(1)w pełni zasadnie nie złożył wniosku o upadłość, ponieważ w momencie wykonywania swoich obowiązków prezesa zarządu Stowarzyszenia nie zostały spełnione przesłanki określające status „upadłego", a więc jednocześnie odnoszące się do pojęcia „właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o upadłość, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że Stowarzyszenie (...) „ (...)" w O. nie wykonywało swoich wymagalnych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne;

1. obrazę przepisów prawa materialnego - tj. art. 116 § 1, § 2 w związku z art. 116a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że: - odwołujący wykazał istnienie przesłanki egzoneracyjnej w postaci braku winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Stowarzyszenia, - przesłanka braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki może być wykazywana przez odwołującego w sytuacji, gdy wniosek o ogłoszenie upadłości rzeczywiście został zgłoszony, - brak świadomości odwołującego istnienia wierzytelności w momencie sprawowania funkcji prezesa zarządu wyłącza jego odpowiedzialność;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływa na treść zaskarżonego wyroku, tj.: - art. 233 § 1 k.p.c. przez ustalenie na podstawie dowodu z dokumentów, że sytuacja finansowa Stowarzyszenia w okresie pełnienia przez odwołującego funkcji członka zarządu nie uzasadniała złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, podczas gdy ustalenie takie powinno być dokonane na podstawie dowodu z opinii biegłego sądowego mającego wiadomości specjalne z zakresu finansów, - art.

(1), prezes zarządu Stowarzyszenia (...) „ (...)" w O. nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania Stowarzyszenia z tytułu nieopłaconych składek w łącznej kwocie 13.791,44 zł. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący organ rentowy wnosił o zmianę wyroku poprzez oddalenie odwołania w całości od decyzji oraz zasądzenie od odwołującego się na rzecz organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą i drugą instancję - według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji wraz z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd II instancji nie znalazł podstaw do wzruszenia zaskarżonego wyroku. Prawidłowo dokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne oraz należycie umotywowaną ocenę prawną sporu Sąd Odwoławczy przyjął za własną, co czyni zbędnym powtórne ich przytaczanie w dalszej części uzasadnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r. II UKN 61/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1999 r. I PKN 21/98). Sposób oceny dowodów w zaskarżonym orzeczeniu, w świetle dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c., nie narusza reguł logicznego wnioskowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, toteż brak jest podstaw do podzielenia zarzutów skarżącego w tym zakresie. Sąd Apelacyjny podzielił również, jako prawidłową, zawartą w uzasadnieniu wyroku argumentację dotyczącą zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, iż w ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko organu rentowego zarzucającego błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż J. C.

(1)w pełni zasadnie nie złożył wniosku o upadłość, ponieważ w momencie wykonywania swoich obowiązków prezesa zarządu Stowarzyszenia nie zostały spełnione przesłanki określające status „upadłego" - nie znajduje akceptacji. Ponieważ postawione w apelacji zarzuty sprowadzają się w istocie do kwestionowania prawidłowości wykładni oraz zastosowania prawa materialnego stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, to przypomnieć należy, że odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółki została uregulowana w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Na mocy odesłania zawartego w art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 116 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do należności z tytułu składek. Art. 116 § 1 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydanej decyzji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 t.j.) - stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że:

1. a)we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1508 oraz z 2018 r. poz. 149 i 398) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo
2. b)niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. § 1a. Jeżeli obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał i istniał wyłącznie w czasie, gdy prowadzona była egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, uznaje się, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu, o którym mowa w § 1. § 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. § 2a. Za zobowiązania podatkowe powstałe na podstawie odrębnych przepisów po likwidacji spółki, za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał po likwidacji spółki, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe po likwidacji spółki, odpowiadają osoby pełniące obowiązki członka zarządu w momencie likwidacji spółki. Przepis art. 115 § 4 stosuje się odpowiednio. § 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. § 4. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Zgodnie zaś z art. 116a określającym odpowiedzialność za zaległości podatkowe innej osoby prawnej (stowarzyszenia) § 1. Za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio. § 2. Za zaległości podatkowe stowarzyszenia powstałe przed jego wpisem do właściwego rejestru odpowiadają solidarnie osoby działające na rzecz stowarzyszenia do chwili wpisu. § 3. Członek zarządu stowarzyszenia zwykłego odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe stowarzyszenia. § 4. W przypadku gdy stowarzyszenie zwykłe nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe stowarzyszenia odpowiada całym swoim majątkiem członek stowarzyszenia solidarnie ze stowarzyszeniem i pozostałymi członkami. § 5. Do odpowiedzialności podatkowej, o której mowa w § 3 i 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 115 § 2 i 4. W okresie za jaki naliczono należności z tytułu nieopłaconych składek J. C.

