X U 3560/13

Sygn. akt: X U 3560/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy – Sąd Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach X Wydział Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Barbara Reszczyńska - Łoboda Sędziowie/Ławnicy: Protokolant: Anna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 roku w Katowicach odwołania M. K. (M. K.) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 27 września 2013 roku, 30 października 2013 roku, 4 listopada 2013r. Nr: (...)-2013 w sprawie M. K. (M. K.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o ustalenie wartości kapitału początkowego oddala odwołanie sygn. akt X U 3560/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27.IX.2013r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w C. ustalił ubezpieczonej M. K. wartość kapitału początkowego na dzień 1.I.1999r. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru przyjął zarobki z 10 kolejnych lat kalendarzowych tj. z okresu (...)- (...), jako wariantu najkorzystniejszego, ustalając wskaźnik (...) ( wskaźnik wysokości podstawy wymiaru) na 139,66 %. Ponadto organ rentowy przyjął do ustalenia wartości kapitału początkowego: - 21 lat i 10 miesięcy i 27 dni okresów składkowych tj. 262 miesiące oraz - 2 lata, 4 miesiące i 4 dni okresów nieskładkowych tj. 28 miesięcy. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawczyni M. K. przedłożyła dokumenty dotyczące okresu od dnia 1.IV.1988r. do 31.VII.1989r. w celu doliczenia w roku 1989 i 1990: - Rp-7 od dnia 1.IV.1988r. do 31.VII.1989r., - dokumenty z zasiłku dla bezrobotnych z PUP od dnia 1.IX.1990r. - dokumenty z agencji (...) od 21.VIII.1989r. do 5.I.1990r., podając, ze to była jej jedyna praca wykonywana w tym czasie, a składki były odprowadzane zgodnie z kalkulacją kosztów. Decyzją z dnia 30.X.2013r. organ rentowy dokonał ponownego ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego, przyjmując do jej ustalenia wynagrodzenie z kolejnych 10 lat kalendarzowych z okresu (...)- (...) i ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru na 145,92 %. Nadal organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonej do stażu pracy i podstawy wymiaru okresu zatrudnienia w charakterze agenta punktu sprzedaży detalicznej od dnia 21.VIII.1989r. do dnia 5.I.1990r. Decyzją z dnia 4.XI.2013r. organ rentowy w związku z wejściem w życie z dniem 1.X.2013r. przepisów art. 174 ust. 3 b ustawy emerytalnej w brzmieniu ustalonym przepisami ustawy z dnia 21.VI.2013r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach dokonał ponownego ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. Do ustalenia wartości kapitału organ rentowy przyjął: - podstawę wymiaru ustaloną z okresu (...) ze wskaźnikiem (...) 155,31%, - 21 lat, 10 miesięcy i 27 dni okresów składkowych tj. 262 miesiące oraz - 2 lata, 4 miesiące i 4 dni okresów nieskładkowych tj. 28 miesięcy. W odwołaniu od decyzji z dnia 4.XI.2013r. wnioskodawczyni powołała się na umowę o prowadzeniu na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej nr 331 zawarta w dniu 17.VIII.1989r. w C. pomiędzy Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...), podała, że złożyła weksel zabezpieczający wartości 5.000.000 zł. oraz dokonała wpłaty gotówki w wysokości 2.000.000 zł. , opłacała składkę ZUS – w kwocie 12.460,00 zł. Tj. 14 % składki liczonej od pięciokrotnej najniższej płacy zasadniczej obowiązującej w danym roku – co wynika z kalkulacji finansowej. W dniu 5.I.1990r. rozliczyła się z (...), co wskazuje świadectwo pracy, iż stosunek pracy został rozwiązany na zasadzie porozumienia stron. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołań, podając, że nie zaliczył ubezpieczonej spornego okresu od dnia 21.VIII.1989r. do dnia 5.I.1990r., ponieważ zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt. 13 ustawy z dnia 17.XII.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15.XI.1991r. okresy pracy wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu takiej umowy wykonywanej objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki, wykonywanej przed dniem 1.I.1976r., jeżeli umowa odpowiadała warunkom ubezpieczenia obowiązującym w tym dniu. Z kolei w myśl art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 19.XII.1976r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia - pracę uważa się za wykonywaną stale , jeżeli trwała nieprzerwanie co najmniej 6 miesięcy. Organ rentowy wskazał, że wobec faktu, że umowa nie trwała 6 miesięcy brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił i zważył co następuje: Poza sporem jest, że w okresie od dnia 21.VIII.1989r. do dnia 5.I.1990r. wnioskodawczyni M. K. wykonywała pracę w charakterze ajenta na podstawie umowy na warunkach zlecenia zawartej z Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Handlu (...) oddział w C., prowadząc punkt sprzedaży detalicznej (...) S-331 w Ś. przy ul. (...). Organ rentowy odmówił zaliczenia tego okresu do ustalenia wartości kapitału początkowego – ponieważ ubezpieczona świadczyła pracę w okresie krótszym niż 6 miesięcy. Jest to jedyna kwestia sporna w sprawie – oświadczenie ubezpieczonej złożone na rozprawie w dniu 5.II.

