zatrzymanych samochodów ani nawet ich leasingobiorcą lecz jedynie dzierżawił od leasingobiorcy opisane w pozwie samochody, przy czym jak zeznawał płacił czynsz dzierżawny w wysokości odpowiadającej racie leasingowej. Mógł więc kontynuować działalność wydzierżawiając inne samochody. Ponadto jak wynika z zestawienia faktur za 2009r., w roku tym realizował zlecenia przy wykorzystaniu jeszcze 4 innych pojazdów, a nie wykazał powód czy w 2010r. i później nie mógł realizować zleceń z wykorzystaniem innych pojazdów i jak to wpłynęłoby na zakres utraconych dochodów. Nie ma też podstaw do podzielenia zarzutów powoda, iż w związku z prowadzonym przeciwko niemu jako prezesowi (...) spółki z o.o. postępowaniem karnym spółka ta zaczęła gwałtownie tracić kontrahentów, gdyż firmy leasingowe , które złożyły zawiadomienie o możliwości popełnienia przez niego jako prezesa (...) Spółki z o.o. przestępstwa, rozpowszechniły wśród firm finansujących leasing informacje o nieuczciwości jego i spółki (...) Spółki z o.o. Po pierwsze zarzuty dotyczyły, nie prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej lecz jego działalności jako Prezesa Spółki (...) , ponadto sam powód podaje, że zarzuty te rozpowszechniały firmy leasingowe, a nie pozwany Skarb Państwa. Co do odszkodowania za szkody powstałe na skutek wpędzenia w stan ubóstwa , oraz dotyczące skutków skazania za przestępstwo z art. 218 § 3 k.k. to słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, iż obowiązek zapłaty wynagrodzenia za pracę został stwierdzony wyrokiem wydanym jeszcze w październiku 2009r., i brak podstaw do przyjęcia , że niewykonanie przez powoda zobowiązania wynikającego z tego wyroku pozostało w jakimkolwiek związku przyczynowym z zatrzymaniem pojazdów opisanych pozwie. Ponadto brak jest jakichkolwiek podstaw do zasądzania zadośćuczynienia ( bo tak chyba należy zakwalifikować żądanie „odszkodowania za straty moralne i cierpienia fizyczne” ) skoro działanie pozwanego Skarbu Państwa nie nosi cech bezprawności. Na marginesie także wskazać trzeba, że samochód V. został zatrzymany 30 stycznia 2010r., a dnia 25 maja 2010r wydany właścicielowi, a samochód M. (...) został zatrzymany 25 maja 2010r., a zwrócony właścicielowi 2 lipca 2010r., a żądanie powoda obejmuje odszkodowanie także na przyszłość „do dnia postawienia do dyspozycji powoda tych pojazdów”. Wskazać też trzeba , że w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygnaturą IC 22/12 spółka z o.o. (...) działająca przez Prezesa Zarządu M. J. domagała się odszkodowania od Skarbu Państwa Prokuratora Rejonowego w T. za bezprawne odebranie jej samochodu V. (...) nr rej (...), twierdząc , iż to ona korzystała z tego samochodu i na skutek jego zatrzymania poniosła stratę. Podsumowując, trafnie sąd pierwszej instancji uznał powództwo za pozbawione podstaw i oddalił. Jeśli natomiast idzie o podnoszony w apelacji zarzut naruszenia art. 45 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy przez Sąd, w którego składzie zasiadał sędzia Sądu Rejonowego delegowany do Sądu Okręgowego to wskazać trzeba, że w wyroku z dnia 15 stycznia 2009r. K 45/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż zgodny z Konstytucją jest art. 77 § 1 pkt 1 pkt. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, umożliwiający delegowanie sędziego za jego zgodą, do wykonywania czynności w innym sądzie. Reasumując, wyrok jest trafny, a apelację jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na mocy art.385 kpc. O kosztach należnych pozwanemu Skarbowi Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa orzeczono na mocy art. 98 kpc i 99 kpc oraz §1, §2 pkt 7) oraz §10 ust.1pkt 1) rozporządzenia MS z 5 listopada 2015r., poz. 1800. SSO del. Tomasz Tatarczyk SSA Lucyna Świderska-Pilis SSA Ewa Jastrzębska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.