kc, bowiem w sprawie I C 185/13 powód miał prawo w pierwszej kolejności skorzystać z przysługującego mu prawa do zakwestionowania orzeczenia poprzez wniesienie apelacji. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w B. oddalił powództwo oraz nie obciążył powoda kosztami postępowania. Sąd pierwszej instancji ustalił, że przed Sądem Okręgowym w B. toczyło się pod sygnaturą I C 185/13 postępowanie w sprawie z powództwa B. O. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w S. o zapłatę kwoty 670 462 zł. W pozwie z dnia 18 kwietnia 2013 r. powód domagał się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, zobowiązującego pozwanego do zapłaty wymienionej wyżej kwoty z kosztami procesu, a w razie wniesienia zarzutów od tego nakazu – wydania wyroku, w którym Sąd utrzyma w mocy nakaz zapłaty. Sąd Okręgowy – wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty – skierował sprawę do postępowania zwykłego i wezwał powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu oraz wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2013 r. Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych oraz wyznaczył rozprawę na dzień: 11 lipca 2013 r. Na rozprawie doręczono powodowi odpowiedź na pozew, a pełnomocnikowi strony pozwanej – odpis pisma procesowego powoda z 10 lipca 2013 r. Na pytanie Przewodniczącego powód oświadczył, że nie zgłasza żadnych wniosków dowodowych. Sąd odroczył rozprawę w celu wezwania świadka na dzień 26 września 2013 r., ogłaszając ten termin obecnym, w miejsce pisemnych wezwań. Na rozprawie 26 września 2013 r. powód nie stawił się, nie wnosił też pisemnie o odroczenie rozprawy. Po przesłuchaniu świadka Przewodniczący zamknął rozprawę i ogłosił wyrok, w którym oddalił powództwo. Pismem z dnia 23 października 2013r. powód wniósł o doręczenie mu uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 25 października 2013 r. Sąd oddalił wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i odrzucił wniosek powoda o doręczenie mu wyroku. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2014 r. – na wniosek pozwanego – Sąd nadał klauzulę wykonalności wyrokowi z 26 września 2013 r. Pismem opatrzonym datą 25 stycznia 2014 r., które wpłynęło do Sądu 29 stycznia 2014 r., powód wniósł o stwierdzenie z urzędu nieważności postępowania. Wezwano powoda do oświadczenia, czy jego pismo należy potraktować jako skargę o wznowienie postępowania. 3 marca 2014 r. wydano zarządzenie, aby pismo powoda z 25 stycznia 2014 r. zarejestrować jako skargę o wznowienie postępowania. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą I C 74/
kc stanowi, iż jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Zgodnie z przepisem art. 424 1 § 1 kpc można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych (§ 2). Powód nie legitymował się prejudykatem, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. W żaden sposób nie wykazał również pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa w postaci szkody (która według powoda wyniosła 1 299 962 zł) jak i związku przyczynowego, uzasadniających odpowiedzialność Skarbu Państwa na czy na podstawie art. 417 kc, czy na podstawie art.
