UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 marca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 lutego 2019 r. odmówił M. P. prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że ubezpieczony po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych, a ponadto nie wykazał rozwiązania stosunku z pracodawcą. Łącznie za udowodniony organ uznał okres 42 lat 3 miesięcy i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych w tym staż w warunkach szczególnych 17 lat 11 miesięcy i 13 dni. /decyzja – k. 30 akt ZUS/ W dniu 5 kwietnia 2019 r. M. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że przysługuje mu prawo do emerytury pomostowej od dnia rozwiązania umowy o pracę. Wniósł także o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska podał iż po 1 stycznia 2009 r. wykonywał taką samą jak dotychczas pracę, na tym samym stanowisku i w tych samych warunkach co przed tą datą, zaś poza sporem jest że w okresie od 1 października 1982 do 31 grudnia 2008 r. wykonywał jako lekarz chirurg ortopeda traumatolog – prace w warunkach szczególnych, zaś łączny okres niekwestionowany przez ZUS wynosi 17 lat 11 miesięcy i 13 dni. Wskazał, że przez cały ten okres pracował w zespołach operacyjnych wskazanych w wykazie A dziale XII pkt 2 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Podniósł, iż prace te po dacie 31 grudnia 2008 r. zostały także zaliczone do prac o szczególnym charakterze, zgodnie z treścią załącznika 2 poz. 24 do ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Jednocześnie wnioskodawca poinformował, iż jego umowa z pracodawcą została rozwiązana z dniem 8 kwietnia 2019 r. /odwołanie – k. 3-4/ Odpowiadając na odwołanie pismem z dnia 6 maja 2019 r. organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie – k. 7/ Na rozprawie w dniu 9 czerwca 2020 r. poprzedzającej wydanie wyroku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe. Pełnomocnicy wnioskodawcy wnieśli nadto o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. /stanowisko procesowe stron protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 r. 00:15:50 -00;21:16/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. P. urodził się w dniu (...) Jest lekarzem chirurgiem ortopedą. /bezsporne/ W okresie od 1 października 1982 r. do 30 listopada 1984 r. był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w SP ZOZ MSWiA w Ł., do 30 września 1983 r. na stanowisku lekarza stażysty, a następnie - młodszego asystenta. / świadectwo pracy k. 23 akt ZUS/ Za wskazany okres zatrudnienia zakład pracy wystawił wnioskodawczy w dniu 28 stycznia 2019 r. świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych wskazując, iż M. P. w okresie od 1 października 1983 do 30 listopada 1984 stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę opisaną w dziale XII w służbie zdrowia i opiece społecznej w poz. 2 - prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów oraz w pkt. 1 - prace zespołów operacyjnych i dyscyplin zabiegowych ppkt 2) lekarz (mł. asystent) wymienionym w dziale XII poz 2 pkt. 1 ppkt 2 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 11 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 marca 1986 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu spraw wewnętrznych (D. Urz MSW Nr 2 poz 6). /świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych k. 22 akt ZUS/ W okresie od 1 grudnia 1984 do 31 grudnia 1991 r. wnioskodawca pełnił służbę stałą w Zarządzie (...) MSWiA w Ł., w dacie zwolnienia ze służby pełnił funkcję asystenta Oddziału Urazowo – Ortopedycznego. W świadectwie służby z dnia 29 października 1998 r. wskazano iż powyższy okres służby w Policji traktuje się jako pracę w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (art. 78 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji Dz.U. nr 30 poz.179 ze zm.). /świadectwo służby k. 24 akt ZUS/ Od 1 stycznia 1992 do 7 kwietnia 2019 r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy SP ZOZ MSWiA w Ł. do 30 listopada 1994 r. na stanowisku asystenta, do 30 listopada 2002 r. - starszego asystenta, do 31.03.2018 - zastępcy ordynatora i do 7 kwietnia 2019 r. - ponownie starszego asystenta. /świadectwo pracy k. 14/ Wskazany zakład pracy w dniu 28 stycznia 2019 r. wystawił wnioskodawcy świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, w którym wskazano, iż ubezpieczony w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 2008 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę opisaną w dziale XII - w służbie zdrowia i opiece społecznej, pod poz. 2 - prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów, pkt. 1 - prace zespołów operacyjnych i dyscyplin zabiegowych ppkt 2) lekarz (operujący, asystujący przy operacji, prowadzący znieczulenia) na stanowisku lekarz asystent od 1 stycznia 1992 r. do 30 listopada 1994 r., lekarz st. asystent od 1 grudnia 1994 r. do 30 listopada 2012 r., lekarz (z-ca ordynatora) od 1 grudnia 2002 r. do 31 grudnia 2008 r. wymienionym w dziale XII poz 2 pkt. 1 ppkt 2 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 11 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4 