i art. 481 § 1 i 2 k.c. O kosztach należnych powodowi od pozwanej Sąd Okręgowy orzekł na mocy art. 98 § 3 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. O kosztach z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej Sąd Okręgowy orzekł na podstawie § 6 pkt 7 i § 2 ust. 1 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd orzekł o nieuiszczonych kosztach sądowych. Powyższy wyrok w części dotyczącej pkt 1 i 3 pozwana zaskarżyła apelacją z dnia 17 czerwca 2013 roku i na podstawie art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c. zarzuciła orzeczeniu: 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 232 zd. 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że powód nie naruszył obowiązku udowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i że udowodnił stosownymi dowodami zasadność roszczeń dochodzonych w pozwie, w szczególności okoliczność w postaci dokonania nakładu na majątek pozwanej oraz zaistnienie warunków w postaci istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, które stanowią zasadniczy element żądania dokonania waloryzacji świadczenia przez sąd w oparciu o art.
sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
i art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 98 § 3 k.p.c., a w odniesieniu do dokonanej waloryzacji sądowej i zasądzenia z tego tytułu ustalonej przez sąd kwoty oraz w odniesieniu do kwoty zasądzonej tytułem spłaconego kredytu także poprzez nie przytoczenie przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia we wskazanym powyżej zakresie, 4. naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.
w ustalonym przez sąd pierwszej instancji stanie faktycznym Na wypadek nie podzielenia powyższych zarzutów apelacyjnych z jednoczesnym przyjęciem ustaleń faktycznych Sądu I instancji jako trafnych, z ostrożności zarzuca: 5. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.
k.c., polegającą na uznaniu, że miernik waloryzacyjny w postaci ceny metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego jest wskaźnikiem odpowiednim pozwalającym na dokonanie waloryzacji sądowej ważąc interesy stron i zgodność z zasadami współżycia społecznego, a także polegającą na uznaniu, że nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza,
i prawidłowo przyjął cenę metra kwadratowego mieszkania jako wskaźnik waloryzacji, gdyż powód dokonał przysporzenia na rzecz majątku pozwanej w celu nabycia mieszkania. Proponowany przez powoda w pozwie drugi wskaźnik w postaci średniego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce byłby właściwy tam, gdzie przedmiot zobowiązania miałby związek z takim wynagrodzeniem lub nie byłoby innego wskaźnika. Sąd Okręgowy prawidłowo rozłożył na każdego z małżonków skutki zaistniałej zmiany po 50%. Matematycznie przedstawia się to następująco: 150.000zł należy podzielić przez cenę 1 m 2 w 2004 roku – 2.412 zł co daje 62.189054 zł i tę kwotę mnożymy przez cenę 1 m 2 w 2010 roku – 4.372 zł co daję kwotę 271.890,5472 zł, od tej kwoty należy odjąć 150.000, zł i otrzymamy kwotę 121.890,55 zł i tę kwotę dzielimy na ½ (50%) = 60.945,27 zł jako wzrost siły nabywczej pieniądza przypadający na powoda. Łącznie powodowie należy się: 150.000 zł + 60.945,27 zł + 33.466,77 zł (dowiedziona przez powoda wysokość spłat kredytu mieszkaniowego) = 244.412,04 zł jako kwota o którą wzbogaciła się pozwana bez podstawy prawnej. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zobowiązanie G. G. do zapłaty kwoty 150.000, zł na rachunek dewelopera i jednocześnie dał wiarę zeznaniom powoda co do przyczyny złożenia zeznań w sprawie karnej przeciwko niemu. W sprawie karnej była to linia obrony powoda, że nie przyznał się do dokonania przysporzenia na rzecz majątku odrębnego drugiej żony, wolał zeznać, że uzyskane ze sprzedaży pieniądze zużył na spłatę długów. Jednocześnie powód potwierdził, że część pieniędzy istotnie przeznaczył na spłatę zobowiązań wobec ZUS (k.354). Nie jest sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania przyjęcie, że skoro w dniu zawarcia umowy w formie aktu notarialnego nabywca mieszkania zobowiązuje się wpłacić część ceny mieszkania w kwocie 150.000, zł bezpośrednio deweloperowi i nie ma dowodu na to, że deweloper tych pieniędzy nie otrzymał, to powód nie przeznaczył pieniędzy w kwocie 150.000 zł na spłatę długów. Ma rację Sąd Okręgowy podnosząc, że pozwana kwestionując nakład z majątku odrębnego powoda na jej majątek odrębny nie udowodniła, że miała środki z tego majątku na zakup mieszkania przy ul. (...). Sąd Okręgowy prawidłowo odmówił waloru wiarygodności dowodom z wpłat z tytułu korzystania z mieszkania. Poniesienie świadczeń z tego tytułu nie pozostaje w związku z przedmiotem tej sprawy. Nie ma racji pozwana podnosząc, że żądanie zwrotu kwoty 150.000 zł jest niezasadne w świetle art. 411 pkt 1 i 2 k.c., gdyż powód wiedział, że nie był zobowiązany do świadczenia, a więc niedopuszczalne jest żądanie zwrotu. Zdaniem pozwanej spełnienie takiego świadczenia czynić miało zadość zasadom współżycia społecznego. Nie jest słuszne stanowisko pozwanej, że powód wiedział o braku