Sygn. akt III Ca 846/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Leszek Dąbek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Gliwicach sprawy z powództwa Raport Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K. przeciwko W. S. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt I C 55/19 upr
- uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 278,40 zł (dwieście siedemdziesiąt osiem złotych i czterdzieści groszy) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i w tym zakresie umarza postępowania;
- uchyla zaskarżony wyrok w pozostałej części i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Raciborzu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Ca 846/19 UZASADNIENIE Powód Raport Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K. wniósł o zasądzenie od pozwanego W. S. kwoty 997,51 zł oraz zasądzenia od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. Uzasadniając żądanie twierdził, że w dniu 18 11 2011r. poprzednik prawny powoda (...) S.A. w W. zawarła z pozwanym umowę abonamencką, wskazując, że w konsekwencji nieuregulowania przez niego należności za abonament, umowa została rozwiązana, natomiast pozwany został obciążony kara umowną za rozwiązanie umowy w kwocie 379,11 zł oraz karą umowną z tytułu braku zwrotu sprzętu w kwocie 340 zł. Wskazywał, że podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 6 09 2016r. Cyfrowy P. zbył m.in. wierzytelność objętą pozwem powodowi. Pozwany W. S. nie wdał się w spór. Sąd Rejonowy w Raciborzu w wyroku z dnia 13 03 2019r. oddalił powództwo (pkt 1) oraz ustalił, że koszty procesu ponosi powód (pkt 2). W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia stwierdził, iż roszczenie powoda oraz jego poprzednika prawnego wobec pozwanego jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i przedawnia się z upływem lat
- Twierdził, że wszystkie roszczenia za wyjątkiem roszczenia wystawionej tytułem noty obciążeniowej na kwotę 340 zł przedawniły się przed wytoczeniem powództwa, wskazując, że przy roszczeniu bezterminowym początek biegu terminu przedawnienie wyznacza dzień, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby wierzyciel podjął w najwcześniejszym możliwym terminie czynność konieczna dla spowodowania jego wymagalności. Co do kwoty wynikającej z noty obciążeniowej na kwotę 340 zł, wskazał, że umowa abonencka ustała najpóźniej w lutym 2014r. , kiedy to wystawiono notę obciążeniową w przedmiocie kary umownej za rozwiązanie umowy w okresie podstawowym z datą płatności na dzień 7 03 2014r.. Ustalił, że pozwany był zobowiązany do zwrotu udostępnionego sprzętu (dekodera oraz karty) w terminie 30 dni od rozwiązania lub wygaśnięcia umowy, a wobec braku zwrotu sprzętu, Cyfrowy P. obciążył pozwanego karą umowną za brak zwrotu sprzętu. Zważył jednocześnie, że roszczenia z tytułu rozwiązania umowy oraz za brak zwrotu sprzętu mogłyby rozpocząć bieg, gdyby niezwłocznie wezwano pozwanego do zapłaty, już w dniu następującym po dniu wygaśnięcia umowy (w zakresie roszczenia z tytułu kary umownej za brak zwrotu sprzętu po upływie 30 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy). Konkludując wskazał, że termin przedawnienia wszystkich dochodzonych roszczeń rozpoczął bieg jeszcze w 2014r., co oznaczało, że w dacie wystąpienia z powództwem wszystkie one były już przedawnione. Twierdził, że w zakresie nałożenia na pozwanego kary umownej tytułem „rozwiązania umowy” doszło do obejścia art. 483 § 1 k.c., ponieważ w jego ocenie rozwiązanie umowy było skutkiem zaniedbania, a nie niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy przez pozwanego, w związku z czym to poprzednik prawny powoda rozwiązał umowę i zaprzestał świadczenia usług w niej określonych, a co za tym idzie egzekwowanie nienależnej kary umownej tytułem rozwiązania umowy przez Cyfrowy P., jak i powoda jest niedopuszczalne. Orzeczenie zaskarżył powód Raport Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w K. , który zaskarżył wyrok co do kwoty 719,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, wnosząc o jego zmianę i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zaskarżonej kwoty oraz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, za postępowanie w obu instancjach. Powód – w przypadku uznania, że sąd rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, bądź uznania, iż rozstrzygnięcie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Zarzucił, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne i procesowe regulację: - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez zupełne pominięcie treści zobowiązań pozwanego wynikających z zawartych z operatorem (Cyfrowym P.) umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, gdy pozwany nie wykazał, by w sposób należyty wywiązał się ze zobowiązań z nich wynikających przez okres obowiązywania umów oraz poprzez uznanie, że dokumentacja przedłożona przez powoda do akt sprawy jest niewystarczająca do prawidłowego zweryfikowania istnienia, charakteru i wysokości roszczenia, podczas gdy powód załączył do pozwu wszystkie dokumenty otrzymane od wierzyciela pierwotnego, - art. 233 § 1w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, braku wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego przejawiające się w uznaniu, że przedstawiony przez powoda materiał dowodowy nie uzasadnia żądania pozwu, - art. 339 § 2 k.p.c. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w niniejszej sprawie występują istotne wątpliwości odnośnie zasadności roszczenia zgłoszonego przez powoda, podczas gdy powód wyczerpująco opisała charakter stosunku prawnego łączącego cedenta z pozwanym oraz okresem ich zobowiązań, natomiast pozwany nie kwestionował dochodzonego roszczenia; poprzez oddalenie powództwa, podczas gdy przepis ten przewiduje domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda, - art. 120 k.c. poprzez ustanie niewłaściwego momentu wymagalności roszczeń powoda, - art. 117 1 poprzez uznanie, że roszczenia powoda przysługującego wobec pozwanego uległy przedawnieniu. Powód wskazywał, że wymagalność najstarszego wymagalnego roszczenia przypada na dzień 07 03 2014r., a więc przedawnia się z dniem 07 03 2017r., przy czym powód wniósł powództwo o zapłatę w (...) w dniu 27 10 2016r., tym samym skutecznie przerwał bieg przedawnienia wymagalnych zobowiązań, a co za tym idzie roszczenie powoda dochodzone pozwem nieuległo przedawnieniu. Jednocześnie powód cofnął pozew w zakresie kwoty 278,40 zł i wniósł o umorzenie postępowania w tym zakresie. Pozwany W. S. nie ustosunkował się do żądania apelacji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Zgodnie z art. 355 § 1 k.p.c. postępowanie umarza się, gdy powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub gdy wydanie orzeczenia stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Powód w apelacji cofnął pozew w zakresie niezaskarżonej kwoty tj. co do kwoty 278,40 zł. Cofnięcie przez powoda pozwu nie pozostaje w sprzeczności z prawem lub z zasadami współżycia społecznego, ani nie zmierza do obejścia prawa (art. 203 § 4 k.p.c. i art. 223 § 2 k.p.c.). W następstwie tego zostały zrealizowane przewidziane w przywołanej na wstępie regulacji prawnej przesłanki umorzenia postępowania, co w świetle regulacji art. 386 § 3 k.p.c. a to obligowało Sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w części oddalającej powództwo o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 278,40 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i umorzenia postępowania w tym zakresie. Reasumując z podanych względów w oparciu o regulację art. 386 § 3 k.p.c. w związku z art. 355 § 1 k.p.c. i art. 391 k.p.c. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powoda przyjmując że mają one źródło w przynależnych powodowi względem pozwanego roszczeniach o zapłatę abonamentu oraz kary umownej przewidzianych w postanowieniach zawartej przez poprzednika prawnego powoda oraz pozwanego umowie abonamenckiej. Sąd prawidłowo wskazał, że roszczenie powoda związane jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, konsekwencją czego termin przedawnienia roszczeń wynosi 3 lata. Orzekając w sprawie wadliwie jednak ocenił, że w sprawie stosownie do regulacji art. 118 zd. 1 k.c. doszło do przedawnienia roszczeń powoda. Zgodnie bowiem z poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z 21 11 2013r. sygn. III CZP 66/13 (Sąd Okręgowy w pełni go podziela) „wytoczenie powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym zakończonym umorzeniem postępowania na podstawie art. 505 37 § 1 k.p.c. przerywa bieg terminu przedawnienia”. Stosownie do niekwestionowanych przez pozwanego twierdzeń powoda, poprzednik prawny powoda obciążył pozwanego karą umowną za rozwiązanie umowy w okresie podstawowym mocą noty obciążeniowej z 14 02 2014r. (termin przedawnienia kończył bieg w dniu 14 02 2017r.) oraz karą umowną tytułem braku zwrotu sprzętu mocą noty obciążeniowej z dnia 29 02 2016r. (termin przedawnienia kończył bieg w dniu 29 03 2019r.) [art. 230 k.p.c.]. Powód dnia 26 10 2016r wniósł pozew w (...) do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie ((...)), który przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Raciborzu z powodu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, co w konsekwencji – zgodnie z regulacją 123 § 1 pkt 1 k.c. – doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia. Sąd Rejonowy w Raciborzu (I C 513/17) w 5 06 2017r. umorzył postępowanie na podstawie art. 505 37 § 1 k.p.c.. W następstwie tego - stosownie do regulacji art. 124 § 1 i 2 k.c. – od dnia umorzenia postępowania rozpoczął biec wskazany termin przedawnienia dochodzonych roszczeń (upływał z dniem 5 06 2020r.). Przed jego upływem został wniesiony do Sądu pierwszej instancji przez powoda pozew (został zarejestrowany w dniu 6 07 2018r.). Dlatego – wbrew temu co przyjął Sąd Rejonowy – część dochodzonych roszczeń nie uległa przedawnieniu i podniesiony w tej kwestii przez powoda zarzut jest uzasadniony. W następstwie dokonanej przez Sąd Rejonowy wadliwej oceny tego zagadnienia, przy ferowaniu zaskarżonego wyroku nie poczyniono ustaleń faktycznych dotyczących wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zaniechano dokonania merytorycznej oceny pozostałych zagadnień dotyczących zasadności powództwa. Uniemożliwia to przeprowadzenie w tym zakresie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia i jest równocześnie równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Czyni to apelację uzasadnioną i z mocy zawartej w tym przepisie regulacji prowadziło do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Reasumując wyrok jest wadliwy i dlatego apelację powoda jako uzasadnioną uwzględniono orzekając jak w pkt 2 sentencji w oparciu o regulację art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Rejonowy rozpoznając ponownie sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i wyznaczy posiedzenie rozprawy na którym umożliwi stronom ostateczne zajecie stanowiska w sprawie. Orzekając ponownie w sprawie zadba o to, żeby ustalone zostały wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz dokona kompleksowej oceny zasadności powództwa. SSO Leszek Dąbek