(1)prowadził sprawy Stowarzyszenia, reprezentował Klub Sportowy ,, (...)”. Wnioskodawca podejmując się piastowania funkcji prezesa zarządu powinien zdawać sobie sprawę, że charakter prawny tej funkcji oznacza nie tylko obowiązek wykonywania powierzonych jej zadań, ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanego stowarzyszenia. Skarżący godząc się na powołanie go na prezesa zarządu przyjął na siebie wszelkie związane z tym prawa i obowiązki. Jak wynika z art. 116 § 1 i 2 ordynacji podatkowej (który należy stosować odpowiednio zgodnie z art. 116 a § 1) orzeczenie o odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. (stowarzyszenia) możliwe jest w przypadku, gdy termin płatności zobowiązań podatkowych upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, a egzekucja prowadzona przeciwko spółce (stowarzyszeniu) okazała się bezskuteczna. Członek zarządu, chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności, powinien wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub powinien wskazać mienie spółki (stowarzyszenia), z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki (stowarzyszenia) w znacznej części. Dokonując analizy powyższego uregulowania stwierdzić należy, że odrębna przesłanka zwalniająca członka zarządu z odpowiedzialności, określonej w art. 116 § 1 ust. 2 (wskazanie mienie o wartości pozwalającej na zaspokojenie wierzyciela), nie została wykazana w niniejszej sprawie. Zatem wnioskodawca skutecznie mógłby uwolnić się od tej odpowiedzialności wykazując, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Słusznie uwaga Sądu I instancji została skupiona na tym, iż w trakcie pełnienia funkcji przez J. C.

(1)(od 16 lipca 2012 roku do 30 czerwca 2014 roku) finanse stowarzyszenia były na dobrym poziomie. Dopiero po rezygnacji skarżącego z funkcji członka zarządu w dniu 28 sierpnia 2014 r. została zawarta pomiędzy Stowarzyszeniem (...) „ (...)” w O. a ZUS O/O. umowa ratalna nr 10/2014 r. obejmująca zaległości składkowe za okres 5/2010 – 4/2014. Zaległości z umowy ratalnej zostały przez stowarzyszenie spłacone. Sąd I instancji właściwie uznał, że chociaż odwołujący w okresie od 16 lipca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. pełnił funkcję prezesa Zarządu Stowarzyszenia (...) „ (...)" to nie odpowiada on za zły stan finansowy spółki, który uniemożliwiał wywiązanie się z zobowiązań finansowych względem wierzycieli, a odpowiada jedynie za własne zaniechania mające na celu pokrzywdzenie wierzycieli. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z jedną z przesłanek egzoneracyjnych wskazywanych w art. 116 Ordynacji podatkowej jaką jest niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bez swojej winy. Powtórzenia wymaga, iż aby złożyć wniosek o upadłość muszą po stronie spółki wystąpić przesłanki uzasadniające dokonanie takiej czynności, wskazane w art. 10 i 11 Prawa upadłościowego i naprawczego. Z treści art. 10 w/w ustawy wynika, iż upadłość ogłaszana jest w stosunku do niewypłacalnego dłużnika, przy czym przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, a w przypadku osoby prawnej niewypłacalność występuje także wtedy, gdy jej zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, także wtedy gdy na bieżąco te zobowiązania są wykonywane. Zważając na treść powyższych przepisów należy zauważyć, iż zgłoszenie takiego wniosku przez J. C.

(2)w okresie pełnienia przez niego funkcji prezesa Zarządu byłoby całkowicie bezzasadne, gdyż w tym okresie w stosunku do Stowarzyszenia nie istniała żadna z przesłanek uzasadniających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Kondycja Klubu Sportowego w tym okresie była dosyć dobra, co wynikało z dokumentacji, co więcej kryteria księgowe ani dokumentowe nie wykazywały istnienia zobowiązań wobec ZUS stanowiących podstawę aktualnego sporu, a co za tym idzie, J. C.

