WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Mirosław Major Protokolant: stażysta

§ 1

i 2 k.p.c., nie może zatem wykroczyć poza przedmiot postępowania wyznaczonego w pierwszym rzędzie przez przedmiot zaskarżonej decyzji, a następnie przez zakres odwołania od niej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 września 2010 r., III UK 15/2010 LexPolonica nr 3028492). Granice rozpoznania w niniejszej sprawie wyznacza więc treść i przedmiot zaskarżonej decyzji oraz odwołania, a sąd nie jest uprawniony do wykroczenia poza te granice. W odwołaniu inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego wysokości przychodów wskazywanych przez niego za okres od 1 stycznia 1989 r. do 28 lutego 1991 r. Mając tak zakreślony przedmiot rozpoznania należy przejść do dalszych rozważań prawnych w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. W świetle ust. 2 powołanego przepisu stanowi on równowartość kwoty obliczonej według zasad określonych w art. 174 pomnożonej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone zgodnie z art. 26 ust. 3 dla osób w wieku 62 lat. Zgodnie zaś z ustępem 3 art. 173 powołanej ustawy wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy. W myśl art. 174 ust. 1 kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2–

1. Jak stanowi art. 174 ust. 2 ustawy emerytalno-rentowej, przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1/ okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2/ okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3/ okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1–3 i 6–12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.
2. Zgodnie zaś z ustępem 3 art. 174 podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu przed 1 stycznia 1999 r. W świetle odesłania do art. 15 ustawy emerytalno-rentowej zawartego w art. 174 ust. 3 podstawę wymiaru kapitału początkowego stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, z uwzględnieniem ust. 6 i art.
3. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Do podstawy wymiaru, o której mowa w ust. 1 i 2, dolicza się kwoty przysługujących ubezpieczonemu w danym roku kalendarzowym wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy oraz kwoty zasiłków chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku wyrównawczego, świadczenia wyrównawczego lub dodatku wyrównawczego, a także wartość rekompensaty pieniężnej ustaloną zgodnie z pkt. 3 załącznika do ustawy z 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent. Do podstawy wymiaru wlicza się również kwoty zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków szkoleniowych lub stypendiów wypłaconych z Funduszu Pracy za okres udokumentowanej niezdolności do pracy. W celu ustalenia podstawy wymiaru: 1/ oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych; 2/ oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu; 3/ oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, 4/ mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art.
4. Ważnym elementem wpływającym na wysokość kapitału początkowego jest podstawa jego wymiaru, która jest ustalana według algorytmu wynikającego z art. 15 ustawy. Podstawę wymiaru stanowi zasadniczo przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych z okresu przed dniem 1 stycznia 1999 r., lub też, na wniosek ubezpieczonego, w okresie 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu. Za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w tych okresach przyjmuje się kwoty wynagrodzenia wypłaconego przez pracodawcę. Osoba ubiegającą się o emeryturę lub rentę musi więc wykazać wysokość przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli była pracownikiem - wysokość wynagrodzenia. Za podstawę wymiaru emerytury przyjmuje się kwotę udowodnioną przez zainteresowanego, która nie koniecznie musi odpowiadać wysokości faktycznie uzyskanego wynagrodzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2006 roku, I UK 27/06, OSNP 2007/15-16/235). Nie należy przy tym pomijać, że instytucja prawna kapitału początkowego jest elementem zreformowanego systemu emerytalnego, stąd wszelkie przepisy dotyczące kwestii kapitału początkowego winny być interpretowane w zgodzie z funkcją i celem, jakie zostały przypisane nowej regulacji prawnej systemu emerytalnego. Uprawnienia emerytalne nabyte przez płacących składki przed dniem wejścia w życie reformy (przed 1 stycznia 1999 roku) zostają przeliczone według dotychczasowych zasad na tzw. kapitał