k.p.c. przesłankami ustawowymi zabezpieczenia roszczenia są: 1) dopuszczalność drogi sądowej lub postępowania przed sądem polubownym, 2) uwiarygodnienie roszczenia, tj. uprawdopodobnienie jego zasadności, 3) uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Powyższe warunki dopuszczalności zabezpieczenia powinny istnieć łącznie, co oznacza, że brak chociażby jednej z nich, powoduje, że zabezpieczenie roszczenia jest niedopuszczalne. Warunkiem zabezpieczenia zatem jest to, aby wymienione przesłanki zostały uprawdopodobnione przez stronę żądającą zabezpieczenia, ponieważ ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na żądającym. Przy ocenie wniosku o zabezpieczenie Sąd jest zobowiązany w myśl art.
do zapewnienia należytej ochrony prawnej uprawnionej, jak i do nieobciążania obowiązanej ponad miarę. Zgodnie z art. 731 k.p.c. zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, wynika to z celu instytucji zabezpieczenia, którym jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej (por. postanowienie SN z dnia 11.05.1983 r., II CZ 51/83, LEX nr 8532). Dotyczy to zarówno zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych (por. postanowienie SN z 17.02.1986 r., IV CZ 17/86, LEX nr 8746), chyba że ustawa stanowi inaczej. Sprawa, w której uprawniona żąda zabezpieczenia jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c, zatem spełniony jest wymóg przewidziany w art. 730 § 1 k.p.c. Kolejną przesłanką udzielenia zabezpieczenia jest uprawdopodobnienie roszczenia. Wymóg uprawdopodobnienia roszczenia oznacza konieczność uprawdopodobnienia faktów, z których jest ono wywodzone. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 9 września 1961 r., sygn. akt. IV CZ 54/61 (OSNC 1963, nr 6, poz. 114) stwierdził, że sąd w postępowaniu zabezpieczającym jest uprawniony oceniać wagę przesłanek uwiarygodniających roszczenie przez ich porównanie z przesłankami, które podważają uprawdopodobnienie powództwa. Przy ocenie, czy roszczenie jest wiarygodne, sąd powinien uwzględnić także znajdujący się w aktach sprawy materiał, który podaje w poważną wątpliwość okoliczności mające uprawdopodobnić żądanie. Stanowisko to wskazuje, że sposób oceny wiarygodności roszczenia może być uzależniony od stanu materiału dowodowego w sprawie. Przytoczone stanowisko Sądu Najwyższego Sąd Okręgowy podziela w całości. Zatem na obecnym etapie postępowania na ocenę stopnia wiarygodności roszczenia uprawnionego mogą mieć wpływ jedynie twierdzenia zawarte we wniosku o udzielenie zabezpieczenia i zgłoszone na ich poparcie dowody. Wiarygodność twierdzeń uprawnionego nie podlega zaś ocenie przez pryzmat zarzutów obowiązanej, albowiem rozpoznanie wniosku o udzielenie zabezpieczenia nastąpiło przed wytoczeniem powództwa. W ocenie Sądu przesłanka ta nie została wykazana przez (...). w R. (W.). Uprawniona wskazała, że zawarła z obowiązaną umowę nr (...) z dnia 23 czerwca 2017 r., której zabezpieczeniem należytego wykonania była gwarancja bankowa ustanowiona na rzecz obowiązanej przez Bank (...) S.A. w W., w kwocie 43.676,31408 zł, a z której to, ustalenia nieistnienia prawa obowiązanej do żądania wypłaty sumy gwarancyjnej wystąpiła uprawniona. W celu potwierdzenia twierdzeń zawartych we wniosku o zabezpieczenie, uprawniona, załączyła: rejestr(...) w R. (W. wraz z tłumaczeniem (k.21-82), kopię gwarancji bankowej (k.84), kopię umowy z dnia 23 czerwca 2017 r. wraz z warunkami ogólnymi (k.86-179), kopię formularza ofertowego (k.181-188), kopię korespondencji wymienianej pomiędzy stronami (k.190-219 i k.221-223), wydruki komputerowe (k.225-238), kopię pisma z dnia 27 września 2018 