UZASADNIENIE W pozwie złożonym 2 stycznia 2012 roku (...) Spółka Akcyjna w W. żądała zasądzenia w postępowaniu nakazowym od pozwanych – I. Ł., M. Ł. (1) i M. T. (1) solidarnie kwoty 100.100 zł, z usta

§ 1

k.p.c., strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczo­nym przez sąd. Termin ten został określony w art.

§ 2k.p.c.

– jako termin wyznaczony przez przewodniczącego, ale nie dłuższy niż dwa tygodnie. Zgodnie zaś z art.

§ 5

k.p.c., sankcją za nieuiszczenie zaliczki jest pominięcie czynności połączonej z wydatkami. Ponieważ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, o jaką wnosił pozwany, wiąże się z wydatkami, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 20.09.2013 r. został on zobowiązany do uiszczenia zaliczki w wysokości 4000 zł, w terminie 14 dni (protokół rozprawy k. 217). W terminie tym pozwany wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych w zakresie wyznaczonej zaliczki. Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 27.11.2013 r. (karta 240 akt sprawy), pozwany został zwolniony od kosztów sądowych w postaci zaliczki na wydatki związane z przeprowadzeniem wnioskowanego dowodu z opinii biegłego, w części ponad kwotę 1000 zł. Wobec powyższego, pozwany został ponownie wezwany, tym razem do uiszczenia 1000 zł tytułem części zaliczki na wydatki związane z przeprowadze­niem wnioskowanego przez niego dowodu z opinii biegłego, od obowiązku opłacenia której pozwany nie został zwolniony. W wezwaniu zakreślony został maksymalny dopuszczalny ustawowo (art.

§ 2k.p.c.) termin uiszczenia zaliczki, tj.

termin 14-dniowy. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi pozwanego w dniu 23 stycznia 2014 r. (potwierdzenie odbioru wezwania karta 247 akt sprawy). Ustawowy termin do uiszczenia zaliczki upłynął zatem z dniem 6 lutego 2014 r. W terminie tym pozwany nie uiścił wymaganej części zalicz­ki, natomiast pismem złożonym 7 lutego 2014 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o „przedłu­żenie terminu na wniesienie zaliczki na biegłego” do dnia 17 lutego 2014 r. (wniosek karta 248 akt sprawy). W opisanych okolicznościach sprawy, wobec braku wymaganej zaliczki, postanowieniem z 11 lutego 2014 roku Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, zaś zarządzeniem z tej samej daty wyznaczony został termin rozprawy (postanowienie i zarządzenie – karta 250 akt sprawy). Pozwany uiścił zaliczkę na poczet kosztów opinii biegłego dopiero w dniu 17 lutego 2014 r., wnosząc następnie o zmianę postanowienia o oddaleniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego oraz dopuszczenie tego dowodu. Wniosek pozwanego nie został uwzględniony. Opisany wyżej tok postępowania i czynności strony pozwanej, obligował Sąd do oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, wobec nieuiszczenia przez pozwanego w wyznaczonym terminie obciążającej go części zaliczki na wydatki związane z przeprowadzeniem tego dowodu. Wskazać należy, iż 14-dniowy termin do uiszczenia zaliczki, jako maksymalny termin określony w art.

§ 2

k.p.c., był terminem ustawowym, nie zaś sądowym, w związku z czym nie podlegał przedłużeniu, a co najwyżej przywróceniu – jednakże taki wniosek nie został złożony przez pozwanego, poza tym przesłanki zasadności ewentualnego przywrócenia pozwanemu terminu nie zostały przez niego uprawdopodobnione (art. 169 § 2 k.p.c.). W tej sytuacji oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, jako czynności połączonej z wydatkami, na poczet których pozwany nie uiścił wymaganej zaliczki, znajdowało podstawę prawną w art.

§ 5k.p.c.

W kontekście odmowy zmiany postanowienia o oddaleniu wniosku pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego podnieść również należy, iż Sąd miał także na uwadze regulację zawartą w art. 217 k.p.c., jednakże traktując nawet wniosek o zmianę postanowienia jako ponownie złożony wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, brak było podstaw do jego uwzględnienia, skoro strona pozwana nie uprawdopodobniła, że nie zgłosiła go (w sposób umożliwiający jego uwzględnienie, tj. wraz z uiszczoną w terminie zaliczką) we właściwym czasie bez swojej winy. Ponadto, uwzględnienie takiego spóźnio­nego (oddalonego i ponownie złożonego) dowodu spowodowałoby zwłokę w rozpoznaniu sprawy, albowiem Sąd już wcześniej, oddalając wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, wyznaczył jednocześnie termin rozprawy, który nie uwzględniał czasu potrzebnego na opracowanie opinii, w związku z czym dopuszczenie owego wniosku po spóźnionym uisz­czeniu zaliczki przez pozwanego, spowodowałoby zwłokę w postaci konieczności wyznacze­nia późniejszego terminu rozprawy, uwzględniającego okres niezbędny do opracowania i wydania opinii. Wskazać należy, iż zaliczka została uiszczona 17.02.2014 r., zaś termin rozprawy został już wcześniej wyznaczony na 21.03.2014 r. – zatem nie było możliwości, aby w okresie tym (od 18.02.2014 r. do 20.03.2014 r.) został wyznaczony biegły, wezwany do wydania opinii, po czym aby opracował wnioskowaną opinię w terminie umożliwiającym jeszcze stronom na zapoznanie się z jej treścią i zgłoszenie ewentualnych uwag i zastrzeżeń w sposób pozwalający na zamknięcie rozprawy w dniu 21.03.2014 r. W sprawie nie wystąpiły też żadne inne wyjątkowe okoliczności, pozwalające na uwzględnienie spóźnionego ponow­nego wniosku pozwanego. Należy wziąć pod uwagę, iż pozew w nin. sprawie został złożony 2.01.2012 r., zaś wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego pozwany złożył w zarzu­tach od nakazu zapłaty w dniu 6.03.2012 r. Pozwany zatem już od niemal 2 lat mógł się liczyć z koniecznością uiszczenia zaliczki związanej ze złożonym przez siebie wnioskiem dowodo­wym, zaś ostatecznie od obowiązku uiszczenia większej części owej zaliczki pozwany został zwolniony. Mimo to, pozwany zlekceważył ustawowy termin zapłaty, wychodząc z błędnego w ocenie Sądu Okręgowego i nie mającego pokrycia w przepisach prawa, założenia, że termin ten może być dowolnie przedłużany, do czasu aż pozwany zechce zaliczkę uiścić. Zachowa­nie takie – z opisanych wyżej przyczyn natury faktycznej i prawnej − nie uzyskało akceptacji Sądu. Pozwany zatem nie udowodnił żadnej z okoliczności, które na gruncie art. 299 k.s.h. uwalniałyby go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki (...). W tej sytuacji, na podstawie art. 496 k.p.c., Sąd utrzymał w mocy nakaz zapłaty z 30 stycznia 2012 r. Zawarte w nakazie zapłaty rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje podstawę prawną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c., albowiem strona pozwana przegrała proces. O zwrocie wpłaconej przez pozwanego zaliczki na poczet wydatków związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego Sąd orzekł na podstawie art. 84 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. - Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594). (...) (...)