marca 1986 w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach resortu spraw wewnętrznych (D. Urz MSW Nr 2 poz 6). /świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych k 25 akt ZUS/ Pełniąc funkcję lekarza specjalisty i zastępcy ordynatora w okresie zatrudnienia w SP ZOZ MSWiA od 2002 r. wnioskodawca zajmował się na co dzień przeprowadzaniem zabiegów operacyjnych planowych w oddziale, udzielał konsultacji na innych oddziałach i w izbie przyjęć, która nie jest szpitalnym oddziałem ratunkowym ( (...)), ale przyjmuje pacjentów przez całą dobę. Pełnił także, ale tylko kilka razy w miesiącu 24 - godzinne dyżury lekarskie. Pełniąc funkcję zastępcy ordynatora wnioskodawca był odpowiedzialny za prawidłową organizację pracy i zajmowanie stanowiska końcowego w trudnych przypadkach. Codziennie przeprowadzał zabiegi operacyjne zarówno planowe, a w czasie dyżurów - wymagające natychmiastowej decyzji i interwencji. Niejednokrotnie przyjeżdżał do pracy po godzinach, by brać udział w pilnym zabiegu czy skonsultować przypadek pacjenta jego młodszego kolegi. Niejednokrotnie rezygnował z operowania pacjenta planowego na rzecz pacjenta wymagającego natychmiastowego zabiegu. Działo się tak kilka razy w tygodniu. Każdy przypadek na izbie przyjęć wymagał zejścia lekarza dyżurującego z oddziału i podjęcia odpowiednich czynności. Przy dyżurach jednoosobowych należało to do obowiązków wnioskodawcy. W godzinach pracy do izby przyjęć schodził ten chirurg , który nie wykonywał żadnego zabiegu i miał chwilę czasu. Jako lekarz dyżurny wnioskodawca spędzał na izbie przyjęć od 6-16 godzin w ramach jednego dyżuru. W ciągu doby operował 2/3 pacjentów urazowych, 1/3 planowych łącznie ok 20-25 pacjentów miesięcznie. Na dyżurze operowało się także pacjentów, których nie udało się zoperować w ramach zabiegów planowych w trakcie dnia oraz pacjentów urazowych wymagających natychmiastowej interwencji. W czasie dyżuru, wnioskodawca jako lekarz dyżurny dzielił swoje obowiązki pomiędzy planowaną pracę na oddziale, w tym operacje, przyjęcia pacjentów, zlecanie badań a zaopatrywanie przypadków z izby przyjęć. Zdarzały się 4 zabiegi na 2 osoby dyżurantów. Jeżeli dyżuranci nie dawali rady z pracą na izbie przyjęć, to przy zaopatrywaniu pacjentów mógł brać udział lekarz niedyżurujący. Praca oddziału w 80 % łączyła się z zaopatrywaniem pacjentów z urazami przyjmowanymi przez całą dobę, w 20 % z zabiegami planowymi. Zdarzały się dni kiedy lekarz niedyżurujący nie musiał schodzić do izby przyjęć, bo wystarczająca była obsada dyżurantów albo nie było ostrego przypadku w danej chwili. /zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 00:03:30 -00:09:03 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:02:50 -00:51:29, zeznania T. W. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:53:16 - 01:14:45 zeznania P. G. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 01:14:45 -01:34:15, zeznania świadka P. J. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020 00;07:51 -00:44:27, zeznania świadka W. F. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020, 00:44:27 – 01:08:59/ Wnioskodawca jako zastępca ordynatora i lekarz specjalista nadzorował też prace lekarzy rezydentów wydając w przeważającej ilości przypadków decyzję końcową dotyczącą konsultowanego pacjenta. /zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 00:03:30 -00:09:03 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:02:50 -00:51:29 zeznania świadka W. F. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020, 00:44:27 – 01:08:59/ Dyżury świadczył w ramach umowy o pracę, nie była to odrębna umowa. /zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 00:03:30 -00:09:03 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:02:50 -00:51:29 zeznania T. W. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:53:16 - 01:14:45 zeznania P. G. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 01:14:45 -01:34:15/ W okresie od 2009 r. do kwietnia 2015 r. Szpital MSWiA pełnił dyżury tzw. „ostre” dla miasta Ł.. W tym samym okresie występowały także dyżury zwykłe pełnione na potrzeby miejscowego oddziału. W tym czasie dyżury ostre pełniły inne placówki szpitalne. Dyżur „ostry” pełniło zawsze 4 lekarzy, a pełnienie takiego dyżuru nie było jednoznaczne z pracą na bloku operacyjnym. Od maja 2015 r. każdy szpital pełni dyżur nocny. /zestawienie i informacja SP ZOZ MSWiA k. 69-70 , raporty dyżurów ostrych k. 54-60, zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 00:03:30 -00:09:03 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:02:50 -00:51:29 zeznania T. W. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:53:16 - 01:14:45 zeznania P. G. protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 01:14:45 -01:34:15 zeznania świadka P. J. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020 r. 00;07:51 -00;44;27 zeznania świadka W. F. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020, 00:44:27 – 01:08:59/ W okresie od 2009 r. do kwietnia 2015 r. wnioskodawca pełnił 1-2 dyżury ostre w miesiącu, na średnio do 5 dyżurów odbywanych łącznie w miesiącu. W pozostałym okresie pełnił od 1-6 dyżurów „zwykłych” miesięcznie, przy czym od 2016 r., nie więcej niż 3 w miesiącu. Najwięcej dyżurów wnioskodawca pełnił w 2015 r. - po 5 w miesiącach: styczniu, lutym, marcu, maju, lipcu, 6 w czerwcu, po 3 w każdym miesiącu od sierpnia do listopada, 2 w grudniu, w tym dwa dyżury „ostre” w każdym miesiącu od stycznia do kwietnia. /zestawienie i informacja SP ZOZ MSWiA k. 69-70/ Praca wnioskodawcy wiązała się ze stresem, zmęczeniem, świadomością wagi decyzji jaką musiał niejednokrotnie natychmiast podjąć. /zeznania wnioskodawcy protokół z rozprawy z dnia 9 czerwca 2020 00:03:30 -00:09:03 w związku z informacyjnymi wyjaśnieniami protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2019 r. 00:02:50 -00:51:29 zeznania świadka P. J. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020 00;07:51 -00;44;27 zeznania świadka W. F. protokół z rozprawy z dnia 9 stycznia 2020, 00:44:27 – 01:08:59/ W dniu 21 stycznia 2019 r. M. P. wystąpił do pracodawcy o wydanie świadectwa potwierdzającego jego pracę w warunkach szczególnych jako pracy personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych w warunkach ostrego dyżuru przed dniem 1 stycznia 1999 r. i po 31 grudnia 2008 r. /pismo k. 77/ Po 31 grudnia 2008 r. M. P. nie został zgłoszony przez pracodawcę SP ZOZ MSWiA jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych. /bezsporne/ Łącznie za udowodniony organ rentowy uznał okres 42 lat 3 miesięcy i 7 dni okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego w tym staż w warunkach szczególnych 17 lat 11 miesięcy i 13 dni - od 1 października 1983 r. do 30 listopada 1984 r. i od 1 stycznia 1992 r. do 31 grudnia 2008 r. /bezsporne, pismo k. 22/ Ubezpieczony w dniu 12 lutego 2019 r. złożył wniosek o emeryturę pomostową. /wniosek – k. 1 – 4 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów w postaci dokumentów, w tym załączonych akt rentowych oraz na podstawie zeznań świadków oraz przesłuchania wnioskodawcy. Wskazane dowody Sąd uznał za spójne, logiczne i wzajemnie ze sobą korespondujące. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika wnioskodawcy o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka R. S. na okoliczność przyczyn niewykonywania przez pracodawcę ustawowych obowiązków polegających na prowadzeniu ewidencji pracowników pracujących w szczególnych warunkach i odprowadzaniu składek w podwyższonej wysokości, okoliczność ta nawet jeśli ma miejsce nie ma bowiem jakiegokolwiek znaczenia dla rozstrzygnięcia. Fakt nieopłacenia przez pracodawcę podwyższonej składki na ZUS nie może być bowiem przyczyną odmowy przyznania emerytury pomostowej jeśli faktycznie pracownik pracowałby w warunkach szczególnych. Dodatkowo wskazać należy, iż spór w sprawie sprowadzał się nie tyle do kwestionowania rzeczywistych warunków pracy wnioskodawcy po 1 stycznia 2009 r., na które wskazywał w swym przesłuchaniu, a w swych zeznaniach także świadkowie, a jedynie co do prawnej ich kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 2017, poz. 664) Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych uznać należy, że odwołanie M. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Warunki nabywania prawa do emerytury pomostowej określa ustawa z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (tekst jednolity Dz.U. z 2020, poz. 53 z późn. zm), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku. Podkreślić należy, że ustawa ta zastąpiła przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS określające zasady przyznawania emerytur w niższym wieku pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze nowymi regulacjami określającymi zasady nabywania wcześniejszych emerytur z tytułu tego rodzaju pracy. Najogólniej rzecz ujmując celem tej ustawy było ograniczenie kręgu uprawnionych do emerytury z powodu pracy w szczególnych warunkach pracy lub w szczególnym charakterze do mniejszej liczby sytuacji uzasadnionych rzeczywistą koniecznością przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w których oczekiwania osób, które rozpoczęły wykonywanie takiej pracy na starych zasadach, na wcześniejsze przejście na emeryturę powinny zostać zaspokojone. Ustawa ma charakter przejściowy, ograniczając prawo do uzyskania emerytury pomostowej do osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) rozpoczęły przed 1 stycznia 1999 r. (art. 4 pkt 5 ustawy). Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny emerytura pomostowa ma być „pomostem między dotychczasowym systemem z licznymi możliwościami przechodzenia na emeryturę w obniżonym wieku emerytalnym i nowym systemem, w którym tego typu rozwiązania będą wyjątkiem” (uzasadnienie wyroku z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09, (...) 2010 nr 3, poz. 21). Wskazany wyżej cel ustawy realizują w najbardziej widoczny sposób jej przepisy określające przesłanki nabycia emerytury pomostowej. Zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy prawo do emerytury pomostowej, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.