1. Na podstawie kserokopii umowy o prowadzenie na warunkach zlecenia punktu sprzedaży detalicznej S-331 w Ś. ( k- 7-14 a.s ze sprawy XU 3760/13) Sąd ustalił, że umowa została zawarta w dniu 17.VIII.1989r. i zobowiązywała wnioskodawczynię, jako agenta do prowadzenia na warunkach zlecenia od dnia 21.VIII.1989r. sklepu w Ś. przy ul. (...) branży dziecięcej. W § 10 punkt 2 umowy – zostało zastrzeżone, że „z tytułu pracy wykonywanej na podstawie niniejszej umowy, agent jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, stosownie do postanowień ustawy z dnia 19.XII.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej, na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia ( Dz. U. Nr 45, poz. 232 z późniejszymi zmianami) i przepisów na jej podstawie wydanych. W sprawie ubezpieczenia społecznego agenta decyzje wyda oddział ZUS w C. ”. Ubezpieczona nie dysponuje żadnymi dokumentami czy to w postaci decyzji organu rentowego czy w postaci potwierdzeń opłacania składki na ubezpieczenie społeczne za sporny okres. Odwołanie ubezpieczonej nie zasługuje na uwzględnienie. Wedle art. 174 ust 1 ustawy z dnia 17.XII.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 ze zm.) kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12 ( ust. 1), przy czym przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: 1)okresy składkowe, o których mowa w art. 6; 2)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5; 3)okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust.
2. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 13 cyt. ustawy za okresy składkowe uważa się również przypadające przed dniem 15 listopada 1991 r. następujące okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne albo, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne: pracy na obszarze Państwa Polskiego wykonywanej na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz współpracy przy wykonywaniu takiej umowy: a) objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki, b)wykonywanej przed dniem 1 stycznia 1976 r., jeżeli umowa odpowiadała warunkom ubezpieczenia obowiązującym w tym dniu; Ustawa z dnia 19.XII.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia ( tekst jednolity Dz.U. z 1983r., Nr 31, poz. 146) w brzmieniu obowiązującym w okresie spornym ( czyli w okresie (...)- (...)) w art. 1 ust. 1 i ust. 3 przewidywała, że obowiązkowe ubezpieczenie społeczne określone ustawą, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje osoby wykonujące stale i odpłatnie pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej ( ust. 1) oraz, że pracę uważa się za wykonywaną stale, jeżeli trwa nieprzerwanie co najmniej sześć miesięcy ( ust. 3). W takim brzmieniu ten przepis obowiązywał od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 19.XII.1975r. czyli od dnia 1.I.1976r. do dnia 28.XI.1991r., kiedy to w ust.3 art. 1 zamiast „co najmniej sześć miesięcy” wprowadzono „co najmniej 30 dni”. Jednakże w okresie spornym, aby praca na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia była uznana za wykonywaną stale - musiała być wykonywana nieprzerwanie co najmniej 6 miesięcy. Ponadto stosownie do art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19.XII.1975r. – składkę na ubezpieczenie opłaca się za każdy miesiąc, w którym istniało ubezpieczenie. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że ubezpieczona prowadziła punkt sprzedaży detalicznej w okresie krótszym niż 6 miesięcy – to zatem oznacza, jej praca był pozbawiona przymiotu - pracy stałej. Obowiązkowe ubezpieczenie społeczne z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia obejmuje natomiast jedynie osoby, które taką pracę wykonywały stale, czyli nieprzerwanie przez okres, co najmniej 6 miesięcy. Składkę na ubezpieczenie społeczne opłaca się za każdy miesiąc, w którym istniało ubezpieczenie. W okresie spornym nie było podstaw do objęcia wnioskodawczyni ubezpieczeniem społecznym – zatem należy przyjąć, że obowiązek ubezpieczenia nie istniał. Wnioskodawczyni nie posiada decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w C. – obejmującej ją ubezpieczeniem społecznym, jak również dowodów opłacania składek w tym okresie. Nawet, jeżeli składki na ubezpieczenie społeczne przez wnioskodawczynię i jednostkę gospodarki uspołecznionej były opłacane na bieżąco ( na co nie ma żadnych dowodów), to wobec krótszego niż 6 miesięcy - okresu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia – składki takie podlegały zwrotowi. Przepis § 10 pkt 2 umowy, na który powołała się ubezpieczona – nie stanowi dowodu objęcia jej ubezpieczeniem społecznym z tytułu pracy na podstawie umowy zlecenia, ponieważ zawiera jedynie unormowanie ramowe tego problemu z wyraźnym odesłaniem do „stosownych postanowień ustawy z dnia 19.XII.1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz j.g.u., na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia.” Te stosowne przepisy Sąd omówił wyżej. Okres sporny od dnia 21.VIII.1989r. do dnia 5.I.1990r. nie jest zatem okresem, który należy uznać za okres składkowy na mocy art. 6 ust. 2 pkt 13 ust. 1 ustawy o FUS. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. SSO. Barbara Reszczyńska.