(2)nie mógł mieć wiedzy w zakresie istnienia zobowiązań składkowych, w związku z czym nie można twierdzić, iż działał w celu pokrzywdzenia wierzycieli. Prawidłowo ocenił Sąd Okręgowy, że „wymogiem przypisania odpowiedzialności za długi składkowe członkowi zarządu w myśl art. 116 Ordynacji podatkowej jest świadomość ich istnienia w czasie pełnienia przez niego funkcji. Okoliczność ta ma wpływa na ocenianie post factum zachowania osoby zarządzającej spółką w aspekcie odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej". Stanowisko takie potwierdza także Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 5 marca 2018 r., w sprawie o sygn. III AUa 729/17 wskazując, iż „Brak winy może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z obiektywnie uzasadnionych przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań". J. C.

(1)nie można zarzucić braku należytej staranności, gdyż jako prezes zarządu kontrolował stan finansów Spółki, który nie dawał podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość. Co więcej w odniesieniu do świadomości istnienia zobowiązania, jako przesłanki do uznania solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wskazano także w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2019 r., w sprawie o sygn. III AUa 213/18 „Faktem jest, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo występowania stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całe zobowiązanie. Jeśli jednak takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku błędnej oceny sytuacji rodzącej chociażby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie zmuszony ponieść odpowiedzialność finansową. Zarząd winien zgłosić wniosek o upadłość, jeżeli tylko zachodzi zagrożenie niewypłacalnością, której nastąpienie w sposób oczywisty niweczy sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wszystkich wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów. Charakter prawny funkcji członka zarządu wiąże się ze zwiększonym zakresem odpowiedzialności, w tym za skutki działania kierowanej spółki. Stąd członkowie zarządu, będąc uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansowego i majątku spółki, w sytuacji gdy spółka nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań, mają obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego.". W orzecznictwie przyjmuje się, że zaprzestanie płacenia długów, jako kryterium ogłoszenia upadłości, musi mieć trwały charakter, co oznacza, iż dłużnik nie tylko obecnie nie płaci długów, ale także nie będzie tego czynił w przyszłości z powodu braku niezbędnych środków. Chodzi przy tym o regulowanie wszystkich zobowiązań płatniczych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nie tylko niektórych z nich (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2000 r., V CKN 1117/00, Lex nr 56047; z dnia 15 listopada 2000 r., IV CKN 1324/00, Lex nr 536993; z dnia 31 stycznia 2002 r., IV CKN 659/00, Lex nr 53150 i wyrok z dnia 28 kwietnia 2006 r., V CKN 39/06, Lex nr 376485). W wyroku z dnia 14 lutego 2012 r. (III UK 24/11 – Lex nr 1130394), Sąd Najwyższy wskazał, że „właściwym czasem” w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1. a Ordynacji podatkowej nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Określenie tej chwili powinno być ujmowane elastycznie, w zależności od okoliczności konkretnego wypadku, bowiem właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy (tak: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2013 r. II UK 66/13 – Lex nr 1396080). Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji Stowarzyszenia tym bardziej nie można mówić, iż taki wniosek winien być zgłoszony przez J. C.

(1), gdyż Stowarzyszenie w tym czasie regulowało zobowiązania, także istniejące wobec ZUS, gdyż między Stowarzyszeniem, a ZUS została zawarta umowa ratalna nr (...), z której Stowarzyszenie się całkowicie wywiązało. Reasumując, badanie przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (stowarzyszenia) może następować wyłącznie w okresie, kiedy pełnił on tę funkcję. Gdyby bowiem w tym okresie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, to byłoby to jego obowiązkiem, którego zaniedbanie mogłoby skutkować odpowiedzialnością w trybie i na zasadach przewidzianych dla osób trzecich. Jeżeli natomiast stan taki zaistniał po tej dacie, to jest to okoliczność wyłączająca jego odpowiedzialność, bowiem ewentualne niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, gdyż były członek zarządu nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1605/06). Mając na uwadze powyższe argumenty uznać należy, że Sąd I Instancji trafnie zmienił decyzję organu rentowego, dlatego sformułowany w apelacji zarzut o naruszeniu art.