§ kc. Samo subiektywne przekonanie powoda o bezprawności działania w sprawach z jego udziałem, nie było wystarczające do uznania zarzucanej bezprawności. Skoro Sąd nie dopatrzył się po stronie pozwanego postępowania bezprawnego w przedstawionym wcześniej znaczeniu, zatem nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa ani za (niewykazaną zresztą) szkodę, ani za krzywdę odczuwaną przez powoda. Od powyższego rozstrzygnięcia apelację złożył powód, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej powództwo i zasądzenie na rzecz powoda kwoty jak w tytule wraz z żądanymi odsetkami. Skarżący zarzucał: 1) naruszenie prawa, wynikającego w szczególności z norm prawnych: - art. 24 kc, art. 415 kc, art. 417 kc i art. 417 kpc w zw. z art. 212 § 2 kpc; - art. 438 kc w zw. z art. 193 kpc i art. 448 kc; - art. 102 kc, art. 104 kc, art. 106 kc w zw. z art. 89 kpc; - art 826 kc w zw. z art. 232 kpc i art. 233 kpc oraz art. 278 kpc; 2) naruszenie prawa procesowego, wynikającego z przepisów kpc, a w szczególności normy prawnej art. 379 pkt. 2 i 5 kpc i Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości Nr 81/03 z dn. 12 grudnia 2003 r.; 3) naruszenie ustawy zasadniczej z dnia 2 kwietnia 1997 r. a to: art. 7, art. 30 , art. 61, art. 63, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 88, art. 176, art. 178 Konstytucji RP; 4) naruszenie zasad: równości stron, prawdy, bezpośredniości, koncentracji materiału dowodowego, formalizmu; 5) naruszenie prawa procesowego związane z interpretacją art. 97 kpc i art. 424 1 kpc. Na rozstrzygnięcie zawarte w pkt. 2 wyroku zażalenie złożył pozwany, wnosząc o jego zmianę poprzez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. Skarżący zarzucał naruszenie prawa procesowego, a to art. 102 kpc poprzez jego błędną wykładnię, a na jej skutek niewłaściwe zastosowanie i odstąpienie od obciążenia powoda kosztami w całości. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja powoda nie mogła odnieść skutku. Sąd pierwszej instancji ustalił prawidłowy stan faktyczny, które to ustalenia Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne. Ustalenia dokonane zostały na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach spraw toczących się z udziałem powoda, których to prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała. Częściowo ustaleń (w części dotyczącej subiektywnych odczuć powoda, co do poniesienia szkody i odniesienia krzywdy) dokonał Sąd na podstawie zeznań samego powoda. Przed szczegółowym odniesieniem się do wskazanych w apelacji zarzutów zważyć przyjdzie: Z pozwu oraz licznych pism procesowych składanych przez powoda wynika, że domaga się on odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłowym procedowaniem Sądu w sprawie toczącej się z jego powództwa przeciwko (...) SA w S. o zapłatę 670 462 zł (pismo powoda rozszerzające żądanie pozwu w sprawie I C 185/13 K-122 tych akt) z tytułu odpowiedzialności za wyrządzoną powodowi szkodę przez kierownika budowy domu jednorodzinnego J. S., ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej w (...) Towarzystwie (...). Sprawa ta toczyła się przed Sądem Okręgowym w B. (sygn. akt IC 185/13), a zakończona została prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., oddalającym powództwo. Powód powołuje się również na postępowanie zarejestrowane pod sygn. akt IC 74/14 jako skarga o wznowienie postępowania w sprawie IC 185/13. Aczkolwiek kwota żądana w niniejszej sprawie nie odpowiada kwocie, której zasądzenia domagał się powód w sprawie I C 185/13, z pism procesowych oraz oświadczeń powoda wynika, że szkoda, której naprawienia domaga się w niniejszej sprawie to kwota niezasądzonego roszczenia w sprawie IC 185/13, powiększona o dodatkową, niesprecyzowaną szczegółowo szkodę. Nadto z pisma procesowego, rozszerzającego żądanie pozwu wynika, że powód domaga się zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez niewłaściwe procedowanie przez Sąd Okręgowy w B. w w/w sprawach. Wysokość zadośćuczynienia ustalił powód w oparciu o to, że skoro zakład ubezpieczeń osiągnął w roku 2012 zysk operacyjny w kwocie 253 810 000 złotych, wzbogacając się kosztem powoda, a skutkiem tego umowy bankowe powoda zostały wypowiedziane, składniki majątkowe powoda przepadły, a zobowiązanie powiększa ustawowa stopa procentowa, naliczana przez kancelarię komorniczą w wysokości 8%, zatem powód domaga się zadośćuczynienia w wysokości 8% zysku zakładu ubezpieczeń netto za dwa lata, czyli 40 609 600 zł. I. Odszkodowanie: Z treści powołanego przez Sąd pierwszej instancji art.
