Sygn. akt I ACa 114/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2020 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia: Małgorzata Kaźmierczak Sędziowie: Piotr Górecki Ryszard Marchwicki (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sylwia Woźniak po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa A. J. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) (...) w S. o uchylenie uchwały na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt I C 438/18 1. apelację oddala, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej 320 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu odwoławczym Piotr Górecki Małgorzata Kaźmierczak Ryszard Marchwicki UZASADNIENIE Powód w dniu 23 kwietnia 2018 r. wniósł przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) (...) w S. pozew o ustalenie nieważności uchwały nr(...) z dnia 9 marca 2018 r.( w sprawie uchylenia uchwał: nr (...)z dnia 21 grudnia 2015 r, w sprawie przyjęcia do obowiązywania regulaminu rozliczeń nr (...) z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie przyjęcia regulaminu rozliczeń oraz wszystkich późniejszych uchwał zmieniających obowiązywanie wyżej wymienionych regulaminów. Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa wnosiła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2018 r Sąd Okręgowy w Koninie 1. oddalił powództwo; 2. zasądził od powoda A. J. na rzecz pozwanej kwotę 377 zł kosztów procesu. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski Sądu I Instancji. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) (...) w S., rozpoczęła działalność z dniem 28.09.1999r. Liczy 20 członków, z tym, że 19 to właściciele indywidualni poszczególnych lokali mieszkalnych, a udział (dwudziestego członka Wspólnoty) Gminy Miejskiej w S. to 6 lokali mieszkalnych stanowiących 35% całości. Powód i jego małżonka E. J. są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego (wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej), położonego przy ul. (...) w S., na podstawie umowy darowizny z dnia 29.06.2006 r„ z tym że prawo korzystania z całego mieszkania przysługuje dożywotnio matce powoda K. D. i ojczymowi powoda H. D.. Powód mieszka w W. przy ul. (...). Zarządcą Wspólnoty była Gmina (...)w S.. Powód miał szereg zastrzeżeń do działań Gminy (...) w S., jak również kierował do Gminy odpisy swych pism wskazujących na uchybienia w pracy Wspólnoty. Uchwałą nr (...) członków Wspólnoty dokonano wyboru Zarządu Wspólnoty w osobach A. W., K. P., J. P.. Umową o administrowanie z dnia 25.10.2017 r. Zarząd Wspólnoty powierzył na czas nieokreślony (z dniem 01.11.2017r.) administrowanie nieruchomością Wspólnoty - Firmie (...) z siedzibą we W. przy ul. (...). Powód występował przeciwko pozwanej Wspólnocie, do Sądu Rejonowego w Słupcy o sygn. akt (...), nadto o uchylenie uchwał Wspólnoty: - (...) z dnia 09.03.2017 r. w której Wspólnota uchyliła własną Uchwałę z dnia 21.12.2015 r. w sprawie przyjęcia regulaminu rozliczeń, dotyczącą wyposażenia lokali w podzielniki kosztów ogrzewania w sprawie (...) tut. Sądu. W uchwale wskazywano na to, że ówczesny Zarząd Wspólnoty „wprowadził nas w błąd - co do optymalnego rozliczania kosztów zużycia energii cieplnej,” nie wyrazili zgody na montaż podzielników kosztów ogrzewania i zobowiązali Zarząd Wspólnoty do tego by bez zgody większości właścicieli nie podejmowano „jakichkolwiek działań fizycznych i prawnych... w zakresie dokonania zmiany ustalania sposobu rozliczania kosztów zużycia energii cieplnej.” Wcześniej na zebraniu Wspólnoty w dniu 15.12.2016 r„ właściciele obecni na zebraniu, reprezentujący łącznie 86,01 % udziału w nieruchomości wspólnej, złożyli oświadczenie o rezygnacji z montażu podzielników ciepła, w tym np. J. S. stwierdził, „zostaliśmy wprowadzeni w błąd przez Pana J., to spotkanie na którym została podjęta uchwała wprowadzająca podzielniki, miało być