Sygn. akt VI U 2004/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Janusz

§ 2k.p.c.

przy czym przepisy nie określają sposobu zmiany decyzji. Z całą pewnością jednak istota sprawy zależy od wniosku ubezpieczonego. W pewnych wypadkach jednak Sąd może rozpoznać merytorycznie żądanie wnioskodawcy mimo, że decyzja organu rentowego z tym żądaniem nie koresponduje. W orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku rozminięcia się wniosku ubezpieczonego inicjującego postępowanie i rozstrzygnięcia organu rentowego decydujące znaczenie należy nadać żądaniu wnioskodawcy. Tak wyrok SN z 2 października 2008 r. I UK 88/08, wyrok SN z 11 grudnia 2013 r. III UK 15/13, wyrok S.A. w Szczecinie z 3 lipca 2013 r. III AUa 330/13, wyrok S.A. w Białymstoku z 7 maja 2013 r. III AUa 1129/

1. Jeśli żądanie ubezpieczonego wadliwie zostanie ocenione przez organ rentowy to Sąd zobowiązany jest rozważyć wszelkie podstawy prawne mogące mieć zastosowanie w stanie faktycznym sprawy. Wadliwość oceny żądania przez organ rentowy nie może ubezpieczonemu uniemożliwiać dochodzenia swych racji przed Sądem wyrok SN z 28 czerwca 2016 r. I UZ 11/
2. Nadto orzecznictwo sądowe dopuszcza możliwość uwzględniania przez Sąd okoliczności nie będących przedmiotem decyzji organu rentowego, gdy podstawa faktyczna wyroku dotyczy okoliczności pewnych wyroki SN z 4 lipca 2000 roku II UK 55/00, z dnia 18 kwietnia 2001 r. II UKN 335/00, z 20 maja 2004 r. II UK 395/
3. Wydanie w takiej sytuacji wyroku prowadzi do swoistego skrócenia procedury i eliminuje konieczność dodatkowych działań wnioskodawcy np. złożenia kolejnego wniosku czy też np. odwołania na niewydanie decyzji"- koniec cytatu. Sąd Okręgowy w Łomży wskazywał także w cytowanym wyroku, iż początek cytatu "kolejnym argumentem przemawiającym za możliwość za możliwością orzekania co do istoty sprawy w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja w sposób niekompletny rozstrzyga o wniosku ubezpieczonego jest treść art.

§ 3k.p.c.

Otóż w sytuacji, gdy organ rentowy nie wyda decyzji i odwołanie wniesiono w związku z tym Sąd uwzględniając odwołanie zawsze ma możliwość orzeczenia co do istoty sprawy, czyli odnosi się wyłącznie do wniosku ubezpieczonego i żądań w nich zgłoszonych, bo decyzji organu rentowego nie ma. Jasne jest, że przepisy k.p.c. swoją regulacją obejmują oczywiste sytuacje faktyczne czyli wydanie decyzji przez organ rentowy prawidłowej lub nieprawidłowej bądź niewydanie decyzji. Przepisy k.p.c. nie przewidują w przypadku, gdy decyzja jest wydana ale nie koresponduje z wnioskiem złożonym w organie rentowym. Należy to traktować jako lukę prawną i przez analogię zastosować regulację i z art. 477 14 § 3 k.p.c. i

§ 2k.p.c.

Wydaje się to być konieczne szczególnie w sytuacji, gdy organ rentowy wydał decyzję opartą wyłącznie o przepisy proceduralne np. k.p.a. i nie rozstrzygnął merytorycznie pozytywnie czy negatywnie o żądaniu strony, która przecież zgłosiła takie żądanie tu o przeliczenie świadczenia"- koniec cytatu. W związku z tym Sąd Okręgowy podkreśla, iż przepisy art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewidują znacznie mniej sformalizowane przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości od tych, które określone zostały w przepisach k.p.a. wskazanych jako podstawa prawna zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Wynika to z unormowania art. 114 ust. 1F, który wyłącza stosowanie ust. 1E m.in. w przypadku, gdy w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji z przyczyn wskazanych w art. 114 ust. 1 osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenia w wyższej wysokości. Nie mają bowiem wówczas zastosowania terminy ustanowione w art. 114 ustępie 1E Ustawy emerytalnej po upływie, których nie może już nastąpić uchylenie lub zmiana decyzji o której mowa w ust. 1 art. 114. Konieczność zastosowania w niniejszej sprawie tego przepisu wynika z faktu, iż w ubezpieczeniach społecznych regułą jest kształtowanie sfery prawnej ubezpieczonych i instytucji ubezpieczeniowej z mocy prawa artykuł 100 Ustawy emerytalnej. Zatem zadaniem organu rentowego jest jedynie ustalenie, że zostały spełnione warunki nabycia prawa do świadczenia i jego wysokości, a następnie ich konkretyzacja w formie decyzji. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 sierpnia 2016 r. I UK 335/15 skoro decyzje organu rentowego sprowadzają się zasadniczo do deklaratywnego potwierdzenia uprawnień przysługujących ubezpieczonym z mocy prawa to przepisy odnoszące się do trwałości i wzruszalności decyzji organu rentowego nie mogą być interpretowane i stosowane w taki sposób, który prowadziłby do trwałego pozbawienia osób ubezpieczonych uprawnień przysługujących im ex lege. W uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r. II UK 416/15 LEX nr 2186572 wskazano, iż początek cytatu deklaratywny charakter decyzji organu rentowego potwierdzających przysługiwanie ubezpieczonemu prawa do określonego świadczenia rzutuje szczególnie na ograniczenie ostateczności decyzji organu rentowego odmawiających prawa do świadczenia ponieważ stabilność negatywnego rozstrzygnięcia o prawach jednostki nie jest w tym przypadku wartością, która mogłaby przeważyć nad rzeczywistą realizacją konstytucyjnego i ustawowego prawa do zabezpieczenia społecznego. W tym kierunku zmierza wykładnia i praktyka Sądu Najwyższego dotycząca artykułu 114 Ustawy emerytalnej. Traktuje ona ten przepis jako podstawę prawną dla weryfikacji i wzruszalności decyzji organów rentowych w których zawarto ustalenia pozostające w obiektywnej sprzeczności z ukształtowanym ex lege stanem uprawnień emerytalno-rentowych zainteresowanych (wyroki Sądu Najwyższego z 29 lutego 2008 r. I UK 249/07 OSNP 2009 r. nr 11, 12 poz. 152, z 22 lutego 2010 r. I UK 247/09, z dnia 9 grudnia 2015 r. I UK 533/14 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r. I BU 4/11)"- koniec cytatu. W kontekście powyższych argumentów natury prawnych..., natury prawnej podzielanych in extenso przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę zaskarżona decyzja podlegała zmianie, gdyż z jednej strony petryfikowała stan prawny ukształtowany na podstawie niekonstytucyjnego przepisu poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia wyłącznie na przepisach k.p.a., a z drugiej strony decyzja ta ignorowała żądania ubezpieczonej zgłoszone w treści jej wniosków wszczynających postępowanie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o ponowne ustalenie wysokości emerytury z pominięciem art. 25 ustępu 1B Ustawy emerytalnej oraz wypłatę wyrównania świadczenia emerytalnego od (...) r. Z powyższych motywów Sąd Okręgowego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.

§ 2i § 3 k.p.c.

związku z art. 114 Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.