kc wynika, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Z kolei art. 424 1 kpc stanowi, że można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Szkoda w rozumieniu powyższych przepisów to nie tylko szkoda w postaci nieuwzględnionego w orzeczeniu sprzecznym z prawem roszczenia, ale także i dodatkowa poniesiona w związku z tym szkoda. Tak też i skonstruował swe powództwo powód. Jednakże skoro powód nie dysponuje prejudykatem uzyskanym w trybie art. 424 1kc, jego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie w sprawie I C 185/13 orzeczenia sprzecznego w ocenie powoda z prawem winno ulec oddaleniu. Jeśli chodzi o sprawę zarejestrowaną pod sygn. akt Sądu Okręgowego w B. I C 74/14, to prawidłowość procedowania winna być oceniana w ramach niniejszego postępowania, bowiem nie ma możliwości złożenia na orzeczenie kończące to postępowanie skargi w trybie art. 424 1kpc. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji pismem z 25 stycznia 2014 r., które wpłynęło do Sądu 29 stycznia 2014 r. powód wniósł o stwierdzenie z urzędu nieważności postępowania w sprawie IC 185/13 – w dacie tej wyrok z dnia 26 września 2013 r. w sprawie IC 185/13 był już prawomocny, aczkolwiek w toku było postępowanie wywołane zażaleniem powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku powoda o doręczenie wyroku z dnia 26 września 2013 r. wraz z uzasadnieniem (zażalenie to zostało oddalone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 11 czerwca 2014 r.). W związku ze złożonym pismem z dnia 25 stycznia 2014 r. wezwano powoda do oświadczenia, czy jego pismo należy potraktować jako skargę o wznowienie postępowania w sprawie IC 185/
II. Zadośćuczynienie. Zgodnie z treścią art 23 kc dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 § 1 kc stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, poprzestając na ich przykładowym wyliczeniu. Jednak można wskazać, że dobra osobiste to wartości niematerialne, ściśle związane z osobą ludzką (a także poprzez odesłanie z art. 43 kc z osobą prawną). Przyjmuje się, że są to chronione prawem dobra o charakterze niemajątkowym, przysługujące każdemu człowiekowi pewne ogólnospołecznie uznane wartości, które dotyczą integralności cielesnej i psychicznej człowieka. Przedstawiciele nauki prawa są zgodni co do tego, że ścisłej i wyczerpującej definicji tych dóbr nie da się sformułować, gdyż konstrukcja prawna tych dóbr odwołuje się do wartości moralnych, które mogą być różne oceniane i które ulegają ciągłym zmianom. Powód wskazywał naruszenia swych dóbr osobistych w postaci – ogólnie rzecz ujmując – prawa do rzetelnego i prawidłowego sądu, bowiem do tego sprowadzić należy zarzuty powoda, że w sprawie I C 185/13 nie udzielono na równych prawach możliwości swobodnej wypowiedzi w przesłuchaniu informacyjnym, nie przydzielono po równo czasu na rozprawie, pozbawiono powoda możliwości zajęcia stanowiska co do faktów i ocen prawnych przytoczonych prze pozwanego i wynikających z zeznań świadka na drugiej rozprawie, nie pouczono powoda o skutkach niestawiennictwa, pominięto funkcję art. 102 kpc, ogłaszając wyrok 26 września 2013 r., wpływano na kolejność rozpoznawania pism wnoszonych przez strony, faworyzowano interesy zakładu ubezpieczeń, a Sąd nie podjął inicjatywy dowodowej i nie dopuścił dowodu z urzędu, a w uzasadnieniu wyroku sporządzonym przez Sąd zarysowują się daleko idące uproszczenia. Zarzucił również, że gdy posiadał zdolność kredytową, dążył do dokończenia budowy domu, tymczasem utracił możliwość wykonywania zawodu wyuczonego, egzekucja komornicza przysporzyła strat zdrowotnych i permanentnego stresu, odcisnęła się na relacjach dobrosąsiedzkich. Powód zarzucił również Sądowi to, że jego pismo z 25 stycznia 2014 r. zostało wyłączone ze sprawy I C 185/13 i zarejestrowane pod nową sygnaturą, jako skarga o wznowienie postępowania. Jak zostało wyżej omówione nie można dopatrzyć się, by dobra osobiste powoda w postaci prawa do rzetelnego i sprawiedliwego sądu zostały naruszone oraz by funkcjonariuszom Skarbu Państwa można było przypisać bezprawność działania. Jedyne uchybienie, które