spotkaniem informacyjnym." W sprawie postępowanie zawieszono na zgodny wniosek stron w dniu 12.03.2018 r. W sprawie tej powód uzyskał w dniu 24.04.2018 r. postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez wstrzymanie - do czasu prawomocnego zakończenia sprawy- wykonania uchwały nr 2/2017; W sprawie o sygn. akt (...) tut. Sądu zawieszono na zgodny wniosek stron, postępowanie w sprawie o uchylenie uchwały nr (...) z 17.08.2017 r„ która w dniu 17.08.2017 r. uchyliła uchwałę nr (...). W tym przypadku obie strony procesu uznają, że uchwała zaskarżona przez powoda jest wynikiem błędu członków Wspólnoty i winna być uchylona. W niniejszej sprawie powód wnosi o uchylenie uchwały nr 1/2018 z dnia 09.03.2018 r„ w sprawie uchylenia uchwał nr (...) z dnia 21 grudnia 2015 r, w sprawie przyjęcia do obowiązywania regulaminu rozliczeń i nr (...) z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie przyjęcia regulaminu rozliczeń oraz wszystkich późniejszych uchwał zmieniających obowiązywanie wyżej wymienionych regulaminów. Uchwała ta dokonała wyboru metody rozliczania kosztów zakupu energii cieplej dla lokali mieszkalnych Wspólnoty, w oparciu o powierzchnię tych lokali (przy czym jest to jedna z trzech metod dopuszczalnych ustawą prawo energetyczne) Jest niesporne to, że wybraną metodę rozliczeń wprowadza w życie regulamin rozliczeń ciepła przeznaczonego na ogrzewanie przyjęty uchwałą nr 5/2018 z dnia 03.07. (...)., którą powód zaskarżył w sprawie o sygn. akt (...) Sadu Okręgowego w Koninie. - w sprawie o sygn. akt (...) Sądu Okręgowego w Koninie, powód wnioskuje o uchylenie uchwały nr (...) z dnia 03.07.2018 r., mocą której pozwana Wspólnota w następstwie wyboru ww. metody rozliczeń, wprowadziła regulamin rozliczeń kosztów dostawy ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania i podgrzania wody oraz kosztów dostawy wody i odprowadzenia ścieków, (podjęty w drodze indywidualnego zbierania głosów przez Zarząd Wspólnoty). W sprawie tej, postanowieniem z dnia 13.08.2018 r. powód uzyskał zabezpieczenie poprzez wstrzymanie na czas trwania procesu, wykonania uchwały nr (...), w toku jest postępowanie związane z zażaleniem pozwanej Wspólnoty na postanowienie o zabezpieczeniu. Jest niesporne to, że regulamin ww. był punktem porządku obrad zebrania Wspólnoty z dnia 09.03.2018 r., kiedy to podjęto uchwałę nr(...)będącą przedmiotem powództwa wytoczonego przez powoda w niniejszej sprawie. Jednakże w dniu 09.03.2018 r. nie zdołano poddać pod głosowanie cyt. wyżej regulaminu, gdyż obrady członków Wspólnoty trwały 5 godzin, co doprowadziło do tego, że kilku właścicieli opuściło zebranie co uniemożliwiło podjęcie następnej uchwały, stąd decyzja o głosowaniu w trybie indywidualnego zbierania głosów. Obie uchwały były ze sobą w związku i miały uregulować chaos prawny spowodowany wielością postępowań sądowych dotyczących uchwał obowiązujących członków Wspólnoty i wydanych z wniosku powoda postanowień o zabezpieczeniu żądań w ramach powództw wytoczonych przez powoda. Regulamin rozliczeń pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przyjęty uchwałą nr (...), w § 2 przewiduje, że „do chwili wprowadzenia zmiany metody rozliczania kosztów zużycia ciepła na metodę z wykorzystaniem nagrzejnikowych podzielników kosztów ogrzewania, (do rozliczania kosztów ciepła) stosuje się metody rozliczenia wykorzystując powierzchnię lokali.” Uchwała przewiduje, że nagrzejnikowe podzielniki kosztów ogrzewania będą montowane po przyjęciu stosownej uchwały przez mieszkańców. Członkowie Zarządu Wspólnoty i administrator są docelowo za wprowadzeniem nagrzejnikowych podzielników kosztów ogrzewania, jednakże większość członków Wspólnoty podjęła uchwałę o stosowaniu (dopuszczalnej prawem) metody rozliczenia wg. powierzchni lokali. W ich ocenie działania powoda, który (będąc w mniejszości) chce narzucić (większości) metodę rozliczania kosztów ciepła dostarczanego do mieszkań, doprowadziły do zniechęcenia i oporu (w tym na argumentację Zarządu Wspólnoty) po stronie członków Wspólnoty. Nie jest sporne to, że sporną w tym procesie uchwałę nr (...) z dnia 09.03.2018 r. podjęło grono właścicieli, których udziały wyniosły łącznie 55,01 %. