II Ca 107/20

Sygn. akt II Ca 107/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 kwietnia 2020 roku Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia SO Mariusz Broda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2020 roku w K. sprawy z powództwa M. M. przeciwko D. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Staszowie z dnia 29 sierpnia 2019 roku, sygn. akt I C 341/19 uchyla zaskarżony wyrok, znosi w całości postępowanie przed Sądem Rejonowym i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania z pozostawieniem rozstrzygnięcia o kosztach niniejszego postępowania apelacyjnego. Sygn. akt IICa 107/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29.08.2019r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo M. M. przeciwko D. M.. Podstawy faktyczne i prawne takiego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przedstawił w pisemnym uzasadnieniu (k.69-70). Wyrok w całości apelacją (k.73-76) zaskarżył powód. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja o ile prowadziła do uchylenia zaskarżonego wyroku, zniesienia w całości postępowania przed Sądem Rejonowym i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, podlegała uwzględnieniu. Zaskarżony wyrok zapadł w warunkach nieważności postępowania – w rozumieniu art. 379 § 1 kpc. Analiza akt postępowania przeprowadzonego przed Sądem pierwszej instancji pozwala stwierdzić, że pozwany nie był ani razu nie doręczono w sposób prawidłowy żadnej przesyłki sądowej w tym i tej zawierającej odpis pozwu i zawiadomienie o terminie rozprawy. Takie próby zostały podjęte, ale przesyłki zostały zwrócone z adnotacją o podwójnym awizowaniu. Sąd Rejonowy pozostawił je w aktach ze skutkiem doręczenia, co wskazuje zastosowanie art. 139 § 1 kpc. Przewidziany w tym przepisie tzw. tryb zastępczego doręczenia – opiera się na swego rodzaju domniemaniu, że adresat przesyłki sądowej faktycznie pod tym adresem zamieszkuje, innymi słowy, że ten adres pozostaje prawidłowy. Jest to jednocześnie jeden z fundamentalnych warunków skuteczności doręczenia wobec niemożliwości dokonania tego w inny przewidziany w przepisach kpc (o doręczeniach) sposób. Jedną z możliwości zweryfikowania aktualności adresu miejsca zamieszkania strony pozostaje skorzystanie z systemu „(...) Z takiej możliwości skorzystał Sąd Rejonowy w Sopocie (przekazujący sprawę według właściwości miejscowej – Sądowi Rejonowemu w Staszowie). Z uzyskanej informacji (k.17-19) wynika, że jeszcze przed wytoczeniem powództwa adres pozwanego wskazany w pozwie nie był już adresem jego miejsca zameldowania. Oczywiście pojęcie adresu zameldowania nie jest tożsame z pojęciem miejsca faktycznego zamieszkania. Miejsca te mogą, ale nie muszą być ze sobą tożsame. Nie mniej jednak, skoro powód posługuje się adresem miejsca zamieszkania pozwanego, które w przeszłości było de facto miejscem jego zameldowania, to wymeldowanie się przez pozwanego spod tego adresu jest wystarczającą okolicznością wzruszającą domniemanie z art. 139 § 1 kpc. W realiach tej sprawy oznacza to brak jakiegokolwiek skutecznego doręczenia pozwanemu którejkolwiek z przesyłek sądowych w sposób przewidziany w przepisach kpc, oczywiście w brzmieniu obowiązującym przed 7.11.2019r., a ubocznie trzeba wskazać i na to, że te przepisy mają zastosowanie także w niniejszym postępowaniu apelacyjnym (art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 4.07.2019r. o zmianie ustawy Kodeks postepowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw Dz.U.2019.1494). Dodać jedynie należy, że ustawodawca dostrzegając słabość rozwiązania dotyczącego tego rodzaju doręczenia zastępczego, wprowadził w przepisach kpc nowelizowanych z dniem 7.11.2019r. takie rozwiązania, które zdecydowanie podnoszą poziom gwarancji poszanowania praw procesowych stron postępowania. Chodzi w szczególności o art. 139