r. (k.240-245), kopię pisma z dnia 2 października 2018 r. (k.247-248), kopię pisma z dnia 5 października 2018 r. wraz z oświadczeniem o odstąpieniu od umowy (k.250-255), opinię sporządzoną przez (...) sp. z o.o. (k.257-291). Wskazać należy, iż przedłożona umowa, została podpisana przez osoby działające w imieniu (...) S.A. w W., tj. Z. M. i B. K., zaś w imieniu (...) w R. (W.) i (...) w B. (W.) działał pełnomocnik konsorcjum (...) (jak wskazano w petitum umowy – k. 87 i k. 87v). W pierwszej kolejności podnieść należy, że do wniosku o zabezpieczenie nie zostało dołączone stosowane pełnomocnictwo, na podstawie którego możliwe byłoby zweryfikowanie, czy osoba upoważniona do zawarcia umowy z (...) S.A. w W. posiadała uprawnienie do reprezentowania (...). w R. (W.). A zatem niemożliwe było ustalenie, czy M. G. był uprawniony do samodzielnego reprezentowania uprawnionej, w dniu w którym zawarto przedmiotową umową. Tym bardziej, iż z przedłożonego rejestru uprawnionej, aktualnego na dzień 3 października 2018 r. (tłumaczenie – k. 46-82) nie wynika, jakoby M. G. był uprawniony do reprezentowania (...) w R. (W.), albowiem wśród osób uprawnionych do reprezentacji, a także w wykazie pełnomocników spółki, nie wymieniono jego nazwiska. Ponadto do wniosku o udzielenie zabezpieczenia nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby uprawnienie do reprezentacji (...) S.A. w W. przez Z. M. i B. K.. W kontekście przedstawionej umowy Sąd nie jest w stanie bezspornie stwierdzić, że doszło skutecznie do jej zawarcia w dniu 23 czerwca 2017 r. przez uprawnioną i obowiązaną. Powyższe ma kluczowe znaczenie w dokonaniu oceny, czy faktycznie udzielono obowiązanej gwarancji bankowej. Tym bardziej, iż z treści gwarancji bankowej, wynika, iż została ona wystawiona na zlecenie uprawnionej w celu zabezpieczenia należytego wykonania przez wykonawcę umowy numer (...), która miała zostać zawarta (k.84), a także iż miała wejść w życie z dniem podpisania umowy. Nie sposób uznać, iż podpisanie umowy przez osoby, które niewykluczone, że były nieuprawnione do samodzielnej reprezentacji (...)w R. (W.), a także (...) S.A. w W., czyni zadość temu wymogowi. Ponadto gwarant zobowiązał się do zapłaty na rzecz beneficjenta kwoty 43.676.314,08 zł w zakresie roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania tejże umowy. Skoro nie można ustalić, czy faktycznie doszło do zawarcia umowy numer (...) pomiędzy stronami, nie sposób także stwierdzić, czy obowiązanej faktycznie udzielono gwarancji bankowej. W ocenie Sądu Okręgowego na obecnym etapie postępowania nie sposób uznać roszczenia (...). w R. (W.) za uprawdopodobnione – w stopniu pozwalającym na udzielenie zabezpieczenia. Udzielenie zabezpieczenia jest uzależnione od kumulatywnego zaistnienia przesłanek, określonych w przepisie art.
Przesłanki te muszą zostać zbadane przez Sąd w kolejności wynikającej z literalnego brzmienia przepisu art.
Istnieje między nimi nierozerwalny związek, co z kolei oznacza, że dopiero wystąpienie przesłanki uprawdopodobnienia roszczenia rodzi konieczność zbadania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Brak uprawdopodobnienia roszczenia wyłącza zatem konieczność i zarazem dopuszczalność badania interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Brak uprawdopodobnienia zasadności roszczenia spowodował zbędność czynienia ustaleń czy uprawniony ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art.
a contrario Sąd orzekł jak sentencji postanowienia. SSO Katarzyna Kisiel ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) SSO Katarzyna Kisiel
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.