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał , że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie jest sporny, jednakże każda ze stron procesu wywodziła z niego odmienne skutki prawne. W toku są cztery procesy o uchylenie uchwał pozwanej Wspólnoty, (wytoczone przez powoda), dezorganizujące codzienne funkcjonowanie Wspólnoty. W dwóch z nich zawieszono postępowanie (na zgodny wniosek stron), w trzech powód uzyskał postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia swoich roszczeń, w jednej (...) w toku jest postępowanie międzyinstancyjne w związku z rozpoznaniem zażalenia pozwanej na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia z 13.08.2018 r. Istotą ww. sporów jest kwestia czy rozliczanie członków pozwanej Wspólnoty z kosztów zużycia ciepła ma następować metoda z wykorzystaniem naarzeinikowych podzielników kosztów ogrzewania, czy też z stosowaniem metody rozliczenia wykorzystującej w tym celu powierzchnie lokali. Członkowie Wspólnoty wypowiedzieli się wcześniej za nagrzejnikowymi podzielnikami kosztów ogrzewania, by następnie zmienić (większością 55,01% udziałów) decyzję i powrócić do wcześniej stosowanej metody rozliczenia kosztów ogrzewania lokali wg. powierzchni lokalu posiadanego przez każdego z członków pozwanej Wspólnoty. Powód jest zwolennikiem stosowania nagrzejnikowych podzielników kosztów ogrzewania i stara się to wyegzekwować wbrew większości przeciwnej metodzie rozliczeń kosztów ogrzewania proponowanej przez powoda. Sąd wskazał, że nie jest sporne to, że od zebrania członków pozwanej Wspólnoty z dnia 16.12.2016 r. zgłaszali wątpliwości związane z decyzją dokonującą wyboru metody rozliczania wg. nagrzejnikowych podzielników ciepła. Podobnie było podczas zebrania członków wspólnoty w dniu 09.03.2017 r. Wskazywano na braki budynku wspólnoty w zakresie jego docieplenia, co zdaniem zgłaszających ten zarzut przemawiało przeciw zastosowaniu podzielników ciepła, nie jest sporne to, że pozwana Wspólnota zbiera na koncie funduszu mieszkaniowego środki finansowe z przeznaczeniem na docieplenie budynku ale dotychczas zgromadzone nie są wystarczające). Wycofanie się - (większości) członków Wspólnoty, z przyjętej wcześniej metody rozliczania wg. wskazań nagrzejnikowych podzielników ciepła na metodę rozliczania ciepła dostarczanego do mieszkań wg powierzchni mieszkania - dotyka w efekcie tak cyt. wyżej „większość" jak i powoda będącego w tym przypadku w „mniejszości," nie może być uznane, za wymierzone wyłącznie w interesy powoda. Sam ustawodawca w art. 45 ust. 8 prawa energetycznego wskazał jedynie, że wybór odpowiedniego sposobu rozliczeń musi nastąpić, spośród metod wymienionych w art. 45a ust. 8 prawa energetycznego, na podstawie ustawowo określonych przesłanek. Ustawodawca w tym zakresie daje dużą swobodę w doborze metody przypisania udziału poszczególnych lokali w ogólnych kosztach zakupu ciepła. Dobór konkretnej metody, przy uwzględnieniu współczynników wyrównawczych zużycia ciepła na ogrzewanie, wynikających z położenia lokalu w bryle budynku, i przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowych warunków eksploatacji budynku, określonych w odrębnych przepisach (tj. w przepisach prawa budowlanego), powinien stymulować energooszczędne zachowania oraz zapewniać ustalanie opłat za ciepło, pobieranych od mieszkańców i użytkowników lokali w tym budynku, w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Gdyby w istocie właściciele lokali mieli być obciążani opłatami za ciepło dostarczone wyłącznie do ich lokali, brak byłoby możliwości wyboru każdej z pozostałych metod, o