początkowy, który zostaje dopisany do stanu indywidualnego konta ubezpieczonego i wraz z wpłacanymi po 1 stycznia 1999 roku składkami będzie tworzył „kapitał” stanowiący przy przejściu na emeryturę podstawę dla ustalenia jej wysokości. Wartość kapitału początkowego może być zasadniczo determinowana wysokością dochodów, od których opłacono składki na ubezpieczenie społeczne, uzyskiwanych przed 1999 roku oraz długością przebytych okresów składkowych i nieskładkowych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2007 roku, III AUa 676/07). W niniejszej sprawie pozwany organ rentowy przyjął za ww. okres 1989 – luty 1991 wynagrodzenie minimalne, albowiem przedłożone przez odwołującego „paski wypłat” oraz wyciągi z konta bankowego za lata 1988-1991 nie stanowią – zdaniem ZUS – dowodu potwierdzającego kwoty wynagrodzeń, które przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia. Na dostarczonych dokumentach brak jest stosownych pieczątek zakładu pracy i pracowników. Odwołujący natomiast podnosił, że kwoty za ten okres powinny być wyższe, tj. w wysokości wynikającej z przedłożonych dokumentów. Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 237, poz. 1412) w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe, środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia. W myśl § 22 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej, podstawowym środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności legitymacja ubezpieczeniowa, legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Zgodnie z art. 473 § 1 k.p.c. w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron. Z tego przepisu, a także z wszystkich przepisów dotyczących zasad postępowania dowodowego obowiązujących w procesie cywilnym, wynika, że sąd ubezpieczeń społecznych, dokonujący kontroli decyzji ustalającej wysokość emerytury, może ustalać wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika w przeszłości w oparciu o wszelkie środki dowodowe (bez ograniczeń właściwych postępowaniu przed organem rentowym). Wielokrotnie zwracano na to uwagę w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyroki z dnia 2 lutego 1996 r., II URN 3/95, z dnia 25 lipca 1997 r., II UKN 186/97, z dnia 14 czerwca 2006 r., I UK 115/06, z dnia 8 sierpnia 2006 r., I UK 27/06, z dnia 7 grudnia 2006 r., I UK 179/06, z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 117/08 i z dnia 26 stycznia 2012r., I UK 218/11) oraz w orzecznictwie sądów powszechnych (wyroki Sądów Apelacyjnych: w S. z dnia 17 października 2006 r., III AUa 509/06, w W. z dnia 21 listopada 2008 r., III AUA 809/08, we W. z dnia 12 stycznia 2012 r., III AUa 1450/11 oraz w G. z dnia 5 października 2012 r., III AUA 565/12 i z dnia 6 lutego 2013r., III AUA 1322/12). W razie braku dokumentacji płacowej ubezpieczony - w celu wykazania podstawy wymiaru emerytury - może udowadniać wysokość swoich zarobków w oparciu o jakiekolwiek inne środki dowodowe (np. zeznania świadków, opinie biegłych, dokumentację zastępczą, w tym dokumenty dotyczące wynagrodzenia osób zatrudnionych w podobnych okolicznościach). Podkreślić należy, że nie tylko chodzi o możliwość czynienia ustaleń na podstawie wszystkich środków dowodowych, ale także stosowanie wszystkich zasad postępowania dowodowego, a więc o czynienie ustaleń co do faktów niewymagających dowodu (powszechnie znanych - art. 228 § 1 k.p.c.; znanych sądowi urzędowo - art. 228 § 2 k.p.c.; przyznanych - art. 229 k.p.c.; niezaprzeczonych - art. 230 k.p.c.). Należy także na podstawie art. 231 k.p.c. ustalać fakty na podstawie domniemań faktycznych (co jest określane jako stosowanie dowodów pośrednich). Po przeprowadzeniu w taki sposób postępowania dowodowego należy dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 i 382 k.p.c.), uwzględniając zasady logiki, doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy historycznej. Chodzi oczywiście o ustalenie wynagrodzenia konkretnego pracownika, w jego indywidualnym stosunku pracy. Nie chodzi jednak o wynagrodzenie hipotetyczne (jakie mógłby otrzymywać, gdyby pracował), lecz o ustalenie (na podstawie wszystkich zaoferowanych środków dowodowych i z zachowaniem zasad prowadzenia dowodów) wynagrodzenia, które w rzeczywistości otrzymywał. W tym zakresie nie należy dzielić dowodów na „pewne” i „niepewne”. Oczywiście są dowody o większej (dokumenty) i mniejszej (środki osobowe, zwłaszcza dotyczące odległej przeszłości) mocy dowodowej. Ostatecznie jednak moc