dostrzegł Sąd Apelacyjny nie mogło naruszyć dóbr osobistych powoda i nie stanowiło jeszcze o bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa. Przewidywalną rzeczą jest możliwość popełniania błędów, które mogą być korygowane w ramach kontroli odwoławczej. O ile powód w stosownym czasie złożyłby zażalenie na postanowienie o zwrocie skargi o wznowienie postępowania, wskazując, że w piśmie adresowanym do sprawy IC 185/13 podał, że w piśmie z 30 marca 2014 r. wniósł, aby jego pisma wniesione do Sądu pomiędzy 30 października 2013 r. a 25 stycznia 2014 r. rozpatrzyć jako skargi w trybie art. 399 kpc, zażalenie zostałoby najprawdopodobniej uwzględnione, co absolutnie nie przesądza, że finalnie uwzględniona zostałaby skarga o wznowienie postępowania. To, że nie nadano biegu zażaleniu powoda na zarządzenie o zwrocie skargi również nie może skutkować przyjęciem naruszenia dobra osobistego powoda w postaci prawa do rzetelnego procesu, bowiem zażalenie – jako złożone po terminie – i tak winno ulec odrzuceniu. Z przedstawionych względów brak było podstaw ku zasądzeniu na rzecz powoda zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc. W ramach powyższych rozważań Sąd Apelacyjny odniósł się już częściowo do zarzutów apelacji, uznając je za nieuprawnione. Jeśli chodzi o pozostałe zarzuty podnieść należy: Nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 438 kc w zw. z art. 193 kpc. Zarzucany przepis prawa materialnego, a to art. 438 kc nie odnosi się do rozpoznawanej sprawy, stanowi on bowiem o szkodzie poniesionej w cudzym lub wspólnym interesie. Art. 193 kpc stanowi o zmianie powództwa, co również nie miało miejsca ani w sprawie niniejszej, ani też w sprawach kontestowanych pozwem. Nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 102 kc, art. 104 kc, art. 106 kc w zw. z art. 89 kpc. Zarzucane przepisy prawa materialnego odnoszą się do pełnomocnictwa, a czym powód nie wiąże swych roszczeń. Z kolei art. 89 kpc stanowi o obowiązku pełnomocnika doręczenia pełnomocnictwa, co również nie ma powiązania z niniejszą sprawą, w której powód nie dochodzi roszczeń ze stosunku pełnomocnictwa. Nie doszło do zarzucanego naruszenia art. art 826 kc w zw. z art. 232 kpc i art. 233 kpc oraz art. 278 kpc. Przepis art. 826 kc stanowi o obowiązkach ubezpieczającego w razie wypadku. Wobec możliwości zaskarżenia wyroku w sprawie IC 185/13 skargą o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem, Sąd Apelacyjny nie był władnym do kontroli rozstrzygnięcia w tejże sprawie. To samo odnosi się do zarzutów naruszenia 232 kpc i art. 233 kpc oraz art. 278 kpc w sprawie IC 185/13. Nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 7, art. 30 , art. 61, art. 63, art. 75, art. 76, art. 77, art. 78, art. 88, art. 176, art. 178 Konstytucji RP, a konkretnie zasad: - równości stron, prawdy, bezpośredniości, koncentracji materiału dowodowego i formalizmu. Zarzuty te odnoszą się do procedowania w sprawie I C 185/13, które to procedowanie nie może podlegać kontroli w niniejszej sprawie, co już wielokrotnie podniesiono. Nie doszło do zarzucanego finalnie naruszenia art. 97 kpc i art. 424 1 kpc. Odnośnie naruszenia art. 424 1kpc kwestia ta omówiona została wyżej. Art. 97 kpc odnosi się do tymczasowego dopuszczenia do sprawy pełnomocnika, co również w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Na zakończenie podnieść należy, że liczne zarzuty powoda odnoszące się do kwestii pełnomocnictwa, zdają się dotyczyć tego, iż nie został mu przydzielony pełnomocnik z urzędu. Kwestia ta została przesądzona postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 17 marca 2017 r. (K-364), którym to postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej o oddalające wniosek powoda o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Z tego też i względu – wobec ponowienia tegoż wniosku w toku postępowania apelacyjnego – Sąd Apelacyjny w trakcie rozprawy apelacyjnej odrzucił ponowny wniosek powoda o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a to na podstawie art. 117
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.