których mowa w art. 45a ust. 8 prawa energetycznego, bowiem każda z nich opiera się na pewnych szacunkach i każda z nich rodzi ryzyko, iż obciążenie kosztami ciepła w większym zakresie niż wartość ciepła rzeczywiście dostarczonego do konkretnego lokalu. W żadnej jednak mierze podjęcie decyzji o zastosowaniu jednej z metod, o których mowa w art. 45a ust. 8 prawa energetycznego, nie może być uznana za ingerencję w prawo własności(w tym przypadku powoda). Przewidziana możliwość stosowania współczynników wyrównawczych służy uwzględnieniu takich czynników, jak położenie lokalu w bryle budynku, na co jednoznacznie wskazuje art. 45a ust. 9 prawa energetycznego. Rozstrzygnięcie w tej sprawie pozwoli na przyjęcie wiążącej całą wspólnotę metody rozliczeń kosztów ciepła dostarczanego do lokali mieszkalnych stanowiących własność pozwanej Wspólnoty. Uchwałom Wspólnoty nie przysługuje atrybut prawomocności materialnej i formalnej. Mogą być one zmieniane i uchylane przez Wspólnotę. Reasumując, wobec braku interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności uchwały i wobec braku nie tylko rażącej sprzeczności z prawem, ale braku jakiejkolwiek niezgodności uchwały z prawem, powództwo należało oddalić. Natomiast sama treść regulaminu rozliczeń ciepła przeznaczonego na ogrzewanie budynku i przygotowanie ciepłej wody użytkowej dostarczanej centralnie poprzez instalację w budynku będzie przedmiotem oceny żądania pozwu powoda w sprawie o sygn. akt (...) Sądu Okręgowego w Koninie, w której wnioskuje on o uchylenie uchwały nr (...) z dnia 03.07.2018 r., mocą której pozwana Wspólnota w następstwie wyboru ww. metody rozliczeń, wprowadziła regulamin rozliczeń kosztów dostawy ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania i podgrzania wody oraz kosztów dostawy wody i odprowadzenia ścieków. O kosztach procesu między stronami obejmującymi koszty zastępstwa procesowego pozwanej orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm. Dz. U. z 2016 r.poz.1668)., o czym Sąd orzekł w punkcie 2-gim wyroku. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód który zaskarżył go w całości i zarzucił , że poprzez oddalenie powództwa : - wspólnota mieszkaniowa funkcjonuje bez obowiązującego regulaminu rozliczeń, o którym mowa w art. 45 a, ust. 10 ustawy prawo energetyczne, - w ramach funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej nadrzędnym i pełnoprawnym stało się przyjęcie pierwszeństwa dyktatu zarządu (poza posiadanymi uprawnieniami) oraz wola właścicieli (narzucona środkami pozaprawnymi, wbrew obowiązującemu prawu) wobec reguł prawa i de iure przyjętych uchwał, - naruszono interes ekonomiczny powoda poprzez utrzymywanie stanu, w którym od 2016 r. ponosił, bez swojej winy i wbrew przyjętym de iure uchwałom: (...) oraz (...) koszty nieenergooszczędnych zachowań innych właścicieli. - bez znaczenia (stało się naruszanie i nieprzestrzeganie) dla poprawnego zarządzania i prowadzenia gospodarki wspólnoty norm ustanowionych Postanowieniami Sądu Okręgowego w Koninie, z dnia 24 kwietnia 2017 r. syg. akt. (...) oraz z dnia 13 sierpnia 2018, syg akt. (...), gdyż wbrew ich zapisom, Zarząd (poprzedni i obecny) nie wykonał zabezpieczeń wydanych ww. postanowieniami i działał wbrew ich nakazom. Nie wprowadzono metody rozliczania ciepła z wykorzystaniem wskazania urządzeń umożliwiających indywidualne rozliczenie kosztów, dokonano rozliczeń kosztów ciepła za rok 2017 bez stosownej podstawy prawnej. Wskazując na powyższe powód wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, - uchylenie w całości uchwały nr (...) z dnia 9 marca 2018 r., - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za każdą z instancji według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz zsadzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r o własności lokali (Dz.U.2019.737 j.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.