dowodową ma ten dowód, który sąd oceni za wiarygodny i poczyni na jego podstawie ustalenia (wyrok SN z dnia 3 lutego 2014r., I UK 322/13). Jakkolwiek więc w postępowaniu przed sądem nie obowiązują ograniczenia, co do zakresu środków dowodowych na okoliczność posiadania dodatkowych okresów zatrudnienia bądź innych okresów składkowych i nieskładkowych, to nie oznacza to dopuszczalności ustalania tych okresów w sposób przybliżony lub prawdopodobny. W postępowaniu cywilnym przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawie o wysokości renty bądź emerytury, czy ustalenie kapitału początkowego możliwe jest dopuszczenie i przeprowadzenie wszelkich dowodów, w tym także dowodu z zeznań świadków. Zawsze jednak w sprawach tych wymaga się dowodów nie budzących wątpliwości, spójnych oraz precyzyjnych - potwierdzających czy uprawdopodobniających w stopniu graniczącym z pewnością nie tylko fakt zatrudnienia, ale i pozostałe okoliczności związane ze świadczeniem pracy, w tym jej wymiarem, czasem związania umową o pracę i wysokością uzyskiwanego wynagrodzenia. W związku z tym generalnie same dowody z zeznań świadków nie mogą, choćby ze względu na znaczny upływ czasu, stanowić wystarczająco pewnego i jedynego źródła dla rekonstrukcji faktów o warunkach pracy i płacy, w szczególności, gdy zebrane dowody z dokumentów takich faktów nie potwierdzają. Niedopuszczalne jest tym bardziej oparcie się wyłącznie na zeznaniach świadków w sytuacji, gdy z dokumentów wynikają okoliczności przeciwne (wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 1998 r., sygn. II UKN 440/97, OSNP z 1998 r. Nr 22, poz. 667 oraz z dnia 30 marca 2000 r., II UKN 441/99; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dn. 6.08.2014r., III AUa 466/14). Uprawienia w zakresie kapitału początkowego wymagają jednoznacznych i precyzyjnych dowodów, którego to waloru co do zasady nie posiadają dowody z zeznań świadków przy braku miarodajnej pracowniczej dokumentacji źródłowej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2007 r., III AUa 676/07, LEX). Podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowiły przedstawione przez odwołującego w toku postępowania przed ZUS dokumenty płacowe za sporny okres, niezachowane jednak w całości. W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że przedłożone przez ubezpieczonego dokumenty w postaci „pasków wynagrodzeń”, wyciągów z konta bankowego ( (...)) oraz informacji o uzyskanych wypłatach za styczeń i luty 1991 r. stanowią wiarygodny środek dowodowy, stwierdzający rzeczywistą wysokość jego zarobków w spornym okresie 1989-
5. Wszystkie przedstawione przez odwołującego wyciągi z konta bankowego (tj. za miesiące luty 1988 r., marzec 1988 r., kwiecień 1988 r., maj 1988 r.) są zbieżne kwotowo z „paskami wynagrodzeń” za te same okresy. Przykładowo za miesiąc luty 1988 r. kwota wynagrodzenia do wypłaty wyniosła 44.031 zł i taką też kwotę otrzymał odwołujący na konto, z kolei za miesiąc marzec 1988 r. kwota do wypłaty wyniosła 43.948 zł i na tyle opiewa również wyciąg z konta. Powyższe świadczy - w ocenie Sądu - o tym, że przedstawione przez odwołującego pozostałe paski wynagrodzeń (tj. za miesiące styczeń, luty, sierpień i wrzesień 1989 r. oraz kwiecień, czerwiec, sierpień, listopad i grudzień 1990 r.) są potwierdzeniem tego, iż S. P. otrzymywał takie kwoty wynagrodzenia, jak przedstawione na ww. paskach wynagrodzeń. Po drugie, w aktach sprawy znajdują się oświadczenia współpracowników odwołującego z okresu spornego, tj. Z. M., L. S., A. B. oraz M. K., z których wynika, że osoby te otrzymywały tak samo wyglądające dowody wypłat w zakresie otrzymywanych wynagrodzeń (k. 14 i 34). Po trzecie, na k. 34 znajdują się „paski wynagrodzeń” M. K. za poszczególne miesiące 1988 r., które wizualnie są identyczne, zawierają takie same elementy oraz są wypełnione takim samym charakterem pisma, jak „paski wynagrodzeń” dotyczące odwołującego. Wszystkie dokumenty płacowe dotyczące spornego okresu 1989-luty 1991 („paski wynagrodzeń” oraz informacja o wypłatach za styczeń i luty 1991 r.) pozwalają na ustalenie, że dotyczą S. P. (zawierają jego imię i nazwisko oraz datę), a także na ustalenie wypłaconego mu wynagrodzenia i jego składników. Dokumenty te przedstawione są w oryginale. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że są to sporządzane na bieżąco, autentyczne informacje dotyczące wypłaconego odwołującemu wynagrodzenia. Wobec powyższego Sąd uznał, że kwoty wypłaconych odwołującemu wynagrodzeń za sporny okres powinny kształtować się w następujący sposób – za miesiące styczeń, luty, sierpień i wrzesień 1989 r., kwiecień, czerwiec, sierpień, listopad i grudzień 1990 r. oraz styczeń i luty 1991 r. w wysokościach wynikających z przedstawionych na k. 69 akt ZUS dokumentów, natomiast za pozostałe miesiące (tj. marzec-lipiec 1989 r., październik-grudzień 1989 r., styczeń – marzec 1990 r., maj 1990 r., lipiec 1990 r., wrzesień – październik 1990 r.), w wysokości wynagrodzenia zasadniczego + wysługi lat, ale bez premii, na poziomie jak za poprzedni miesiąc, za który istnieje dokument. Jak już wyżej była mowa, do powyższych ustaleń w zakresie wysokości wynagrodzenia, za które brakuje dokumentów, Sąd przyjął jedynie kwoty wynagrodzenia zasadniczego i wysługi lat, jednak nie uwzględnił kwot ewentualnych premii jako świadczenia o charakterze uznaniowym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy rzeczywiście odwołujący taką premię otrzymał, a nawet jeśli, to w jakiej wysokości. I tak, w spornym okresie wynagrodzenie odwołującego kształtowało się następująco: ⚫ za styczeń 1989 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 33.000 zł, premia 13.200 zł, wysługa lat 6.600 zł = łącznie 52.800 zł, ⚫ za luty 1989 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 67.000 zł (17.000 zł + 50.000 zł), premia 26.800 zł (6.800 zł + 20.000 zł), wysługa lat 13.400 zł (3.400 zł +10.000 zł) = łącznie 107.200 zł, ⚫ za marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 1989 r. (sporny okres) – za każdy miesiąc wynagrodzenie zasadnicze 67.000 zł oraz wysługa lat 13.400 zł = łącznie 80.400 zł, ⚫ za sierpień 1989 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 75.000 zł, premia 140.000 zł (110.000 zł + 30.000 zł), wysługa lat 15.000 zł, rekompensata 27.600 zł = łącznie 257.600 zł, ⚫ za wrzesień 1989 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 185.000 zł (55.000 zł + 130.000 zł), premia 74.000 zł (22.000 zł + 52.000 zł), wysługa lat 37.000 zł (11.000 zł + 26.000 zł), rekompensata 69.600 zł = łącznie 365.600 zł, ⚫ za październik, listopad i grudzień 1989 r. (sporny okres) – za każdy miesiąc wynagrodzenie zasadnicze 185.000 zł oraz wysługa lat 37.000 zł = łącznie 222.000 zł, ⚫ za styczeń, luty i marzec 1990 r. (sporny okres) – za każdy miesiąc wynagrodzenie zasadnicze 185.000 zł oraz wysługa lat 37.000 zł = łącznie 222.000 zł, ⚫ za kwiecień 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, premia 1.080.000 zł (630.000 zł + 450.000 zł) = łącznie 1.530.000 zł, ⚫ za maj 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, ⚫ za czerwiec 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, premia 450.000 zł = łącznie 900.000 zł, ⚫ za lipiec 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, ⚫ za sierpień 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, premia 450.000 zł = łącznie 900.000 zł, ⚫ za wrzesień, październik 1990 r. (sporny okres) – za każdy miesiąc wynagrodzenie zasadnicze 450.000 zł, ⚫ za listopad 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 650.000 zł, premia 650.000 zł = łącznie 1.300.000 zł, ⚫ za grudzień 1990 r. (sporny okres) – wynagrodzenie zasadnicze 650.000 zł, premia 650.000 zł = łącznie 1.300.000 zł, ⚫ za styczeń 1991 r. i luty 1991 r. (okres sporny) – wynagrodzenie łączne 2.600.000 zł. Podkreślenia wymaga, że od lutego 1989 r. S. P. był objęty ochroną związkową jako przewodniczący Związkowej Organizacji (...), stąd jego wynagrodzenie nie mogło ulec jednostronnemu obniżeniu. W oparciu o tak ustalone wynagrodzenie wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi 218,91% i jest wyższy od ustalonego przez ZUS w zaskarżonej decyzji. Przeliczony kapitał początkowy ustalony na dzień 1 stycznia 1999 r. - przy przyjęciu wskaźnika (...) kapitału początkowego w rozmiarze 218,91% wynosi 270.801,30 zł. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy - na podstawie powołanych przepisów prawa materialnego oraz art.

§ 2k.p.c.

- zmienił zaskarżoną i ustalił, że kapitał początkowy odwołującego na dzień 1 stycznia 1999 r. wynosi 270.801,30 zł (pkt 1 wyroku). Jako, że w pozostałym zakresie (tj. odnośnie uwzględnienia w wynagrodzeniu odwołującego premii w każdym miesiącu spornego okresu) żądanie odwołującego nie zasługiwało na uwzględnienie, odwołanie w tej części – na podstawie art.

§ 1k.p.c.

i powołanych powyżej przepisów prawa materialnego – podlegało oddaleniu (pkt 2 wyroku). (-) M. M.