podstaw świadczenia. Byłoby tak, gdyby powód dokonał przysporzenia na rzecz majątku pozwanej, a sam zajmowałby inne mieszkanie. Tymczasem powód zamieszkał z rodziną, jego małżeństwo funkcjonowało, a on sam uważał, że małżonkowie wspólnie kupili mieszkanie w części ze środków pochodzących z jego odrębnego majątku. Przy wykładni pojęcia „wiedzy” w rozumieniu art. 411 pkt 1 k.c. chodzi o całkowitą świadomość tego, że świadczenie się nie należy i że spełniający je może bez ujemnych dla siebie konsekwencji prawnych go nie wykonać, a mimo to je spełnia. Oznacza to, że uchylenie się od obowiązku zwrotu możliwe jest wyłącznie w sytuacji istnienia po stronie świadczącego wiedzy, a nawet swoistego przekonania, iż nie był on zobowiązany świadczyć (porównaj wyroki Sądu Najwyższego z 12 grudnia 1997 r., III CKN 236/97, OSNC 1998, Nr 6, poz. 101 i z 10 czerwca 2003 r., I CKN 390/2001, OSP 2005, z. 9, poz. 111). Takiej wiedzy powodowi przypisać nie można. Powód wprawdzie nie płacił alimentów na rzecz dzieci z pierwszego małżeństwa, ale to nie znaczy, że unikając zaspokojenia słusznych roszczeń swoich dzieci miał świadomość nienależnego świadczenia na rzecz pozwanej. Trzeba podkreślić, że zasadą jest zwrot bezpodstawnie uzyskanej korzyści, a więc korzystanie z tego prawa zasługuje na ochronę prawną. Przełamanie tej zasady wymagało wykazania szczególnych okoliczności, uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c., czemu pozwana nie sprostała. Zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że świadczenie spełnione przez powoda na rzecz pozwanej nie może być w żadnym wypadku traktowane jako świadczenie o charakterze alimentacyjnym, co mogłoby ewentualnie wykluczyć konieczność jego zwrotu. Za tego rodzaju świadczenie mogłoby zostać uznane udostępnienie, w ramach użyczenia mieszkania stanowiącego majątek odrębny jednego z małżonków. W sprawie nie mamy jednak do czynienia z korzystaniem, udostępnieniem składnika majątku odrębnego drugiemu małżonkowi bez istotnego wpływu na stan tego majątku, ale z rozporządzeniem prowadzącym do zwiększenia się majątku pozwanej przy jednoczesnym zmniejszeniu majątku powoda. Sąd Apelacyjny za pozbawiony podstaw prawnych uznał zarzut pozwanej dotyczący naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisu art. 155 § 2 k.p.c.. Uchylanie pytań przez przewodniczącego mieściło się w dyspozycji przepisu art. 155 § 2 k.p.c. Pytania uchylone były oczywiście zbyteczne dla rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy nie naruszył art. 328 § 2 k.p.c. Wskazał podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, dowody na których się oparł i którym odmówił wiarygodności, następnie dokonał prawidłowej subsumpcji i wykładni przepisu art. 405 k.c., choć istotnie Sąd Okręgowy wskazał jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art.
k.c., zamiast art.
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy faktycznie prawidłowo zastosował art.
k.c., a w tej sytuacji bez wpływu na treść rozstrzygnięcia jest omyłkowe wskazanie podstawy jako art.
Co do niewłaściwego zastosowania przepisu art. 481 § 1 i 2 k.c. Sąd Apelacyjny uwzględnił zarzut apelacji. Dokonując sądowej waloryzacji świadczenia należnego powodowi Sąd Okręgowy powinien zasądzić odsetki od dnia wydania wyroku, a więc od dnia 4 kwietnia 2013 roku. Sąd Apelacyjny podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd (tytułem przykładu) znajdujący potwierdzenie w wyroku z dnia 22 lutego 2001 roku w sprawie II CKN 404/00, publ. LEX nr 52633, zgodnie z którym „przepis art. 481 § 1 k.c. przewiduje uprawnienie dla wierzyciela do żądania odsetek za czas opóźnienia. Orzeczenie uwzględniające na podstawie art.
żądanie o zwaloryzowanie świadczenia ma znaczenie konstytutywne. Dlatego też nie ulega wątpliwości, że stan opóźnienia względem zmienionej wysokości świadczenia pieniężnego może powstać dopiero od daty tego orzeczenia”. W tym właśnie zakresie wyrok sądu I instancji został zmieniony. Sąd Okręgowy orzeczenie o kosztach należnych powodowi od pozwanej oparł na przepisie art. 98 § 3 k.p.c. zamiast art. 100 k.p.c.. Nie ma jednak racji skarżąca podnosząc, że stosując przepis art. 100 k.p.c. koszty powinny być albo wzajemnie zniesione, albo stosunkowo rozdzielone. Zdaniem Sądu Apelacyjnego określenie należnej powodowi sumy zależało od oceny sądu i dlatego pozwana powinna zwrócić powodowi wszystkie poniesione przez niego koszty procesu na podstawie art. 100 k.p.c.. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny uznając apelację pozwanej w części zasadną zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1 co do terminu wymagalności odsetek ustawowych – art. 386 § 1 k.p.c., a w pozostałej części apelację pozbawioną podstaw oddalił, orzekając na zasadzie art. 385 k.p.c. jak w sentencji. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi pozwanej ustanowionemu z urzędu sąd orzekł na podstawie § 13 ust. 1 pkt 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) przyznając adwokatowi P. R. kwotę 5.400, zł ze Skarbu Państwa – kasa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.